chương 1 giúp cho người đọc có cái nhìn tổng quan về nhu cầu vay TD của người dân trong đời sống hiện nay. Đề tài phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định vay tiêu dùng qua đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng CVTD, bài viết sử dụng phương pháp so sánh số tương đối, so sánh số tuyệt đối và mô hình hồi quy để giải quyết các mục tiêu đề ra. Đề tài này được thực hiện tại NH Vietinbank Châu Đốc, với đối tượng nghiên cứu là khách hàng sử dụng dịch vụ vay TD tại Chi nhánh. 4 Chương 2: Cơ sở lý luận CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN Chương 2 giới thiệu về những vấn đề chung về tín dụng, về hoạt động CVTD, các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động CVTD, lý thuyết hành vi người tiêu dùng, lý thuyết về sự hài lòng của khách hàng, về chất lượng dịch vụ, phương pháp phân tích, mô hình nghiên cứu và lược khảo tài liệu.1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TÍN DỤNG 2.1 Khái niệm tín dụng Tín dụng là quan hệ chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ người sở hữu sang cho người sử dụng trong một thời hạn nhất định với khoản chi phí nhất định.
Một quan hệ được xem là quan hệ tín dụng khi chứa đựng đầy đủ ba nội dung sau: - Thứ nhất có sự chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ người sở hữu sang cho người sử dụng. - Thứ hai sự chuyển nhượng này có thời hạn. - Thứ ba sự chuyển nhượng này có kèm theo chi phí.2 Chức năng và vai trò của tín dụng 2.1 Chức năng của tín dụng Tín dụng có chức năng phân phối lại vốn và qua đó góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển. Trong nền kinh tế thị trường, vấn đề hiệu quả tài chính được đặt lên hàng đầu và việc tính toán sử dụng vốn bao giờ cũng gắn liền với chi phí, kể cả chi phí cơ hội.
Một khi vốn tạm thời nhàn rỗi chưa được sử dụng thì sẽ lãng phí và tốn kém chi phí cơ hội do vốn chưa được sử dụng vào mục tiêu sinh lời. Khi ấy, vốn được đem cho vay hay phân phối lại vốn từ nơi tạm thời nhàn rỗi sang nơi thiếu hụt vốn. Ngược lại, khi thiếu hụt vốn, cần có sự bổ sung kịp thời nhằm đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh được diễn ra liên tục hoặc tăng trưởng như hoạch định. Khi ấy, doanh nghiệp cần vay vốn hay điều hòa vốn nhằm đảm bảo vốn cho nhu cầu sản xuất kinh doanh.
Nhờ có tín dụng, việc điều hòa hay phân phối lại nguồn vốn từ nơi thừa sang nơi thiếu có thể thực hiện được một cách dễ dàng và nhanh chóng.2 Vai trò của tín dụng - Tín dụng góp phần thức đẩy quá trình tái sản xuất, giúp điều hòa vốn từ nơi thừa sang nơi thiếu, là cầu nối giữa tiết kiệm và đầu tư. - Tín dụng là kênh truyền tải tác động của NN đến các mục tiêu vĩ mô. - Tín dụng là công cụ thực hiện các chính sách xã hội của NN. 5 Chương 2: Cơ sở lý luận - Tạo điều kiện để mở rộng và phát triển quan hệ kinh tế đối ngoại.3 Phân loại tín dụng Ngân hàng 2.1 Căn cứ vào thời hạn tín dụng - Tín dụng ngắn hạn: là những khoản vay có thời hạn vay đến 12, thường được sử dụng để cho vay bổ sung thiếu hụt tạm thời vốn lưu động và phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt cá nhân.
- Tín dụng trung hạn: là những khoản vay có thời hạn vay trên 12 tháng đến 60 tháng, thường đươc sử dụng đề cho vay mua sắm tài sản cố định, mở rộng và xây dựng công trình nhỏ có thời gian thu hồi vốn nhanh. - Tín dụng dài hạn: là những khoản vay có thời hạn trên 60 tháng, cung cấp vốn để xây dựng cơ bản, mở rộng sản xuất có quy mô lớn.2 Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn - Cho vay sản xuất, kinh doanh: là loại tín dụng dành cho các doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế khác để tiến hành sản xuất kinh doanh. - Cho vay tiêu dùng: là hình thức cho vay để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của cá nhân và hộ gia đình. - Cho vay đầu tư, kinh doanh chứng khoán: các khoản vay dành cho cá nhân, tổ chức muốn tham gia đầu tư chứng khoán.
- Cho vay hoạt động xuất nhập khẩu: Ngân hàng cho vay hỗ trợ việc xuất nhập khẩu hàng hóa của các tổ chức kinh tế như chi phí xuất nhập khẩu, thuế,.3 Căn cứ vào hình thức bảo đảm - Cho vay có đảm bảo: các khoản vay vốn đều có hàng hóa, vật tư, tài sản tương đương đảm bảo - Cho vay không có đảm bảo: các khoản vay vốn không cần có hàng hóa, vật tư, tài sản đảm bảo mà chỉ dựa vào uy tín, sự tín nhiệm đối với các tổ chức, cá nhân để cấp vốn.4 Căn cứ vào đối tượng trả nợ - Tín dụng trực tiếp: là hình thức tín dụng mà trong đó người đi vay cũng là người trực tiếp trả nợ. - Tín dụng gián tiếp: là hình thức tín dụng mà nười đi vay và người trả nợ là 2 đối tượng khác nhau.4 Một số quy định trong hoạt động cho vay 2.1 Khái niệm cho vay Theo Khoản 16, Điều 4, Luật các tổ chức tín dụng 2010, cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. 6 Chương 2: Cơ sở lý luận 2.2 Nguyên tắc vay vốn Theo Điều 5, Quy định ban hành theo Quyết định số 1627/2001/QĐ- NHNN, nguyên tắc vay vốn gồm: - Sử dụng vốn vay đúng mục đích đã thoả thuận trong hợp đồng tín dụng. - Hoàn trả nợ gốc và lãi vốn vay đúng thời hạn đã thoả thuận trong hợp đồng tín dụng.3 Điều kiện vay vốn Theo Điều 7, Quy định ban hành theo Quyết định số 1627/2001/QĐ- NHNN, Tổ chức tín dụng xem xét và quyết định cho vay khi khách hàng có đủ các điều kiện sau: - Có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự và chịu trách nhiệm dân sự theo quy định của pháp luật: Đối với khách hàng vay là pháp nhân và cá nhân Việt Nam: Pháp nhân phải có năng lực pháp luật dân sự; Cá nhân và chủ doanh nghiệp tư nhân phải có năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự; Đại diện của hộ gia đình phải có năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự; Đại diện của tổ hợp tác phải có năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự; Thành viên hợp danh của công ty hợp danh phải có năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự.
Đối với khách hàng vay là pháp nhân và cá nhân nước ngoài phải có năng lực pháp luật dân sự và năng lực hành vi dân sự theo quy định pháp luật của nước mà pháp nhân đó có quốc tịch hoặc cá nhân đó là công dân, nếu pháp luật nước ngoài đó được Bộ Luật Dân sự của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các văn bản pháp luật khác của Việt Nam quy định hoặc được điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc tham gia quy định. - Mục đích sử dụng vốn vay hợp pháp. - Có khả năng tài chính đảm bảo trả nợ trong thời hạn cam kết. - Có dự án đầu tư, phương án sản xuất, kinh doanh, dịch vụ khả thi và có hiệu quả; hoặc có dự án đầu tư, phương án phục vụ đời sống khả thi và phù hợp với quy định của pháp luật.
- Thực hiện các quy định về bảo đảm tiền vay theo quy định của Chính phủ và hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.4 Thể loại cho vay Theo Điều 8, Quy định ban hành theo Quyết định số 1627/2001/QĐ- NHNN, Tổ chức tín dụng xem xét quyết định cho khách hàng vay theo các thể loại ngắn hạn, trung hạn và dài hạn nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, đời sống và các dự án đầu tư phát triển: - Cho vay ngắn hạn là các khoản vay có thời hạn cho vay đến 12 tháng; - Cho vay trung hạn là các khoản vay có thời hạn cho vay từ trên 12 tháng đến 60 tháng; 7 Chương 2: Cơ sở lý luận - Cho vay dài hạn là các khoản vay có thời hạn cho vay từ trên 60 tháng trở lên.5 Phương thức cho vay Theo Điều 16, Quy định ban hành theo Quyết định số 1627/2001/QĐ- NHNN, Tổ chức tín dụng thoả thuận với khách hàng vay việc áp dụng các phương thức cho vay: - Cho vay từng lần: Mỗi lần vay vốn khách hàng và tổ chức tín dụng thực hiện thủ tục vay vốn cần thiết và ký kết hợp đồng tín dụng. - Cho vay theo hạn mức tín dụng: Tổ chức tín dụng và khách hàng xác định và thoả thuận một hạn mức tín dụng duy trì trong một khoảng thời gian nhất đình. - Cho vay theo dự án đầu tư: Tổ chức tín dụng cho khách hàng vay vốn để thực hiện các dự án đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và các dự án đầu tư phục vụ đời sống. - Cho vay hợp vốn: Một nhóm tổ chức tín dụng cùng cho vay đối với một dự án vay vốn hoặc phương án vay vốn của khách hàng; trong đó, có một tổ chức tín dụng làm đầu mối dàn xếp, phối hợp với các tổ chức tín dụng khác.
Việc cho vay hợp vốn thực hiện theo quy định của Quy chế này và Quy chế đồng tài trợ của các tổ chức tín dụng do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ban hành. - Cho vay trả góp: Khi vay vốn, tổ chức tín dụng và khách hàng xác định và thoả thuận số lãi vốn vay phải trả cộng với số nợ gốc được chia ra để trả nợ theo nhiều kỳ hạn trong thời hạn cho vay. - Cho vay theo hạn mức tín dụng dự phòng: Tổ chức tín dụng cam kết đảm bảo sẵn sàng cho khách hàng vay vốn trong phạm vi hạn mức tín dụng nhất định. Tổ chức tín dụng và khách hàng thoả thuận thời hạn hiệu lực của hạn mức tín dụng dự phòng, mức phí trả cho hạn mức tín dụng dự phòng.
