LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Vấn đề chất lƣợng và quản lý chất lƣợng đã và đang là mối quan tâm hàng đầu trong chính sách phát triển của nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực khác nhau trong đó có ngành xây dựng mà điển hình là Công ty Cổ phần Tƣ vấn Công nghệ, Thiết bị và Kiểm định xây dựng – CONINCO (sau đây gọi tắt là công ty CONINCO). Trong những năm gần đây, khoa học kỹ thuật phát triển làm chu trình sản xuất rút ngắn, chất lƣợng sản phẩm đƣợc nâng cao. Mặt khác, thu nhập quốc dân ngày càng tăng kéo theo nhu cầu của ngƣời tiêu dùng thay đổi, họ đòi hỏi hàng hóa phải có chất lƣợng phù hợp.
Đây là nguyên nhân chính làm cho cuộc cạnh tranh về giá cả sẽ đƣợc thay thế bằng cuộc canh tranh về chất lƣợng. Xu hƣớng này diễn ra ở hầu hết các lĩnh vực kinh doanh không riêng ngành xây dựng. Đứng trƣớc bối cảnh đó ban lãnh đạo công ty CONINCO đã và đang nghiên cứu phƣơng thức quản lý chất lƣợng cùng với việc triển khai áp dụng hệ thống quản lý chất lƣợng ISO 9001:2008 nhằm mục đích nâng cao chất lƣợng tƣ vấn Công nghệ, thiết bị và kiểm định xây dựng, nâng cao vị thế của công ty trên thị trƣờng, góp phần vào sự phát triển của đất nƣớc. Xuất phát từ lợi ích của quản lý chất lƣợng, từ lợi ích của áp dụng ISO vào quản lý chất lƣợng và xuất phát từ nhu cầu thực tiển của công ty cùng với sự hƣớng dẫn của thầy Ts.
Phan Chí Anh tôi đã chọn đề tài:”Phân tích hoạt động quản lý chất lƣợng tại Công ty Cổ phần Tƣ vấn Công nghệ Thiết bị và Kiểm định xây dựng – CONINCO”. Tình hình nghiên cứu. Hiện nay trên thế giới đang tồn tại rất nhiều bộ tiêu chuẩn về hệ thống quản lý chất lƣợng nhƣ : - Lean Six Sigma (LSS): là mô hình quản lý kết hợp có chọn lọc giữa sản xuất tinh gọn và Six Sigma ra đời vào những năm 90 của thế kỷ 20. LSS đƣợc xem 1 là một xu thế mới trong việc lựa chọn các phƣơng pháp và công cụ cải tiến một cách hữu hiệu nhằm duy trì sự phát triển của một tổ chức đồng có thể đáp ứng các yêu cầu của khách hàng: giá cả cạnh tranh, chất lƣợng tốt nhất, thời gian giao hàng đúng hạn.
Tuy nhiên hệ thống này chỉ thực sự phát huy hết lợi ích khi áp dụng cho các doanh nghiệp kinh doanh còn các doanh nghiệp có dính đến yếu tố: thiết kế, sản xuất, thì nó lại bị hạn chế. Tuy nhiên tính đến nay thì nó đã đƣợc áp dụng thành công ở nhiều tập đoàn đa quốc gia nhƣ: Samsung, LG, GE,. - TQM: Hệ thống quản lý chất lƣợng đồng bộ do Faygenbao xây dựng năm 1950. Hệ thống này là một trong những cách tiếp cận hệ thống quản lý chất lƣợng ở mọi công đoạn trong sản xuất.
từ các hoạt động đến sự hiểu biết, sự cam kết, hợp tác của các toàn thể nhân viên trong tổ chức nhất là ở các cấp lãnh đạo, nhân tố chủ đạo tạo nên sự thành công của hệ thống. Tuy nhiên bộ tiêu chuẩn này chỉ thực sự hiệu quả khi áp dụng trong các tổ chức sản xuất, thiết kê, nhƣng không hiệu quả khi áp dụng trong lĩnh vực kinh doanh. - ISO 9000: Nếu TQM đƣợc coi là là phép tấn công để đạt những những mục tiêu cao hơn về chất lƣợng thì ISO 9000 lại đƣợc coi là chiến lƣợc phòng thủ không để mất những gì đã có về chất lƣợng. Bộ tiêu chuẩn này ra đời năm 1947 tại Geneva (Thụy Sĩ) do tổ chức ISO sáng lập.
Đây là bộ tiêu chuẩn quốc tế mà bất kỳ tổ chức nào đều có thể áp dụng từ thiết kế, sản xuất, phân phối đến dịch vụ. Bộ tiêu chuẩn ISO 9000 đƣợc nhiều nƣớc trên thế giới áp dụng, đồng thời cũng đƣợc nhiều học giả trên thế giới tiếp cận nhƣ: - Mehmet Sitki Llkay và Emre Aslan (2012) trong nghiên cứu “Hiệu quả của việc thực hiện hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9000 tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ”. Nhóm tác giả đã đi nghiên cứu sự khác biệt giữa các công ty đƣợc cấp chứng nhận ISO và các công ty không đƣợc cấp chứng nhận ISO trong 255 doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Thổ Nhỉ Kỳ về hiệu suất và chất lƣợng thực hiện nó. Kết quả tác phẩm đã chỉ ra rằng không có sự khác biệt về mặt thống kê giữa các công ty này về mặt hiệu suất.
Đồng thời nghiên cứu cũng chỉ ra hoạt động chất lƣợng tại các công ty đƣợc cấp giấy chứng nhận cao hơn so với các công ty không đƣợc cấp giấy 2 chứng nhận. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng thực tế chất lƣợng cao hơn không có nghĩa là năng suất cao hơn. Mặt khác nghiên cứu cũng ra cho thấy các công ty đƣợc cấp giấy chứng nhận ISO do yếu tố nội bộ thúc đẩy có hiệu suất cao hơn các công ty đƣợc cấp giấy chứng nhận do yếu tố bên ngoài thúc đẩy. - Tomoaki Shimada và Nobuki Okamoto (2010) trong tác phẩm “Hiệu quả của việc thực hiện áp dụng hệ thống ISO 9001 trong các công ty Nhật Bản”.
Nghiên cứu đƣợc thực hiện khảo sát ở 1250 doanh nghiệp tại Nhật. Nhóm tác giả nghiên cứu mối quan hệ của đặc điểm bốn loại quản lý: chính sách quản lý (ảnh hƣởng của chính sách này đối với nhân viên), quản lý đối tƣợng (MBO), kiểm soát quản lý (quản lý số lƣợng đối tƣợng) và quản lý bằng luật pháp; và hiệu quả của việc thực hiện hệ thống ISO 9001. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng việc áp dụng thực hiện ISO 9001 là do áp lực từ khách hàng, do nhân viên vận hành hệ thống hay do chính sách quản lý đều có ảnh hƣởng tới nhận thức, lợi ích mà nó mang lại cho ngƣời lao động hay cho cấp quản lý. Bên cạnh đó nghiên cứu cũng chỉ ra sự tham gia của MBO vào hoạt động quản lý làm tăng hiệu quả khi thực hiện ISO trong các công ty, đặc biệt là việc thực hiện quản lý từ dƣới lên có vai trò vô cùng quan trọng để thực hiện hiệu quả hệ thống ISO này.
Mặt khác nghiên cứu cũng chỉ ra cần quy định trách nhiệm cao đối với các nhân viên thực hiện các chính sách của hệ thống ISO này đề đối ứng khách hàng nhằm làm tăng lợi ích đạt đƣợc từ hệ thống giữa hai bên. - Bhuiyan, Nadia và Aslam, Nadeem (2004) với nghiên cứu “Thực hiện ISO 9001:2000 kinh nghiệm từ Bắc Mỹ”. Trong bài này nhóm tác giả tập trung nghiên cứu những khó khăn mà các công ty gặp phải khi thực hiện ISO 9001:2000, đồng thời nghiên cứu cũng đi xác định các đặc tính của những khó khăn trên. Kết quả nghiên cứu cho hay các công ty lớn phải đối mặt với ít khó khăn hơn các công ty nhỏ; đồng thời nghiên cứu cũng chỉ ra số năm hoạt động không có tác động tới những khó khăn mà các công ty phải đối mặt.
- Phan Chí Anh và Yoshiki Matsui trong nghiên cứu: “Mối quan hệ giữa chất lượng quản lý thông tin và hiệu suất hoạt động: Quản điểm của thế giới”. Bằng cách sử dụng các thƣớc đo là: Cách phối hợp các phƣơng án giải quyết vấn đề, thiết 3 kế mối liên kết các chức năng sản phẩm, thông điệp tới khách hàng và thông điệp tới ngƣời cung cấp. Kết quả nghiên cứu trong 13 mặt hàng đƣợc đo lƣờng để đánh giá mức độ khác nhau về hiệu suất hoạt động của các nhà máy về: chi phí trên một đơn vị sản xuất, thông số kỹ thuật sản xuất của sản phẩm, hiệu suất thời gian giao hàng, giao hàng nhanh, sự phối hợp giữa các sản phẩm bổ trợ, chu kỳ quay vòng vốn, chu kỳ hàng tồn kho, doanh thu, thời gian phát triển sản phẩm mới, tính khả thi và hiệu suất của sản phẩm này, thời gian ra mắt sản phẩm mới, tính sáng tạo trong sản phẩm mới và dịch vụ chăm sóc khách hàng đã chỉ ra rằng: chất lƣợng quản lý thông tin giúp các doanh nghiệp tăng doanh thu, giảm thời gian phát triển sản phẩm, sử dụng QMI giúp các doanh nghiệp Nhật bản thiết kế đƣợc các sản phẩm đa chức năng, là cầu nối giữa doanh nghiệ với nhà cung cấp, với khách hàng. Sử dụng QMI giúp các doanh nghiệp nâng cao chất lƣợng sản xuất, mặt khác còn giúp cho quá trình từ sản xuất, phân phối, dịch vụ của doanh nghiệp đƣợc linh hoạt hơn, quản lý chặt chẽ hơn.
Ở Việt nam, trƣớc thềm hội nhập và phát triển, đƣợc sự tin nhiệm của Đảng và Nhà nƣớc giao phó, bộ ISO 9000 đƣợc Tổng cục – Đo lƣờng – Chất lƣợng biên soạn và phổ biến các tài liệu về ISO, các hƣớng dẫn, giáo trình, các phần mềm ứng dụng, các quy định về chứng nhận phù hợp, chứng nhận. Hƣởng ứng theo theo yêu cầu của Đảng và Nhà nƣớc đồng thời để bắt kịp xu hƣớng phát triển của khu vực và thế giới trong quá trình mở của hội nhập, hợp tác cùng phát triển thì ngày nay đã có nhiều doanh nghiệp áp dụng ISO vào hoạt động quản lý trong đó có CONINCO. Để làm sáng tỏ mục đích cũng nhƣ tình hình áp dụng ISO vào sản xuất ở CONINCO tác giả thực hiện, phân tích và đánh giá thông qua việc trả lời các câu hỏi sau: - Vì sao công ty CONINCO phải quản lý chất lƣợng tƣ vấn? - Hoạt động quản lý chất lƣợng tại công ty CONINCO diễn ra nhƣ thế nào? - Công cụ nào đƣợc CONINCO sử dụng trong hoạt động này? - Tại sao CONINCO lại sử dụng công cụ đó? - Để nâng cao chất lƣợng tƣ vấn cũng nhƣ áp dụng thành công những công cụ này vào hoạt động quản lý chất lƣợng công ty CONINCO cần phải làm gì? 4 Mặt khác, hiện nay việc áp dụng , thực hiện ISO 9000 vào hoạt động quản lý sản xuất ở Việt nam cũng đƣợc đề cập đến trong một số nghiên cứu nhƣ sau: - TS Phan Chí Anh trong nghiên cứu “Chất lượng – Nền tảng cho sức cạnh tranh doanh nghiệp” (2011) đã thực hiện phân tích mối tƣơng quan giữa chất lƣợng với chi phí, thời gian sản xuất, giao hàng, tính linh hoạt sản xuất. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng trong chiến lƣợc cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt nam thì chất lƣợng là nền tảng của mọi hoạt động.
