Phân Tích Cơ Cấu Kinh Tế Huyện Hàm Tân Tỉnh Bình Thuận

Khóa luận phân tích hiện trạng và định hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận, cùng các giải pháp phát triển bền vững.

• Tác giả: Lê Thị Hải
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Xuân Thọ
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Địa Lý
• Đề tài: Chuyển Dịch Cơ Cấu Kinh Tế Huyện Hàm Tân - Tỉnh Bình Thuận: Hiện Trạng, Định Hướng Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN I: MỞ ĐẦU
• 1.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
• 1.3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
• 1.4. GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU
• 1.5. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU
• 1.6. QUAN ĐIỂM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.6.1. Quan điểm nghiên cứu
• 1.6.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ CƠ CẤU KINH TẾ VÀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ
• 2.1. Cơ cấu kinh tế
• 2.1.1. Khái niệm cơ cấu, cơ cấu kinh tế
• 2.1.2. Phân loại cơ cấu kinh tế
• 2.1.2.1. Cơ cấu ngành (lĩnh vực) kinh tế
• 2.1.2.2. Cơ cấu lãnh thổ (vùng)
• 3. CHƯƠNG 2: CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ HUYỆN HÀM TÂN - TỈNH BÌNH THUẬN GIAI ĐOẠN 2005 - 2009
• 3.1. Các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Hàm Tân
• 3.2. Hiện trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Hàm Tân
• 3.3. Đánh giá quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Hàm Tân
• 4. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ HUYỆN HÀM TÂN ĐẾN NĂM 2020
• 4.1. Cơ sở để đưa ra định hướng
• 4.2. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội của huyện Hàm Tân và dự báo chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Hàm Tân đến năm 2020
• 4.3. Một số giải pháp cho quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Hàm Tân đến năm 2020
• 5. KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU, BIỂU ĐỒ, BẢN ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về cơ cấu kinh tế huyện Hàm Tân tỉnh Bình Thuận

Huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận, là một trong những địa phương có tiềm năng phát triển kinh tế mạnh mẽ. Cơ cấu kinh tế của huyện đang trong quá trình chuyển dịch mạnh mẽ, từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ. Việc phân tích cơ cấu kinh tế huyện Hàm Tân không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tình hình hiện tại mà còn định hướng cho sự phát triển bền vững trong tương lai.

1.1. Khái niệm cơ cấu kinh tế và vai trò của nó

Cơ cấu kinh tế là sự phân chia các ngành kinh tế trong một khu vực. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc xác định sự phát triển kinh tế bền vững của huyện Hàm Tân.

1.2. Đặc điểm nổi bật của kinh tế huyện Hàm Tân

Huyện Hàm Tân có đặc điểm nổi bật về tài nguyên thiên nhiên phong phú, với nhiều ngành nghề truyền thống như nông nghiệp, thủy sản và du lịch. Điều này tạo ra cơ hội lớn cho sự phát triển kinh tế.

II. Vấn đề và thách thức trong cơ cấu kinh tế huyện Hàm Tân

Mặc dù huyện Hàm Tân có nhiều tiềm năng, nhưng vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Các vấn đề như ô nhiễm môi trường, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao và cơ sở hạ tầng chưa phát triển đồng bộ đang cản trở sự phát triển.

2.1. Thách thức về tài nguyên thiên nhiên

Tài nguyên thiên nhiên của huyện đang bị khai thác quá mức, dẫn đến tình trạng suy thoái môi trường. Việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên là một thách thức lớn cho sự phát triển bền vững.

2.2. Thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng

Nguồn nhân lực tại huyện Hàm Tân chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động hiện đại. Việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là cần thiết để nâng cao hiệu quả kinh tế.

III. Phương pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Hàm Tân

Để giải quyết các vấn đề hiện tại, huyện Hàm Tân cần áp dụng các phương pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế hợp lý. Các giải pháp như phát triển công nghiệp chế biến, nâng cao chất lượng dịch vụ và đầu tư vào giáo dục sẽ giúp cải thiện tình hình.

3.1. Đẩy mạnh phát triển công nghiệp chế biến

Phát triển công nghiệp chế biến sẽ giúp tăng giá trị gia tăng cho sản phẩm nông nghiệp, từ đó nâng cao thu nhập cho người dân.

3.2. Nâng cao chất lượng dịch vụ

Nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch và dịch vụ thương mại sẽ thu hút nhiều khách hàng, góp phần vào sự phát triển kinh tế của huyện.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về cơ cấu kinh tế huyện Hàm Tân

Nghiên cứu về cơ cấu kinh tế huyện Hàm Tân đã chỉ ra rằng việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn cải thiện đời sống xã hội. Các kết quả nghiên cứu cho thấy sự chuyển dịch này đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

4.1. Kết quả đạt được từ chuyển dịch cơ cấu

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế đã giúp huyện Hàm Tân tăng trưởng GDP và cải thiện chỉ số phát triển con người.

4.2. Ứng dụng mô hình phát triển bền vững

Mô hình phát triển bền vững được áp dụng tại huyện đã giúp bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho cơ cấu kinh tế huyện Hàm Tân

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng huyện Hàm Tân cần tiếp tục đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng bền vững. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc phát triển các ngành công nghiệp sạch và dịch vụ chất lượng cao.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Định hướng phát triển bền vững sẽ giúp huyện Hàm Tân duy trì sự phát triển kinh tế lâu dài và bảo vệ môi trường.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Huyện cần tăng cường hợp tác quốc tế để thu hút đầu tư và chuyển giao công nghệ, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế là một trong những nội dung trọng tâm của quá trình công nghiệp hóa — hiện đại hóa ở Việt Nam. Tại cấp huyện, việc xác định cơ cấu kinh tế hợp lý mang ý nghĩa thiết thực vì nó quyết định hiệu quả sử dụng nguồn lực địa phương và mức sống dân cư. Khóa luận của tác giả Lê Thị Hải, thực hiện năm 2010—2011 tại Khoa Địa lý, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, xuất phát từ nhận định rằng dù kinh tế huyện Hàm Tân — tỉnh Bình Thuận đã có bước chuyển biến, cơ cấu kinh tế chưa đem lại hiệu quả cao. Đặc biệt, trước năm 2005 huyện Hàm Tân bao gồm cả thị xã Lagi; sau khi tách thị xã Lagi và thành lập thị trấn Tân Nghĩa theo Nghị định số 114/2005/NĐ-CP ngày 5-9-2005, huyện mới được tái lập chưa có công trình nghiên cứu chuyên biệt về chuyển dịch cơ cấu kinh tế của đơn vị hành chính mới này.

Mục đích nghiên cứu:

1. Nghiên cứu tổng quát các nguồn lực ảnh hưởng đến phát triển kinh tế — xã hội và chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện.
2. Tìm hiểu thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế của huyện giai đoạn 2005 — 2009.
3. Đề xuất định hướng cho quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện đến năm 2020.

Nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Làm rõ các khái niệm về cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
2. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Hàm Tân.
3. Đề xuất giải pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện một cách hợp lý.
4. Dự báo quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện đến năm 2020.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Không gian: Huyện Hàm Tân với 10 đơn vị hành chính gồm 2 thị trấn (Tân Nghĩa, Tân Minh) và 8 xã (Tân Đức, Tân Phúc, Tân Thắng, Tân Hà, Tân Xuân, Thắng Hải, Sông Phan, Sơn Mỹ), tổng diện tích 76.056 ha.
• Thời gian: Giai đoạn 2005 — 2009 (tính từ thời điểm huyện được tái lập); dự báo và định hướng đến năm 2020.
• Nội dung: Do huyện Hàm Tân là đơn vị cấp huyện nên chuyển dịch cơ cấu theo vùng lãnh thổ chưa rõ nét; khóa luận tập trung nghiên cứu chuyển dịch cơ cấu theo ngành, đồng thời phân tích khái quát chuyển dịch cơ cấu thành phần và cơ cấu vùng lãnh thổ.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm

Khóa luận được triển khai trên nền tảng địa lý kinh tế — xã hội, vận dụng các khái niệm cơ cấu kinh tế được trích dẫn từ nhiều góc độ, trong đó nổi bật là định nghĩa của TS. Phan Thanh Phố về cơ cấu kinh tế như là "tổng thể các mối quan hệ kinh tế hay bộ phận hợp thành nền kinh tế gắn với vị trí, trình độ kĩ thuật công nghệ, quy mô, tỷ trọng tương ứng và mối quan hệ tương tác giữa các bộ phận trong từng giai đoạn nhất định." Chuyển dịch cơ cấu kinh tế được hiểu là sự điều chỉnh trên ba chiều: cơ cấu ngành (lĩnh vực), cơ cấu lãnh thổ và cơ cấu thành phần kinh tế.

Khóa luận tiếp cận các mô hình và xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở Việt Nam được tổng hợp từ các công trình của GS.TS. Ngô Đình Giao (Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa — hiện đại hóa nền kinh tế quốc dân), TS. Nguyễn Trần Đức (Chuyển dịch cơ cấu kinh tế Việt Nam trong những năm đầu thế kỉ 21), PGS.TS. Lê Phong Du (Chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong điều kiện hội nhập khu vực và thế giới) và Viện Kinh tế học (Xây dựng cơ cấu kinh tế trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội).

Bốn quan điểm tiếp cận bao trùm toàn bộ nghiên cứu: quan điểm tổng hợp, quan điểm lịch sử, quan điểm hệ thống và quan điểm phát triển bền vững.

Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận sử dụng kết hợp các phương pháp sau:

• Phương pháp thu thập tài liệu: từ sách, tạp chí, số liệu thống kê, bản đồ, tài liệu lưu trữ tại Phòng Kế hoạch — Tài chính, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Thống kê huyện Hàm Tân.
• Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh: xử lý số liệu thu thập từ nhiều nguồn, đối chiếu để rút ra kết luận và nhận định.
• Phương pháp bản đồ, biểu đồ: sử dụng và xây dựng bản đồ quy hoạch tổng thể kinh tế — xã hội, bản đồ hiện trạng, bản đồ quy hoạch kết cấu hạ tầng và phân vùng kinh tế đến năm 2020; xây dựng 13 biểu đồ minh họa quá trình chuyển dịch.
• Phương pháp toán học: xử lý số liệu thống kê để phân tích nhân tố và tính toán dự báo.
• Phương pháp khảo sát thực địa: kiểm nghiệm thực trạng kinh tế — xã hội tại địa bàn huyện để rút ra các kết luận cụ thể.

Nguồn dữ liệu

Nguồn chính là Niên giám Thống kê huyện Hàm Tân năm 2009, tài liệu từ Phòng Kế hoạch — Tài chính và Phòng Tài nguyên — Môi trường huyện, kết hợp với các tài liệu khảo sát thực địa và số liệu thống kê quốc gia.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lí luận về cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Chương này xây dựng khung lý thuyết cho toàn bộ khóa luận. Tác giả trình bày hệ thống khái niệm về cơ cấu kinh tế theo ba chiều phân tích trọng yếu trong địa lý kinh tế — xã hội: cơ cấu ngành (phân chia thành Khu vực I gồm nông, lâm nghiệp; Khu vực II gồm công nghiệp và xây dựng; Khu vực III là dịch vụ), cơ cấu lãnh thổ và cơ cấu thành phần kinh tế (nhà nước, tập thể, cá thể — tiểu chủ, tư nhân, tư bản nhà nước, có vốn đầu tư nước ngoài). Chương phân tích hai nhóm nhân tố tác động tới cơ cấu kinh tế: nhóm trong nước (vị trí địa lý, tài nguyên thiên nhiên, dân cư — lao động, cơ sở hạ tầng, thị trường nội địa, trình độ sức sản xuất, chính sách) và nhóm ngoài nước (xu thế chính trị khu vực — thế giới, toàn cầu hóa, tiến bộ khoa học — công nghệ, thị trường thế giới).

Tác giả cũng hệ thống hóa bốn xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở Việt Nam: từ tự cấp — tự túc sang sản xuất hàng hóa; giảm tỷ trọng Khu vực I, tăng Khu vực II và III; từ kinh tế khép kín sang kinh tế mở theo cơ chế thị trường; từ công nghệ lạc hậu sang công nghệ tiên tiến. Phần cuối chương cung cấp bức tranh tổng quan về quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế Việt Nam, với số liệu minh họa: tỷ trọng nông nghiệp trong GDP giảm từ 27,2% (1995) xuống 20,3% (2007); công nghiệp tăng từ 28,8% lên 41,5%; đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt 64,011 tỉ USD năm 2008; tổng kim ngạch xuất khẩu đạt gần 50 tỉ USD năm 2007.

Chương 2: Hiện trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở huyện Hàm Tân giai đoạn 2005 — 2009

Đây là chương trọng tâm và có dung lượng lớn nhất. Tác giả trước tiên phân tích toàn diện các nhân tố ảnh hưởng tại địa bàn cụ thể:

• Vị trí địa lý: Huyện nằm ở cửa ngõ phía Tây Nam tỉnh Bình Thuận, tiếp giáp Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam; cách Tp. Hồ Chí Minh 150 km, cách Phan Thiết 46 km; có quốc lộ 1A (28 km), quốc lộ 55 (44 km), đường sắt Bắc — Nam (14 km) và bờ biển dài 22 km.
• Tài nguyên: Đất đai đa dạng với 7 nhóm; rừng phòng hộ 16.470 ha (45,9% diện tích đất lâm nghiệp) và rừng sản xuất 19.441 ha (năm 2005); khoáng sản gồm đá granit (~5.000 m³), cát thủy tinh, titan, đá xây dựng; bờ biển 22 km thuộc ngư trường Phan Thiết — Phú Quý — Côn Sơn; mỏ dầu khí ngoài khơi với trữ lượng khoảng 80 tỉ m³.
• Dân số và lao động: Năm 2009, dân số 70.702 người (mật độ 96 người/km²), tỉ lệ tăng dân số tự nhiên 1,1%; số người trong độ tuổi lao động 38.515 người (54,4% dân số); lao động làm việc trong các ngành 36.310 người; tỉ lệ lao động đã qua đào tạo chỉ đạt 14% (2009), tăng từ 12,5% (2005); thu nhập bình quân đầu người tăng từ 4,3 triệu đồng (2005) lên 11,1 triệu đồng (2009); tỉ lệ hộ nghèo giảm từ 17,2% (2005) xuống 7,4% (2009).
• Cơ sở hạ tầng: Tổng chiều dài mạng lưới giao thông 500,8 km; 171 trạm biến áp, tỉ lệ hộ sử dụng điện 95%; 8.191 máy điện thoại cố định (12,4 máy/100 dân); vốn đầu tư phát triển năm 2009 đạt 281 tỉ đồng, tăng 168 tỉ so với 2005, chiếm 35,9% GDP.

Phần hiện trạng chuyển dịch trình bày chi tiết:

Ngành	Năm 2005 (% GDP)	Năm 2007 (% GDP)	Năm 2009 (% GDP)	Tốc độ tăng TB/năm
Nông — lâm — ngư nghiệp (KVI)	45,0%	41,0%	36,2%	−2,2%
Công nghiệp — xây dựng (KVII)	21,4%	22,5%	24,3%	+0,7%
Dịch vụ (KVIII)	33,6%	36,5%	39,5%	+1,4%

Tổng GDP năm 2009 đạt 781 tỉ đồng (giá thực tế). Tổng mức bán lẻ hàng hóa tăng từ 348 tỉ đồng (2005) lên 732 tỉ đồng (2009), chiếm 5,2% toàn tỉnh. Trong giai đoạn 2005 — 2009, huyện giải quyết việc làm cho 9.921 lượt lao động, tăng 14,5%/năm. Vốn đầu tư từ dân cư và tư nhân tăng từ 41,1% (2005) lên 42% (2009), trong khi FDI chưa có.

Chương đánh giá quá trình chuyển dịch diễn ra đúng hướng nhưng tốc độ còn chậm, đặc biệt tốc độ tăng tỷ trọng KVII chỉ đạt 0,7%/năm do khó khăn về vốn; chuyển dịch cơ cấu kinh tế chưa gắn liền với chuyển dịch cơ cấu lao động theo hướng nâng cao năng suất.

Chương 3: Định hướng và giải pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Hàm Tân đến năm 2020

Chương xác định cơ sở cho định hướng dựa trên đặc điểm địa lý, tiềm năng chưa khai thác và quy hoạch tổng thể kinh tế — xã hội huyện đến năm 2020. Tác giả đưa ra dự báo cơ cấu GDP phân theo nhóm ngành đến năm 2020, kèm các bảng dự báo về: chuyển dịch cơ cấu ngành nông — lâm — ngư nghiệp, chuyển dịch cơ cấu các ngành công nghiệp và chuyển dịch cơ cấu lao động. Định hướng phát triển gắn liền với hai dự án chiến lược: khu công nghiệp Tân Đức (thu hút lan tỏa từ Đồng Nai) và khu công nghiệp — dịch vụ dầu khí Sơn Mỹ (khi đi vào hoạt động sẽ tạo bước tăng trưởng mạnh trong công nghiệp và dịch vụ). Nhóm giải pháp được đề xuất nhằm đẩy nhanh chuyển dịch cơ cấu theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, gắn với giải quyết nguồn nước, đào tạo lao động và cải thiện môi trường thu hút đầu tư.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính:

• Xác định được xu hướng chuyển dịch cơ cấu GDP đúng hướng trong giai đoạn 2005 — 2009: tỷ trọng KVI giảm từ 45% xuống 36,2%; KVII tăng từ 21,4% lên 24,3%; KVIII tăng từ 33,6% lên 39,5%.
• Tổng GDP năm 2009 đạt 781 tỉ đồng (giá thực tế); thu nhập bình quân đầu người tăng gấp hơn 2,5 lần trong giai đoạn 2005 — 2009, từ 4,3 triệu lên 11,1 triệu đồng; tỉ lệ hộ nghèo giảm từ 17,2% xuống 7,4%.
• Trong cơ cấu lao động năm 2009, KVI còn chiếm 70,7%, KVII chiếm 12,1%, KVIII chiếm 17,1%, cho thấy khoảng cách lớn giữa chuyển dịch cơ cấu GDP và chuyển dịch cơ cấu lao động.

Giải pháp và kiến nghị tác giả đề xuất:

Tác giả kiến nghị tập trung vào: giải quyết nguồn nước tưới (ưu tiên đầu tư các công trình hồ Sông Dinh 3, hồ Ba Đức, hồ Bay Map, trạm bơm Sông Phan, hồ Sông Giêng, hồ Cô Kiều); nâng tỉ lệ lao động qua đào tạo vượt mức 14%; cải thiện môi trường thu hút FDI; phát triển khu công nghiệp Tân Đức và thúc đẩy khu công nghiệp — dịch vụ dầu khí Sơn Mỹ; đa dạng hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm nông sản — thủy sản.

Đóng góp:

Đây là công trình đầu tiên nghiên cứu chuyển dịch cơ cấu kinh tế của huyện Hàm Tân sau khi tái lập (2005) một cách hệ thống. Trước đây chỉ có các số liệu và thống kê rời rạc về tình hình phát triển kinh tế — xã hội huyện, chưa có nghiên cứu chuyên biệt về quá trình chuyển dịch cơ cấu. Khóa luận lần đầu tiên tổng hợp và phân tích toàn diện cơ cấu ba chiều (ngành, lãnh thổ, thành phần) của huyện mới này và xây dựng định hướng chuyển dịch đến năm 2020.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Tác giả tự nhận định một số giới hạn trong phạm vi nghiên cứu:

• Do Hàm Tân là huyện thuộc tỉnh Bình Thuận, chuyển dịch cơ cấu theo vùng lãnh thổ chưa rõ nét nên khóa luận tập trung chủ yếu vào cơ cấu ngành, chỉ phân tích khái quát cơ cấu thành phần và cơ cấu vùng lãnh thổ.
• Huyện mới được tái lập từ 2005 nên chuỗi số liệu chỉ có 4 — 5 năm (2005 — 2009), chưa đủ độ dài để đánh giá xu hướng dài hạn với độ tin cậy cao.
• Tỉ lệ lao động qua đào tạo thấp (14%), FDI chưa có và môi trường thu hút đầu tư hạn chế là những ràng buộc có thể ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các định hướng đề xuất, nhưng chưa được lượng hóa chi tiết trong khóa luận.

Hướng nghiên cứu tiếp có thể bao gồm cập nhật đánh giá sau khi khu công nghiệp — dịch vụ dầu khí Sơn Mỹ đi vào hoạt động và khi có thêm dữ liệu về các giai đoạn 2010 — 2020 để đối chiếu với định hướng đề ra.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo trực tiếp cho:

• Sinh viên ngành Địa lý (kinh tế — xã hội) và Địa lý học: Chương 1 cung cấp hệ thống khái niệm và khung lý thuyết về cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, với cách tổng hợp quan điểm nhiều chiều phù hợp cho việc nghiên cứu địa lý địa phương.
• Sinh viên ngành Kinh tế học, Quản lý kinh tế: Phần phân tích nhân tố và đánh giá thực trạng chuyển dịch cơ cấu theo ba chiều (ngành, lãnh thổ, thành phần) ở cấp huyện là mô hình có thể ứng dụng cho các địa bàn tương tự.
• Người làm đề tài nghiên cứu về địa phương tỉnh Bình Thuận và vùng Duyên hải Nam Trung Bộ: Chương 2 với hệ thống số liệu thống kê giai đoạn 2005 — 2009 và Chương 3 với hệ thống bảng dự báo đến năm 2020 là nguồn dữ liệu nền đáng tham chiếu.
• Sinh viên đang thực hiện nghiên cứu về chuyển dịch cơ cấu kinh tế cấp huyện: Cách tiếp cận kết hợp phương pháp bản đồ, biểu đồ và khảo sát thực địa trong nghiên cứu địa lý kinh tế — xã hội địa phương là điểm tham khảo phương pháp luận hữu ích.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Huyện Hàm Tân được tái lập trên cơ sở nào và phạm vi địa giới cụ thể ra sao?

Theo Nghị định số 114/2005/NĐ-CP ngày 5-9-2005 của Chính phủ, huyện Hàm Tân được tái lập trên cơ sở tách thị xã Lagi khỏi huyện Hàm Tân cũ và thành lập thị trấn Tân Nghĩa. Huyện có diện tích 76.056 ha, gồm 10 đơn vị hành chính: 2 thị trấn (Tân Nghĩa, Tân Minh) và 8 xã (Tân Đức, Tân Phúc, Tân Thắng, Tân Hà, Tân Xuân, Thắng Hải, Sông Phan, Sơn Mỹ).

2. Cơ cấu GDP của huyện đã thay đổi như thế nào trong giai đoạn 2005 — 2009?

Tỷ trọng Khu vực I (nông — lâm — ngư nghiệp) giảm từ 45% (2005) xuống 41% (2007) và còn 36,2% (2009), trung bình giảm 2,2%/năm. Khu vực II (công nghiệp — xây dựng) tăng từ 21,4% lên 24,3%, tốc độ trung bình 0,7%/năm. Khu vực III (dịch vụ) tăng từ 33,6% lên 39,5%, tốc độ trung bình 1,4%/năm. Tổng GDP năm 2009 đạt 781 tỉ đồng (giá thực tế).

3. Vì sao tốc độ tăng tỷ trọng của Khu vực II (công nghiệp — xây dựng) lại chậm hơn Khu vực III (dịch vụ)?

Khóa luận chỉ ra rằng tốc độ tăng tỷ trọng KVII chỉ đạt trung bình 0,7%/năm do gặp khó khăn về vốn; nguồn vốn đầu tư chủ yếu dựa vào ngân sách cấp trên, FDI chưa có, và môi trường thu hút đầu tư chưa thuận lợi. Trong khi đó vốn đầu tư từ dân cư và tư nhân chỉ tăng nhẹ từ 41,1% (2005) lên 42% (2009) tổng vốn đầu tư.

4. Tiềm năng lớn nhất của huyện Hàm Tân trong định hướng chuyển dịch cơ cấu đến năm 2020 là gì?

Tác giả xác định hai tiềm năng chiến lược: mỏ dầu khí ngoài khơi tỉnh Bình Thuận với trữ lượng khoảng 80 tỉ m³ và khu công nghiệp — dịch vụ dầu khí được quy hoạch tại xã Sơn Mỹ (khi đi vào hoạt động sẽ tạo tăng trưởng mạnh cho công nghiệp và dịch vụ); cùng với khu công nghiệp Tân Đức, nơi có lợi thế thu hút lan tỏa từ tỉnh Đồng Nai.

5. Tỉ lệ hộ nghèo và thu nhập bình quân đầu người của huyện thay đổi ra sao trong giai đoạn nghiên cứu?

Thu nhập bình quân đầu người tăng từ 4,3 triệu đồng (2005) lên 11,1 triệu đồng (2009), tăng gấp khoảng 2,6 lần. Tỉ lệ hộ nghèo giảm đáng kể từ 17,2% (2005) xuống còn 7,4% (2009), phản ánh hiệu quả bước đầu của quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

---

Kết luận

Khóa luận của Lê Thị Hải là công trình nghiên cứu địa lý kinh tế — xã hội đầu tiên phân tích có hệ thống quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Hàm Tân sau khi đơn vị hành chính này được tái lập năm 2005. Nghiên cứu ghi nhận xu hướng chuyển dịch đúng hướng trong giai đoạn 2005 — 2009 (KVI giảm từ 45% xuống 36,2% GDP; KVIII tăng nhanh nhất với 1,4%/năm), nhưng cũng chỉ ra tốc độ chuyển dịch còn chậm, đặc biệt là sự chưa tương đồng giữa chuyển dịch cơ cấu GDP và chuyển dịch cơ cấu lao động. Định hướng đến năm 2020 được xây dựng dựa trên hai trục tiềm năng chiến lược là khu công nghiệp — dịch vụ dầu khí Sơn Mỹ và khu công nghiệp Tân Đức, hướng tới cơ cấu kinh tế tích hợp giữa công nghiệp, dịch vụ và nông — lâm — ngư nghiệp đa dạng theo hướng bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ated King: BO GIAO DUC VA BAO TAO TRUONG ĐẠI HỌC SU PHAM THANH PHO HO CHÍ MINH KHOA DIA LÝ cœaElg› KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP CHUYEN DỊCH CƠ CAU KINH TẾ HUYỆN HAM TAN - TINH BINH THUAN : HIEN TRANG, DINH HUONG VA GIAI PHAP Người thực hiện : Lê Thị Hải Người hướng dẫn khoa học : TS. Phạm Thị Xuân Thọ TP. HO CHi MINH, NAM 2011 NHẠN XÉT CUA GIÁO VIÊN HƯỚNG DAN ¬. REE EERE EEE EERE EEE EEE EEE E EEE EE v33.

9949499999094 CORRENTE EEE EEE EERE TEETH EERE EEE E EERE EEE EE EE EEE EEE HE EERE EEE EEE EEE EEE HEHEHE EEE ES ERE EERE EEE Re 1. 3L 3Ï ee EEE EET EEE EERE EEE EE EE EEE EEE HEHEHE HEHEHE EEE EE EEE HEHEHE EEE EH ES. $6 rer rei eer ii ere irr err reer recite. tk CO Pree eter eee rere rrr rere er ce ".

NHẠN XÉT CUA GIÁO VIÊN PHAN BIEN. ere er ng. 1n vn ett OCC eC 1. rrr "ốc co TERETE TERE EEE EE EE EEE EE EERE EEE EEE EE EE EERE EEE E EE OEE OEE EE EEE E EEE ES FERRET EERE 1.

ETE T REET ETE EEE EE EERE EERE EERE E EEE E EEE TE EERE TEETH EEE EE 1 999990909099 9999 EEE EEE NEE EER EEE EEE EERE E EERE EEN EE EEE EERE EE TEES EEE TEETER EEE EE EE EEE EEE EEE REET E EEE ES "(CC. PPrrereeee er Titre eesti eter errr rr ee errr titi eee eee eee eee rere RRR ER ERE R REE REO EEE RETO EERE EERE EERE EE EE HEHE EEEEE EE EEEE EERE EE ERE 090900900991 929444399900909919 990 099% RARE ERR e CREE 1940010199090 EEE E EERE ED EERE EEE EE EEE EEE E RHEE HETERO EE EERE EEE E EE EEEE EE EE EERE EEE HE ES `. ốc erie rire ries eee tert titer retires! LỜI CẢM ƠN Nhờ sự giúp đỡ tận tinh của các thay có giáo trong khoa Địa lý, em đà hoàn thành xong khóa luận nay. Trước hét, em xin bay to lòng biết ơn sau sắc tới Ban Giám hiệu Trường Đại học Sư phạm thành pho Hỗ Chi Minh, Ban chủ nhiệm cùng các thay cô trong khoa Địa lý đã tận tinh chi dẫn, giúp đỡ trong suốt quá trình học tập cũng như trong thời gian em thực hiện khóa luận.

Đặc biệt em nhận được sự hướng dan, chi bảo của TS. Phạm Thị Xuân Tho - người đã giúp d& em trong suốt thời gian làm để tải, em xin bay to lòng biết ơn chan thành nhát đổi với cỏ. Em cũng xin cam ơn: Phong Kẻ hoạch - Tải chính, phòng Ta nguyên va Mỗi trường, phòng Thông kẻ huyện Ham Tan đã giúp đỡ và cung cấp cho em những tài liệu quỷ bau đẻ em có thé hoàn thánh tat khỏa luận tốt nghiệp. Xin cam ơn sự động viên.

ung hộ, giúp đỡ cua gia đình và bạn Tp.Hỏ Chi Minh, thang 12 năm 2010 Tác gia khỏa luận Lẻ Thị Hai MỤC LỤC LỚI CAMƠN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIET TAT DANH MỤC BANG SO LIEU, BIEU DO, BAN DO PHAN 6S TR caoetkuưtatt uy ccooneeuoaoeceoaeooaadi Da Sigh dö chan AB A vacce. 6yšbCk\v9 lácQ41626663(GE-2akx 404260 rane 2 Be PAAR RECT nghhi}ẾN:CỮNG::v410012420016200200LLG26 5511006000202 0/6A1i20GGGiãi 2 SG. Nnem yu mghidhs ctu sata nance can inane 3 4, Chới hạn ng hier Clie ides titania 4 Š. Lịch sik ngiitn cứu: ae ĐỨC G0905 s50sS Ty 0E Son h 6.

Quan điểm và phương pháp nghiên cửu. 2222222 cSE2SZz eee 5 PHAN II : NỘI ĐUNG. 9 Chương |; CƠ SƠ LÍ LUẠN VE CƠ CÁU KINH TE VÀ CHUYEN DỊCH CƠ CAU KINHTE. Cơ cầu kinh tế.

Khái niệm cơ cau, cơ cau kinh tẻ. Các nhân tô anh hương đến cơ cau kinh tẻ. Chuyển dich cơ cau kinh tẻ. Khải nệm chuyển dich cơ cau kinh té, nh nh aE 15 1.

Cae nhân tỏ anh hương tới sự chuyén dich cơ cau kinh tẻ. Mot vải mỏ hình chuyén dich cơ cầu kinh tẻ o Viết Nam. Qua trình chuyên dich cơ cau kinh tế ở Việt Nam. J0 Gi0xửa 18 Chương 3 - CHUYEN DICH CO CÁU KINH TE HUYỆN HAM TAN - TINH BINH THUAN GIAI DOAN 2005 - 2009.

Các nhân tô ảnh hướng đến quá trình chuyên dịch cơ cau kinh tế huyện Ham PEAS i sass V455079%46500809)6054097505EX661Y7554417200893/20/011124144u0425586892WS621/4320dai729g14Y89Vex2gx(rv46 23 2. Hién trạng chuyén dich co cau kinh té huyện Ham Tân. Đánh gid quá trình chuyén dich cơ cấu kinh tế huyện Ham Tân. 3? Chương 3 : ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIAI PHÁP CHUYEN DICH CƠ CAU KINH TE HUYỆN HAM TAN DEN NAM 2020.

Cơ sở dé đưa ra định hung iiissicciscicsdiciseiecsacccsictisisscettividesiestscbenasden 64 3. Định hưởng phát triển kinh tế — xã hội của huyện Ham Tân va dự bảo chuyên dịch cơ cấu kinh té huyện Ham Tân đến nam 2020. Một sé giải pháp cho quá trình chuyên dich cơ cau kính tế huyện Hàm Tân đến năm 2020. 1 2221 10122121112221 11011211211 2121101222 1121 xe 85 KET LUẠN - KIEN NGHỊ,.

222 ce s S23 TH TT TS 211101 1. H tian selene ẽ na. 92 TÀI LIEU THAM KHẢO. 94 DANH MUC CHU VIET TAT FDI Vốn dau tư trực tiếp từ nước ngoài GDP Tổng san phim quốc nội KV kil6 Von ODA Viên tro phát triển chỉnh thức Thanh phó DANH MỤC BANG SO LIEU Bang 2.

Diện tích các nhóm at .--55 sess MMDỪD 25 Bang 2. Diện tích, dân số và phân bỏ dân cư huyện Hàm Tan nam 2009 28 Bang 2. Cơ cầu sứ dụng lao động trong các ngành kinh tế. Binh quan thu nhập đầu người giai đoạn 2005 - 2009.

Tông mức ban lẻ hàng hoa theo thành phan kinh tẻ. Cơ cầu GDP của huyện Ham Tân giai đoạn 2005 - 2009. Cơ cau lao động phân theo các ngành giai đoạn 2005 - 2009. Cơ cau GDP trong nông - lâm - ngưnghiệp.

Cơ cau ngành nông nghiệp giai đoạn 2005 - 2009. Giá trị sản xuất ngành trong trọt theo gia thực tẺ. Giá trị sản xuất ngành chăn nudi theo giá thực tẻ. Giá trị sản xuất ngành lâm nghiệp theo giá thực tế.Co câu GDP các ngành công nghiệp giai đoạn 2005.

Co cau GDP cac ngành dich vụ giai đoạn 2005 - 2009. Co cau GDP phân theo thành phan kinh tế. ïiGiÀ2/0đAgi0á 55 Bang 3. Cơ cau GDP phan theo nhóm ngành đến nam 2020.

Dự báo chuyền dịch cơ cau kinh tế các. Dự báo chuyên dich cơ cau các ngành công nghiệp. Dự báo chuyên dịch cơ cau lao động trong các nganh. 80 DANH MỤC BIEU ĐỎ.

Biểu đỗ thê hiện sự chuyên dich cơ cau GDP theo ngành của Việt Nam. Biểu để thê hiện cơ câu GDP của các ngành kinh tế năm 2005 và 2009. 38 - Biểu đồ thê hiện sự chuyên dịch cơ cau GDP các ngảnh kinh Rescues 39 Biểu do thé hiện sự chuyén dich cơ cau lao động phan theo ngảnh. 42 _ Biểu đỗ thẻ hiện sự chuyên dich cơ cau GDP trong nông nghiệp.

Biéu đô thé hiện cơ câu GDP trong nông nghiệp giai đoạn 2005 - 2009. Biểu do thẻ hiện cơ cau GDP các ngành công nghiệp năm 2005 và 2009. Biểu do thê hiện cơ cầu GDP các ngành dich vụ giai đoạn 2005 - 2009 53 9. Biểu dé thé hiện cơ cau GDP phân theo thanh phan kính tế.

55 10, Biểu dé thé hiện cơ cầu GDP các ngành kinh tế đến nam 2020. 74 L1, Biéu đồ thé hiện cơ cau các ngành nông - lâm - ngư nghiệp. 76 12, Biéu dé thé hiện cơ câu các ngành công nghiệp đến năm 2020. Biêu dé thê hiện sự chuyên dịch cơ cầu lao động.

81 DANH MỤC BẢN DO 1. Ban dé các đơn vị hành chính huyện Ham Tân - tỉnh Binh Thuận. Ban do đất huyện Ham Tan, tinh Binh Thuận. Ban đỏ hiện trạng kinh tế - xã hội huyện Ham Tân - tinh Binh Thuận.

Ban dé quy hoạch tong thẻ kính tế - xã hội huyện Ham Tân - tinh Binh Thuận đến trăn GUể(]x:zái(i66ceeobistutiiá600W08ui08660)6/8ỹ00456(01/00500n360608g0/1016 63 5. Ban đỏ quy hoạch ket câu hạ tang va phân vùng kinh tế huyện Ham Tân - tỉnh Binh Thuận đến năm 2Ä.s60836y6664s0Sđ0 84 PHAN I MO DAU Trang 2 1. LÝ DO CHỌN ĐÈ TÀI Trong xu hướng phát triển kinh tế hiện nay thì việc xác định một cơ cấu kinh tế hợp lý là điều rất quan trọng, cơ cấu kinh tế hợp lý sẽ góp phần sử dụng có hiệu quả các nguồn lực và là cơ sở để nâng cao mức sống của người dân. Trước đây, nền kinh tế nước ta chưa có một cơ cấu hợp lý đẻ khai thác tốt các nguồn lực nên hiệu quả kinh tế không cao, đời sống nhân dân còn khó khăn.

Vì vậy vấn đề chuyên dich cơ cấu kinh tế để vừa là giải pháp cấp bách vừa là nhiệm vụ chiến lược lâu dài thúc day sự phát triển kinh tế của huyện nói riêng và cả nước nói chung. Trong những năm qua, kinh tế của huyện thực sự đã có những bước chuyển mình tuy nhiên xét về mặt cơ cấu vẫn chưa đem lại hiệu quả kính tế cao. Xuất phát từ thực tế đó em chọn đề tài: "Chuyển dich co cau kinh tế huyện Ham Tân : Hiện trạng, định hướng và giải pháp” nhằm áp dụng lý luận vào nghiên cứu thực tiễn phát triển kinh tế của huyện, đánh giá cơ cấu kinh tế, đề xuất phương hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế nhằm góp một phần nhỏ vào việc phát triển kinh tế — xã hội của huyện. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU - Nghiên cứu tổng quát về các nguồn lực ảnh hưởng đến phát triển kinh tế — xã hội và chuyển dich cơ cấu kinh tế của huyện.

- Tìm hiểu thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế của huyện giai đoạn 2005 - 2009. - Nghiên cứu đề xuất định hướng cho quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện đến năm 2020. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU - Làm rõ những khái niệm về cơ câu kinh tế và chuyên dịch cơ câu kinh tê. - Phân tích những nhân tố anh hưởng tới quá trình chuyển địch cơ cấu kinh tế ở huyện Hàm Tân.

- Đề xuất những giải pháp nhằm chuyên dịch cơ cấu kinh tế của huyện một cách hợp lý. - Dự báo quá trình chuyên dịch cơ cấu kinh tế huyện đến năm 2020. GIỚI HẠN NGHIÊN CỨU - Giới hạn về nội dung : Tìm hiểu thực trạng cơ cấu kinh tế và quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện, nghiên cứu các giải pháp và định hướng cho quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện đến năm 2020. Đối với nội dung chuyển địch cơ cấu kinh tế, do Hàm Tân là một huyện của tỉnh Bình Thuận nên quá trình chuyển dịch cơ cấu theo vùng lãnh thổ chưa rõ nét.

Do đó khóa luận chỉ đi sâu nghiên cứu sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành đồng thời có phân tích khái quát, sự chuyên địch cơ cấu thành phan và cơ cầu vùng lãnh thé.