CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Trước tình hình kinh tế vĩ mô của Việt Nam ổn định và được đánh giá đang phát triển theo xu hướng tích cực; sự thay đổi xã hội với công nghệ 4.0 cùng các hiệp định thương mại như Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương hay Hiệp định thương mại tự do tạo cú huých và là yếu tố thuận lợi, tạo động lực cho sự phát triển của các doanh nghiệp, tuy nhiên cùng lợi những thuận lợi, hội nhập luôn là cuộc đua khốc liệt cho mọi doanh nghiệp nhất là lĩnh vực dệt may, khi xu hướng thời trang biến động nhanh, yêu cầu về thời gian sản xuất và giao hàng ngắn lại, buộc doanh nghiệp phải thích ứng và thay đổi cơ chế trước đây, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài liên tục đầu tư vào Việt Nam dẫn tới sự biến động của thị trường cung cấp nguồn lao động, đội ngũ nhân sự bị thu hút bởi các giá trị lợi ích lớn hơn, khiến doanh nghiệp phải quan tâm không chỉ công tác sản xuất kinh doanh mà còn giữ chân người lao động và công tác quản trị nhân sự. Các DN trong lĩnh vực thời trang càng phải chịu áp lực cạnh tranh lớn khi xu hướng thời trang chuyển động nhanh, khiến yêu cầu về thời gian sản xuất và giao hàng ngắn, cùng với cạnh tranh về giá khốc liệt do một số nước như Ấn độ, Bangladesh, Trung Quốc hạ giá đồng nội tệ xuống 8-15% để chủ động giảm giá hàng xuất khẩu. Như vậy doanh nghiệp phải đối mặt với cạnh tranh trên các yếu tố khác nhau, không đơn thuần chỉ là giá sản phẩm mà còn cả dịch vụ đi kèm với những yêu cầu khắt khe của khách hàng.
Không những thế, trong bối cảnh khó khăn lồng khó khăn, khi cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung chưa có hồi kết, các DN may mặc dù không chịu tác động trực tiếp nhưng cũng bị ảnh hưởng không ít do các đối tác thờ ở, dặt dè với các đơn hàng dài hạn, kết hợp với dịch bệnh Covid diễn ra trong năm 2020, khiến nền kinh tế cung cầu bị bẻ gãy, đưa ra vấn đề vô cùng lớn với các DN, đòi hỏi DN phải thích ứng và thay đổi kế hoạch để vượt qua và tồn tại. Vì vậy, việc nằm bắt được tình hình tài chính của DN và đối thủ cạnh tranh, hiểu được ưu, nhược điểm để từ đó phát huy 2 hay tối ưu các hoạt động SXKD thì DN mới có thể nắm chắc cơ hội thành công. BCTC được coi như cái nhìn tổng quan nhất về tính hình tài chính của mỗi một DN, đối tượng sử dụng kết quả của phân tích BCTC không dừng lại ở nhà quản trị trực tiếp mà còn cả những đối tượng gián tiếp khác như nhà đầu tư, các cổ đông, hay cả DN cạnh tranh. Nhờ phân tích BCTC, các bên liên quan cần thiết có thể ra quyết định chính xác về quản trị hoặc quyết định kinh doanh.
Nhà quản lý DN nhờ những chỉ số trên BCTC và việc phân tích mối quan hệ ảnh hưởng của các chỉ số số mà có thể nắm rõ tình D hiện đang hoạt đông như thế nà, tình hình tài chính, thu chi ra sao,… Từ đó, DN tìm cách nâng cao lợi thế mà mình đã và đang có, hơn thế là có những biện pháp giải quyết kịp thời những lỗ hổng tài chính là tác nhân có thể gây cản trợ sự phát triển và cạnh tranh trên thị trường của DN. Phân tích BCTC cung cấp và xử lý những số liệu ở góc độ khách quan mà những người quan tâm đến nó như nhà quản trị, nhà đầu tư,. có cơ sở để cân nhắc quyết định của mình. Ngành dệt may Việt Nam đang chiếm được thế mạnh với khả năng xuất khẩu cao, lợi thế đến từ chi phí sản xuất thấp hơn các nước lân cận, cũng như nhu cầu về tiêu dùng may mặc nội tại.
Chính vì vậy, hoạt động SXKD hàng may mặc ngày càng phát triển mạnh mẽ và sự phát triển của Tổng công ty May Hưng Yên cũng không nằm ngoài xu thế đó. Qua gần 55 năm thành lập, xây dựng và phát triển, Tổng công ty May Hưng Yên đã xây dựng vị thể chắc chắn trong lòng khách hàng, người lao động và chính quyền địa phương, tuy nhiên đứng trước những thách thức của nền kinh tế hiện tại, cần thiết phải có một sự thấu hiểu sâu sắc hơn về tình hình tài chính thông qua phân tích BCTC, để có những chiến lược phát triển trung hạn và dài hạn cho DN. Hoàn thiện hoạt động phân tích BCTC tại Tổng công ty May Hưng Yên sẽ góp phần làm dễ dàng hơn trong công tác quản lý và điều hành nhằm tối ưu tiềm lực sẵn có của DN, tăng sức cạnh tranh trong thị trường. Từ những lý do và tính quan trọng trên, đề tài “Hoàn thiện phân tích báo cáo tài chính tại Tổng công ty May Hưng Yên” được tôi sử dụng để triển khai nghiên cứu thực hiện luận văn của mình.
Tổng quan nghiên cứu về phân tích báo cáo tài chính trong doanh nghiệp 3 Phân tích BCTC trong DN luôn là chủ đề thu hút cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ thực hiện nghiên cứu tốt nghiệp tại các trường đại học. Ở Việt Nam, theo như tìm hiểu, số lượng các kết quả nghiên cứu chuyên sâu về các vấn đề liên quan đến vấn đề này còn khá hạn chế. Một vài nghiên cứu điển hình đươc tiến hành theo hướng nghiên cứu của đề tài bao gồm: Trong luận văn Hoàn thiện công tác phân tích BCTC tại Công ty cổ phần Sông Đà 11 Thăng Long (Trần Thị Ngọc Thuý, 2018) tác gỉả đã chỉ ra sự tác động, ảnh hưởng của việc phân tích BCTC đối với sự phát triển DN. Trong đó, đưa ra những quan điểm về BCTC nói chung và các nội dung báo cáo nói riêng.
Bên cạnh đó, từ cơ sở lý thuyết cung cấp, tác giả đã thực hiện nghiên cứu thực trạng tại Công ty đánh giá ưu và nhược điểm của công tác này và đưa ra những góp ý để cải thiện nhằm nâng cao chất lượng của nó, từ việc đánh giá hoạt động và bổ sung phương pháp lập và phân tích các chỉ tiêu, nội dung liên quan đến BCTC tại Công ty. Luận văn Hoàn thiện công tác phân tích BCTC DN vay vốn tại ngân hàng thương mại cổ phần Phương Đông (Hoàng Ngọc Minh Hiếu, 2013) tác giả đã nghiên cứu và đưa ra những lý thuyết về BCTC nói chung và đặc biệt là công tác BCTC cho ngân hàng thương mại nói riêng. Từ đó, tác giả tiến hành những phân tích để đưa ra cách thức áp dụng giải quyết những vấn đề đang tồn tại của hoạt động phân tích BCTC doanh nghiệp để mang hiệu năng và tính ứng dụng cao hơn. Trong Nghiên cứu trao đổi được đăng tải trên Tạp chí Kế toán về Hoàn thiện công tác phân tích báo cáo tài chính (Phạm Thị Phượng, Hồ Thị Yến Ly, 2019), nhóm tác giả đã đưa ra những lý thuyết về BCTC từ nội dung, kỹ thuật phân tích cho đến những nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động phân tích BCTC, bao gồm các nhân tố chủ quan và khách quan, từ đó ứng dụng và đưa ra nhận định và giải pháp để nâng cao hiêu quả của hoạt động phân tích BCTC của Công ty cổ phân xây lắp dầu khí Phú Sỹ.
Đối với riêng ngành dệt may, trong luận văn Hoàn thiện nội dung phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG (Nguyễn Thị Bích Ngọc, Nguyễn Phương Thảo, 2019), nhóm tác giả đã phân tích các biến động về tình hình DN, cụ thể là tài chính. Trong đó, đưa ra những nhận xét về thực trạng bao gồm cả 4 điểm chưa được và điểm cần cải thiện trong công tác phân tích BCTC đối với Công ty hoạt động trong lĩnh vực dệt may góp phần làm đầy đủ hơn nội dung để nâng cao hiệu quả phân tích. Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu cơ bản: xác định được những giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động phân tích BCTC của Tổng công ty May Hưng Yên hướng tới tối ưu hoạt dộng phân tích BCTC tại DN. Mục tiêu cụ thể: - Nhận diện về các vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến hoạt động phân tích BCTC tại các DN, làm rõ khái niệm, vai trò, nhiệm vụ của phân tích BCTC đối với các DN.
- Trình bày và đánh giá được Tổng công ty May Hưng Yên đã và đang thực hiện phân tích BCTC như thế nào. - Chỉ rõ cơ sở khoa học để đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện và tối ưu phân tích BCTC tại Tổng công ty May Hưng Yên 1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động phân tích báo cáo tài chính tại Tổng công ty May Hưng Yên - Phạm vi nghiên cứu: + Về không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Tổng công ty May Hưng Yên. + Về thời gian: Nghiên cứu được thực hiện từ năm 2018 đến 2019.
Câu hỏi nghiên cứu Câu hỏi nghiên cứu tổng quát: Những giải pháp phù hợp nào cần áp dụng để hoàn thiện hoạt động phân tích báo cáo tài chính tại Tổng công ty May Hưng Yên? Câu hỏi nghiên cứu chi tiết: - Những nội dung được sử dụng khi thực hiện phân tích BCTC tại DN là gì? được thực hiện thông qua các bước như thế nào và áp dụng các phương pháp kỹ thuật ra sao? - Thực trạng của phân tích BCTC tại Tổng công ty May Hưng Yên đã và đang 5 diễn ra như thế nào? - Có những giải pháp nào có thể áp dụng để hoàn thiện phân tích BCTC của Tổng công ty May Hưng Yên? Những giải pháp đó được xây dựng và đề xuất trên cơ sở nào? 1. Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện nghiên cứu với số liệu chính xác và thông tin cập nhật mới nhất, tác giả xác đinh và thu thập các dữ liệu sơ cấp và dữ liệu sơ cấp, cụ thể: - Dữ liệu sơ cấp: Tác giả thực hiện thu thập tại Phòng Kế toán của Tổng công ty May Hưng Yên.