phần mở đầu, hai tác giả tập trung giới thiệu về báo cáo tài chính (bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh và báo cáo lưu chuyển tiền tệ); sau đó, trình bày các nội dung phân tích tài chính thông qua 02 nội dung lớn: Một là, phân tích lợi nhuận, gồm: (i) phân tích doanh thu, (ii) phân tích chi phí, (iii) phân tích EBITDA (Lợi nhuận trước thuế, lãi vay và khấu hao), (iv) xem xét độ tin cậy của báo cáo sau kiểm toán, (v) vấn đề về sáp nhập và kế toán hợp nhất và (vi) phát hiện gian lận; Hai là, dự báo và phân tích an ninh tài chính, gồm: (i) dự báo báo cáo tài chính, (ii) phân tích chính sách tín dụng của doanh nghiệp và (iii) phân tích vốn cổ phần. - Theo Krishna Palepu và Paul Healy (2007), trong cuốn Business Analysis and Valuation: Using Financial Statements 4th Edition: Nhận định rằng khung việc của phân tích tài chính gồm 04 phần: (i) Phân tích ngành và chiến lược kinh doanh; (ii) Phân tích kế toán; (iii) Phân tích tài chính và (iv) Phân tích tương lai. Sau đó, người sử dụng sẽ áp dụng các công cụ này tùy theobối cảnh và quyết định cần thực hiện như: phân tích chứng khoán, phân tích tín dụng, phân tích chính sách TCDN, phân tích sáp nhập và mua lại, phân tích quản trị và truyền thông. Từ cácquan điểm nêu trên, tác giả cho rằng, về cơ bản những nội dung phân tích tài chính tại các công trình nghiên cứu không có sự khác biệt lớn mà chỉ có một số điểm khác nhau ở chỗ: cách sắp xếp nội dung và cách xác định chỉ tiêu phân tích đôi khi không giống nhau,một số tác giả không đề cập đến nội dung phân tích môi trường và chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp.
Hay nói cách khác, nội dung phân tích tài chính có thể được sắp xếp khác nhau, nhưng về cơ bản là các nội dung phân tích cụ thể được bao hàm bên trong giống nhau và đều tiếp cận theo hướng đi từ phân tích tình hình giai đoạn trước đến dự báo, nhận định về tương lai.Những nghiên cứu liên quan thực tiễn phân tích và dự báo tài chính tại doanh nghiệp Phân tích và dự báo TCDNlà đề tài được nhiều tác giả lựa chọn nghiên cứu trong các bài luận văn, trong đó có thể kể tới: 5 Luận văn thạc sĩ đề tài “Phân tích tài chính và dự báo tài chính Công ty Cổ phần Dầu Thực vật Tường An” của tác giả Đỗ Thị Thu Quỳnh, 2016. Trong luận văn này, tác giả đã phân tích rõ tình hình tài chính của Công ty Cổ phần Dầu Thực vật Tường An trong giai đoạn 2013-2015, đưa ra các đánh giá và so sánh vị thế của công ty với các đơn vị khác cùng ngành. Từ đó, tiến hành dự báo tài chính giai đoạn 2016-2018 theo phương pháp tỷ lệ phần trăm doanh thu tăng với giả định rằng toàn bộ các chỉ tiêu kết quả sản xuất kinh doanh, tài sản và nợ phải trả sẽ thay đổi theo doanh thu, chỉ riêng chỉ tiêu vốn chủ sở hữu là ngoại lệ. Đối với nội dung dự báo, tác giả mới chỉ lập và trình bày báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh dự kiến, bảng cân đối kế toán dự kiến mà chưa xem xét đến thực tế về nhu cầu vốn đầu tư, dự báolưu chuyển tiền tệ của doanh nghiệp.
Luận văn thạc sĩ đề tài “Phân tích tài chính và dự báo tài chính Công ty Cổ phần Đường Biên Hòa” của tác giả Nguyễn Kim Phượng, 2015. Nghiên cứu phản ánh thực trạng tài chính của Công ty Cổ phần Đường Biên Hòa thông qua những phân tích về kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, biến động tài sản, nguồn vốn và các hệ số tài chính. Tuy nhiên, luận văn chưa đề cập, làm rõ biến động về dòng tiền.Đối với nội dung dự báo tài chính, tác giả lựa chọn sử dụng phương pháp dự báo theo tỷ lệ phần trăm doanh thu tăng. Bài luận văn đã đề xuất 02 kịch bản: Kịch bản 1: Dự báo theo xu hướng lạc quan về việc sáp nhập Công ty Cổ phần Đường Ninh Hòa vào Công ty Cổ phần Đường Biên Hòa sẽ góp phần nâng mức tăng trưởng doanh thu bình quân của doanh nghiệp so với giai đoạn trước 120% và Kịch bản 2: TCDN sau sáp nhập sẽ xáo trộn, doanh thu bình quân giảm còn 80% so với giai đoạn trước.
Luận văn thạc sĩ đề tài “Phân tích và lập kế hoạch tài chính tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hải Bình - Tỉnh Thái Nguyên” của tác giả Kiều Tuấn Anh, 2015. Tương tự với hai bài nghiên cứu nêu trên, tác giả tiến hành phân tích thực trạng rồi lập kế hoạch tài chính cho doanh nghiệp. Nội dung dự báo trong bài còn chưa cụ thể, tác giả chỉxem xét triển vọng tăng trưởng kinh tế Việt Nam, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Thái Nguyên, qua đó đưa ra nhận định về tỷ lệ 6 tăng trưởng doanh thu giai đoạn tiếp theo của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hải Bình và dự báo các chỉ tiêu tài chính khác theo tỷ lệ tăng trưởng của doanh thu. Bên cạnh đó, còn phải kể đến các đề tài nghiên cứu về tài chính tại các doanh nghiệp sản xuất điện năng như: Luận văn thạc sĩ đề tài “Phân tích tình hình sử dụng vốn tại Công ty Cổ phần Thủy điện Vĩnh Sơn - Sông Hinh”của tác giả Chung Nguyễn Quỳnh Nhi (2017); Luận án tiến sĩ “Hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính với việc phân tích tình hình tài chính tại Công ty Điện lực I”của tác giả Cung Tố Lan (2004).
Các nghiên cứu nêu trên đều có đề cập đến phân tích tài chính tại một công ty trong ngành điện. Tuy nhiên, phạm vi nghiên cứu có sự khác biệt, cụ thể: tác giả Chung Nguyễn Quỳnh Như tập trung vào phân tích tình hình sử dụng vốn; tác giả Cung Tố Lan tập trung vào việc hoàn thiện các báo cáo tài chính nhằm cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và toàn diện hơn cho phân tích tài chính. Một công trình nghiên cứu gần đây nhất và có phạm vi nghiên cứu tương tự với bài nghiên cứu của tác giả đó là luận văn thạc sĩ đề tài “Phân tích tài chính và dự báo báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Thủy điện Thác Bà” của tác giả Trần Ngọc Trung, 2017. Tuy nhiên, đối tượng nghiên cứu của tác giả Trần Ngọc Trung là tình hình tài chính của Công ty Cồ phần Thủy điện Thác Bà - một doanh nghiệp có bề dày lịch sử bởi Thác Bà là nhà máy thủy điện đầu tiên của Việt Nam (vận hành từ năm 1971).
Trong khi đó, Công ty Cổ phần Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 2 mặc dù mới thành lập năm 2007 nhưng lại được đánh giá là điểm sáng của ngành điện. Bên cạnh đó, cho đến nay chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập tới việc dự báo tài chính của một doanh nghiệp sản xuất khí điện tại Việt Nam. Bởi vậy, ngoài việc kế thừa kết quả của các công trình khoa học đã công bố, tác giả muốn phân tích và dự báo một cách kỹ lưỡng, có hệ thống về tình hình tài chính của Công ty Cổ phần Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 2 để lý giải các yếu tố tạo nên sự tăng trưởng đột biến của PV Power NT2 trong thời gian qua; đồng thời, nhận định rõ các điểm mạnh và điểm yếu, từ đó đề xuất giải pháp nhằm cải thiện tình tình tài chính của PV Power NT2 rói riêng và các công ty thuộc nhóm nhiệt điện nói chung. Cơ sở lý luận về phân tích tài chính 1.
Khái niệmvà mục tiêu phân tích tài chính 7 1. Khái niệm phân tích tài chính Có nhiều nhà tác giả đã nghiên cứu và đưa ra khái niệm về phân tích TCDN. - TheoNgô Thế Chi và Nguyễn Trọng Cơ (2008, trang 5): “Phân tích tài chính là tổng thể các phương pháp được sử dụng để đánh giá tình hình tài chính đã qua và hiện nay, giúp cho nhà quản lý đưa ra được quyết định quản lý chuẩn xác và đánh giá được các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, từ đó giúp cho những đối tượng quan tâm đi tới những dự đoán chính xác về mặt tài chính của doanh nghiệp, qua đó có các quyết định phù hợp với lợi ích của chính họ.” - Theo Nguyễn Năng Phúc (2012, trang 14), “Phân tích báo cáo tài chính là quá trình xem xét, kiểm tra, đối chiếu và so sánh số liệu về tài chính trong kỳ hiện tại với các kỳ kinh doanh đã qua. Thông qua việc phân tích báo cáo tài chính sẽ cung cấp cho người sử dụng thông tin có thể đánh giá tiềm năng, hiệu quả kinh doanh cũng như những rủi ro về tài chính trong tương lai của doanh nghiệp”.
Mặc dù có những điểm khác biệt trong cách diễn giải nhưng các khái niệm về phân tích TCDNđược nêu ra trên đâyvề cơ bản là giống nhau và đều thống nhất ở nội dung sau: Phân tích tài chính là quá trình vận dụng tổng thể các phương pháp khoa học cho phép đánh giá tình hình tài chính quá khứ và hiện tại nhằm cung cấp thông tin về tài chính cho các đối tượng có quan tâm sử dụng. Mục tiêu và ý nghĩa của phân tích tài chính Tất cả những chủ thể mà lợi ích của họ trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến doanh nghiệp thì đều có nhu cầu phân tích tài chính. Tuy nhiên, khi tiến hành phân tích, mỗi chủ thể có những mục tiêu khác nhau, như trình bày trong bảng dưới đây: Bảng 1.1 Các chủ thể và mục tiêu, ý nghĩa phân tích tài chính Chủ thể Mục tiêu Ý nghĩa - Đánh giá được tình hình tài chính của - Kinh doanh có lãi và công ty một cách hệ thống đầy đủ. thanh toán được nợ.
- Dự báo các kết quả tài chính. Đối với nhà quản trị - Dưới góc độ quản trị tài - Đưa ra những hoạch định, kế hoạch doanh nghiệp chính mục tiêu của công kịp thời, phù hợp. ty là làm tối đa hóa giá trị - Kiểm tra, tiểm soát thực hiện các kế tài sản của chủ sở hữu. hoạch tài chính.
Đối với nhà đầu tư, - Tiềm năng hoạt động - Đánh giá triển vọng phát triển, khả cổ đông (hiện tại của doanh nghiệp. năng sinh lời trên vốn chủ sở hữu của 8 Chủ thể Mục tiêu Ý nghĩa hoặc tiềm năng) - Tìm kiếm lợi nhuận doanh nghiệp. thông qua việc đầu tư vào - Cân đối giữa lợi ích và rủi ro mang lại cổ phiếu doanh nghiệp. từ hoạt động đầu tư.
- Cung cấp thông tin cho quyết định mua, nắm giữ hay bán vốn, quyền sở hữu hoặc lợi ích trong doanh nghiệp.