Đồ Án Quản Lý Thư Viện Ngành Công Nghệ Thông Tin Tại Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Hưng Yên

Đồ án kỹ thuật nghiên cứu 2quản lý thư viện ngành công nghệ thông tin, thiết kế chi tiết, tính toán kỹ thuật theo tiêu chuẩn, đánh giá tính khả thi dự án.

• Tác giả: Phạm Anh Nghĩa
• Người hướng dẫn: Nguyễn Hoàng Điệp
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Hưng Yên
• Chuyên ngành: Công Nghệ Thông Tin
• Đề tài: Phần Mềm Quản Lý Thư Viện Hiện Đại Tại Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Hưng Yên
• Loại tài liệu: đồ án
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hưng Yên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu đề bài
• 1.3. Giới hạn và phạm vi của đề tài
• 1.4. Nội dung thực hiện
• 1.5. Phương pháp tiếp cận
• 2. CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Quy trình phát triển
• 2.2. Phương pháp phân tích thiết kế
• 2.3. Tổng quan về android
• 2.4. Một số điều khiển trên android
• 2.5. Tổng quan hệ quản trị cơ sở dữ liệu
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ
• 3.1. Xác định yêu cầu bài toán
• 3.2. Đặc tả yêu cầu ứng dụng
• 4. CHƯƠNG IV: TRIỂN KHAI PHẦN MỀM
• 4.1. Triển khai các chức năng
• 4.2. Kiểm thử
• 5. CHƯƠNG V: KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phần Mềm Quản Lý Thư Viện Tại Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Hưng Yên

Phần mềm quản lý thư viện hiện đại tại Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Hưng Yên được thiết kế nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài liệu và dịch vụ thư viện. Việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý thư viện không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn tối ưu hóa quy trình làm việc. Hệ thống này hỗ trợ quản lý thông tin đọc giả, thủ thư, sách và phiếu mượn một cách hiệu quả.

1.1. Lợi Ích Của Phần Mềm Quản Lý Thư Viện

Phần mềm quản lý thư viện giúp giảm thiểu công việc thủ công, tiết kiệm chi phí và nguồn nhân lực. Nó cho phép quản lý dễ dàng hơn thông qua các chức năng như thêm, sửa, xóa và tìm kiếm thông tin.

1.2. Các Chức Năng Chính Của Phần Mềm

Phần mềm bao gồm các chức năng như quản lý đọc giả, quản lý sách, và thống kê tình hình mượn trả sách. Điều này giúp thủ thư có cái nhìn tổng quan về hoạt động của thư viện.

II. Vấn Đề Trong Quản Lý Thư Viện Truyền Thống

Quản lý thư viện truyền thống gặp nhiều khó khăn như việc lưu trữ thông tin không hiệu quả, dễ xảy ra sai sót và tốn nhiều thời gian cho các công việc thủ công. Những vấn đề này ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ thư viện và sự hài lòng của người dùng.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Quản Lý Tài Liệu

Việc quản lý tài liệu bằng phương pháp thủ công thường dẫn đến tình trạng thất lạc tài liệu và khó khăn trong việc tìm kiếm thông tin. Điều này làm giảm hiệu quả công việc của thủ thư.

2.2. Tác Động Đến Người Dùng

Người dùng thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin và dịch vụ thư viện. Điều này có thể dẫn đến sự không hài lòng và giảm lượng người sử dụng dịch vụ.

III. Phương Pháp Triển Khai Phần Mềm Quản Lý Thư Viện Hiện Đại

Để triển khai phần mềm quản lý thư viện, cần thực hiện các bước như khảo sát yêu cầu, thiết kế hệ thống và kiểm thử. Quy trình này đảm bảo phần mềm đáp ứng được nhu cầu thực tế của thư viện.

3.1. Khảo Sát Yêu Cầu Người Dùng

Khảo sát yêu cầu giúp xác định các chức năng cần thiết cho phần mềm. Điều này bao gồm việc thu thập ý kiến từ thủ thư và người dùng để đảm bảo phần mềm phù hợp với nhu cầu thực tế.

3.2. Thiết Kế Hệ Thống Phần Mềm

Thiết kế hệ thống bao gồm việc xây dựng cơ sở dữ liệu và giao diện người dùng. Điều này giúp tạo ra một phần mềm dễ sử dụng và hiệu quả trong việc quản lý thông tin.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Phần Mềm Quản Lý Thư Viện

Phần mềm quản lý thư viện đã được triển khai và áp dụng tại Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Hưng Yên, mang lại nhiều lợi ích cho cả thủ thư và người dùng. Kết quả cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong quy trình quản lý và dịch vụ thư viện.

4.1. Kết Quả Đạt Được Sau Khi Triển Khai

Sau khi triển khai, thời gian xử lý thông tin giảm đáng kể, giúp thủ thư có thêm thời gian để tập trung vào các hoạt động khác. Người dùng cũng dễ dàng tiếp cận thông tin hơn.

4.2. Phản Hồi Từ Người Dùng

Người dùng đã có những phản hồi tích cực về phần mềm, cho rằng nó giúp họ tiết kiệm thời gian và nâng cao trải nghiệm khi sử dụng dịch vụ thư viện.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Phần Mềm Quản Lý Thư Viện

Phần mềm quản lý thư viện hiện đại sẽ tiếp tục được cải tiến và phát triển để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dùng. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thư viện là xu hướng tất yếu trong thời đại số.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Trong tương lai, phần mềm sẽ được tích hợp thêm nhiều tính năng mới như quản lý trực tuyến và hỗ trợ người dùng qua ứng dụng di động, giúp nâng cao trải nghiệm sử dụng.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Công Nghệ Trong Quản Lý Thư Viện

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý thư viện. Việc áp dụng công nghệ sẽ giúp thư viện trở nên thông minh và hiện đại hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đề tài "Quản lý thư viện" (trong lời cam đoan được ghi là "Quản lý khu thư viện trường sư phạm kỹ thuật Hưng Yên") là đồ án chuyên ngành (Đồ án 2) thuộc ngành Công nghệ thông tin, chuyên ngành Kỹ thuật phần mềm tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên, do sinh viên Phạm Anh Nghĩa (mã sinh viên: 10120787, lớp: 125205) thực hiện dưới sự hướng dẫn của giảng viên Nguyễn Hoàng Điệp vào năm 2022.

Theo trình bày của tác giả, công nghệ thông tin ngày càng phát triển mạnh mẽ và được ứng dụng sâu rộng trong công tác quản lý. Việc áp dụng công nghệ vào quản lý thư viện xuất phát từ yêu cầu thực tiễn nhằm khắc phục phương thức quản lý thủ công truyền thống vốn tiêu tốn nhiều thời gian, nhân lực và chi phí. Mục tiêu của việc xây dựng chương trình là hỗ trợ người quản lý vận hành các dịch vụ thư viện một cách quy củ, hiện đại và đạt hiệu quả công việc cao hơn.

Mục tiêu nghiên cứu của đồ án được phân định thành hai cấp độ cụ thể:

1. Mục tiêu tổng quát: Tìm hiểu nghiệp vụ và các vấn đề liên quan đến công tác quản lý thư viện, bao gồm quản lý độc giả, quản lý thủ thư và quản lý sách.
2. Mục tiêu cụ thể: Xây dựng một phần mềm quản lý hỗ trợ người quản trị khắc phục các điểm yếu của phương thức quản lý truyền thống, giảm chi phí về nhân lực và thời gian; đồng thời bảo đảm các nhóm chức năng cơ bản gồm thêm, sửa, xóa, tìm kiếm và tính toán các khoản chi phí liên quan.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác định như sau:

• Đối tượng nghiên cứu: Thư viện.
• Khách thể nghiên cứu: Độc giả (người mượn), thủ thư, sách và đầu sách.
• Phạm vi không gian: Không gian thư viện (thực tế tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên).
• Phạm vi thời gian: Căn cứ theo dữ liệu được cung cấp từ sổ ghi chép của thư viện.

Về nội dung thực hiện, tác giả xác định bốn khối công việc chính:

1. Cập nhật thông tin: Thao tác thêm, sửa, xóa các đối tượng dữ liệu.
2. Tìm kiếm: Tra cứu số lượng sách, thông tin độc giả và số phiếu mượn.
3. Báo cáo và thống kê: Theo dõi tình hình số lượng sách, chất lượng sách cùng các chỉ số quản lý ghi nhận trong tài liệu (văn bản có đề cập thêm hạng mục số điện, số nước).
4. Nghiệp vụ: Thực hiện quy trình lập phiếu mượn và phiếu trả sách.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đồ án tổng hợp các cơ sở lý thuyết về quy trình kỹ thuật phần mềm, phương pháp phân tích thiết kế hướng đối tượng, nền tảng hệ điều hành di động Android và hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQLite.

Về quy trình phát triển phần mềm, tác giả hệ thống hóa chu trình kỹ thuật bao gồm sáu giai đoạn: khảo sát xác định yêu cầu, thiết kế hệ thống (chức năng, cơ sở dữ liệu, giao diện), kiểm thử, triển khai bàn giao, bảo trì và phát triển tính năng. Đồ án xem xét hai mô hình quy trình:

• Mô hình thác nước (Waterfall Model): Tiến trình tuần tự qua các giai đoạn thu thập yêu cầu (Requirement gathering), phân tích hệ thống (System Analysis), lập trình (Coding), kiểm thử (Testing), triển khai (Implementation) và vận hành bảo trì (Operations & Maintenance).
• Mô hình chữ V (V-Model): Phù hợp cho các dự án quy mô vừa và nhỏ, gắn kết song song từng giai đoạn phát triển với một giai đoạn kiểm thử tương ứng nhằm phát hiện lỗi sớm.

Về phương pháp phân tích và thiết kế, tác giả áp dụng phương pháp hướng đối tượng kết hợp ngôn ngữ mô hình hóa thống nhất UML (Unified Modeling Language). Quy trình thiết kế tuân thủ năm nguyên tắc hướng đối tượng:

1. Xác định các đối tượng và nhóm thành các lớp.
2. Xác định mối quan hệ giữa các lớp.
3. Tạo sơ đồ mô hình đối tượng người dùng.
4. Xác định thuộc tính của đối tượng người dùng.
5. Xác định các thao tác/hoạt động thực hiện trên các lớp.

Về nền tảng công nghệ, ứng dụng được định hướng xây dựng trên hệ điều hành Android:

• Ngôn ngữ lập trình: Java được xác định là ngôn ngữ lập trình chính thức của hệ điều hành, vận hành với hiệu suất xử lý đa luồng, hỗ trợ cơ chế dọn rác bộ nhớ và bảo mật bằng các thuật toán mã hóa (khóa công khai, hàm băm một chiều). Bên cạnh đó, môi trường Android còn hỗ trợ XML cho thiết kế giao diện.
• Công cụ phát triển: Môi trường phát triển tích hợp Android Studio do Google cung cấp.
• Kiến trúc thành phần Android: Bao gồm Activity, Services, Content Provider, Broadcast Receiver, Intent và Intent Filter, Process và Thread.
• Các điều khiển giao diện (UI Controls): Các điều khiển cơ bản gồm View (LinearLayout, ConstraintLayout, TableLayout), TextView, Button (Button, ImageButton), EditText (PlainText, TextPassword); các điều khiển danh mục và thời gian gồm DatePicker/DateTimePicker, GridView, ListView (bắt sự kiện ItemClick), Spinner (tương tự ComboBox, bắt sự kiện ItemSelected).

Về cơ sở dữ liệu, tác giả lựa chọn SQLite:

• Đặc điểm: Là hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ nhúng (RDBMS), hỗ trợ chuẩn SQL-92, không chạy dưới dạng tiến trình máy chủ độc lập (Serverless), không yêu cầu cấu hình hay cấp quyền người dùng phức tạp. Toàn bộ cơ sở dữ liệu được lưu trữ trong một tệp duy nhất với dung lượng thư viện phần mềm dưới 400 KB.
• Khả năng xử lý: Hỗ trợ mã hóa ký tự UTF-8, cơ chế giao dịch (Transaction), khung nhìn (View) và các câu lệnh truy vấn tiêu chuẩn (SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE).

Phương pháp tiếp cận thực tế của đồ án là kết hợp khảo sát thực tế sổ sách tại hệ thống thư viện với nghiên cứu lý thuyết hướng đối tượng để thiết kế cơ sở dữ liệu, sau đó sử dụng Android Studio để xây dựng các mô-đun phần mềm.

Thiết kế và triển khai

Hệ thống được thiết kế theo các yêu cầu bài toán cụ thể và mô hình hóa chi tiết bằng các biểu đồ kỹ thuật phần mềm trước khi tiến hành cài đặt giao diện và chức năng.

Phân tích yêu cầu hệ thống

Hệ thống đáp ứng bảng yêu cầu khảo sát từ người dùng và bảng đặc tả chức năng nghiệp vụ:

STT	Tên yêu cầu khách hàng	Mô tả kỹ thuật
1	Đăng nhập hệ thống	Xác thực tài khoản của người quản trị/thủ thư trước khi vào màn hình làm việc.
2	Hiển thị menu chức năng	Cung cấp danh mục điều hướng tới các phân hệ quản lý.
3	Hiển thị các lớp đối tượng	Quản lý danh sách các đối tượng: độc giả, thủ thư, sách, phiếu mượn.
4	Hiển thị chi tiết đối tượng	Xem thông tin chi tiết của từng bản ghi dữ liệu được lưu trữ.
5	Menu thao tác dữ liệu	Cung cấp các lệnh tương tác trên từng lớp thực thể.
6	Thao tác dữ liệu cơ bản	Hỗ trợ đầy đủ bốn thao tác: thêm, sửa, xóa, tìm kiếm.
7	Quản lý dữ liệu các lớp	Lưu trữ và bảo đảm tính toàn vẹn dữ liệu trong cơ sở dữ liệu.

Các yêu cầu chức năng được gom nhóm thành ba mô-đun:

• Mô-đun quản lý nghiệp vụ: Hiển thị và quản lý bốn nhóm thực thể (độc giả, thủ thư, sách, phiếu mượn).
• Mô-đun tìm kiếm và xử lý dữ liệu: Cho phép tra cứu thông tin theo đối tượng, chỉnh sửa dữ liệu sai sót và xóa bản ghi không còn hiệu lực.
• Mô-đun quản lý phiếu mượn và tài chính: Hỗ trợ lập phiếu mượn, phiếu trả và thống kê chi phí trong ngày hoặc trong tháng.

Về yêu cầu phi chức năng, đồ án xác định bốn tiêu chí: giao diện trực quan, bắt mắt và thân thiện; phân định quyền hạn sử dụng theo vai trò; khả năng nâng cấp và cập nhật hệ thống trong thời gian dài; chính sách hỗ trợ vận hành và khắc phục lỗi phát sinh.

Đặc tả ca sử dụng (Use-case)

Hệ thống thiết lập biểu đồ ca sử dụng tổng quát xoay quanh tác nhân chính là thủ thư. Trong tài liệu, phần mục đích của các ca sử dụng có ghi nhận việc quản lý độc giả và tài sản sách gắn với bối cảnh ký túc xá:

• Quản lý độc giả (Use-case 1): Cho phép thủ thư thực hiện tìm kiếm, thêm, sửa, xóa thông tin người đọc. Điều kiện tiên quyết là thủ thư đã đăng nhập vào hệ thống; dữ liệu nhập vào được kiểm tra tính hợp lệ trước khi lưu trữ hoặc ghi đè.
• Quản lý sách (Use-case 2): Cung cấp các chức năng tra cứu đầu sách, thêm thông tin sách mới, cập nhật trạng thái sách và xóa sách khỏi cơ sở dữ liệu.
• Quản lý thủ thư (Use-case 3): Thực hiện các thao tác quản lý hồ sơ nhân viên thư viện bao gồm thêm tài khoản, sửa thông tin, xóa hoặc tra cứu.

Các luồng sự kiện chính đều được thiết kế kèm theo các luồng sự kiện phụ (UC002-A1, UC003-A1) nhằm phát hiện thông tin nhập sai hoặc lỗi tìm kiếm không có kết quả, từ đó gửi thông báo phản hồi trên giao diện để yêu cầu người dùng thao tác lại.

Thiết kế cơ sở dữ liệu

Cơ sở dữ liệu SQLite của ứng dụng gồm bốn thực thể chính được chuẩn hóa theo cấu trúc thuộc tính và ràng buộc:

Thực thể	Tên thuộc tính	Kiểu dữ liệu	Ràng buộc	Mô tả chi tiết
Sinh viên (Độc giả)	Mã đọc giả	String	Khóa chính	Định danh duy nhất cho mỗi độc giả
	Họ tên đọc giả	String	Khác rỗng	Tên đầy đủ của người mượn
	Năm sinh	Date	1950 – 2004	Giới hạn độ tuổi độc giả hợp lệ
	Lớp	String	Khác rỗng	Lớp sinh hoạt của sinh viên
	Giới tính	String	Nam hoặc Nữ	Ràng buộc giá trị cố định
	Số điện thoại	String	-	Thông tin liên lạc của độc giả
Thủ thư (Nhân viên)	Mã thủ thư	String	Khóa chính	Định danh duy nhất cho nhân viên
	Họ tên thủ thư	String	Khác rỗng	Tên đầy đủ của thủ thư
	Năm sinh	Date	1950 – 2000	Giới hạn độ tuổi lao động hợp lệ
	Chức vụ/công việc	String	Khác rỗng	Vị trí công tác của thủ thư
	Số điện thoại/Email	String	Khác rỗng	Thông tin liên hệ công việc
Sách	Mã số sách	String	Khóa chính	Định danh duy nhất của cuốn sách
	Số lượng	Int	Khác rỗng	Tổng số bản sách hiện có
	Nhà xuất bản (1)	Int	Khác rỗng	Trong văn bản ghi ràng buộc số lượng người ở
	Tình trạng	String	Khác rỗng	Hiện trạng sách (mới, cũ, hỏng)
	Nhà xuất bản (2)	String	Khác rỗng	Tên đơn vị xuất bản sách
Phiếu mượn	Mã phiếu mượn	String	Khóa chính	Định danh duy nhất của lượt mượn
	Mã đọc giả	String	Khóa ngoại	Tham chiếu đến bảng Sinh viên
	Mã số sách	Int	Khóa ngoại	Tham chiếu đến dữ liệu sách
	Thời gian mượn	String	Khác rỗng	Thời lượng được phép mượn
	Ngày mượn	String	Khác rỗng	Thời điểm ghi nhận mượn sách
	Đã trả	Float	>= 0	Trạng thái hoàn trả hoặc phí liên quan

Thiết kế kiến trúc và mô hình tương tác

Thiết kế hệ thống được cụ thể hóa bằng các biểu đồ tương tác UML:

• Biểu đồ lớp phân tích (VOPC - View of Participating Classes): Xác định các lớp biên (Boundary), lớp điều khiển (Control) và lớp thực thể (Entity) tham gia thực hiện các ca sử dụng.
• Biểu đồ tuần tự (Sequence Diagram): Mô tả chi tiết tiến trình gửi nhận thông điệp theo thời gian cho bảy nghiệp vụ: đăng nhập hệ thống, quản lý độc giả, tìm kiếm dữ liệu, thêm sách mới, lập phiếu mượn, xử lý phiếu trả và xóa dữ liệu.

Triển khai chức năng và giao diện

Hệ thống được lập trình và đóng gói giao diện trên Android Studio với các màn hình chính:

• Màn hình đăng nhập: Tiếp nhận thông tin tài khoản thủ thư để cấp quyền truy cập.
• Màn hình chính: Hiển thị các khối chức năng điều hướng của hệ thống thư viện.
• Phân hệ quản lý thành viên: Tiếp nhận thông tin hồ sơ độc giả.
• Phân hệ quản lý sách và loại sách: Cung cấp biểu mẫu thêm mới, danh sách hiển thị, chức năng chỉnh sửa thuộc tính sách và nút lệnh xóa bản ghi trực tiếp khỏi cơ sở dữ liệu SQLite.
• Phân hệ quản lý phiếu mượn: Ghi nhận thông tin mượn - trả giữa độc giả và các đầu sách.

Về công tác kiểm tra chất lượng, tài liệu có thiết lập đề mục kiểm thử tại mục 4.2 của Chương IV nhằm rà soát tính đúng đắn của các chức năng phần mềm trên môi trường Android trước khi bàn giao.

Nội dung chính theo từng chương

Bố cục của đồ án được tổ chức thành năm chương chính với các nội dung kỹ thuật tương ứng:

CHƯƠNG I: MỞ ĐẦU

Chương mở đầu trình bày tính cấp thiết của việc tin học hóa công tác quản lý thư viện tại các trường học. Tác giả xác định mục tiêu tổng quát là tìm hiểu nghiệp vụ thư viện, mục tiêu cụ thể là xây dựng ứng dụng di động hỗ trợ thêm, sửa, xóa, tra cứu và thống kê. Chương này quy định rõ đối tượng nghiên cứu là thư viện; khách thể gồm độc giả, thủ thư và sách; phạm vi không gian tại thư viện trường và phạm vi thời gian dựa trên số liệu sổ sách lưu trữ. Phương pháp tiếp cận kết hợp khảo sát thực tế với công cụ lập trình Android Studio.

CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

Chương hai tập trung hệ thống hóa nền tảng lý thuyết phát triển ứng dụng di động:

• Trình bày vòng đời phát triển phần mềm và so sánh hai mô hình: Thác nước (Waterfall) tuần tự và Mô hình chữ V (V-Model) phát triển song song với kiểm thử.
• Trình bày phương pháp phân tích thiết kế hướng đối tượng qua ngôn ngữ UML và năm nguyên tắc xây dựng mô hình lớp.
• Phân tích kiến trúc hệ điều hành Android, ưu thế của ngôn ngữ lập trình Java (đa luồng, bảo mật mã hóa) và môi trường Android Studio; đồng thời liệt kê chi tiết các thành phần Activity, Services, Broadcast Receiver, Content Provider.
• Giới thiệu các thành phần điều khiển giao diện Android cơ bản và nâng cao (DatePicker, GridView, ListView, Spinner).
• Trình bày đặc tính của hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ nhúng SQLite: không cần máy chủ, không cấu hình, kích thước tệp engine nhỏ gọn dưới 400 KB, hỗ trợ giao dịch và truy vấn SQL-92.

CHƯƠNG III: PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ

Chương này thực hiện chuyển hóa yêu cầu nghiệp vụ thành tài liệu thiết kế kỹ thuật:

• Khảo sát và lập bảng bảy yêu cầu khách hàng cùng ba nhóm yêu cầu chức năng (quản lý, tìm kiếm/thao tác dữ liệu, quản lý phiếu mượn/chi phí) và bốn yêu cầu phi chức năng.
• Xây dựng biểu đồ ca sử dụng tổng quát và viết đặc tả chi tiết cho ba ca sử dụng chính: Quản lý độc giả, Quản lý sách và Quản lý thủ thư, bao gồm cả luồng sự kiện chính và luồng xử lý lỗi nhập liệu.
• Thiết kế cơ sở dữ liệu quan hệ SQLite gồm bốn bảng: Sinh viên, Thủ thư, Sách, Phiếu mượn; quy định rõ kiểu dữ liệu, khóa chính, khóa ngoại và các ràng buộc toàn vẹn.
• Xây dựng biểu đồ lớp VOPC và hệ thống bảy biểu đồ tuần tự cho các chức năng then chốt.
• Thiết kế layout giao diện người dùng cho các màn hình: đăng nhập, menu chính, quản lý thành viên, quản lý sách, quản lý loại sách và quản lý phiếu mượn.

CHƯƠNG IV: TRIỂN KHAI PHẦN MỀM

Chương bốn phản ánh kết quả hiện thực hóa các phân hệ chức năng trên môi trường Android:

• Triển khai chức năng quản lý sách: Cài đặt các tác vụ thêm sách mới vào cơ sở dữ liệu (buộc chọn thể loại sách đã tồn tại), cập nhật thông tin sách và xóa sách.
• Triển khai chức năng quản lý loại sách: Cài đặt biểu mẫu thêm thể loại, chỉnh sửa thông tin loại sách và xóa loại sách khỏi hệ thống cơ sở dữ liệu.
• Thiết lập danh mục kiểm thử phần mềm (mục 4.2) để đánh giá sự vận hành của các mô-đun chức năng.

CHƯƠNG V: KẾT LUẬN

Chương năm là phần tổng kết toàn bộ nội dung nghiên cứu, đánh giá mức độ hoàn thành so với mục tiêu ban đầu về việc xây dựng phần mềm quản lý thư viện trên nền tảng Android.

Kết quả và đóng góp

Căn cứ trên các nội dung kỹ thuật được trình bày trong văn bản, đồ án đạt được các kết quả cụ thể sau:

• Xây dựng hoàn chỉnh hồ sơ phân tích thiết kế hệ thống theo phương pháp hướng đối tượng, bao gồm biểu đồ ca sử dụng, đặc tả kịch bản sự kiện chính/phụ, biểu đồ lớp VOPC và hệ thống bảy biểu đồ tuần tự mô tả chi tiết tương tác luồng dữ liệu.
• Thiết kế lược đồ cơ sở dữ liệu quan hệ trên SQLite gồm bốn bảng thực thể (Sinh viên, Thủ thư, Sách, Phiếu mượn) với các trường dữ liệu, khóa chính, khóa ngoại và ràng buộc miền giá trị (như năm sinh độc giả từ 1950 đến 2004, năm sinh thủ thư từ 1950 đến 2000).
• Hiện thực hóa thành công giao diện và các mô-đun chức năng thêm, sửa, xóa đối với hai đối tượng cốt lõi là Quản lý sách và Quản lý loại sách bằng công cụ Android Studio.
• Đóng góp tự nêu của tác giả là mang lại cho người quản lý một công cụ phần mềm nhằm tinh giản quy trình quản lý thủ công, tiết kiệm thời gian, nhân lực và hỗ trợ các thao tác nghiệp vụ chính xác hơn so với việc ghi chép sổ sách truyền thống.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Qua khảo sát văn bản đồ án, một số hạn chế và hướng mở được ghi nhận:

• Sự thiếu nhất quán về dữ liệu mô tả: Văn bản xuất hiện dấu vết sao chép từ đề tài quản lý ký túc xá sang đề tài thư viện. Điều này thể hiện rõ ở mục nội dung thực hiện (ghi nhận báo cáo "số điện, số nước"), mục đích ca sử dụng ("quản lý độc giả trong ký túc", "quản lý sách trong ký túc xá"), và bảng thực thể Sách (ràng buộc của trường nhà xuất bản bị ghi là "Số người đang ở <= số người ở được").
• Phạm vi triển khai chưa trọn vẹn: Phần triển khai mã nguồn và giao diện ở Chương IV mới chỉ thể hiện chi tiết cho phân hệ Quản lý sách và Quản lý loại sách; các phân hệ quản lý độc giả, quản lý phiếu mượn - trả và tính toán chi phí chưa được trình bày đầy đủ các bước thực thi.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần chuẩn hóa toàn bộ tài liệu đặc tả để loại bỏ các thông tin không thuộc nghiệp vụ thư viện, hoàn thiện mã nguồn cho toàn bộ các ca sử dụng còn lại, bổ sung chi tiết các ca kiểm thử (test cases) tại mục 4.2 và tích hợp cơ chế đồng bộ dữ liệu mạng thay vì chỉ lưu trữ cục bộ trên tệp SQLite đơn lẻ.

Giá trị tham khảo

Đồ án có giá trị tham khảo chuyên môn đối với:

• Sinh viên ngành Công nghệ thông tin, Kỹ thuật phần mềm đang chuẩn bị thực hiện đồ án môn học hoặc đồ án tốt nghiệp về mảng ứng dụng di động Android.
• Người học cần tài liệu mẫu về quy trình xây dựng ứng dụng theo phương pháp hướng đối tượng: từ việc khảo sát yêu cầu, vẽ biểu đồ ca sử dụng, viết kịch bản đặc tả sự kiện, lập biểu đồ lớp VOPC đến thiết kế biểu đồ tuần tự cho từng chức năng.
• Tài liệu cung cấp cấu trúc tham khảo về cách thiết kế bảng dữ liệu SQLite cục bộ và cách kết nối các điều khiển giao diện (ListView, Spinner, DatePicker) trong môi trường Android Studio.

Câu hỏi thường gặp

1. Ứng dụng trong đồ án được xây dựng chạy trên nền tảng nào và sử dụng công nghệ gì?
Phần mềm được thiết kế và triển khai để chạy trên hệ điều hành di động Android. Công cụ lập trình được sử dụng là Android Studio, ngôn ngữ lập trình chính là Java kết hợp XML cho giao diện, và hệ quản trị cơ sở dữ liệu cục bộ là SQLite.

2. Cơ sở dữ liệu SQLite của hệ thống bao gồm những thực thể nào?
Hệ thống gồm bốn thực thể chính: Sinh viên (độc giả mượn sách), Thủ thư (nhân viên quản lý), Sách (thông tin các đầu sách và số lượng) và Phiếu mượn (ghi nhận quan hệ mượn trả giữa độc giả và sách kèm theo thời gian, ngày mượn).

3. Ràng buộc về năm sinh đối với độc giả và thủ thư trong cơ sở dữ liệu được quy định ra sao?
Theo bảng chi tiết các thực thể của hệ thống, trường năm sinh của Độc giả (Sinh viên) có ràng buộc nằm trong khoảng từ năm 1950 đến 2004; trong khi đó, năm sinh của Thủ thư có ràng buộc nằm trong khoảng từ năm 1950 đến 2000.

4. Tài liệu có sự không thống nhất nào về mặt dữ liệu và nghiệp vụ không?
Có. Trong tài liệu có sự xuất hiện của các nội dung thuộc nghiệp vụ quản lý ký túc xá như: thống kê "số điện, số nước" ở Chương I, mục đích use-case ghi "quản lý trong ký túc xá" ở Chương III, và ràng buộc trường nhà xuất bản của bảng Sách bị ghi thành "Số người đang ở <= số người ở được".

5. Tại sao tác giả lại lựa chọn hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQLite cho đồ án?
Tác giả chọn SQLite vì đây là hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ nhỏ gọn (dung lượng tệp thư viện dưới 400 KB), chạy dạng thư viện nhúng không cần cấu hình máy chủ độc lập (serverless), không yêu cầu phân quyền phức tạp, hỗ trợ chuẩn SQL-92 và hoàn toàn phù hợp với các ứng dụng di động có quy mô vừa và nhỏ.

Kết luận

Đồ án "Quản lý thư viện" của tác giả Phạm Anh Nghĩa là công trình kỹ thuật phần mềm tập trung vào việc tin học hóa nghiệp vụ quản lý thư viện trường học thông qua ứng dụng di động Android kết hợp cơ sở dữ liệu nhúng SQLite. Tài liệu đã trình bày có hệ thống các bước từ khảo sát yêu cầu, mô hình hóa hướng đối tượng bằng UML (ca sử dụng, lớp VOPC, biểu đồ tuần tự) đến triển khai giao diện và chức năng quản lý sách cơ bản trên Android Studio. Mặc dù còn bộc lộ một số hạn chế về mặt biên tập văn bản do dấu vết sao chép từ đề tài quản lý ký túc xá và việc chưa trình bày hết toàn bộ mã nguồn kiểm thử, đồ án vẫn cung cấp một khung mẫu tham khảo có giá trị về quy trình phân tích, thiết kế và phát triển ứng dụng di động cho sinh viên chuyên ngành Kỹ thuật phần mềm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài Công nghệ thông tin là một trong những ngành khoa học ngày càng phát triển mạnh mẽ và được ứng dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực, mọi ngành nghề, đặc biệt là trong công tác quản lý. Việc áp dụng Công nghệ thông tin vào trong quản lý, sản xuất kinh doanh là một xu hướng tất yếu. Ứng dụng Công nghệ thông tin vào trong quản lý thư viện giúp người quản lý giảm thiểu đi việc quản lý thủ công mất nhiều thời gian, tiết kiệm chi phí và nguồn nhân lực, từ đó nâng cao hiệu quả công việc. Nắm bắt được xu thế đó, nên tôi đã tìm hiểu và nghiên cứu xây dựng chương trình Quản lý thư viện để hỗ trợ các quản lý trong công việc quản lý và cung cấp các dịch vụ một cách hiện đại, chuyên nghiệp và hiệu quả nhất.2 Mục tiêu đề bài 1.1 Mục tiêu tổng quát Tìm hiểu nghiệp vụ, các vấn đề về quản lý thư viện (quản lý đọc giả, quản lý thủ thư thủ thư, quản lý sách, .2 Mục tiêu cụ thể Mang đến lại cho người quản lý thư viện 1 phần mềm quản lý tốt nhất.

Khắc phục được các yếu điểm của việc quản lý truyền thống, giảm bớt chi phi về nhân lực cũng như thời gian. Chương trình đảm bảo các chức năng : Thêm, sửa, xóa, tìm kiếm và tính toán các khoản. 6 Downloaded by Huyen DO (tailieuso.3 Giới hạn và phạm vi của đề tài 1.1 Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: thư viện. Khách thể nghiên cứu: đọc giả(người mượn),thủ thư,sách,đầu sách 1.2 Phạm vi nghiên cứu Phạm vi không gian: thư viện.

Phạm vi thời gian: được cung cấp từ sổ thư viện. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài giúp thư viện quản lý một cách dễ dàng giảm thời gian bỏ ra và dễ dàng thao tác sử dụng cho người mượn và người cho mượn .4 Nội dung thực hiện Chức năng hệ thống: - Cập nhật thông tin: thêm, sửa, xóa. - Tìm kiếm: số sách, đọc giả, số phiếu mượn, - Báo cáo và thống kê: tình hình số sách, số điện, số nước, chất lượng sách,. - Nghiệp vụ: lập phiếu mượn, phiếu trả 1.5 Phương pháp tiếp cận Khảo sát thực tế hệ thống kết hợp nghiên cứu lý thuyết để xây dựng cơ sở dữ liệu.

Lựa chọn công cụ lập trình và tiến hành xây dựng các module xử lý. Android Studio: Dùng để lập trình. CHƯƠNG II : CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.1 Quy trình phát triển ứng dụng 2.1 Giới thiệu quy trình phát triển phần mềm Quy trình xây dựng phần mềm bao gồm tập hợp các thao tác và kết quả tương 7 Downloaded by Huyen DO (tailieuso.com) lOMoARcPSD|38592384 quan sử dụng trong việc phát triển để sản xuất ra một sản phẩm phần mềm. Mỗi một phần mềm lại có đặc điểm và yêu cầu khác nhau, tuy nhiên tất cả đều cần phải trải qua các bước sau: − Khảo sát: + Xác định yêu cầu là bước đầu tiên của xây dựng phần mềm.

Các yêu cầu phải có tính đo lường, kiểm thử được, có liên quan đến các nhu cầu hoặc cơ hội doanh nghiệp đã được xác định, và phải được định nghĩa ở mức độ chi tiết đủ cho việc thiết kế hệ thống. − Thiết kế: + Là một quá trình giải quyết vấn đề và lập kế hoạch cho một giải pháp phần mềm. Sau khi các mục đích và các đặc điểm kỹ thuật của phần mềm được giải quyết, lập trình viên sẽ thiết kế hoặc mượn người thiết kế để phát triển một kế hoạch cho giải pháp phần mềm. Nó bao gồm các thành phần cấp thấp, các vấn đề thuật toán cũng như một khung nhìn kiến trúc.

Thiết kế chức năng, cơ sở dữ liệu và giao diện. − Kiểm thử: + Kiểm thử phần mềm là một cuộc kiểm tra được tiến hành để cung cấp cho các bên liên quan thông tin về chất lượng của sản phẩm hoặc dịch vụ sau khi đã được kiểm tra. Kiểm thử có thể cung cấp cho doanh nghiệp một chất lượng đảm bảo, một cách nhìn khách quan về phần mềm để từ đó đánh giá và thấu hiểu được những rủi ro trong quá trình triển khai phần mềm. − Triển khai, bàn giao: Sau khi phần mềm được kiểm thử và khắc phục những sai sót sẽ được triển khai đưa vào sử dụng trong thực tế.

Đối với những yêu cầu mới được phát sinh từ phía khách hàng sẽ được chỉnh sửa. Trong quá trình triển khai cũng luôn đánh giá hiệu quả sử dụng của phần mềm, xem xét những nhược điểm để lên kế hoạch thiết kế 8 Downloaded by Huyen DO (tailieuso.com) lOMoARcPSD|38592384 phần mềm hiệu quả hơn. − Bảo trì: Bảo trì phần mềm bao gồm điều chỉnh các lỗi mà chưa được phát hiện trong các giai đoạn trước chu kỳ sống của phần mềm, nâng cấp tính năng sử dụng và an toàn vận hành của phần mềm. Quá trình phát triển phần mềm bao gồm rất nhiều giai đoạn: thu thập yêu cầu, phân tích, xây dựng, kiểm tra, triển khai và bảo trì phần mềm.

Nhiệm vụ của giai đoạn bảo trì phần mềm là giữ cho phần mềm được cập nhật khi môi trường thay đổi và yêu cầu người sử dụng thay đổi. Để xây dựng phần mềm thiết thực, mang lại hiệu quả kinh tế cao. − Phát triển tính năng: Lắng nghe các góp ý của khách hàng, tìm hiểu các phát sinh trong tình hình mới.2 Một số mô hình quy trình phát triển phần mềm ● Mô hình thác nước 9 Downloaded by Huyen DO (tailieuso.com) lOMoARcPSD|38592384 Hình 2.1 Mô hình thác nước ● Thu thập yêu cầu (Requirement gathering): Đây là giai đoạn xác định các yêu cầu chức năng và phi chức năng mà hệ thống phần mềm cần có. Kết quả của giai đoạn này là bản tài liệu đặc tả yêu cầu.

Tài liệu này sẽ là nền tảng cho những giai đoạn tiếp theo cho đến cuối dự án. ● Phân tích hệ thống (System Analysis): Là giai đoạn định ra làm thế nào để hệ thống phần mềm đáp ứng đúng yêu cầu của khách hàng. Giai đoạn này thực hiện phân tích, thiết kế hệ thống phần mềm. ● Coding: Là giai đoạn thực hiện sản phẩm dựa trên đặc tả yêu cầu và tài liệu thiết kế module ● Testing: Tester sẽ nhận sản phẩm từ developer và thực hiện kiểm thử cho nhóm các thành phần và kiểm thử hệ thống.

Khâu kiểm thử cuối cùng sẽ là Kiểm thử chấp nhận, giai đoạn này còn có sự tham gia của khách 10 Downloaded by Huyen DO (tailieuso.com) lOMoARcPSD|38592384 hàng. ● Implementation: Triển khai hệ thống ra môi trường của khách hàng. ● Operations & Maintenance: Đây là giai đoạn cài đặt, cấu hình và đào tạo cho khách hàng. Giai đoạn này sửa chữa những lỗi của sản phẩm (nếu có) và phát triển những thay đổi mới được khách hàng yêu cầu.

● Mô hình chữ V Hình 2.2 Mô hình chữ V ● Hoạt động tốt với các dự án có quy mô vừa và nhỏ. ● Dễ dàng quản lý vì mỗi giai đoạn có các mục tiêu và mục tiêu được xác định rõ ràng. ● Toàn bộ quy trình được chia thành 2 nhóm giai đoạn tương ứng nhau là phát triển và kiểm thử. Mỗi giai đoạn phát triển sẽ tiến hành song song với một giai đoạn kiểm thử tương ứng.

Do đó, các lỗi được phát hiện sớm ngay từ đầu. 11 Downloaded by Huyen DO (tailieuso.2 Phương pháp phân tích thiết kế hướng đối tượng 2.1 Giới thiệu về ngôn ngữ UML UML (Unified Modeling Language) là ngôn ngữ dành cho viê ̣c đă ̣c tả, hình dung, xây dựng và làm tài liê ̣u của các hê ̣ thống phần mềm. UML tạo cơ hô ̣i để viết thiết kế hê ̣ thống, bao gồm những khái niê ̣m như tiến trình nghiê ̣p vụ và các chức năng của hê ̣ thống. Cụ thể, nó hữu dụng cho những ngôn ngữ khai báo, giản đồ cơ sở dữ liê ̣u, thành phần phần mềm có khả năng tái sử dụng.

UML được phát triển bởi Rational Rose và mô ̣t số nhóm cô ̣ng tác, nó nhanh chóng trở thành mô ̣t trong những ngôn ngữ chuẩn để xây dựng hê ̣ thống phần mềm hướng đối tượng (Object-Oriented). Đây là ngôn ngữ kế vị xứng đáng cho những ngôn ngữ mô hình hoá như Booch, OOSE/Jacobson, OMT và mô ̣t số các phương thức khác.2 Các bước phân tích thiết kế hướng đối tượng Phân tích và thiết kế hướng đối tượng là một kỹ thuật tiếp cận phổ biến dùng để phân tích, thiết kế một ứng dụng, hệ thống. Nó dựa trên bộ các nguyên tắc chung, đó là một tập các hướng dẫn để giúp chúng ta tránh khỏi một thiết kế xấu. 5 nguyên tắc trong thiết kế hướng đối tượng: ● Xác định các đối tượng và nhóm thành các lớp ● Xác định mối quan hệ giữa các lớp ● Tạo sơ đồ mô hình đối tượng người dùng ● Xác định thuộc tính đối tượng người dùng ● Xác định các hoạt động nên được thực hiện trên các lớp 12 Downloaded by Huyen DO (tailieuso.3 Tổng quan về Android 2.1 Giới thiệu về Android Hiện nay, hệ điều hành Android sử dụng một số loại ngôn ngữ lập trình khác nhau như: Java, C, C++, CSS, Python, Lua, XML,.

Đây chính là một trong những điểm cộng giúp lập trình viên dễ làm việc hơn với Android. Đặc iệt là các fresher có thể tiếp cận dễ dàng hơn tới môi trường của hệ điều hành Android. Trong số ngôn ngữ trên thì Java được coi là ngôn ngữ lập trình chính thức của Android và đây là ngôn ngữ mà lập trình viên Android cần phải tiếp xúc thường xuyên nhất. Java là một trong những ngôn ngữ lập trình chính thức được sử dụng chủ yếu trong hệ điều hành Android.

Java đã được thiết kế nhằm tương thức với đa số môi trường phát triển nên nó thường linh hoạt hơn so với các ngôn ngữ lập trình C/C++ khác. Bên cạnh đó thì Java có hiệu suất cao và có trình giải sáchbộ nhớ đến các đối tượng không được sử dụng đến. Hiện nay, Java còn được viết nâng cao để có thể viết ra được những chương trình thực thi từ các vùng tác vụ cùng một lúc nhờ tính năng đa luồng. Ngoài ra, ngôn ngữ lập trình Java còn hỗ trợ bảo mật tốt nhờ các thuật toán dạng mã hóa như: public key hoặc mã one way hashing… Công cụ soạn thảo có sẵn dành cho quá trình lập trình Android mà Google đã cung cấp đó chính là Android Studio.Android Studio là một trong những môi trường phát triển dạng tích hợp dành cho nền tảng Android với các chức năng chính như: Thiết kế các giao diện cho người dùng, thực hiện thay đổi sản phẩm trong thời gian thực,.

Bởi vì đây là một phần mềm hoàn toàn miễn phí nên bạn có thể tải về cũng như cho phép bạn có thể triển khai code thành một ứng dụng trên Android vô cùng dễ dàng.