Chương I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VỐN LƯU ĐỘNG VÀ PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN LƯU ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP 1.1Những vấn đề cơ bản về vốn lưu động và phân tích hiệu quả sử dụng vốn lưu động 1.1 Khái niệm vốn lưu động Quá trình sản xuất kinh doanh là quá trình kết hợp các yếu tố đầu vào: sức lao động, tư liệu lao động và các đối tượng lao động. Khác với tư liệu lao động, các đối tượng lao động (nguyên, nhiên vật liệu, bán thành phẩm…) chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất và không giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu, giá trị của nó được chuyển dịch toàn bộ một lần vào giá trị sản phẩm. Những tư liệu lao động nói trên, nếu xét về hình thái hiện vật được gọi là các tài sản lưu động, còn xét về hình thái giá trị được gọi là vốn lưu động của doanh nghiệp. Như vậy, có thể khái quát như sau: Vốn lưu động của doanh nghiệp là vốn đầu tư vào tài sản lưu động của doanh nghiệp như: tiền và các khoản tương đương tiền, các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, các khoản phải thu, hàng tồn kho và môt phần tài sản lưu động khác như thuế giá trị gia tăng được khấu trừ, chi phí trả trước ngắn hạn…có khả năng hoán cuyển thành tiền trong vòng một năm.
Xét về phương diện giá trị, lượng tiền ứng trước để thỏa mãn nhu cầu về tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp được gọi là vốn lưu động của doanh nghiệp. Theo giáo trình phân tích kinh tế doanh nghiệp thương mại - Trường Đại Học Thương Mại thì vốn lưu động (hay còn gọi là tài sản ngắn hạn) là chỉ tiêu kinh tế phản ánh tổng giá trị tiền, các khoản tương đương tiền và các tài sản ngắn hạn khác có thể chuyển đổi nhanh thành tiền hoặc có thể bán hay sử dụng trong vòng một năm hoặc trong một chu kỳ kinh doanh bình thường của doanh nghiệp có đến thời điểm lập báo cáo tài chính.2 Phân loại vốn lưu động Vốn lưu động đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong hoạt đoạt của doanh nghiệp. Việc phân loại vốn lưu động của doanh nghiệp theo các tiêu thức phân loại khác nhau sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn những đặc điểm riêng về vốn lưu động mà mình đang quản lý và sử dụng.S Hoàng Thị Tâm 5 SV: Nguyễn Thị Thúy Hằng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khóa luận tốt nghiệp Khoa: Kế toán - Kiểm toán Vốn lưu động được phân loại theo các căn cứ sau đây: * Căn cứ vào vai trò của từng loại vốn lưu động trong quá trình sản xuất kinh doanh. -Theo cách phân loại này cho thấy được vai trọng và tỷ trọng vốn lưu động nằm trong từng khâu của quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Nếu vốn lưu động nằm trong lĩnh vực sản xuất càng lớn thì hiệu quả kinh tế trong việc sử dụng vốn lưu động càng cao. Từ đó có biện pháp điều chỉnh cơ cấu vốn lưu động để có hiệu quả sử dụng cao nhất. Vốn lưu động được chia thành: - Vốn lưu động nằm trong quá trình dự trữ sản xuất bao gồm: Vốn nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, bao bì đóng gói, công cụ lao động nhỏ, thành phẩm mua ngoài. - Vốn lưu động nằm trong quá trình sản xuất bao gồm: Vốn sản phẩm đang chế tạo, bán thành phẩm tự chế, vốn về chi phí chờ phân bổ - Vốn lưu động nằm trong quá trình lưu thông bao gồm: Vốn thành phẩm, hàng hoá mua ngoài, hàng hoá xuất ra nhờ ngân hàng thu hộ, vốn tiền tệ, vốn trong thanh toán, các khoản đầu tư ngắn hạn, các khoản thế chấp, ký quỹ, ký cược.
* Căn cứ theo hình thái biểu hiện của vốn lưu động. -Theo cách phân loại này giúp cho doanh nghiệp thuận lợi trong việc xem xét, đánh giá mức tồn kho dự trữ và khả năng thanh toán. Từ đó có thể đề ra các biện pháp phát huy chức năng của các thành phần và kết cấu vốn lưu động theo hình thái biểu hiện để có sự điều chỉnh sao cho phù hợp nhất. Vốn lưu động được phân thành hai loại: - Vốn vật tư hàng hoá: Bao gồm nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, bao bì thành phẩm, hàng hoá mua ngoài…Những khoản vốn này luân chuyển theo quy luật nhất định căn cứ vào nhiệm vụ sản xuất, định mức tiêu hao, điều kiện sản xuất và tiêu thụ của doanh nghiệp để xác định mức dự trữ cho hợp lý.
- Vốn tiền tệ: Gồm tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng, vốn trong thanh toán…Các khoản vốn này nằm trong lĩnh vực lưu thông, chúng luôn biến động, luân chuyển không theo một quy luật nhất định. Các khoản vốn này không trực tiếp tham gia vào sản xuất nên nó càng luân chuyển nhanh càng tốt.S Hoàng Thị Tâm 6 SV: Nguyễn Thị Thúy Hằng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khóa luận tốt nghiệp Khoa: Kế toán - Kiểm toán 1.3 Đặc điểm của vốn lưu động Trong quá trình tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh, vốn lưu động hoạt động theo trạng thái T-H-T’. Vốn lưu động bước vào quá trìn ở trạng thái tiền, được sử dụng chuyển sang trang thái hàng trong quá trình sản xuất kinh doanh và được thu hồi lại ở trạng thái tiền. Qua đó ta thấy, vốn lưu động có hai đặc điểm nổi bật sau: Thứ nhất, vố lưu động thường xuyên vận động, luôn thay đổi hình thái biểu hiện qua các khâu của quá trình kinh doanh và giá trị của vốn lưu động được luân chuyển toàn bộ một lần vào giá trị sản phẩm ( Chi phí kinh doanh).
Thứ hai, khi chu kỳ sản xuất kinh doanh kết thúc thì vốn lưu động hoàn thành một vòng tuần hoàn có nghĩa là thời gian hoán chuyển thành tiền dưới 12 tháng.4 Vai trò của vốn lưu động Vốn lưu động là một bộ phận của vốn kinh doanh được đầu tư thành tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp. Nó đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được diễn ra thường xuyên liên tục. Vốn lưu động giữ một vai trò rất quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của mỗi doanh nghiệp. Cụ thể là: * Vốn lưu động là điều kiện doanh nghiệp đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh giúp cho doanh nghiệp tiến hành sản xuất kinh doanh được thường xuyên liên tục.
* Vốn lưu động cho thấy khả năng tự chủ tài chính, tiềm lực tài chính của doanh nghiệp. Từ đó, nâng cao uy tín của doanh nghiệp trên thị trường. * Vốn lưu động là một yếu tố cơ bản trong các nguồn lực đầu vào của doanh nghiệp.2 Phân tích hiệu quả sử dụng vốn lưu động 1.1 Khái niệm hiệu quả sử dụng vốn lưu động Hiệu quả sử dụng vốn lưu động là chỉ tiêu chất lượng phản ánh tổng hợp những cố gắng, những biện pháp hữu hiệu về kỹ thuật, về tổ chức sản xuất, tổ chức thúc đẩy sản xuất phát triển. Quan niệm về hiệu quả của việc sử dụng vốn lưu động được hiểu trên hai khía cạnh: GVHD: Th.S Hoàng Thị Tâm 7 SV: Nguyễn Thị Thúy Hằng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khóa luận tốt nghiệp Khoa: Kế toán - Kiểm toán Một là: Với số vốn hiện có có thể sản xuất thêm một lượng sản phẩm với chất lượng tốt, giá thành hạ để tăng lợi nhuận của doanh nghiệp.
Hai là: Đầu tư thêm vốn một cách hợp lý nhằm mở rộng qui mô sản xuất nhằm tăng doanh thu tiêu thụ với yêu cầu đảm bảo tốc độ tăng của lợi nhuận phải lớn hơn tốc độ tăng của vốn. Ngoài ra, hiệu quả của việc sử dụng vốn lưu động được hiểu trên hai phương diện: Hiệu quả về kinh tế: Phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp để đạt những mục tiêu kinh tế của doanh nghiệp trong thời gian nhất định. Hiệu quả về xã hội: Phản ánh mức độ thực hiện các mục tiêu xã hội của doanh nghiệp hay mức độ ảnh hưởng của các kết quả đạt được của doanh nghiệp tới xã hội trong nền kinh tế quốc dân. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động là đảm bảo với số vốn hiện có, bằng các biện pháp quản lý và tổng hợp nhằm khai thác triệt để khả năng vốn có để có thể mang lại nhiều lợi nhuận hơn cho doanh nghiệp.2 Mục đích, ý nghĩa phân tích hiệu quả sử dụng vốn lưu động -Mục đích: Phân tích hiệu quả sử dụng vốn lưu động là một chỉ tiêu quan trọng tron việc đánh giá sức mạnh và hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp đó.
Nó là chỉ tiêu quan trọng để đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy phân tích hiệu quả sử dụng vốn lưu động là vấn đề mà bất cứ nhà quản lý nào cũng phải quan tâm. Hoạt động phân tích hiệu quả sử dụng vốn lưu động giúp các nhà quản lý đánh giá được tình hình sử dụng vốn, nghiên cứu các yếu tố tác động tích cực và tiêu cực ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn lưu động. Trên cơ sở đó có các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động.
-Ý nghĩa: Vốn lưu động luôn vận động không ngừng. Trong quá trình vận động ấy, vốn lưu động tham gia vào các giai đoạn của quá trình sản xuất kinh doanh; ở mỗi gia đoạn khác nhau, vốn lưu động cũng có ảnh hưởng khác nhau đến hiệu quả sản xuất kinh doanh. Như vậy, vốn lưu động đóng một vai trò quan trọng. Vì vậy phân tích hiệu quả sử dụng vốn lưu động có ý nghĩa rất quan trọng : + Đánh giá được hiệu quả sử dụng vốn lưu động của công ty, khả năng hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty.S Hoàng Thị Tâm 8 SV: Nguyễn Thị Thúy Hằng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khóa luận tốt nghiệp Khoa: Kế toán - Kiểm toán + Đề ra các giải pháp hữu hiệu nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động, cải thiện tình hình sản xuất knh doanh của công ty.3 Hệ thống các chỉ tiêu phân tích hiệu quả sử dụng vốn lưu động a.
Nhóm 1: Các chỉ tiêu đánh giá tổng hợp hiệu quả sử dụng vốn lưu động * Tốc độ chu chuyển vốn lưu động Đặc trưng của vốn lưu động là sự luân chuyển liên tục trong quá trình sản xuất, kinh doanh và chuyển toàn bộ giá trị một lần vào sản phẩm trong kỳ kinh doanh. Nên việc sử dụng hợp lý vốn lưu động, tiết kiệm được vốn lưu động hay không ; sự luân chuyển vốn lưu động nhanh hay chậm được biểu hiện trước hết ở tốc độ luân chuyển vốn lưu động.