Luận văn thạc sĩ phân tích mối quan hệ giữa nhân tố kinh tế vĩ mô và tỷ suất sinh lợi trên thị trường chứng khoán việt nam luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích phân tích mối quan hệ giữa nhân tố kinh tế vĩ mô và tỷ suất sinh lợi trên thị trường chứng khoán, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Bùi Thị Phương Nga
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phan Thị Bích Nguyệt
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Phân Tích Mối Quan Hệ Giữa Nhân Tố Kinh Tế Vĩ Mô và Tỷ Suất Sinh Lợi Trên Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Tp.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN 1: GIỚI THIỆU
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 3. PHẦN 3: MÔ TẢ PHƯƠNG PHÁP VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 3.1. Lựa chọn biến
• 3.2. Mô tả dữ liệu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM
• 4.1. Kiểm định tính dừng (kiểm định gốc đơn vị ADF)
• 4.2. Kiểm định bước trễ và tính ổn định của mô hình
• 4.3. Hàm phản ứng đẩy và phân rã phương sai
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Kết luận vấn đề nghiên cứu
• 5.2. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về mối quan hệ giữa kinh tế vĩ mô và tỷ suất sinh lợi

Mối quan hệ giữa kinh tế vĩ mô và tỷ suất sinh lợi là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu tài chính. Các yếu tố như lãi suất, tỷ giá hối đoái và cung tiền có thể ảnh hưởng đến hiệu suất của thị trường chứng khoán. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố này và cách chúng tác động đến tỷ suất sinh lợi trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

1.1. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu mối quan hệ này

Nghiên cứu mối quan hệ giữa kinh tế vĩ mô và tỷ suất sinh lợi giúp các nhà đầu tư hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của họ. Điều này cũng hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc xây dựng các chính sách kinh tế hiệu quả.

1.2. Các yếu tố chính trong mối quan hệ này

Các yếu tố như lãi suất, tỷ giá hối đoái, và cung tiền là những yếu tố chính trong kinh tế vĩ mô có thể tác động đến tỷ suất sinh lợi. Việc hiểu rõ cách thức hoạt động của các yếu tố này là rất cần thiết để đưa ra các quyết định đầu tư chính xác.

II. Thách thức trong việc phân tích mối quan hệ kinh tế vĩ mô và tỷ suất sinh lợi

Phân tích mối quan hệ giữa kinh tế vĩ mô và tỷ suất sinh lợi không phải là một nhiệm vụ đơn giản. Có nhiều thách thức như sự biến động của các yếu tố kinh tế, sự không ổn định của thị trường và các yếu tố toàn cầu. Những thách thức này có thể làm khó khăn cho việc dự đoán chính xác tỷ suất sinh lợi.

2.1. Sự biến động của các yếu tố kinh tế

Các yếu tố như lãi suất và tỷ giá hối đoái thường xuyên thay đổi, điều này có thể ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi. Sự biến động này cần được theo dõi và phân tích để đưa ra các dự đoán chính xác.

2.2. Ảnh hưởng của các yếu tố toàn cầu

Các yếu tố toàn cầu như khủng hoảng kinh tế, chính sách tiền tệ của các nước lớn cũng có thể tác động đến kinh tế vĩ mô và tỷ suất sinh lợi. Việc phân tích các yếu tố này là rất quan trọng để hiểu rõ hơn về mối quan hệ này.

III. Phương pháp phân tích mối quan hệ giữa kinh tế vĩ mô và tỷ suất sinh lợi

Để phân tích mối quan hệ giữa kinh tế vĩ mô và tỷ suất sinh lợi, nhiều phương pháp khác nhau có thể được áp dụng. Một trong những phương pháp phổ biến là mô hình véc tơ tự hồi quy (VAR). Phương pháp này cho phép phân tích mối quan hệ giữa nhiều biến số kinh tế cùng một lúc.

3.1. Mô hình véc tơ tự hồi quy VAR

Mô hình VAR là một công cụ mạnh mẽ trong việc phân tích mối quan hệ giữa các biến số kinh tế. Nó cho phép đánh giá tác động của các cú sốc kinh tế đến tỷ suất sinh lợi trên thị trường chứng khoán.

3.2. Phân tích hồi quy và kiểm định giả thuyết

Phân tích hồi quy giúp xác định mối quan hệ giữa các biến số. Kiểm định giả thuyết cũng là một phần quan trọng trong việc xác định tính chính xác của các mô hình phân tích.

IV. Kết quả nghiên cứu về mối quan hệ giữa kinh tế vĩ mô và tỷ suất sinh lợi

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ tích cực giữa các yếu tố kinh tế vĩ mô như tỷ giá hối đoái, sản lượng công nghiệp và tỷ suất sinh lợi trên thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, lãi suất có thể có tác động tiêu cực đến tỷ suất sinh lợi.

4.1. Tác động của tỷ giá hối đoái

Tỷ giá hối đoái có tác động tích cực đến tỷ suất sinh lợi. Khi tỷ giá hối đoái tăng, nhà đầu tư có xu hướng đầu tư nhiều hơn vào thị trường chứng khoán.

4.2. Tác động của lãi suất

Lãi suất có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tỷ suất sinh lợi. Khi lãi suất tăng, chi phí vay mượn tăng lên, dẫn đến giảm đầu tư vào thị trường chứng khoán.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của mối quan hệ này

Mối quan hệ giữa kinh tế vĩ mô và tỷ suất sinh lợi là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố kinh tế có thể ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi. Trong tương lai, việc nghiên cứu này sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc đưa ra các quyết định đầu tư.

5.1. Tầm quan trọng của việc tiếp tục nghiên cứu

Việc tiếp tục nghiên cứu mối quan hệ này sẽ giúp các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách có cái nhìn sâu sắc hơn về thị trường. Điều này có thể dẫn đến các quyết định đầu tư thông minh hơn.

5.2. Các yếu tố mới cần xem xét

Trong tương lai, cần xem xét thêm các yếu tố mới như công nghệ, biến đổi khí hậu và các yếu tố xã hội có thể ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô và tỷ suất sinh lợi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2005 - 2012 đã chứng kiến những bước phát triển vượt bậc đi kèm nhiều biến động sâu sắc, tiêu biểu là dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII) tăng vọt từ dưới 100 triệu USD trong giai đoạn đầu lên mức hơn 5 tỷ USD vào cuối năm 2009. Sự bùng nổ này đồng thời đặt thị trường tài chính trước những thách thức lớn từ các cú sốc kinh tế vĩ mô trong nước lẫn quốc tế, đặc biệt khi lạm phát nội địa năm 2011 chạm mức 18,58% và tỷ giá liên tục chịu áp lực điều chỉnh. Vấn đề đặt ra là các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư cần có một cơ sở định lượng vững chắc để hiểu rõ cơ chế lan truyền của các biến số vĩ mô vào giá chứng khoán.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là nhận diện và đo lường tác động của các cú sốc từ sáu biến số kinh tế vĩ mô bao gồm: tỷ giá hối đoái VND/USD, lãi suất tiền gửi, cung tiền mở rộng M2, giá trị sản lượng công nghiệp, cùng hai biến đại diện toàn cầu là chỉ số MSCI thế giới và lợi tức trái phiếu kho bạc Mỹ 3 tháng đối với tỷ suất sinh lợi của chỉ số VN-Index.

Nghiên cứu được triển khai dựa trên chuỗi dữ liệu chu kỳ tháng gồm 90 quan sát liên tục từ tháng 1 năm 2005 đến hết tháng 6 năm 2012 tại Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE). Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện rõ qua kết quả phân rã phương sai, chứng minh rằng ngoài 32% quán tính nội tại của VN-Index, các cú sốc từ chỉ số MSCI thế giới đóng góp tới 21% và tỷ giá hối đoái đóng góp 14% vào biến động thị trường. Đây là luận cứ định lượng then chốt phục vụ công tác điều hành vĩ mô và thiết lập chiến lược phân bổ vốn an toàn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng vững chắc của các học thuyết tài chính và kinh tế học kinh điển:

• Lý thuyết thị trường hiệu quả (EMH) của Fama (1970): Khẳng định giá cả chứng khoán phản ánh tức thời mọi thông tin công khai sẵn có trên thị trường, làm cơ sở để xem xét liệu các biến số vĩ mô có thể dự báo được tỷ suất sinh lợi hay không.
• Mô hình định giá tài sản vốn (CAPM) của Sharpe, Lintner và Mossin: Giả định rủi ro thị trường quy tụ vào một nhân tố duy nhất, làm tiền đề mở rộng sang các mô hình đa nhân tố.
• Lý thuyết kinh doanh chênh lệch giá (APT) của Ross (1976): Cung cấp khung phân tích đa nhân tố trực tiếp, chứng minh rằng tỷ suất sinh lợi kỳ vọng của tài sản tài chính chịu sự chi phối từ nhiều yếu tố rủi ro hệ thống vĩ mô như lạm phát, lãi suất, tỷ giá và tăng trưởng kinh tế thực.
• Hiệu ứng Fisher (1930) và Lý thuyết số lượng tiền tệ (Mankiw, 1997): Giải thích mối quan hệ tương hỗ một - một giữa lãi suất danh nghĩa và lạm phát kỳ vọng, cũng như vai trò của cung ứng tiền tệ trong việc định hình mặt bằng giá cả và tỷ lệ chiết khấu dòng tiền doanh nghiệp.

Các khái niệm chuyên ngành then chốt được chuẩn hóa bao gồm: Tỷ suất sinh lợi tích lũy dạng logarit tự nhiên, cú sốc ngoại sinh phi cấu trúc, biến toàn cục đại diện tính liên thông quốc tế, và độ trễ truyền dẫn thông tin chính sách.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng mẫu dữ liệu chuỗi thời gian thứ cấp hàng tháng với quy mô 90 quan sát, thu thập trong giai đoạn từ tháng 1/2005 đến tháng 6/2012 từ các nguồn dữ liệu có độ tin cậy cao: HOSE, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Tổng cục Thống kê, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), Morgan Stanley Capital International và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Quy trình phân tích kinh tế lượng được tiến hành qua các bước chặt chẽ:

1. Kiểm định nghiệm đơn vị tăng cường ADF (Augmented Dickey-Fuller): Kiểm tra tính dừng của chuỗi dữ liệu ở mức gốc và sai phân bậc 1 nhằm ngăn ngừa hiện tượng hồi quy giả mạo.
2. Lựa chọn mô hình Vector tự hồi quy (VAR): Mô hình VAR được lựa chọn vì tính ưu việt vượt trội trong việc mô tả động thái tương tác đa chiều giữa các biến kinh tế mà không cần áp đặt phân chia cứng nhắc biến nội sinh và ngoại sinh. Mọi biến số trong hệ thống đều được xử lý bình đẳng.
3. Xác định độ trễ tối ưu: Dựa trên chuẩn thông tin Akaike (AIC) kết hợp kiểm tra tính ổn định thông qua phân tích đa thức đặc trưng nghiệm nghịch đảo AR.
4. Phân tích hàm phản ứng đẩy (IRFs) và Phân rã phương sai (Variance Decomposition): Sử dụng phép phân rã Cholesky để đo lường độ nhạy, chiều hướng tác động và tỷ trọng đóng góp thông tin của từng cú sốc vĩ mô lên tỷ suất sinh lợi VN-Index qua chu kỳ 12 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Mô hình thực nghiệm kinh tế lượng đã đưa ra những phát hiện định lượng cụ thể:

• Tính dừng đồng nhất ở sai phân bậc 1: Toàn bộ 7 chuỗi dữ liệu (DIR, D(LNEX), D(LNIO), D(LNM2), D(LNMSCI), D(LNT_BILL), D(LNVNI)) đều không dừng ở mức gốc nhưng đều đạt tính dừng ở sai phân bậc 1 tại mức ý nghĩa 1%, với các giá trị thống kê ADF vượt mức tới hạn -4,157. Mô hình VAR đạt trạng thái ổn định lý tưởng với độ trễ tối ưu k = 8 theo tiêu chuẩn AIC.
• Tác động vượt trội từ chỉ số MSCI thế giới: Hàm phản ứng đẩy (IRFs) chỉ ra rằng chỉ số MSCI có tác động dương mạnh mẽ và kéo dài liên tục từ tháng thứ 1 đến tháng thứ 8 đối với tỷ suất sinh lợi VN-Index. Kết quả phân rã phương sai xác nhận chỉ số MSCI chiếm tới 21,38% sự biến động của VN-Index ở kỳ thứ 8.
• Phản ứng dương đối với tỷ giá và cung tiền M2: Cú sốc tỷ giá VND/USD thể hiện phản ứng dương bền bỉ trong suốt 11 tháng (từ tháng thứ 2 đến tháng thứ 12), đóng góp 14,08% vào biến động tỷ suất sinh lợi. Cung tiền M2 mang lại phản ứng tích cực trong cả 12 tháng, giải thích khoảng 4,24% phương sai sai số.
• Phản ứng nghịch chiều đối với lãi suất và tín hiệu trái phiếu Mỹ: Lãi suất tiền gửi tác động âm rõ rệt trong 6 tháng đầu tiên, chiếm tỷ trọng 9,62% trong bảng phân rã phương sai. Lợi tức trái phiếu kho bạc Mỹ 3 tháng gây tác động tiêu cực trong 4 tháng đầu, phản ánh hiện tượng rút ròng của dòng vốn ngoại khi lợi tức tại thị trường Mỹ tăng cao.

Thảo luận kết quả

Các kết quả thực nghiệm phản ánh trung thực đặc thù kinh tế Việt Nam giai đoạn 2005 - 2012:

Sự chi phối lớn của chỉ số MSCI (21,38%) khẳng định mức độ hội nhập sâu rộng của thị trường tài chính Việt Nam với thế giới. Khi kinh tế toàn cầu khởi sắc, tâm lý lạc quan kích hoạt làn sóng giải ngân mạnh mẽ từ các quỹ ngoại. Ngược lại, lợi tức trái phiếu Mỹ 3 tháng tăng khiến chi phí cơ hội của vốn quốc tế tăng lên, dẫn tới áp lực rút vốn ngắn hạn.

Mối quan hệ dương giữa tỷ giá hối đoái và tỷ suất sinh lợi trái với kỳ vọng ban đầu nhưng hoàn toàn logic trong bối cảnh thực tế. Trong giai đoạn nghiên cứu, lạm phát nội địa thường xuyên vượt xa mức mất giá danh nghĩa (năm 2011 lạm phát 18,58% trong khi tiền đồng chỉ mất giá danh nghĩa 10,2%, tương đương tiền đồng lên giá thực khoảng 8%). Khi Ngân hàng Nhà nước chủ động điều chỉnh tỷ giá danh nghĩa, thị trường chứng khoán phản ứng tích cực do dòng vốn ngoại được khơi thông và doanh nghiệp xuất khẩu gia tăng năng lực cạnh tranh.

Đối với cung tiền M2 và lãi suất, kết quả cho thấy cơ chế bình thông nhau rõ nét giữa thị trường tiền tệ và thị trường vốn. Khi cung tiền nới lỏng và lãi suất tiền gửi hạ nhiệt, chi phí vốn doanh nghiệp giảm bớt, đồng thời dòng tiền nhàn rỗi dịch chuyển mạnh mẽ từ hệ thống ngân hàng sang kênh cổ phiếu để tìm kiếm tỷ suất sinh lời vượt trội. Đồ thị hàm phản ứng đẩy (IRFs) và bảng ma trận Cholesky thể hiện rõ nét độ trễ truyền dẫn kéo dài từ 6 đến 8 tháng của chính sách tiền tệ vào thị trường chứng khoán.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các phát hiện thực nghiệm, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam điều hành chính sách tiền tệ chủ động và kiểm soát lãi suất: Cần duy trì tốc độ tăng trưởng cung tiền M2 ổn định trong biên độ 14% - 16%/năm, tránh tình trạng giật cục nới lỏng rồi thắt chặt đột ngột. Cơ chế điều hành lãi suất cần đảm bảo tính dự báo cao, giảm thiểu biên độ dao động lãi suất tiền gửi dưới 2%/năm để duy trì chi phí vốn ổn định cho các doanh nghiệp niêm yết trong chu kỳ trung hạn từ 1 đến 3 năm.
2. Cơ quan quản lý tỷ giá áp dụng cơ chế điều hành linh hoạt có kiểm soát: Ngân hàng Nhà nước cần kết hợp hài hòa giữa kiểm soát lạm phát và điều chỉnh tỷ giá danh nghĩa sát với thực tế thị trường, giữ biên độ điều chỉnh tỷ giá VND/USD trong khoảng 2% - 3%/năm. Mục tiêu nhằm hỗ trợ cán cân thanh toán, kích thích xuất khẩu và triệt tiêu tâm lý găm giữ ngoại tệ của các nhà đầu tư.
3. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro toàn cầu: Thiết lập hệ thống giám sát thời gian thực các chỉ số tài chính quốc tế như MSCI World Index và lợi tức trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 3 tháng. Đưa ra các kịch bản ứng phó thanh khoản thị trường kịp thời trong vòng 24 - 48 giờ khi xuất hiện các cú sốc đảo chiều dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII).
4. Doanh nghiệp niêm yết và nhà đầu tư chủ động quản trị rủi ro danh mục: Các doanh nghiệp có tỷ trọng nhập khẩu nguyên liệu lớn cần sử dụng các công cụ phái sinh tiền tệ (kỳ hạn, hoán đổi) để phòng ngừa rủi ro tỷ giá cho kỳ hạn 6 - 12 tháng. Nhà đầu tư tổ chức nên ứng dụng mô hình VAR và lý thuyết APT để phân bổ tỷ trọng tài sản linh hoạt theo chu kỳ vĩ mô.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng:

• Nhà đầu tư tổ chức và chuyên viên quản lý quỹ: Hỗ trợ xây dựng mô hình định lượng phân bổ danh mục, lượng hóa rủi ro hệ thống và dự báo điểm đảo chiều của VN-Index dựa trên độ trễ 8 tháng của các cú sốc vĩ mô.
• Các cơ quan quản lý và nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở định lượng để đánh giá mức độ lan tỏa của chính sách tiền tệ, lãi suất và tỷ giá lên thị trường vốn, từ đó điều tiết chính sách đồng bộ nhằm đảm bảo an toàn hệ thống tài chính quốc gia.
• Học viên cao học, nghiên cứu sinh và giảng viên khối ngành Kinh tế - Tài chính: Tài liệu tham khảo chuẩn mực về quy trình ứng dụng mô hình VAR, kiểm định nghiệm đơn vị ADF, xử lý độ trễ AIC và phân tích phân rã phương sai trên phần mềm Eviews.
• Giám đốc tài chính (CFO) tại các doanh nghiệp niêm yết: Giúp đánh giá tác động của biến động kinh tế vĩ mô toàn cầu đến chi phí huy động vốn và định giá cổ phiếu của doanh nghiệp trên sàn giao dịch.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nghiên cứu lại áp dụng mô hình VAR thay vì hồi quy OLS truyền thống?

Hồi quy OLS đòi hỏi giả định phân định cứng nhắc biến nội sinh và ngoại sinh, dễ dẫn đến hiện tượng hồi quy giả mạo khi dữ liệu chuỗi thời gian chưa dừng. Mô hình VAR khắc phục hoàn toàn nhược điểm này bằng cách xử lý tất cả các biến số đều là nội sinh, đồng thời tích hợp bậc trễ tối ưu k = 8 theo chuẩn AIC để phản ánh chính xác độ trễ thông tin trên thị trường.

2. Chỉ số MSCI thế giới đóng vai trò thế nào đối với TTCK Việt Nam?

Chỉ số MSCI thế giới đóng vai trò là biến toàn cục đại diện cho sức khỏe kinh tế toàn cầu. Kết quả phân rã phương sai cho thấy MSCI giải thích tới 21,38% biến động của VN-Index ở kỳ thứ 8, chứng minh thị trường chứng khoán Việt Nam có tính liên thông quốc tế rất cao và cực kỳ nhạy cảm với tâm lý dòng vốn ngoại FII.

3. Tại sao tỷ giá VND/USD lại có tác động cùng chiều với tỷ suất sinh lợi chứng khoán?

Mặc dù lý thuyết chỉ ra tỷ giá tăng làm tăng chi phí nhập khẩu, nhưng thực tế giai đoạn 2005 - 2012 tại Việt Nam, lạm phát nội địa rất cao (năm 2011 đạt 18,58%) khiến tiền đồng lên giá thực khoảng 8%. Việc Ngân hàng Nhà nước chủ động điều chỉnh tăng tỷ giá danh nghĩa đã kích thích xuất khẩu, giải tỏa áp lực ngoại hối và thu hút dòng vốn FII quay trở lại mua ròng cổ phiếu.

4. Cung tiền M2 tác động đến giá cổ phiếu thông qua cơ chế nào?

Gia tăng cung tiền M2 thể hiện chính sách tiền tệ nới lỏng, làm gia tăng thanh khoản toàn hệ thống và hạ mặt bằng lãi suất thị trường tiền tệ. Theo nguyên lý bình thông nhau, nguồn vốn rẻ dồi dào sẽ dịch chuyển từ kênh tiết kiệm ngân hàng sang thị trường chứng khoán nhằm tìm kiếm tỷ suất sinh lợi hấp dẫn hơn, tạo lực đẩy tăng giá cổ phiếu suốt 12 tháng.

5. Bậc trễ tối ưu k = 8 trong mô hình VAR mang ý nghĩa gì trong thực tiễn đầu tư?

Bậc trễ k = 8 tháng theo tiêu chuẩn AIC phản ánh rằng các biến số kinh tế vĩ mô như lãi suất, tỷ giá và cung tiền không tác động ngay lập tức mà cần khoảng thời gian từ 6 đến 8 tháng để thẩm thấu trọn vẹn vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp và giá cổ phiếu trên bảng điện tử, tạo khoảng đệm thời gian quý giá cho nhà đầu tư tái cơ cấu danh mục.

Kết luận

• Nghiên cứu khẳng định sự tồn tại của mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn chặt chẽ giữa 6 nhân tố kinh tế vĩ mô với tỷ suất sinh lợi trên thị trường chứng khoán Việt Nam qua 90 quan sát chuỗi thời gian.
• Chỉ số MSCI thế giới và tỷ giá hối đoái là hai yếu tố dẫn dắt quan trọng nhất, đóng góp lần lượt 21,38% và 14,08% vào biến động của chỉ số VN-Index bên cạnh 32% quán tính tự thân của thị trường.
• Lãi suất tiền gửi tác động nghịch chiều trong 6 tháng đầu, trong khi cung tiền M2 và sản lượng công nghiệp tạo ra xung lực tăng trưởng tích cực kéo dài cho thị trường cổ phiếu.
• Hệ thống phương pháp luận chuẩn xác kết hợp kiểm định nghiệm đơn vị ADF và mô hình VAR với độ trễ k = 8 đã khắc phục triệt để các hạn chế về hồi quy giả mạo của các nghiên cứu trước đây.
• Định hướng tiếp theo cần mở rộng tích hợp các biến số như dòng vốn FDI, bội chi ngân sách và định lượng tâm lý bầy đàn của nhà đầu tư cá nhân trên thị trường.

Để tối ưu hóa hiệu quả đầu tư và xây dựng hệ thống quản trị danh mục định lượng chuyên sâu, quý độc giả và các nhà nghiên cứu có thể tham khảo chi tiết toàn văn công trình luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Bùi Thị Phương Nga tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ----------------- BÙI THỊ PHƯƠNG NGA PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ GIỮA NHÂN TỐ KINH TẾ VĨ MÔ VÀ TỶ SUẤT SINH LỢI TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ Tp.Hồ Chí Minh – Năm 2012 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ----------------- BÙI THỊ PHƯƠNG NGA PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ GIỮA NHÂN TỐ KINH TẾ VĨ MÔ VÀ TỶ SUẤT SINH LỢI TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS PHAN THỊ BÍCH NGUYỆT Tp.Hồ Chí Minh – Năm 2012 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, với sự hỗ trợ của người hướng dẫn khoa học là PGS.TS Phan Thị Bích Nguyệt. Các số liệu, thông tin nêu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, cụ thể. Kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực, chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào.Hồ Chí Minh, ngày…….tháng………năm 2012 Tác giả Bùi Thị Phương Nga TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CẢM ƠN Hoàn thành được luận văn này, lời đầu tiên tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Phan Thị Bích Nguyệt đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, chia sẻ cho tôi những tri thức khoa học, kinh nghiệm trong nghiên cứu trong suốt quá trình thực hiện luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn thầy cô giáo khoa Tài chính doanh nghiệp, Trường Đại học kinh tế Tp.Hồ Chí Minh đã truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu, làm nền tảng để tôi thực hiện luận văn này.

Tôi xin chân thành cảm ơn những người bạn, đồng nghiệp đã góp ý, chia sẻ nhiều kiến thức mới mẻ, cung cấp cho tôi các tài liệu, dữ liệu, trong quá trình thực hiện luận văn. Xin chân thành cảm ơn các thành viên trong gia đình đã hỗ trợ, động viên, tạo điều kiện để tôi hoàn thành chương trình học tập và nghiên cứu. Trân trọng! TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT APT : Arbitrage Pricing Theory – Lý thuyết kinh doanh chênh lệch giá ADF : Augmented Dickey-Fuller Unit root test – Kiểm định gốc đơn vị ADF CAPM : Capital Asset Pricing Model – Mô hình định giá tài sản vốn EMH : Efficient Market Hypothesis – Lý thuyết thị trường hiệu quả IRFs : Impulse Response Functions – Hàm phản ứng đẩy Hnx-Index : Chỉ số trung bình giá chứng khoán trên SGD chứng khoán Hà Nội HOSE : Sở giao dịch chứng khoán Tp.Hồ Chí Minh OLS : Ordinary Least Squares - Thuật toán bình phương tối thiểu TTCK : Thị trường chứng khoán VAR : Vector Autoregressive model – Mô hình véc tơ tự hồi quy Vn-Index : Chỉ số trung bình giá chứng khoán trên SGD chứng khoán Tp.Hồ Chí Minh. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1 - Số liệu tỷ suất sinh lợi sàn giao dịch Thành phố Hồ Chí Minh Bảng 4.1 - Tổng hợp kết quả kiểm định nghiệm đơn vị ADF ở mức Bảng 4.2 - Augmented Dickey - Fuller Unit Root Test on DIR Bảng 4.3 - Augmented Dickey - Fuller Unit Root Test on D(LNEX) Bảng 4.4 - Augmented Dickey - Fuller Unit Root Test on D(LNIO) Bảng 4.5 - Augmented Dickey - Fuller Unit Root Test on D(LNM2) Bảng 4.6 - Augmented Dickey - Fuller Unit Root Test on D(LNMSCI).7 - Augmented Dickey - Fuller Unit Root Test on D(LNT_BILL) Bảng 4.8 - Augmented Dickey - Fuller Unit Root Test on D(LNVNI) Bảng 4.9 - Kiểm tra xác định độ trễ tối ưu trong ước lượng mô hình VAR Bảng 4.10 - Kết quả phân rã phương sai của tỷ suất sinh lợi chứng khoán DANH MỤC HÌNH Hình 4.

Kết quả kiểm tra tính ổn định của mô hình Hình 4. Phản ứng của tỷ suất sinh lợi chứng khoán đối với cú sốc của các biến số kinh tế TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TÓM TẮT. 1 PHẦN 1: GIỚI THIỆU. 2 PHẦN 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY.

6 PHẦN 3: MÔ TẢ PHƯƠNG PHÁP VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU .1- Lựa chọn biến .1- Tỷ giá hối đoái .4 – Giá trị sản lượng công nghiệp .5 – Chỉ số thế giới MSCI và lợi tức trái phiếu kho bạc 3 tháng Mỹ .2- Mô tả dữ liệu .3- Phương pháp nghiên cứu. 21 PHẦN 4: KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM .1- Kiểm định tính dừng (kiểm định gốc đơn vị ADF) .2- Kiểm định bước trễ và tính ổn định của mô hình .3- Hàm phản ứng đẩy và phân rã phương sai. 32 PHẦN 5: KẾT LUẬN.1- Kết luận vấn đề nghiên cứu .2- Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo. 40 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

42 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 TÓM TẮT Mục đích chính của bài luận văn này là nghiên cứu liệu sự biến đổi trong chỉ số kinh tế vĩ mô như tỷ giá, lãi suất, sản xuất công nghiệp và cung tiền có tác động đến tỷ suất sinh lợi trên TTCK Việt Nam hay không. Chỉ số MSCI thế giới và lợi tức trái phiếu chính phủ 3 tháng của Mỹ cũng được xem xét như các biến toàn cục để đánh giá ảnh hưởng của nền kinh tế thế giới đối với TTCK Việt Nam. Để làm như vậy, tác giả sử dụng mẫu dữ liệu chuỗi thời gian hàng tháng từ tháng 1/2005 đến hết tháng 6/2012. Sử dụng mô hình véc tơ tự hồi quy (VAR) với sự hỗ trợ của phần mềm Eviews 6 cho thấy mối quan hệ dương giữa tỷ giá hối đoái, sản lượng công nghiệp, cung tiền và tỷ suất sinh lợi chứng khoán.

Phản ứng của tỷ suất sinh lợi chứng khoán đối với cú sốc lãi suất là âm. Chỉ số MSCI thế giới và lợi tức trái phiếu chính phủ 3 tháng của Mỹ lần lượt có tác động tích cực và tiêu cực đến tỷ suất sinh lợi chứng khoán. Thêm vào đó, kết quả phân rã phương sai cho thấy mặc dù hầu hết sự biến động tỷ suất sinh lợi có thể bị chi phối bởi chính nó, nhưng giữa các biến được lựa chọn, chỉ số MSCI thế giới và tỷ giá hối đoái đóng vai trò chính lên sự biến động tỷ suất sinh lợi trên TTCK Việt Nam, tiếp đó là lãi suất và sản lượng công nghiệp. Cung tiền M2 và lợi tức trái phiếu chính phủ 3 tháng của Mỹ tác động yếu lên tỷ suất sinh lợi trên TTCK Việt Nam.

Phát hiện này có thể có ý nghĩa quan trọng đối với việc thực hiện quyết định của nhà đầu tư và những nhà hoạch định chính sách quốc gia. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 PHẦN 1: GIỚI THIỆU Một thị trường vốn hiệu quả là thị trường mà giá các chứng khoán điều chỉnh tức thời khi xuất hiện các nguồn thông tin mới; do đó, giá cả hiện tại của cổ phiếu đã thể hiện tất cả các thông tin về cổ phiếu đó. Được Fama (1970) đưa ra với nền tảng vững chắc, lý thuyết thị trường hiệu quả EMH đã đặt ra cơ sở lý thuyết cực kỳ quan trọng cho các nhà làm chính sách cũng như cho các nhà đầu tư chứng khoán. Theo đó, các nhà làm chính sách có thể tự do thi hành các chính sách vĩ mô quốc gia mà không cần phải lo sợ rằng các chính sách này sẽ làm thay đổi bản chất của TTCK vì chúng chỉ ảnh hưởng đến giá cả của chứng khoán mà thôi.

Ngoài ra, lý thuyết kinh tế học còn đưa ra giả thuyết rằng, giá cả chứng khoán không chỉ phản ánh các thông tin hiện có mà còn phản ánh chính xác các kỳ vọng về hoạt động tương lai của doanh nghiệp. Nếu giá cả chứng khoán phản ánh chính xác các yếu tố vĩ mô cơ bản, thì nó có thể được sử dụng như là một chỉ báo hàng đầu về tình trạng của nền kinh tế trong tương lai. Do đó, tìm hiểu mối quan hệ nhân quả và tương tác qua lại giữa các biến số vĩ mô và giá chứng khoán là rất quan trọng khi chính phủ xem xét đưa ra các chính sách cho quốc gia. Dưới ảnh hưởng của các biến vĩ mô (ví dụ như cung tiền, lãi suất,.

) lên TTCK, lý thuyết EMH nói rằng: sự cạnh tranh giữa các nhà đầu tư – những người luôn muốn tối đa hóa lợi nhuận của mình – bảo đảm tất cả các thông tin hiện tại được cho là có liên quan đến việc thay đổi của các biến vĩ mô đó sẽ phản ánh hết vào trong giá chứng khoán, nên nhà đầu tư không thể kiếm được các tỉ suất sinh lợi bất thường thông qua dự đoán xu hướng TTCK trong tương lai. Do đó, các nhà tư vấn đầu tư sẽ không thể đưa ra các nhận định giúp khách hàng của mình kiếm được thu nhập trên mức trung bình hay nói cách TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 khác một tỷ suất sinh lợi vượt trội (ngoại trừ thực hiện các giao dịch dựa trên thông tin nội gián, một vấn đề bị cấm đoán và nếu vi phạm sẽ bị trừng phạt bởi pháp luật); và như vậy sẽ không thể có ngành công nghiệp môi giới chứng khoán, nếu họ tin vào kết luận của lý thuyết EMH. Trái ngược hoàn toàn với kết luận được đưa ra bởi lý thuyết EMH, các bằng chứng cho thấy các biến vĩ mô quan trọng có thể giúp dự báo được chuỗi tỷ suất sinh lợi tích lũy. Một trong những phát triển quan trọng nhất trên lý thuyết thị trường vốn hiện đại thực hiện bởi Sharpe, Mossin và Lintner, là mô hình định giá tài sản vốn (CAPM).

Mô hình này giả định rằng các nhà đầu tư lựa chọn danh mục của họ dựa trên tiêu chuẩn Markowitz. Mô hình này tóm tắt tác động của tất cả các nhân tố lên TTCK vào một nhân tố, trong khi TTCK có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khác nhau. Các yếu tố này có thể được chia thành các nhân tố vi mô và vĩ mô bao gồm phát triển kinh tế, giá vàng, giá nhà, cung tiền, lãi suất, tỷ giá hối đoái và các yếu tố nội bộ của các công ty và các tổ chức kinh tế như phân chia lợi nhuận, vấn đề công ty v.v… Lý thuyết kinh doanh chênh lệch giá (APT) đề xuất bởi Ross (1976) tìm kiếm đo lường rủi ro đi kèm các nhân tố khác nhau được phản ánh vào tỷ suất sinh lợi của tài sản, liệu chúng có ý nghĩa và liệu chúng có được định giá vào tỷ suất sinh lợi thị trường chứng khoán hay không.