ĐẶT VẤN ĐỀ Ngành xây dựng tại Việt Nam đã đạt được sự phát triển đáng kể trong thời gian gần đây. Từ báo cáo của Tổng cục Thống kê, chúng ta có thể thấy giá trị sản xuất trong ngành xây dựng đã đạt khoảng 1,1 triệu tỷ đồng vào năm 2016 và tiếp tục duy trì mức tăng trưởng ổn định ở mức khoảng 11,8%. Các doanh nghiệp trong ngành ngày càng củng cố vị trí của mình và dần thay thế doanh nghiệp nước ngoài trong lĩnh vực xây dựng công trình, vật liệu xây dựng, kiến trúc và quy hoạch xây dựng, cũng như phát triển đô thị. Mặc dù ngành xây dựng đã đóng góp một phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và phát triển đất nước, nhưng nó cũng đối mặt với nhiều thách thức và vấn đề trong quá trình thực hiện dự án.
Hiệu quả của dự án xây dựng thường bị ảnh hưởng bởi những rủi ro liên quan đến quá trình cung cấp vật tư xây dựng. Các vấn đề phổ biến mà các dự án xây dựng thường gặp phải trong quá trình cung cấp vật tư bao gồm thiếu hụt vật tư, chậm giao hàng, vật tư không đạt chất lượng hoặc không đủ số lượng, biến động giá nguyên vật liệu, cạnh tranh giảm sút, và nhiều vấn đề khác. Những rủi ro này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả của dự án, mà còn tác động đến các bên liên quan như chủ đầu tư, nhà thầu, nhà cung cấp, v. Trong lĩnh vực quản lý dự án xây dựng tại Việt Nam, nghiên cứu về các nhân tố rủi ro trong quá trình cung cấp vật tư và các giải pháp để giảm thiểu rủi ro là vô cùng cấp thiết.
Hiện nay, các nghiên cứu thường tập trung vào các vấn đề như quản lý tiến độ, quản lý chất lượng, quản lý tài chính, v. Trong khi đó, lĩnh vực quản lý cung cấp vật tư thường ít được chú trọng và nghiên cứu hơn. Tuy nhiên, quá trình cung cấp vật tư đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo hiệu quả và thành công của dự án xây dựng. Để thấy rõ hơn tầm quan trọng và ảnh hưởng của quá trình cung cấp vật tư đối với ngành xây dựng, chúng ta cần xem xét một số dữ liệu thống kê.
Năm 2020, ngành xây dựng tăng trưởng chỉ 6.76%, giảm đáng kể so với mức tăng trưởng trong giai đoạn 2015- 2019. Sự giảm trưởng này đặt ra những thách thức và khó khăn mà ngành xây dựng đang phải đối mặt, trong đó một phần không nhỏ là do vấn đề cung cấp vật tư không hiệu quả. ĐỖ TIẾN SỸ - TS. NGUYỄN THANH VIỆT HV: NGUYỄN ĐĂNG SÂY 1 LV TH.S NGÀNH: QUẢN LÝ XÂY DỰNG LỚP: QLXD K21 Hình 1.1: Những khó khăn cản trở hoạt động kinh doanh xây dựng Các vấn đề trong quá trình cung cấp vật tư xây dựng tại Việt Nam không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng của dự án, mà còn gây ra các hậu quả nghiêm trọng như trễ tiến độ, vượt quá kinh phí dự tính và sự không hài lòng của khách hàng và các bên liên quan.
Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của ngành xây dựng, mà còn tác động tiêu cực đến sự tin tưởng và uy tín của ngành trước mắt các đối tác và nhà đầu tư trong và ngoài nước. Việc nghiên cứu và phân tích các nhân tố rủi ro trong quá trình cung cấp vật tư xây dựng và đề xuất các giải pháp nhằm giảm thiểu rủi ro là mục tiêu của đề tài luận văn thạc sĩ này. Thông qua việc tìm hiểu, phân tích các vấn đề phổ biến và các trường hợp thực tế trong ngành xây dựng, chúng ta có thể đánh giá thực trạng và đưa ra các giải pháp khoa học, áp dụng được để cải thiện quá trình cung cấp vật tư và tăng cường hiệu quả dự án xây dựng tại Việt Nam. Đồng thời, nghiên cứu này cũng có tầm quan trọng trong việc nâng cao nhận thức và kiến thức của các bên liên quan đến dự án xây dựng tại Việt Nam về các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình cung cấp vật tư và đề xuất các giải pháp để giảm thiểu rủi ro.
Điều này có thể góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành xây dựng và đảm bảo sự thành công của các dự án xây dựng trong tương lai. Tổng kết lại, với tầm quan trọng và ý nghĩa của quá trình cung cấp vật tư trong ngành xây dựng dân dụng và công nghiệp tại Việt Nam, nghiên cứu về các nhân tố rủi ro và các giải pháp trong quá trình này là cực kỳ cấp thiết. Vì vậy, tôi quyết định chọn đề tài "PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ RỦI RO CỦA VIỆC CUNG ỨNG VẬT TƯ VÀ TÁC ĐỘNG ĐẾN HIỆU QUẢ DỰ ÁN XÂY DỰNG" để làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình. Bằng GVHD: PGS.
ĐỖ TIẾN SỸ - TS. NGUYỄN THANH VIỆT HV: NGUYỄN ĐĂNG SÂY 2 LV TH.S NGÀNH: QUẢN LÝ XÂY DỰNG LỚP: QLXD K21 cách tiến hành nghiên cứu, phân tích và đề xuất các giải pháp, hy vọng có thể cung cấp thông tin và kiến thức cần thiết để cải thiện quá trình cung cấp vật tư và tăng cường hiệu quả dự án xây dựng, đồng thời đóng góp vào sự phát triển bền vững của ngành xây dựng tại Việt Nam. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU - Nhận diện các nhân tố rủi ro trong quá trình cung ứng vật tư tác độn đến hiệu quả thực hiện của dự án xây dựng - Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đấy đến các tiêu chí về tiến độ, chất lượng và chi phí xây dựng - Xây dựng hồ sơ dữ liệu RSIAM thể hiện nguồn gốc nguyên nhân, tác động, đánh giá, các biện pháp ứng phó cho các rủi ro. - Đưa ra giải pháp cải thiện quá trình cung ứng vật tư trong các Dự án xây dựng tại Việt Nam.
Nghiên cứu sẽ sử dụng phương pháp MOORA (Multi-Objective Optimization by Ratio Analysis) và AHP ( Analytic Hierarchy Process ) để đưa ra lựa chọn NCC tốt nhất. PHẠM VI NGHIÊN CỨU - Thời gian: 4 tháng từ tháng 2/2023 đến tháng 6/2023 - Đối tượng nghiên cứu: Các nhân tố rủi ro trong quá trình cung ứng vật tư tác động đến hiệu quả của dự án xây dựng - Khách thể nghiên cứu: Dự án xây dựng tại Việt Nam - Đối tượng khảo sát: Chủ đầu tư, Nhà thầu thi công, nhà thầu phụ, nhà thầu cung ứng vật tư tại TP.HCM và Bình Dương 1. CÁC ĐÓNG GÓP CỦA NGHIÊN CỨU 1. Đóng góp về mặt học thuật - Nhận diện và đánh giá được các nhân tố rủi ro trong quá trình cung ứng vật tư ảnh hưởng như thế nào đến hiệu quả Dự án xây dựng.
- Cung cấp một khung phương pháp dựa trên hồ sơ RSIAM để phân tích, đánh giá và quản lý các nhân tố rủi ro trong quá trình cung cứng vật tư trong dự án xây dựng. - Áp dụng phương pháp rối ưu đa tiêu chí dựa trên AHP và Moora trong việc cải thiện quá trình cung cứng vật tư xây dựng, đóng góp thêm vào phương pháp nghiên cứu về quản lý rủi ro trong dự án xây dựng. ĐỖ TIẾN SỸ - TS. NGUYỄN THANH VIỆT HV: NGUYỄN ĐĂNG SÂY 3 LV TH.S NGÀNH: QUẢN LÝ XÂY DỰNG LỚP: QLXD K21 1.
Đóng góp về mặt thực tiễn - Phát triển thành một khung lý thuyết làm cơ sở tham khảo để những người xây dựng có thể đối phó một cách linh hoạt với rủi ro trong quá trình cung ứng vật tư - Xây dựng được một cơ sở kiến thức để những người làm quản lý trong xây dựng có thể hiểu và xử lý sự phức tạp của quá trình cung ứng vật tư - Giúp các chủ đầu tư, nhà thầu và các bên liên quan trong lĩnh vực xây dựng hiểu rõ hơn về quản lý rủi ro trong quá trình cung cứng vật tư, từ đó áp dụng các giải pháp để tối ưu hóa hiệu quả dự án. - Hỗ trợ cho các quyết định về lựa chọn và quản lý nhà cung cấp, giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm thiểu chi phí trong quá trình xây dựng. - Đóng góp vào việc phát triển ngành xây dựng ở Việt Nam thông qua việc cải thiện quản lý dự án và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng tài nguyên trong dự án. ĐỖ TIẾN SỸ - TS.
NGUYỄN THANH VIỆT HV: NGUYỄN ĐĂNG SÂY 4 LV TH.S NGÀNH: QUẢN LÝ XÂY DỰNG LỚP: QLXD K21 CHƯƠNG 2. QUÁ TRÌNH CUNG ỨNG VẬT TƯ Quy trình nghiệp vụ cung ứng vật tư trong xây dựng bao gồm những công việc sau: - Xác định nhu cầu vật tư - Đánh giá và lựa chọn nhà cung cấp - Lập hợp đồng cung ứng - Đặt hàng, giao hàng, kiểm tra và xác nhận. - Thanh toán, quản lý lưu trữ và sử dụng 2. Xác định nhu cầu vật tư Đầu tiên, Nhà thầu hoặc Chủ đầu tư xác định các loại vật tư cần thiết cho dự án xây dựng.
Điều này thường được thực hiện bằng cách xem xét kế hoạch thiết kế và các yêu cầu kỹ thuật của dự án - Xem xét kế hoạch thiết kế: + Xem xét kế hoạch thiết kế của dự án xây dựng để hiểu các yêu cầu vật tư cần thiết. + Kiểm tra bản vẽ kỹ thuật, bản báo giá và danh mục vật tư đã được đưa ra trong kế hoạch thiết kế. - Xác định danh sách vật tư + Dựa trên kế hoạch thiết kế, tạo danh sách các loại vật tư cần thiết cho công trình xây dựng. + Phân loại vật tư theo từng nhóm như vật liệu xây dựng, thiết bị điện, thiết bị nước, vật liệu hoàn thiện, vv.
- Xác định số lượng vật tư + Xác định số lượng vật tư cần thiết cho từng loại vật tư trong danh sách. + Dựa trên diện tích, kích thước và yêu cầu kỹ thuật, tính toán số lượng vật tư cần thiết. - Xác định chất lượng và tiêu chuẩn + Xác định các tiêu chuẩn chất lượng và yêu cầu kỹ thuật cho từng loại vật tư. + Đảm bảo các tiêu chuẩn và yêu cầu phù hợp với quy định và quy chuẩn của ngành xây dựng.
- Xem xét điều kiện môi trường và công trình + Xem xét điều kiện môi trường và công trình xây dựng để xác định các yêu cầu đặc biệt về vật tư. ĐỖ TIẾN SỸ - TS. NGUYỄN THANH VIỆT HV: NGUYỄN ĐĂNG SÂY 5 LV TH.S NGÀNH: QUẢN LÝ XÂY DỰNG LỚP: QLXD K21 + Ví dụ: trong môi trường có nhiều ẩm ướt, cần chọn vật liệu chống thấm nước hoặc vật liệu chịu ẩm tốt hơn. - Tính toán dự trữ và rủi ro: + Tính toán dự trữ cho vật tư để đảm bảo không bị thiếu trong quá trình xây dựng.