CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1. Khái quát về họat động bán hàng và xác định kết quả kinh doanh. Bán hàng là khâu cuối cùng của quá trình hoạt động kinh doanh trong các doanh nghiệp thương mại, là quá trình thực hiện giá trị của hàng hóa. Nói cách khác, bán hàng là quá trình doanh nghiệp chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa của mình cho khách hàng và khách hàng trả tiền hay chấp nhận trả tiền cho doanh nghiệp.
Kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động đầu tư tài chính và hoạt động khác trong một thời kỳ nhất định. Biểu hiện của kết quả kinh doanh là số lãi (hoặc số lỗ). Công thức xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp như sau: Kết quả kinh doanh Kết quả hoạt Kết quả kinh Kết quả kinh (lợi nhuận trước = động sản xuất + doanh hoạt + doanh hoạt thuế TNDN hoặc lỗ) kinh doanh động tài chính động khác Trong đó: Kết quả hoạt Tổng DT thuần Giá vốn Chi phí Chi phí động sản xuất = về bán hàng và - - - hàng bán bán hàng quản lý kinh doanh cung cấp dịch vụ Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ được xác định như sau: Doanh thu thuần về Doanh thu bán Các khoản giảm trừ doanh thu bán hàng và cung = hàng và cung cấp – (bao gồm: Chiết khấu thương mại, Hàng bán cấp dịch vụ dịch bị trả lại, Giảm giá hàng bán) Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Kim ÂnLớp: KTTH2-K57 Tieu luan - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. - Giá vốn hàng bán được xác định như sau: Đối với Cơ sở kinh doanh thương mại: Trị giá vốn của hàng hóa xuất bán chính là giá mua cộng (+) chi phí thu mua cộng (+) Thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường (nếu có) trừ đi (-) Giảm giá hàng mua, chiết khấu thương mại tính cho lượng hàng xuất bán.
- Chi phí bán hàng: Là toàn bô ̣ các khoản chi phí phát sinh liên quan đến quá trình bán sản phẩm, hàng hóa và cung cung cấp dịch vụ. - Chi phí quản lý doanh nghiệp: Là toàn bộ chi phí liên quan đến hoạt động quản lý sản xuất kinh doanh, quản lý hành chính và một số khoản khác có tính chất chung toàn doanh nghiệp phân bổ cho số hàng đã bán. - Chiết khấu thương mại: Là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lượng lớn - Giảm giá hàng bán: Là khoản doanh nghiệp giảm trừ cho người mua do hàng hóa kém, mất phẩm chất hay không đúng quy cách theo quy định trong hợp đồng kinh tế. - Hàng bán bị trả lại: Hàng hóa bị khách hàng trả lại thường do các nguyên nhân: Vi phạm cam kết, vi phạm hợp đồng kinh tế, hàng bị kém, mất phẩm chất, không đúng chủng loại, quy cách.
Cách xác định Kết quả kinh doanh hoạt động tài chính: Kết quả hoạt động tài chính là số chênh lệch giữa doanh thu của hoạt động tài chính và chi phí hoạt động tài chính. Kết quả hoạt động tài chính được xác định theo công thức sau: Kết quả hoạt động = Doanh thu thuần hoạt động tài – Chi phí hoạt động Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Kim ÂnLớp: KTTH2-K57 Tieu luan tài chính chính tài chính Cách xác định Kết quả kinh doanh hoạt động khác: Kết quả kinh doanh hoạt động khác trong doanh nghiệp là số chênh lệch giữa số thu nhập khác và chi phí khác. Kết quả kinh doanh hoạt động khác được xác định theo công thức sau: Kết quả hoạt động khác = Thu nhập khác – Chi phí khác 1. Đặc điểm của quá trình tiêu thụ hàng hóa.
Đó là quá trình mua bán có thỏa thuận, doanh nghiệp đồng ý bán và khách hàng đồng ý mua đã thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán có sự chuyển đổi từ doanh nghiệp sang khách hàng. Doanh nghiệp giao hàng hóa cho khách hàng và nhận lại từ họ một khoản tiền hay một khoản nợ tương ứng, khoản tiền này được gọi là doanh thu tiêu thụ để bù đắp các khoản chi phí đã bỏ ra trong quá trình kinh doanh. Căn cứ trên số tiền hay khoản nợ mà khách hàng đã chấp nhận thanh toán để hạch toán kết quả kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng.
- Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời, chính xác các khoản doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu và chi phí của từng hoạt động trong doanh nghiệp, đồng thời theo dõi và đôn đốc các khoản phải thu của khách hàng. - Phản ánh và tính toán chính xác kết quả của từng hoạt động. - Kiểm tra giám sát tiến độ thực hiện kế hoạch bán hàng, kế hoạch lợi nhuận và phân phối lợi nhuận, kỷ luật thanh toán và hoàn thành nghĩa vụ với Nhà nước. - Cung cấp thông tin kế toán phục vụ việc lập Báo cáo tài chính và định kỳ phân tích hoạt động kinh tế liên quan đến quá trình tiêu thụ và xác định kết quả.
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Kim ÂnLớp: KTTH2-K57 Tieu luan 1. Tổ chức lý luận công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp. Phương thức bán hàng và phương thức thanh toán. Phương thức bán hàng.
Hoạt động mua bán hàng hóa của các doanh nghiệp thương mại có thể thực hiện qua hai phương thức: bán buôn và bán lẻ. Trong đó, bán buôn là bán hàng cho các đơn vị sản xuất kinh doanh để tiếp tục quá trình lưu chuyển hàng hóa. Còn bán lẻ là bán hàng cho người tiêu dùng, chấm dứt quá trình lưu chuyển hàng hóa. Hàng hóa bán buôn và bán lẻ có thể thực hiện theo nhiều phương thức khác nhau.
Phương thức bán buôn Bán buôn qua kho: Là phương thức bán buôn mà trong đó hàng hóa phải được xuất kho từ kho bảo quản của doanh nghiệp. Hình thức này được thực hiện theo hai phương thức sau: - Phương thức giao hàng trực tiếp:Theo phương thức này bên mua cử đại diện đến kho của doanh nghiệp thương mại để nhận hàng. Doanh nghiệp thương mại xuất kho hàng hóa cho đại diện bên mua. Sau khi đại diện bên mua nhận đủ hàng, thanh toán tiền hoặc chấp nhận nợ, hàng hóa xác định là được tiêu thụ.
- Phương thức chuyển hàng theo hợp đồng: Theo phương thức này, căn cứ vào hợp đồng kinh tế đã ký kết hoặc theo đơn đặt hàng, doanh nghiệp thương mại xuất kho hàng hóa dùng phương tiện vận tải của mình hoặc đi thuê ngoài chuyển hàng đến kho của bên mua hoặc một địa chỉ nào đó do bên mua quy định trong hợp đồng. Số hàng chuyển đi này vẫn thuộc quyền sở hữu của bên bán. Khi bên mua ký vào chứng từ giao nhận hàng hóa ( thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán) thì coi như hàng hóa đã được tiêu thụ và bên bán mất quyền sở hữu về số hàng đó. Chi phí vận chuyển hàng hóa có thể do bên bán hoặc bên mua chịu tùy theo sự thỏa thuận của hai bên.
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Kim ÂnLớp: KTTH2-K57 Tieu luan - Bán buôn vận chuyển thẳng: Là phương thức bán hàng trong đó hàng hóa của doanh nghiệp mua vào không nhập kho mà chuyển thẳng cho khách hàng. Phương thức bán hàng này gồm hai hình thức: - Bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán: Theo hình thức này, doanh nghiệp vừa tiến hành thanh toán với bên cung cấp hàng hóa và bên mua hàng. Nghĩa là đồng thời phát sinh hai nghiệp vụ mua hàng và bán hàng. Bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán có hai kiểu: + Giao tay ba: Nghĩa là bên mua cử người đến nhận hàng trực tiếp tại nơi cung cấp.
Sau khi ký nhận đã giao hàng hóa thì hàng hóa được coi như đã tiêu thụ. + Gửi hàng: Doanh nghiệp sẽ chuyển hàng đến nơi quy định cho bên mua và hàng hóa được coi là tiêu thụ khi bên mua chấp nhận thanh toán. - Bán buôn vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán: Về thực chất doanh nghiệp chỉ là bên trung gian giữa bên cung cấp và bên mua. Trong trường hợp này tại đơn vị không phát sinh nghiệp vụ mua bán hàng hóa.
Tùy theo điều kiện ký kết hợp đồng mà đơn vị được hưởng khoản tiền hoa hồng do bên cung cấp hoặc bên mua trả. Phương thức bán lẻ Bán lẻ hàng hoá là phương thức bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng hoặc các tổ chức kinh tế hoặc các đơn vị kinh tế tập thể mua về mang tính chất tiêu dùng nội bộ. Bán hàng theo phương thức này có đặc điểm là hàng hoá đã ra khỏi lĩnh vực lưu thông và đi vào lĩnh vực tiêu dùng, giá trị và giá trị sử dụng của hàng hoá đã được thực hiện. Bán lẻ thường bán đơn chiếc hoặc bán với số lượng nhỏ, giá bán thường ổn định.
Bán lẻ có thể thực hiện dưới các hình thức sau: - Hình thức bán lẻ thu tiền tập trung: Bán lẻ thu tiền tập trung là hình thức bán hàng mà trong đó tách rời nghiệp vụ thu tiền của người mua và nghiệp vụ giao hàng cho người mua. Mỗi quầy hàng có một nhân viên thu tiền làm nhiệm vụ thu tiền của khách, viết hoá đơn hoặc tích kê cho khách để khách đến nhận hàng ở quầy hàng do nhân viên bán hàng giao. Hết ca (hoặc hết ngày) bán hàng, nhân Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Kim ÂnLớp: KTTH2-K57 Tieu luan viên bán hàng căn cứ vào hoá đơn và tích kê giao hàng cho khách hoặc kiểm kê hàng hoá tồn quầy để xác định số lượng hàng đã bán trong ngày, trong ca và lập báo cáo bán hàng. Nhân viên thu tiền làm giấy nộp tiền và nộp tiền bán hàng cho thủ quỹ.
- Hình thức bán lẻ thu tiền trực tiếp: Theo hình thức này, nhân viên bán hàng trực tiếp thu tiền của khách và giao hàng cho khách. Hết ca, hết ngày bán hàng, nhân viên bán hàng làm giấy nộp tiền và nộp tiền cho thủ quỹ. Đồng thời, kiểm kê hàng hoá tồn quầy để xác định số lượng hàng đã bán trong ca, trong ngày và lập báo cáo bán hàng. - Hình thức bán lẻ tự phục vụ (tự chọn): Theo hình thức này, khách hàng tự chọn lấy hàng hoá, mang đến bán tình tiền để tính tiền và thanh toán tiền hàng.