CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH VÀ DỰ BÁO BÁO CÁO TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan nghiên cứu. Phân tích tài chính và dự báo báo cáo tài chính doanh nghiệp là một công tác rất quan trọng giúp cho các chủ thể quản lý đưa ra quyết định và cung cấp thông tin cho nhiều đối tượng khác quan tâm đến tài chính của doanh nghiệp. Chính vì vậy, phân tích tài chính và dự báo báo cáo tài chính doanh nghiệp đã được nhiều người đề cập đến trong các nghiên cứu của mình, trong quá trình tiếp cận nghiên cứu luận văn, tác giả tiến hành khái quát hóa những công trình nghiên cứu liên quan như sau: Đối với các công trình là sách, giáo trình đều mang tính lý luận chung về phân tích tài chính và dự báo báo cáo tài chính.
Nội dung phân tích và dự báo bao trùm tất cả hoạt động tài chính của các doanh nghiệp trong nhiều ngành kinh tế. Ngoài ra, không có công trình nào đi sâu phân tích chi tiết thực tiễn tại một ngành kinh tế, một doanh nghiệp cụ thể. Chính vì vậy các công trình này chỉ mang tính lý thuyết. Cụ thể như các công trình tác giả đã nghiên cứu là: - Ngô thế chi và cộng sự, 2009, Giáo trình phân tích tài chính doanh nghiệp.
Hà Nội: Nhà xuất bản tài chính. - Nguyễn Năng Phúc và cộng sự, 2013, Giáo trình phân tích báo cáo tài chính. Lần thứ nhất. Hà Nội: Nhà xuất bản Đại học kinh tế quốc dân.
- Ngô Kim Phượng và cộng sự, 2013, phân tích tài chính doanh nghiệp. Hồ Chí Minh: Nhà xuất bản Lao Động. Đối với các đề tài luận văn đã hệ thống hóa được các vấn đề chung nhất về phân tích tài chính, đánh giá được thực trạng tài chính của doanh nghiệp nghiên cứu, chỉ ra được những tồn tại đồng thời cũng đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực sản xuất kinh doanh, nâng cao năng lực tài chính. Tuy nhiên trong mỗi đề tài lại đánh giá theo một số chỉ tiêu khác biệt tại phạm vi thời gian và địa điểm khác nhau, chẳng hạn: 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Đề tài “Phân tích tình hình tài chính tại Công ty cổ phần công nghiệp ô tô- Vinacomin”, luận văn thạc sĩ của tác giả Trần Trọng Nghĩa năm 2014 đã tiến hành phân tích tình hình tài chính của công ty thông qua việc phân tích khái quát tình hình tài chính và các tỷ số tài chính trên báo cáo tài chính của công ty trong giai đoạn 2011 – 2013 từ đó đưa ra ưu điểm và hạn chế trong hoạt động tài chính của công ty.
Qua đây cho thấy bài phân tích chưa thực sự đi sâu vào tất cả các mặt về tình hình tài chính của công ty như: phân tích sự thay đổi của các khoản mục, phân tích dòng tiền và phân tích xu hướng. Đề tài “Phân tích tài chính công ty cổ phần kỹ thuật thương mại Đông Nam Á”, luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Minh Ý năm 2015 đã tiến hành phân tích tình hình tài chính thông qua phân tích cấu trúc tài chính, tình hình công nợ và khả năng thanh toán, hiệu quả kinh doanh, rủi ro tài chính. Tuy nhiên, chưa phân tích được xu hướng của các chỉ tiêu tài chính công ty. Đề tài “Phân tích tình hình tài chính tại Tổng công ty bảo hiểm BIDV” của tác giả Trần Thị Hồng Minh năm 2015 đã tiến hành phân tích tình hình tài chính thông qua phân tích khả năng thanh toán, hiệu quả sử dụng tài sản, cơ cấu vốn và khả năng trả nợ.
Cho thấy nội dung phân tích chưa bao trùm hết tình hình tài chính của đơn vị, chưa chỉ ra được các chỉ tiêu tài chính đặc thù khi phân tích doanh nghiệp trong ngành Bảo hiểm. Các đề tài trên mới chỉ dừng lại ở việc giải quyết các vấn đề mang tính lý luận và thực tiễn về phân tích tài chính doanh nghiệp của một doanh nghiệp chứ chưa đề cập đến nội dung dự báo báo cáo tài chính. Đề tài “Phân tích và dự báo tài chính công ty cổ phần hóa chất Việt Trì”, luận văn thạc sĩ của tác giả Trần Thị Vân năm 2015 và Đề tài “Phân tích và dự báo tài chính công ty cổ phần đường Biên Hòa. Luận văn Thạc sỹ của tác giả Nguyễn Kim Phượng, năm 2015 đã đề cập đến nội dung dự báo báo cáo tài chính bằng phương pháp tỷ lệ phần trăm của các chỉ tiêu trên doanh thu.
Tuy nhiên việc dự báo tài chính còn chưa cụ thể mang tính định tính chưa đáp ứng được mục tiêu đề ra của bài luận văn. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Bên cạnh đó, chưa có đề tài nào dự báo báo cáo tài chính của một doanh nghiệp ngành sản xuất thủy điện ở Việt Nam. Vì vậy việc nghiên cứu và đánh giá tình hình tài chính công ty cổ phần thủy điện Thác Bà nói riêng và các công ty hoạt động thủy điện nói chung để tìm giải pháp cải thiện tình hình tài chính doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp là vẫn đề vẫn đang được qua tâm và hết sức cần thiết. Trong luận văn này tác giả kế thừa những lý thuyết, phương pháp từ các sách Phân tích tài chính doanh nghiệp và có sự tham khảo của các luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng cùng đề tài khóa trước, do khác nhau về phạm vi, thời gian và đối tượng nghiên cứu, tác giả mong muốn phân tích tài chính Công ty cổ phần thủy điện Thác Bà giai đoạn năm 2011-2016 bao gồm nội dung phân tích đánh giá tình hình huy động vốn, tình hình đầu tư và sử dụng vốn của doanh nghiệp, kết quả sản xuất kinh doanh, tình hình lưu chuyển tiền tệ, tình hình công nợ và khả năng thanh toán, hiệu suất hoạt động của doanh nghiệp, hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của doanh nghiệp.
Đồng thời trên cơ sở đó dự báo báo cáo tài chính của công ty từ năm 2017 đến năm 2019 bằng phương pháp tỷ lệ phần trăm so với doanh thu thuần dựa trên những phân tích đánh giá đầy đủ những yếu tố tác động đến tài chính của công ty từ năm 2017 đến năm 2019. Cơ sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp. Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích hiểu theo nghĩa chung nhất là sự phân chia các sự vật, hiện tượng theo những tiêu thức nhất định để nghiên cứu, xem xét thấy được sự hình thành và phát triển của sự vật hiện tượng đó trong mối quan hệ biện chứng với các sự vật, hiện tượng khác. Phân tích là công cụ dùng để nghiên cứu trong hầu hết các khoa học, từ khoa học tự nhiên đến khoa học xã hội.
Phân tích giúp nhận thức được nội dung, hình thức và xu hướng phát triển của sự vật hiện tượng nghiên cứu, thấy được mối quan hệ cấu thành bên trong của mỗi sự vật, hiện tượng, quan hệ biện chứng của nó với 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com các sự vật hiện tượng khác, qua đó giúp cho các đối tượng sử dụng thông tin phân tích đưa ra các quyết định riêng. Trong lĩnh vực quản trị tài chính doanh nghiệp cũng sử dụng phân tích là một công cụ hữu hiệu để nghiên cứu tình hình tài chính của một doanh nghiệp. Hoạt động tài chính có mối quan hệ chặt chẽ với các hoạt động khác trong doanh nghiệp. Do đó, để nhận thức được nội dung, hình thức và xu hướng phát triển của tài chính doanh nghiệp cần phân chia tài chính doanh nghiệp theo những tiêu thức thích hợp để thấy được các quan hệ kinh tế nội tại, mối quan hệ biện chứng với các hoạt động khác trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Trong nền kinh tế thị trường có sự quản lý vĩ mô của Nhà nước, có nhiều nhà quản lý ở bên trong cũng như bên ngoài doanh nghiệp quan tâm đến tình hình tài chính doanh nghiệp và đều có nhu cầu sử dụng thông tin do phân tích tài chính cung cấp để phục vụ cho quá trình ra quyết định quản lý. Tuy nhiên mỗi nhà quản lý lại quan tâm theo giác độ và với mục tiêu khác nhau, đòi hỏi phân tích tài chính phải được tiến hành bằng nhiều phương pháp khác nhau để đáp ứng nhu cầu thông tin của từng nhà quản lý. Phân tích tài chính giúp cho tất cả các nhà quản lý có thông tin phù hợp với mục đích của mình để đưa ra các quyết định nhằm bảo toàn và gia tăng lợi ích của họ gắn với hoạt động của doanh nghiệp. Như vậy, có thể nói rằng: Phân tích tài chính doanh nghiệp là tổng thể các phương pháp cho phép đánh giá tình hình tài chính đã qua và hiện nay, dự đoán tình hình tài chính trong tương lai của doanh nghiệp, giúp cho các nhà quản lý đưa ra các quyết định quản lý hữu hiệu, phù hợp với mục tiêu mà họ quan tâm.
Mục tiêu của phân tích tài chính doanh nghiệp Để trở thành một công cụ đắc lực giúp các nhà quản lý quan tâm đến hoạt động của doanh nghiệp có được các quyết định đúng đắn trong kinh doanh, phân tích tài chính doanh nghiệp cần đạt được các mục tiêu sau: - Đánh giá chính xác tình hình tài chính của doanh nghiệp trên các khía cạnh khác nhau như cơ cấu nguồn vốn, tài sản, khả năng thanh toán, lưu chuyển 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com tiền tệ, hiệu quả sử dụng tài sản, khả năng sinh lời, rủi ro tài chính… nhằm đáp ứng thông tin cho tất cả các đối tượng quan tâm đến hoạt động của doanh nghiệp như các nhà đầu tư, cung cấp tín dụng, quản lý doanh nghiệp, cơ quan thuế, người lao động… - Định hướng các quyết định của các nhà quản lý quan tâm theo chiều hướng phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp như quyết định đầu tư, tài trợ, phân chia lợi nhuận… - Trở thành cơ sở cho các dự báo tài chính, giúp người phân tích dự đoán được tiềm năng tài chính của doanh nghiệp trong tương lai. - Là công cụ để kiểm soát hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trên cơ sở kiểm tra, đánh giá các chỉ tiêu kết quả đạt được so với các chỉ tiêu kế hoạch, dự toán, định mức… Từ đó xác định được những điểm mạnh và điểm yếu trong hoạt động kinh doanh, giúp cho doanh nghiệp có được những quyết định và giải pháp đúng đắn, đảm bảo kinh doanh đạt hiệu quả cao. Mục tiêu này đặc biệt quan trọng với các nhà quản trị doanh nghiệp.