BỘ CÔNG THƯƠNG VIỆN NGHIÊN CỨU CƠ KHÍ BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CÔNG NGHỆ CẤP BỘ NĂM 2007 Tên đề tài: “Nghiªn cøu x©y dùng phÇn mÒm chuyÓn ®æi d÷ liÖu ®o cña m¸y ®o to¹ ®é 3D QM333 MitutUyo thµnh c¸c d÷ liÖu thiÕt kÕ tù ®éng phôc vô thiÕt kÕ c¸c chi tiÕt 3D” Ký hiệu : 05.BS/HĐ-KHCN Cơ quan chủ quản : Bộ Công Thương Cơ quan chủ trì đề tài : Viện Nghiên cứu Cơ khí Chủ nhiệm đề tài : Nguyễn Đăng Hiếu 6822 28/4/2008 Hà Nội - 2007 BỘ CÔNG THƯƠNG VIỆN NGHIÊN CỨU CƠ KHÍ BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CÔNG NGHỆ CẤP BỘ NĂM 2007 Tên đề tài: “Nghiªn cøu x©y dùng phÇn mÒm chuyÓn ®æi d÷ liÖu ®o cña m¸y ®o to¹ ®é 3D QM333 MitutUyo thµnh c¸c d÷ liÖu thiÕt kÕ tù ®éng phôc vô thiÕt kÕ c¸c chi tiÕt 3D” Ký hiệu : 05.BS/HĐ-KHCN Thủ trưởng đơn vị Chủ nhiệm đề tài (Ký tên, đóng dấu) (Ký, ghi rõ họ tên) Nguyễn Đăng Hiếu Hà Nội - 2007 MỤC LỤC MỤC LỤC. 1 DANH SÁCH CÁC THÀNH VIÊN THAM GIA.1 Tình hình nghiên cứu về hệ thống thiết bị đo ở nước ngoài .Tình hình nghiên cứu về hệ thống thiết bị đo ở trong nước. Mục tiêu của đề tài. Giới hạn của đề tài.
9 Chương II. Giới thiệu chung về máy đo 3D QM333 Mitutoyo.2 Một số hình ảnh và tính năng tiến hành đo trên máy 3D:. Phần mềm CAD/CAM và các ngôn ngữ lập trình. 11 Chương III.
PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN. Thu thập dữ liệu. Chuyển đổi dữ liệu và thực hiện gia công. 13 Chương IV.
Thu thập dữ liệu. Chuyển đổi dữ liệu và làm trơn mô hình. Chuyển đổi dữ liệu. Làm trơn mô hình.
Thực hiện gia công. Nhận xét, đánh giá. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT. 37 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
Chương trình máy tính. Bản vẽ 03 chi tiết đo thử. 52 1 DANH SÁCH CÁC THÀNH VIÊN THAM GIA Học hàm, học vị, TT Họ và tên Cơ quan công tác chuyên môn 1 Nguyễn Đăng Hiếu Kỹ sư Cơ Tin Viện NARIME 2 Lê Quốc Hưng Thạc sĩ kỹ thuật Viện NARIME 3 Nguyễn Văn Miên Tiến sĩ kỹ thuật Viện NARIME 4 Nguyễn Lâm Tuấn Anh Thạc sĩ kỹ thuật Viện NARIME 5 Nguyễn Khắc Truyền Kỹ sư động lực Viện NARIME 2 LỜI NÓI ĐẦU Ngày nay với sự hội nhập của nền kinh tế quốc tế nước ta đang có nhiều cơ hội được tiếp cận với nhiều công nghệ máy móc hiện đại của thế giới… Chúng ta đang trong quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước, các ngành công nghiệp thiết kế chế tạo sản xuất sản phẩm đang ngày càng phát triển. Tuy nhiên việc nghiên cứu thiết kế của nước ta hiện nay chủ yếu là làm theo mẫu của các nước phát triển, đòi hỏi nắm bắt được công nghệ thiết kế chế tạo đó.
Trong quá trình thiết kế theo mẫu, việc lấy mẫu các chi tiết có hình dạng phức tạp đang là vấn đề được nhiều doanh nghiệp, viện nghiên cứu quan tâm. Hiện trạng kinh tế của nước ta còn nghèo nên việc đầu tư mua các máy móc lấy mẫu các chi tiết 3D hiện đại còn nhiều hạn chế, chủ yếu các đơn vị nghiên cứu chủ yếu đầu tư các máy móc lấy mẫu có giá trị nhỏ, đơn giản như máy 3D QM333 trong phạm vi nghiên cứu của đề tài. Việc nghiên cứu để cải thiện tính năng của dòng máy này đang là vấn đề rất cần thiết để nâng cao tính năng của máy và cải thiện, nâng cao quá trình thiết kế chế tạo gia công chi tiết. Nhóm nghiên cứu viện nghiên cứu cơ khí đã xây dựng, hoàn thiện bộ phần mềm chuyển đổi dữ liệu đo của máy đo toạ độ 3D QM333 Mitutuyo thành các dữ liệu thiết kế tự động phục vụ thiết kế các chi tiết 3D.1 Tình hình nghiên cứu về hệ thống thiết bị đo ở nước ngoài Ở các nước công nghiệp phát triển, các máy đo 3D và công nghệ tạo mẫu nhanh (tự động thiết kế) đã trở thành phổ biến và ứng dụng trong nhiều lĩnh vực công nghiệp khuôn mẫu, tạo hình như việc lấy mẫu sản xuất Ôtô, xe máy, cánh Tuabin… Trên thế giới đã có nhiều hãng quan tâm và cho ra đời nhiều thế hệ máy đo 3D và tự động thiết kế chi tiết đo và gia công trên trung tâm gia công CNC.
Dưới đây có thể kể ra một số hãng nổi tiếng chuyên cung cấp thiết bị đo đồng bộ như: Mitutoyo, CAT3D… Ta có thể liệt kê dưới đây một số thiết bị đo theo thứ tự các phiên bản mới nhất của hãng Mitutoyo-Nhật Bản. Máy đo toạ độ 3D QM333 Mitutoyo. Đây là máy đo trong phạm vi nghiên cứu của đề tài. Máy đo có một số tính năng đặc điểm: Đơn giản, dễ sử dụng, độ chính xác cao tới 3µm, có thể kết nối PC, không có tích hợp phần mềm.
Máy đo toạ độ 3D Crysta-Plus M Ngoài các tính năng cơ bản như máy QM333 máy đo 3D Crysta-Plus M còn có một số tính năng như: Có thể cập nhật tới máy CNC có thể kết nối PC và tích hợp phần mềm MCOSMOS, ngược lại máy khó sử dụng và độ chính xác từ 3,5-4,5µm. Máy đo toạ độ CNC Crysta-Apex C Có khả năng tích hợp cao và dải đo rộng, nhanh, độ chính xác cao 1,7µm, tích hợp PC, CNC và phần mềm MCOSMOS. Máy đo toạ độ CNC 3D LEGEX Ngoài các tính năng như máy CNC Crysta-Apex C, máy đo có độ chính xác cao tới 0,35μm, có khả năng đo nhanh tới 200mm/s tuy nhiên có nhược điểm là độ mềm dẻo không cao. Tích hợp PC và phần mềm MCOSMOS.
Máy đo toạ độ 3D CNC CARBapex và CARBstrato a. Hình ảnh về dòng máy CNC CARBapex. Hình ảnh về dòng máy CARBstrato Loại máy CARBapex và CARBstrato là dòng máy đặc chủng chuyên dụng dùng để lấy mẫu các chi tiết có kích thước lớn, như lấy mẫu vỏ xe Ôt, xe máy…Hệ thống có 02 cánh tay đo (đầu đo) điều khiển đồng bộ, độ chính xác cao. Phần mềm điều khiển hiện đại, nhiều hàm chức năng thích hợp các vị trí của đầu rò, thích ứng cho việc đo cạnh góc, lỗ hổng.không tiếp xúc vật mẫu (CAD_compare) hỗ trợ công nghệ camera CCD…Tuy nhiên do kích thước lớn nên độ chính xác không cao từ 25-50µm.
Tích hợp cùng PC và phần mềm MCOSMOS. Các máy đo có tích hợp phần mềm MOSMOS là các máy đo công nghệ cao, rất đắt tiền, chỉ có các nước tiên tiến trên thế giới mới có điều kiện khai thác sử dụng.Tình hình nghiên cứu về hệ thống thiết bị đo ở trong nước. Trong những năm gần đây nước ta đang đẩy mạnh tiến trình công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước. Việc thiết kế, lấy mẫu các chi tiết 3D trở nên rất cần thiết như trong ngành khuôn mẫu…Phần lớn các đơn vị sản xuất các chi tiết 3D vẫn thực hiện việc lấy mẫu các chi tiết 3D theo phương pháp thủ công (lấy mẫu bằng tay).
Một số ít các đơn vị tiên phong trong nghiên cứu thiết kế, chế tạo như Viện NARIME, tập đoàn Hoà Phát.đã trang bị cho mình máy đo lấy mẫu 3D QM333 Mitutoyo để phục vụ cho việc nghiên cứu thiết kế, chế tạo của mình. 7 Trong các thiết bị đo của hãng Mitutoyo thì máy đo QM333 là máy đơn giản và có ít tính năng nhất. Hiện trạng của máy đo chỉ là thực hiện được việc đo dữ liệu dạng text được in từ máy ra dưới dạng toạ độ được in trên giấy. Nếu giữ nguyên dạng dữ liệu này, việc gia công chi tiết trên trung tâm gia công CNC dựa trên các dữ liệu đo là rất khó khăn gần như không thể thực hiện được đặc biệt là các chi tiết có hình dạng phức tạp.
Do đó muốn tận dụng các kết quả đo trên máy đo để lập chương trình gia công các chi tiết trên trung tâm gia công CNC cần thiết phải xây dựng một hệ thống CAD/CAM tích hợp để có thể chuyển đổi dữ liệu từ máy đo QM333 thành các chương trình gia công trên các trung tâm gia công CNC đó chính là tính mới của đề tài. Mục tiêu của đề tài. Với các phân tích ở trên, để khai thác một cách có hiệu quả máy đo QM333 trong quá trình thiết kế và chế tạo các chi tiết cơ khí, đề tài được thực hiện với các mục tiêu sau: - Nghiên cứu quy trình chuyển đổi dữ liệu máy đo. - Xây dựng phần mềm chuyển đổi dữ liệu máy đo sang dạng cơ sở dữ liệu thiết kế.
- Xây dựng chương trình thiết kế tự động dựa trên cơ sở dữ liệu đã chuyển đổi. - Ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tế thiết kế của Viện NARIME. Củ thể để thực hiện các mục tiêu trên đề tài thực hiện việc: Thiết lập các phần mềm chuyên dụng để chuyển đổi các dữ liệu đo từ máy đo thành các dữ liệu của bản vẽ CAD. Sử dụng các phần mềm sẵn có để chuyển đổi các dữ liệu CAD thành các dữ liệu của các phần mềm CAM để thực hiện gia công trên các máy gia công CNC.
Đo thử và gia công chế thử các chi tiết theo phương pháp trên. Giới hạn của đề tài. Đề tài được thực hiện trong phạm vi các giới hạn sau: - Số lượng các chi tiết đo và gia công thử gồm: 03 chi tiết Trong đó: + 01chi tiết 2D có biên dạng phức tạp. 9 CHƯƠNG II.
Giới thiệu chung về máy đo 3D QM333 Mitutoyo.1 Cấu tạo: Hình 2.1 Giới thiệu chung về các bộ phận của máy đo 3D QM333 (1) Nhiệt kế để đo nhiệt độ làm việc (2) Van áp khí điều chỉnh lưu lượng khí từ bộ lọc không khí. (3) Trục dẫn Y, dẫn hướng cho đầu rò theo trục Y (4) Kẹp hãm đầu rò theo Y (5) Kẹp hãm đầu rò theo Z (6) Trục X, dẫn hướng cho đầu rò theo trục X (7) Kẹp hãm đầu rò theo X (8) Trục Z, dẫn hướng đầu rò theo trục Z (9) Đầu rò thích nghi, dùng để lắp đầu đo. (10) Màn xử lý hiện thị dữ liệu đo. 10 (11) Bàn đo dùng để đặt mẫu chi tiết đo.2 Một số hình ảnh và tính năng tiến hành đo trên máy 3D: a.
Hình ảnh hiện thị trong 1 phép đo 2. Phần mềm CAD/CAM và các ngôn ngữ lập trình Để thực hiện được các mục tiêu của đề tài, cần thiết phải sử dụng các phần mềm CAD, CAM và các phần mềm ứng dụng phù hợp để thực hiện. Với phạm vi của đề tài, các công cụ phần mềm sẽ được lựa chọn như sau: Phần mềm AutoCAD và ngôn ngữ lập trình Víual Basic 6.0, phần mềm MasterCAM.
