ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- NGUYỄN MINH HIẾU NỢ CÔNG CỦA IRELAND, HY LẠP VÀ VẤN ĐỀ ĐẶT RA CHO VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ QUỐC TẾ Hà Nội – Năm 2015 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- NGUYỄN MINH HIẾU NỢ CÔNG CỦA IRELAND, HY LẠP VÀ VẤN ĐỀ ĐẶT RA CHO VIỆT NAM Chuyên ngành : KTTG & QHKTQT Mã số: 60 31 01 06 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ QUỐC TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS, TS. NGUYỄN THỊ KIM CHI Hà Nội – Năm 2015 MỤC LỤC Trang DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT. iii DANH MỤC CÁC BẢNG. v DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ.1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NỢ CÔNG VÀ KHỦNG HOẢNG NỢ CÔNG. Tổng quan tình hình nghiên cứu. Tình hình nghiên cứu nợ công ở nƣớc ngoài. Tình hình nghiên cứu trong nƣớc. Cơ sở lý luận chung về nợ công và khủng hoảng nợ công. Những vấn đề chung về nợ công. Những vấn đề chung về khủng hoảng nợ công.32 Chƣơng 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phƣơng pháp thu thập và xử lý số liệu. Nguồn số liệu thực hiện luận văn. Phƣơng pháp xử lý số liệu. Các phƣơng pháp cụ thể. Phƣơng pháp duy vật biện chứng. Phƣơng pháp phân tích và tổng hợp. Phƣơng pháp gắn liền logic với lịch sử. Phƣơng pháp trừu tƣợng hóa khoa học.42 Chƣơng 3: THỰC TRẠNG NỢ CÔNG VÀ KHỦNG HOẢNG NỢ CÔNG Ở HY LẠP VÀ IRELAND. Tổng quan về khủng hoảng nợ công ở EU. Diễn biến khủng hoảng nợ công. Nguyên nhân gây ra khủng hoảng nợ công châu Âu. Tác động của khủng hoảng nợ công châu Âu. Khủng hoảng nợ công ở Hy Lạp. Thực trạng khủng hoảng nợ công ở Hy Lạp. Nguyên nhân gây ra khủng hoảng nợ công ở Hy Lạp. Tác động của khủng hoảng nợ công ở Hy Lạp. Khủng hoảng nợ công ở Ireland. Thực trạng khủng hoảng nợ công ở Ireland. Nguyên nhân gây ra khủng hoảng nợ công ở Ireland. Tác động của khủng hoảng nợ công ở Ireland. 79 Chƣơng 4: NỢ CÔNG CỦA VIỆT NAM VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA TỪ CUỘC KHỦNG HOẢNG NỢ CÔNG Ở HY LẠP, IRELAND. Thực trạng nợ công ở Việt Nam và bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam từ cuộc khủng hoảng nợ công ở Hy Lạp, Ireland. Thực trạng nợ công ở Việt Nam. Bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam từ cuộc khủng hoảng nợ công ở Hy Lạp, Ireland. Một số vấn đề đặt ra cho Việt Nam từ khủng hoảng nợ công ở Hy Lạp, Ireland. Tăng cƣờng năng lực cạnh tranh cho nền kinh tế. Gợi ý liên quan đến việc vay và sử dụng nợ công hiệu quả. Gợi ý liên quan đến việc quản lý nợ công. 102 TÀI LIỆU THAM KHẢO.103 ii DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT Ký hiệu STT Nguyên nghĩa tiếng Anh Nguyên nghĩa Tiếng Việt viết tắt 1 CP Chính phủ 2 DNNN Doanh nghiệp nhà nƣớc Ngân hàng Trung ƣơng 3 ECB European Central Bank Châu Âu 4 EU European Union Liên minh châu Âu 5 EUR Đồng Euro 6 Eurozone Khu vực đồng Euro 7 FDI Foreign Direct Investment Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài 8 GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội 9 GNI Gross National Income Tổng thu nhập quốc gia Incremental Capital-Output Hệ số Hiệu quả sử dụng 10 ICOR Ratio vốn đầu tƣ International Monetary 11 IMF Quỹ Tiền tệ Quốc tế Fund National Asset Cơ quan quản lý tài sản 12 NAMA Management Agency quốc gia 13 NHTW Ngân hàng trung ƣơng 14 NSNN Ngân sách nhà nƣớc Official Development Hỗ trợ Phát triển Chính 15 ODA Assistance thức Organisation for Economic Tổ chức Hợp tác và Phát 16 OECD Cooperation and triển Kinh tế Development iii Portugal, Ireland, Italia, Bồ Đào Nha, Ireland, Italia, 17 PIIGS Greece, Spain Hy Lạp và Tây Ban Nha 18 S&P Standard & Poor Hiệp ƣớc tăng trƣởng và ổn 19 SGP Stability and Growth Pact định 20 USD U. Dollar Đô la Mỹ 21 VAT Value-added tax Thuế giá trị gia tăng 22 WB World Bank Ngân hàng Thế giới Tổ chức Thƣơng mại Thế 23 WTO World Trade Organization giới iv DANH MỤC CÁC BẢNG STT Số hiệu Nội dung Trang Nợ công và thâm hụt ngân sách nhóm PIIGS 1 Bảng 3.2 So sánh rủi ro nợ công các nƣớc năm 2010 68 3 Bảng 3.3 Ý nghĩa xếp hạng tín dụng Moody 69 Nợ công Việt Nam giai đoạn 2010-2013 (% 4 Bảng 4.1 86 GDP) Các chỉ tiêu về nợ công và nợ nƣớc ngoài của 5 Bảng 4.2 93 Việt Nam giai đoạn 2010-2013 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ STT Số hiệu Nội dung Trang Tổng nợ công quốc gia của các nƣớc phát triển 1 Hình 1.2 Minh họa tác động của khủng hoảng nợ công 37 Tỷ lệ nợ công/GDP và tỷ lệ nợ nƣớc ngoài/GDP 3 Hình 3.1 44 của một số nƣớc trên thế giới (28/02/2015) Tỷ lệ nợ công/GDP của Hy Lạp giai đoạn 2008- 4 Hình 3.2 60 2013 Tỷ trọng nợ công của Hy Lạp theo kỳ hạn tính 5 Hình 3.3 61 đến tháng 4 năm 2010 Cán cân vãng lai của Hy Lạp giai đoạn 2008- 6 Hình 3.4 62 2014 Cán cân thƣơng mại của Hy Lạp giai đoạn 2008- 7 Hình 3.5 63 2014 Ngân sách chính phủ Hy Lạp giai đoạn 2006- 8 Hình 3.6 64 2014 v Tốc độ tăng trƣởng GDP hàng năm của Hy Lạp 9 Hình 3.7 72 giai đoạn 2008-2014 10 Hình 3.8 Tỷ lệ thất nghiệp ở Hy Lạp giai đoạn 2008-2014 73 Nợ chính phủ/GDP của Ireland giai đoạn 2006- 11 Hình 3.9 74 2014 Ngân sách Chính phủ Ireland giai đoạn 2006- 12 Hình 3.10 75 2014 Cán cân thƣơng mại của Ireland giai đoạn 2008- 13 Hình 3.12 Cán cân vãng lai của Ireland giai đoạn 2008-2014 77 15 Hình 3.13 Nợ nƣớc ngoài của Ireland giai đoạn 2008-2014 78 Lãi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của 16 Hình 3.14 80 Ireland giai đoạn 2011-2015 Dòng vốn FDI ròng vào Ireland giai đoạn 2005- 17 Hình 3.15 81 2014 Tốc độ tăng trƣởng GDP hàng năm của Ireland 18 Hình 3.16 82 giai đoạn 2008-2014 19 Hình 3.17 Tỷ lệ lạm phát của Ireland giai đoạn 2007-2015 83 20 Hình 3.18 Tỷ lệ thất nghiệp của Ireland giai đoạn 2008-2014 84 Tỷ lệ nợ chính phủ/GDP của Việt Nam giai đoạn 21 Hình 4.1 86 2006-2014 Ngân sách chính phủ Việt Nam giai đoạn 2006- 22 Hình 4.2 88 2014 Nợ công thế giới và so sánh nợ công của Việt 23 Hình 4.3 91 Nam, Hy Lạp, Ireland năm 2015 vi MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Bƣớc sang thế kỷ XXI, nền kinh tế thế giới đã có những bƣớc phát triển mạnh mẽ nhƣng lại đi vào suy thoái trong những năm gần đây. Cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ năm 2008 bắt đầu từ Mỹ đã lan rộng ra toàn thế giới, tiếp đó là cuộc khủng hoảng nợ công năm 2009 tại các nền kinh tế lớn, chủ yếu là các nƣớc OECD (Organisation for Economic Cooperation and Development - Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế) đã tác động vô cùng nghiêm trọng tới các quốc gia, đặc biệt là các nƣớc nhƣ Hy Lạp, Ireland, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha… Nợ công đã thực sự trở thành vấn đề vô cùng nóng bỏng không chỉ đối với các nƣớc xảy ra khủng hoảng nợ mà còn đặt ra nhiều vấn đề với các quốc gia khác có tiềm ẩn rủi ro nợ công nhƣ Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản… hay thậm chí là Việt Nam. Vấn đề quản lý nợ công bền vững giờ đây trở thành vấn đề cấp thiết hơn bao giờ hết và liên quan đến nhiều giác độ quản lý, từ việc vay nợ, sử dụng đến quản lý rủi ro và mối tƣơng quan giữa các tổng lƣợng lớn của một nền kinh tế nhƣ: thâm hụt ngân sách, tăng trƣởng, lãi suất và thị trƣờng nợ, điều kiện vay và năng lực quản lý nợ công của một nƣớc. Việt Nam ngày càng hội nhập sâu vào nền kinh tế quốc tế trên nhiều lĩnh vực, trong đó có quan hệ tài chính quốc tế, cụ thể là trong hoạt động tài chính của Nhà nƣớc thông qua hoạt động vay nợ viện trợ của Chính phủ. Với việc vƣợt ngƣỡng quốc gia có thu nhập trung bình, Việt Nam đang dần phải tiếp cận với các nguồn vốn với điều kiện kém ƣu đãi hơn và tiến tới theo điều kiện và thông lệ trên thị trƣờng. Điều này đặt ra những vấn đề cần nghiên cứu trong hoạt động vay nợ của Chính phủ nói chung và hoạt động vay nợ, viện trợ nƣớc ngoài nói riêng, trong đó cần đặc biệt chú trọng giải quyết đƣợc câu hỏi về mối quan hệ động và có tác động qua lại giữa các biến số vĩ mô: thâm 1 hụt ngân sách - nợ công/nợ nƣớc ngoài - tăng trƣởng - lãi suất - lạm phát - các cân bằng kinh tế đối ngoại trong điều kiện cụ thể của nƣớc ta để từ đó đƣa ra những định hƣớng và hành động quản lý phù hợp và hƣớng tới quản lý nợ công an toàn, bền vững, một mặt huy động đƣợc nguồn vốn phục vụ phát triển, mặt khác đảm bảo an toàn nợ. Thêm vào đó, Luật Quản lý nợ công ra đời năm 2009 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2010, đồng thời toàn bộ hệ thống các văn bản hƣớng dẫn Luật này cũng đã đƣợc ban hành. Việc ban hành Luật Quản lý nợ công và hình thành một cơ cấu bộ máy tƣơng đối hiện đại về quản lý nợ công tại Bộ Tài chính là những hành động thể hiện tầm quan trọng ngày càng lớn của công tác quản lý nợ công. Nhận thức của công chúng, của các tầng lớp xã hội về vai trò của nợ công đối với nền kinh tế ngày càng cao. Trong số những nƣớc bị khủng hoảng nợ công thì Ireland và Hy Lạp là hai quốc gia đáng chú ý nhất. Đây là nơi khởi nguồn của khủng hoảng nợ và hai quốc gia này cũng nằm trong những nƣớc có tình trạng nợ công nghiêm trọng nhất châu Âu và thế giới, đồng thời cũng là đại diện cho hai nhóm nƣớc (đƣợc phân chia theo nguyên nhân gây nợ công): nhóm nƣớc có vấn đề về ngân sách (Hy Lạp) và nhóm nƣớc không có vấn đề về ngân sách nhƣng có nợ tƣ nhân khổng lồ (Ireland). Chính vì vậy, việc nghiên cứu thực trạng, nguyên nhân và giải pháp mà các quốc gia này đã sử dụng để ứng phó với khủng hoảng nợ công để từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm cho việc quản lý nợ công ở Việt Nam là vô cùng cấp thiết và mang tính ứng dụng thực tiễn. Xuất phát từ những nhận định trên, đề tài “Nợ công của Ireland, Hy Lạp và vấn đề đặt ra cho Việt Nam” đã đƣợc tác giả lựa chọn làm đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sĩ của mình.
Nợ công của Ireland, Hy Lạp và những vấn đề đặt ra cho Việt Nam
Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueb nợ công của ireland hy lạp và vấn đề đặt ra cho việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.
Trường đại học
Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà NộiChuyên ngành
Kinh tế quốc tếNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận văn thạc sĩPhí lưu trữ
35 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Nguyễn Minh Hiếu
Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Thị Kim Chi
Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
Đề tài: Nợ công của Ireland, Hy Lạp và vấn đề đặt ra cho Việt Nam
Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
Năm xuất bản: 2015
Địa điểm: Hà Nội
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ