Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng phần mềm kế toán của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại TP.HCM

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng phần mềm kế toán của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Hoàng Thị Thùy Trang
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Bích Liên
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Sử Dụng Phần Mềm Kế Toán Của Các Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp của đề tài
• 1.7. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Các nghiên cứu trên Thế giới
• 2.2. Các nghiên cứu tại Việt Nam
• 2.3. Xác định khoảng trống cần nghiên cứu và hướng nghiên cứu của tác giả
• 2.3.1. Xác định khoảng trống cần nghiên cứu
• 2.3.2. Hướng nghiên cứu của tác giả
• 3. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ XÂY DỰNG MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.1. Giới thiệu tổng quan phần mềm kế toán
• 3.1.1. Khái niệm và vai trò của phần mềm kế toán
• 3.1.2. Phân loại phần mềm và các tính năng
• 3.1.3. Tính ưu việt của phần mềm kế toán so với kế toán thủ công
• 3.2. Khái niệm và đặc điểm doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.2.1. Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.2.2. Đặc điểm doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam
• 3.3. Lý thuyết về ý định hành vi và chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng
• 3.3.1. Khái niệm về ý định hành vi
• 3.3.2. Mô hình tham khảo
• 3.3.3. Xây dựng các khái niệm, mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 3.3.3.1. Các khái niệm nghiên cứu
• 3.3.3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3.3.3. Các giả thuyết nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Quy trình nghiên cứu
• 4.2. Thiết kế nghiên cứu
• 4.2.1. Nghiên cứu định tính
• 4.2.1.1. Thảo luận nhóm
• 4.2.1.2. Kết quả nghiên cứu định tính
• 4.2.1.3. Điều chỉnh thang đo
• 4.2.1.4. Điều chỉnh mô hình nghiên cứu
• 4.2.1.5. Các giả thuyết nghiên cứu điều chỉnh
• 4.2.2. Nghiên cứu định lượng
• 4.2.2.1. Phương pháp
• 4.2.2.2. Phương pháp chọn mẫu và thiết kế mẫu
• 4.2.2.2.1. Phương pháp chọn mẫu
• 4.2.2.2.2. Thiết kế mẫu
• 4.3. Tóm tắt chương 3
• 5. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 5.1. Mô tả mẫu nghiên cứu
• 5.2. Quy mô vốn
• 5.3. Về sử dụng PMKT
• 5.4. Thống kê mô tả thang đo
• 5.5. Thang đo các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng PMKT tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại TP HCM
• 5.6. Đánh giá sự tin cậy của thang đo thông qua hệ số Cronbach’s alpha
• 5.7. Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng PMKT tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại TP HCM thông qua phân tích nhân tố EFA
• 5.8. Điều chỉnh lại mô hình nghiên cứu
• 5.9. Giả thuyết nghiên cứu
• 5.10. Phân tích hồi quy đa biến
• 5.11. Đánh giá mức độ tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng PMKT tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại TP HCM
• 5.12. Kiểm định sự khác biệt trong Ý định sử dụng PMKT giữa các nhóm
• 5.13. Tóm tắt chương 4
• 6. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 6.1. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 6.2. Tóm tắt chương 5
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về phần mềm kế toán tại doanh nghiệp nhỏ và vừa ở TP

Phần mềm kế toán đã trở thành một công cụ thiết yếu cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại TP.HCM. Sự phát triển của công nghệ thông tin đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng phần mềm kế toán, giúp doanh nghiệp quản lý tài chính hiệu quả hơn. Tuy nhiên, không phải tất cả các DNNVV đều sử dụng phần mềm này. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng phần mềm kế toán là rất quan trọng.

1.1. Khái niệm và vai trò của phần mềm kế toán

Phần mềm kế toán là công cụ hỗ trợ quản lý tài chính, giúp doanh nghiệp thực hiện các nghiệp vụ kế toán một cách nhanh chóng và chính xác. Nó không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu sai sót trong quá trình hạch toán.

1.2. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại TP.HCM

DNNVV tại TP.HCM chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số doanh nghiệp, với nhiều đặc điểm như quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế và nhu cầu quản lý tài chính hiệu quả. Những đặc điểm này ảnh hưởng đến khả năng áp dụng phần mềm kế toán.

II. Những thách thức trong việc sử dụng phần mềm kế toán tại DNNVV

Mặc dù phần mềm kế toán mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức mà các DNNVV phải đối mặt. Những thách thức này có thể cản trở việc áp dụng phần mềm kế toán một cách hiệu quả.

2.1. Chi phí đầu tư phần mềm kế toán

Chi phí mua sắm và duy trì phần mềm kế toán có thể là một rào cản lớn đối với nhiều DNNVV. Việc đầu tư vào phần mềm cần được cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo hiệu quả kinh tế.

2.2. Thiếu hụt nhân lực có kỹ năng

Nhiều DNNVV gặp khó khăn trong việc tìm kiếm và đào tạo nhân viên có kỹ năng sử dụng phần mềm kế toán. Điều này dẫn đến việc không tận dụng được hết các tính năng của phần mềm.

III. Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng phần mềm kế toán

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng phần mềm kế toán tại DNNVV. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp doanh nghiệp có quyết định đúng đắn hơn trong việc áp dụng công nghệ.

3.1. Hiệu quả mong đợi từ phần mềm kế toán

Yếu tố này liên quan đến việc doanh nghiệp kỳ vọng phần mềm sẽ mang lại lợi ích gì cho hoạt động tài chính của mình. Hiệu quả mong đợi cao sẽ thúc đẩy ý định sử dụng phần mềm.

3.2. Tính dễ sử dụng của phần mềm

Phần mềm kế toán cần phải dễ sử dụng để nhân viên có thể nhanh chóng làm quen và áp dụng. Tính dễ sử dụng ảnh hưởng lớn đến quyết định sử dụng phần mềm của doanh nghiệp.

IV. Phương pháp nghiên cứu và kết quả khảo sát

Nghiên cứu được thực hiện thông qua khảo sát và phân tích dữ liệu từ các DNNVV tại TP.HCM. Kết quả cho thấy rằng các yếu tố như hiệu quả mong đợi và tính dễ sử dụng có tác động mạnh đến ý định sử dụng phần mềm kế toán.

4.1. Quy trình khảo sát và thu thập dữ liệu

Khảo sát được thực hiện qua bảng hỏi trực tiếp và online, nhằm thu thập ý kiến từ các kế toán viên và nhà quản lý tại DNNVV. Dữ liệu thu thập được xử lý bằng phần mềm SPSS.

4.2. Kết quả phân tích dữ liệu

Kết quả phân tích cho thấy rằng khoảng 73,8% ý định sử dụng phần mềm kế toán có thể được giải thích bởi các yếu tố trong mô hình nghiên cứu. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Việc áp dụng phần mềm kế toán tại DNNVV ở TP.HCM cần được thúc đẩy hơn nữa. Các doanh nghiệp cần nhận thức rõ về lợi ích và các yếu tố ảnh hưởng để có quyết định đúng đắn trong việc sử dụng phần mềm.

5.1. Đề xuất giải pháp cho DNNVV

Các DNNVV nên xem xét đầu tư vào đào tạo nhân viên và lựa chọn phần mềm phù hợp với quy mô và nhu cầu của mình. Điều này sẽ giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng phần mềm kế toán.

5.2. Tương lai của phần mềm kế toán tại DNNVV

Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, phần mềm kế toán sẽ ngày càng trở nên thông minh và dễ sử dụng hơn. DNNVV cần chuẩn bị để thích ứng với những thay đổi này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế Việt Nam khi chiếm tới 97,5% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên cả nước. Trong đó, Thành phố Hồ Chí Minh là đầu tàu kinh tế tập trung mật độ cao nhất, chiếm 39,08% tổng lượng doanh nghiệp toàn quốc theo thống kê chính thức. Mặc dù Báo cáo Thương mại điện tử Việt Nam ghi nhận tỷ lệ ứng dụng phần mềm kế toán tài chính đạt khoảng 89%, thực tế vẫn còn khoảng 11% doanh nghiệp chưa chuyển đổi hoặc còn e ngại trong việc tiếp cận các giải pháp công nghệ phục vụ công tác tài chính kế toán.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn tập trung vào việc giải mã các rào cản và động lực thúc đẩy hành vi công nghệ thông qua đề tài: "Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng phần mềm kế toán của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Thành phố Hồ Chí Minh". Luận văn do học viên Hoàng Thị Thùy Trang thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Nguyễn Bích Liên tại Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh. Mục tiêu cụ thể là xác định hệ thống các nhân tố tác động, đo lường mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố và kiểm định sự khác biệt về ý định sử dụng giữa các nhóm đối tượng khảo sát theo các đặc điểm nhân khẩu học và quy mô doanh nghiệp.

Phạm vi nghiên cứu được giới hạn không gian tại địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong mốc thời gian từ tháng 06 đến tháng 10 năm 2016. Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa quan trọng khi cung cấp bộ chỉ số đo lường với khả năng giải thích biến thiên đạt mức 73,8%, giúp các nhà quản trị doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí đầu tư công nghệ và hỗ trợ các công ty phần mềm định hình chiến lược phát triển sản phẩm sát với nhu cầu thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kế thừa và phát triển từ hệ thống các học thuyết hành vi công nghệ kinh điển. Khởi nguồn từ Thuyết hành động hợp lý (TRA) của Fishbein và Ajzen năm 1975 và Thuyết hành vi dự định (TPB) của Ajzen năm 1991, các nhà nghiên cứu đã thiết lập mối quan hệ nền tảng giữa thái độ, chuẩn chủ quan và ý định hành vi. Tiếp đó, Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM) do Davis công bố năm 1989 đã đưa ra 2 nhân tố cốt lõi là nhận thức tính hữu ích và nhận thức tính dễ sử dụng. Đến năm 2003, Venkatesh cùng các cộng sự đã tích hợp 8 mô hình nổi bật để xây dựng Thuyết hợp nhất về sự chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT), giải thích được khoảng 70% sự biến thiên của ý định hành vi.

Nhằm tối ưu hóa độ bao phủ trong bối cảnh người dùng hiện đại, tác giả đã ứng dụng mô hình mở rộng UTAUT2 của Venkatesh công bố năm 2012 để xây dựng khung nghiên cứu chính thức. Mô hình nghiên cứu gồm 7 biến độc lập tác động trực tiếp đến 1 biến phụ thuộc là Ý định sử dụng phần mềm kế toán, thông qua hệ thống 31 biến quan sát:

1. Hiệu quả mong đợi: Đo lường mức độ người dùng tin rằng phần mềm kế toán giúp nâng cao năng suất và chất lượng công việc thông qua 4 biến quan sát.
2. Tính dễ sử dụng: Phản ánh mức độ dễ dàng tiếp cận, học hỏi và thao tác trên hệ thống thông qua 4 biến quan sát.
3. Ảnh hưởng xã hội: Thể hiện tác động từ cấp trên, đồng nghiệp và các đối tác kinh doanh thông qua 4 biến quan sát.
4. Điều kiện hỗ trợ: Đánh giá cơ sở hạ tầng kỹ thuật, tài nguyên và sự trợ giúp sẵn có từ tổ chức thông qua 4 biến quan sát.
5. Giá cả: Sự cân đối giữa chi phí đầu tư phần mềm và giá trị kinh tế mang lại cho doanh nghiệp thông qua 3 biến quan sát.
6. Thói quen sử dụng công nghệ: Mức độ tương tác và sử dụng các công cụ công nghệ thông tin tự động trong công việc hàng ngày thông qua 4 biến quan sát.
7. Động lực hưởng thụ: Cảm giác thỏa mãn, thích thú và trải nghiệm tích cực khi vận hành phần mềm thông qua 4 biến quan sát.
8. Ý định sử dụng phần mềm kế toán: Biến phụ thuộc đo lường kế hoạch và sự sẵn sàng ứng dụng công nghệ kế toán trong tương lai với 4 biến quan sát.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nhuần nhuyễn giữa hai phương pháp định tính và định lượng để bảo đảm tính khoa học và độ chuẩn xác của dữ liệu:

• Nghiên cứu định tính: Tiến hành thông qua phương pháp phỏng vấn chuyên sâu và thảo luận nhóm tập trung với 5 chuyên gia đầu ngành, bao gồm các kế toán trưởng, nhà quản trị doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng đại diện các đơn vị cung cấp giải pháp phần mềm kế toán. Kết quả định tính đã điều chỉnh thang đo gốc, trong đó thay thế yếu tố "thói quen sử dụng phần mềm kế toán" thành "thói quen sử dụng công nghệ" để phù hợp với thực trạng chuyển đổi số.
• Nghiên cứu định lượng: Thu thập dữ liệu thực tế thông qua bảng câu hỏi khảo sát cấu trúc theo thang đo Likert 5 mức độ. Quá trình chọn mẫu thuận tiện được triển khai kết hợp giữa gửi phiếu khảo sát trực tiếp và trực tuyến qua công cụ Google Docs tới hơn 200 kế toán viên và nhà quản lý doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Thành phố Hồ Chí Minh.
• Kỹ thuật phân tích dữ liệu: Dữ liệu sau khi thu thập được làm sạch và xử lý trên phần mềm SPSS 20. Quy trình phân tích tuần tự bao gồm: đánh giá độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (yêu cầu hệ số lớn hơn 0,6 và tương quan biến tổng lớn hơn 0,3), phân tích nhân tố khám phá EFA với hệ số KMO từ 0,5 đến 1,0 và tổng phương sai trích trên 50% nhằm kiểm định giá trị hội tụ và giá trị phân biệt. Tiếp đó, mô hình hồi quy tuyến tính đa biến, kiểm định ANOVA và Independent Sample T-test được sử dụng để xác định trọng số tác động của các nhân tố và phân tích sự khác biệt nhóm. Toàn bộ quy trình khảo sát và thu thập dữ liệu được hoàn tất trong chu kỳ 5 tháng nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng từ bộ dữ liệu khảo sát đã chứng minh mô hình hồi quy đa biến đạt độ tin cậy thống kê cao với hệ số xác định hiệu chỉnh R-bình phương đạt 0,738. Điều này đồng nghĩa với việc 7 nhân tố trong mô hình UTAUT2 đã giải thích được 73,8% sự biến thiên của ý định sử dụng phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, 26,2% còn lại do các yếu tố ngoài mô hình tác động.

Cả 7 giả thuyết nghiên cứu từ H1 đến H7 đều được chấp nhận với mức ý nghĩa thống kê $p < 0,05$. Mức độ tác động chuẩn hóa của các nhân tố lên ý định sử dụng được xếp hạng theo thứ tự giảm dần như sau:

1. Hiệu quả mong đợi: Nhân tố tác động mạnh nhất đến ý định ứng dụng phần mềm kế toán của doanh nghiệp.
2. Ảnh hưởng xã hội: Nhân tố giữ vị trí tác động lớn thứ hai, chứng minh sức ép và sự lan tỏa từ cộng đồng doanh nghiệp.
3. Tính dễ sử dụng: Tác động tích cực thứ ba, nhấn mạnh tính trực quan và đơn giản của giao diện người dùng.
4. Điều kiện hỗ trợ: Đóng góp quan trọng thứ tư vào việc thúc đẩy ý định chuyển đổi công nghệ.
5. Giá cả: Giữ vị trí tác động thứ năm, thể hiện sự cân nhắc tính hợp lý của chi phí bản quyền.
6. Thói quen sử dụng công nghệ: Đứng vị trí thứ sáu trong các nhân tố thúc đẩy hành vi.
7. Động lực hưởng thụ: Có hệ số tác động thấp nhất nhưng vẫn đảm bảo ý nghĩa thống kê trong mô hình.

Bên cạnh đó, kiểm định ANOVA và T-test đã phát hiện sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về ý định sử dụng phần mềm kế toán giữa các nhóm doanh nghiệp có quy mô vốn khác nhau và giữa các đối tượng đã từng sử dụng so với chưa từng sử dụng phần mềm kế toán, trong khi các yếu tố nhân khẩu học như giới tính và độ tuổi không tạo ra sự phân hóa rõ rệt.

Thảo luận kết quả

Kết quả nhân tố Hiệu quả mong đợi tác động mạnh nhất phản ánh đúng thực tế vận hành tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Khi chuyển đổi từ kế toán thủ công sang phần mềm, doanh nghiệp tiết kiệm được hơn 70% thời gian xử lý chứng từ, loại bỏ hoàn toàn các lỗi sai cộng dồn sổ sách và xuất báo cáo tài chính tự động chỉ sau vài giây. Phát hiện này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu quốc tế của Indahwati và Afiah năm 2014 tại Indonesia cũng như nghiên cứu của Chauhan và Jaiswal năm 2015.

Ảnh hưởng xã hội đứng thứ hai cho thấy quyết định đầu tư công nghệ của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Thành phố Hồ Chí Minh chịu sự chi phối mạnh mẽ bởi khuyến nghị từ các cơ quan thuế, kiểm toán, đối tác kinh doanh và xu hướng từ các doanh nghiệp cùng ngành. Tính dễ sử dụng giữ vai trò trọng yếu bởi đặc thù nhân lực kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ thường kiêm nhiệm nhiều vị trí, đòi hỏi phần mềm phải có thao tác nhập liệu đơn giản và quy trình hạch toán rõ ràng.

Để trực quan hóa các phát hiện nghiên cứu, dữ liệu thống kê có thể được trình bày thông qua biểu đồ cột thể hiện trọng số hồi quy chuẩn hóa của 7 nhân tố, kết hợp cùng bảng tổng hợp kết quả phân tích nhân tố EFA với tổng phương sai trích đạt trên 50% và hệ số tải nhân tố của các biến quan sát đều vượt ngưỡng 0,5. Việc so sánh với các công bố của Nguyễn Duy Thanh và cộng sự năm 2014 tại Việt Nam cho thấy mô hình UTAUT2 có tính tương thích vượt trội và độ khái quát hóa cao khi giải thích hành vi ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực quản trị tài chính doanh nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy tỷ lệ ứng dụng phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa:

1. Tối ưu hóa tính năng và tự động hóa báo cáo tài chính: Các nhà cung cấp phần mềm cần tập trung nâng cấp hệ thống xử lý dữ liệu tự động, phát triển tính năng đối soát hóa đơn điện tử và lập tờ khai thuế tự động. Mục tiêu đặt ra là giúp kế toán viên cắt giảm tối thiểu 50% thời gian lập báo cáo định kỳ, thực hiện hoàn thành trong vòng 6 tháng từ khi triển khai giải pháp.
2. Xây dựng chính sách giá linh hoạt theo mô hình điện toán đám mây: Doanh nghiệp công nghệ cần thiết kế các gói dịch vụ thuê bao phần mềm SaaS với mức phí linh hoạt từ 200.000 đến 500.000 VNĐ mỗi tháng thay vì bán đứt bản quyền trị giá hàng chục triệu đồng. Mục tiêu nâng cao tỷ lệ tiếp cận phần mềm cho các doanh nghiệp siêu nhỏ thêm 25% trong giai đoạn 12 tháng tiếp theo.
3. Đơn giản hóa giao diện và nâng cao chất lượng hỗ trợ kỹ thuật: Đơn vị phát triển cần tinh gọn giao diện làm việc, thiết lập hệ thống video hướng dẫn thao tác trực quan dưới 3 phút cho từng nghiệp vụ và duy trì tổng đài hỗ trợ kỹ thuật phản hồi dưới 15 phút. Giải pháp này giúp người dùng rút ngắn 40% thời gian làm quen và làm chủ phần mềm trong tháng đầu tiên sử dụng.
4. Đẩy mạnh liên kết đào tạo và truyền thông chính sách thuế: Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa phối hợp cùng các trường đại học và cơ quan thuế tổ chức tối thiểu 10 hội thảo chuyên đề mỗi năm về chuẩn hóa dữ liệu kế toán số. Mục tiêu hỗ trợ 100% doanh nghiệp hội viên nhận thức rõ lợi ích quản trị và sẵn sàng kết nối dữ liệu kế toán với hệ sinh thái tài chính số quốc gia.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Chủ doanh nghiệp và Giám đốc điều hành doanh nghiệp nhỏ và vừa: Tài liệu giúp các nhà lãnh đạo nhận diện rõ 7 nhân tố then chốt tác động đến hiệu quả ứng dụng phần mềm, từ đó đưa ra quyết định đầu tư công nghệ chính xác, tránh lãng phí ngân sách và nâng cao năng lực quản trị tài chính.
2. Kế toán trưởng và Kế toán viên: Luận văn cung cấp hệ thống tiêu chí khoa học giúp đội ngũ chuyên môn đánh giá, lựa chọn công cụ kế toán phù hợp với đặc thù vận hành của đơn vị, giúp giảm thiểu 90% sai sót số liệu so với phương pháp thủ công.
3. Các công ty phát triển và kinh doanh phần mềm kế toán: Dữ liệu phân tích thực nghiệm là cơ sở thị trường quý giá để đội ngũ kỹ thuật và bộ phận marketing thiết kế sản phẩm sát với kỳ vọng người dùng, đồng thời tối ưu hóa chiến lược định giá và chăm sóc khách hàng.
4. Giảng viên, Nghiên cứu sinh và Sinh viên ngành Kế toán - Hệ thống thông tin: Công trình là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận nghiên cứu định lượng, minh họa cụ thể cách vận dụng mô hình UTAUT2 trong phân tích hành vi chấp nhận công nghệ tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Nhân tố nào có ảnh hưởng mạnh nhất đến ý định sử dụng phần mềm kế toán của doanh nghiệp nhỏ và vừa? Theo kết quả phân tích hồi quy đa biến của luận văn, Hiệu quả mong đợi là nhân tố tác động mạnh nhất. Người dùng đặc biệt quan tâm đến khả năng tăng năng suất công việc, mức độ chính xác khi hạch toán và tốc độ kết xuất báo cáo tài chính tự động của phần mềm so với kế toán thủ công.

2. Tại sao giá cả không phải là rào cản lớn nhất khi doanh nghiệp lựa chọn phần mềm kế toán? Trong mô hình nghiên cứu, biến Giá cả xếp vị trí tác động thứ 5 trong số 7 nhân tố. Điều này phản ánh rằng các doanh nghiệp sẵn sàng chi trả mức phí hợp lý nếu giá trị phần mềm mang lại vượt trội hơn chi phí đầu tư ban đầu, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí nhân sự lâu dài.

3. Nghiên cứu định tính với 5 chuyên gia đã đóng góp điều chỉnh gì cho mô hình lý thuyết? Thảo luận nhóm định tính với 5 chuyên gia đã giúp tác giả phát hiện điểm chưa phù hợp của biến "thói quen sử dụng phần mềm kế toán" đối với các doanh nghiệp chưa từng sử dụng phần mềm. Thang đo đã được hiệu chỉnh thành "thói quen sử dụng công nghệ" để phản ánh chính xác hành vi của người khảo sát.

4. Quy mô vốn của doanh nghiệp có tạo ra sự khác biệt trong ý định ứng dụng phần mềm không? Kết quả kiểm định ANOVA cho thấy có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về ý định sử dụng phần mềm kế toán giữa các nhóm quy mô vốn. Các doanh nghiệp có quy mô vốn lớn hơn thường có xu hướng và mức độ sẵn sàng đầu tư công nghệ cao hơn các doanh nghiệp siêu nhỏ.

5. Mô hình nghiên cứu này có thể áp dụng cho các giải pháp quản trị doanh nghiệp toàn diện ERP không? Mặc dù mô hình UTAUT2 có tính khái quát hóa cao, các giải pháp ERP đòi hỏi mức chi phí đầu tư lớn gấp nhiều lần và quy trình triển khai phức tạp. Do đó, khi áp dụng cho ERP, cần bổ sung thêm các biến số về năng lực tài chính và mức độ sẵn sàng chuyển đổi của tổ chức.

Kết luận

• Luận văn đã xây dựng và kiểm định thành công mô hình UTAUT2 mở rộng với 7 nhân tố tác động đồng thuận đến ý định sử dụng phần mềm kế toán của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Thành phố Hồ Chí Minh.
• Mô hình đạt độ giải thích biến thiên ấn tượng lên tới 73,8%, khẳng định vai trò quyết định hàng đầu của yếu tố Hiệu quả mong đợi và Ảnh hưởng xã hội.
• Nghiên cứu đóng góp hệ thống thang đo chuẩn hóa gồm 31 biến quan sát đã được kiểm định độ tin cậy và giá trị hội tụ trên phần mềm SPSS 20.
• Các đơn vị cung cấp phần mềm và nhà quản trị doanh nghiệp cần phối hợp đồng bộ theo lộ trình 6 đến 12 tháng để hoàn thiện tính năng sản phẩm và áp dụng các gói cước linh hoạt.
• Hãy chủ động tham khảo chi tiết toàn văn đề tài để nắm bắt phương pháp luận nghiên cứu định lượng chuẩn mực và ứng dụng ngay các khuyến nghị thực tiễn vào chiến lược chuyển đổi số công tác tài chính kế toán của doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU Chương này trình bày các nghiên cứu có liên quan đến đề tài đã được thực hiện trên Thế giới và Việt Nam từ đó đưa ra những nhận xét và hướng nghiên cứu tiếp theo của đề tài. Các nghiên cứu trên Thế giới Công nghệ thông tin (CNTT) đã trở thành nhân tố quan trọng, là cầu nối trao đổi giữa các thành phần của xã hội toàn cầu, của mọi vấn đề, và đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của xã hội trong thời đại ngày nay. Việc nhanh chóng đưa ứng dụng CNTT vào quá trình tự động hóa trong sản xuất kinh doanh là vấn đề đã, đang, và sẽ luôn được quan tâm bởi lẽ CNTT có vai trò rất lớn trong các hoạt động kinh tế, sản xuất kinh doanh, bán hàng, xúc tiến thương mại, quản trị doanh nghiệp.

Sự hiện diện của công nghệ máy tính và thông tin trong các tổ chức hiện nay đã mở rộng đáng kể. Tuy nhiên, các công nghệ phải được chấp nhận và sử dụng bởi các nhân viên trong trong tổ chức. Giải thích về vấn đề chấp nhận và sử dụng công nghệ được xem như một trong những lĩnh vực nghiên cứu hoàn thiện nhất về hệ thống thông tin (Hu và cộng sự, 1999). Nghiên cứu trong lĩnh vực này dẫn đến hình thành một số mô hình lý thuyết có thể giải thích trên 40% về ý định của các cá nhân để sử dụng công nghệ (ví dụ: Davis.D, 1989; Taylor và Todd, 1995b; Venkatesh và Davis, 2000).

Từ lâu đã có nhiều công trình nghiên cứu tìm hiểu làm thế nào và tại sao các cá nhân chấp nhận và áp dụng công nghệ mới. Một xu hướng nghiên cứu tập trung vào việc chấp nhận công nghệ của cá nhân bằng cách xem ý định hoặc sử dụng như là một biến phụ thuộc (Compeau và Higgins, 1995; Davis. Theo Ajzen (1991, tr.181) ý định được xem là “bao gồm các yếu tố động cơ có ảnh hưởng đến hành vi của mỗi cá nhân, các yếu tố này cho thấy được mức độ sẵn sàng hoặc nỗ lực mà mỗi cá nhân sẽ bỏ ra để thực hiện hành vi”. Có nhiều mô hình chấp nhận phần mềm CNTT khác nhau đã được phát triển: Thuyết hành động hợp lý (TRA) được đề xuất bởi Fishbein và Ajzen (1975) là mô hình nghiên cứu theo quan điểm tâm lý xã hội nhằm xác định các yếu tố của xu hướng hành vi có ý thức; Lý thuyết hành vi dự định (TPB) phát triển bởi Ajzen (1991) được LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 xây dựng từ các lý thuyết gốc TRA, bổ sung thêm yếu tố nhận thức kiểm soát hành vi; Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM) của Davis (1998) dựa trên nền tảng của lý thuyết TRA cho việc thiết lập các mối quan hệ giữa các biến để giải thích hành vi của con người về việc chấp nhận sử dụng hệ thống thông tin; Lý thuyết chấp nhận sự đổi mới (IDT) giải thích quá trình đổi mới trong công nghệ được chấp nhận bởi người dùng… Các nhà nghiên cứu đang phải đối mặt với một sự lựa chọn trong vô số các mô hình đã có, dẫn đến nhu cầu về một mô hình có thể đánh giá và tổng hợp để tiến tới một quan điểm thống nhất về sự chấp nhận công nghệ của người dùng.

Mô hình Thuyết hợp nhất về sự chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT) bởi Venkatesh và cộng sự (2003) là một kết hợp có chọn lọc từ tám mô hình chấp nhận nổi bật: Thuyết hành động hợp lý (TRA); Thuyết hành vi dự định (TPB); Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM/TAM2); Mô hình động cơ thúc đẩy (MM); Mô hình kết hợp TAM và TPB (C-TAM-TPB); Mô hình của việc sử dụng máy tính cá nhân (Model of PC Utilization); Thuyết phổ biến sự đổi mới (IDT); Thuyết nhận thức xã hội (SCT). Mô hình UTAUT tập trung vào làm thế nào để giải thích ý định của người dùng sử dụng một hệ thống thông tin và ý định hành vi tiếp theo. Mô hình UTAUT xác định bốn yếu tố quyết định trực tiếp về ý định sử dụng và hành vi thực tế là hiệu suất mong đợi, tính dễ sử dụng, ảnh hưởng xã hội và điều kiện hỗ trợ. Năm 2012, Venkatesh và cộng sự bổ sung vào mô hình UTAUT thêm 3 biến ảnh hưởng đến ý định sử dụng: thói quen, giá trị giá cả, động lực hưởng thụ để xây dựng nên mô hình UTAUT2.

Thời gian gần đây, ý định sử dụng phần mềm nói chung và phần mềm kế toán nói riêng đã được nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực thông qua mô hình TAM, UTAUT và UTAUT2 tại nhiều nước trên thế giới: Nghiên cứu “Library Periodical Indexing Software Evaluation using Unified Theory of Acceptance and Use of Technology” của Santos-Feliscuzo và Himang (2011) trình bày sự chấp nhận của phần mềm chỉ mục thư viện định kỳ theo lý thuyết thống nhất chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT) bởi Venkatesh và bổ sung thêm biến chất lượng kỹ thuật tác động đến ý định sử dụng. Có 171 người trả lời khảo LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 sát, 93% trong số đó là sinh viên. Kết quả nghiên cứu cho thấy các nhân tố hiệu quả mong đợi, tính dễ sử dụng, điều kiện hỗ trợ, ảnh hưởng của xã hội và chất lượng kỹ thuật đều ảnh hưởng đến sự chấp nhận và sử dụng phần mềm chỉ mục thư viện định kỳ. Nghiên cứu “An empirical study of Accounting software Acceptance among Bengkulu City students” của Sriwidharmanely và Vina Syafrudin (2012) đã phân tích sự chấp nhận phần mềm kế toán của sinh viên kế toán thông qua sử dụng mô hình chấp nhận công nghệ (TAM).

Bài nghiên cứu đo lường ảnh hưởng của các biến tính dễ sử dụng, tính hữu ích cảm nhận, thái độ sử dụng đến biến ý định hành vi sử dụng, từ đó tác động đến hành vi sử dụng thực tế. Mẫu khảo sát của nghiên cứu này là 162 sinh viên kế toán tại Bengkulu, Indonesia. Kết quả cho thấy tính dễ sử dụng ảnh hưởng đáng kể đến tính hữu ích cảm nhận, đồng thời tính hữu ích cảm nhận có một tác động tích cực đáng kể đến ý định sử dụng và ý định sử dụng có ảnh hưởng đáng kể đến việc sử dụng thực tế của phần mềm kế toán. Mục tiêu bài nghiên cứu “Preservice Teachers’ Acceptance of Learning Management Software: An Application of the UTAUT2 Model” của Arumugam Raman và Yahya Don (2013) là xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự chấp nhận và sử dụng phần mềm quản lý học tập thông qua mô hình UTAUT2 của Venkatesh (2012).

Mô hình UTAUT2 (2012) ngoài bốn yếu tố của mô hình UTAUT (2003) là hiệu quả mong đợi, tính dễ sử dụng, ảnh hưởng của xã hội, điều kiện hỗ trợ còn có bổ sung thêm ba yếu tố là động lực hưởng thụ, giá cả và thói quen. Tuy nhiên, trong bối cảnh giáo dục, sinh viên không chịu trách nhiệm về chi phí của việc sử dụng phần mềm quản lý học tập, do đó, cảm nhận giá cả là không thích hợp, sẽ không được đo lường trong bài nghiên cứu này. Bảng câu hỏi khảo sát phát triển từ bảng khảo sát của Venkatesh (2012) được gửi trực tuyến trên Google tới các đối tượng khảo sát là 280 sinh viên một trường đại học ở Malaysia. Kết quả nghiên cứu cho thấy hiệu quả mong muốn, tính dễ sử dụng, ảnh hưởng của xã hội, động lực hưởng thụ, điều kiện hỗ trợ có tác động tích cực đến ý định sử dụng; trong khi điều kiện hỗ trợ và ý định sử dụng có tác động đến hành vi sử dụng phần mềm quản lý học tập.

Ngược lại, thói LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 quen tác động không đáng kể. Lý do có thể vì bối cảnh nghiên cứu là trong giáo dục, sử dụng phần mềm vì mục đích học tập chứ không được xem là thói quen của sinh viên. Bài nghiên cứu này là cơ sở cho việc áp dụng mô hình UTAUT2 thành công trong việc nghiên cứu về ý định và chấp nhận phần mềm. Mục đích của nghiên cứu “Predicting Sme’s Intention to Adopt Accounting Software for Financial Reporting in Medan City, Indonesia” của Rini Indahwati và Nunuy Nur Afiah (2014) là điều tra việc áp dụng phần mềm kế toán để chuẩn bị báo cáo tài chính của các DNNVV tại thành phố Medan, Indonesia, thông qua sử dụng mô hình UTAUT của Venkatesh (2003).

Theo tác giả, đây là một nghiên cứu rất cấp thiết, vì các DNVVN tại Indonesia hầu hết đang xin viện trợ chứ không tiếp cận được nguồn vốn từ bên ngoài, đặc biệt là từ quỹ tín dụng của ngân hàng vì lý do họ không có đủ khả năng để lập các báo cáo tài chính. Sẽ có rất nhiều lợi ích đem lại cho DNNVV nếu báo cáo tài chính được lập từ các phần mềm, thay vì lập từ hệ thống thủ công phức tạp. Dễ dàng có được các thông tin kế toán bằng việc áp dụng CNTT vì ngày nay, trên thị trường có rất nhiều loại phần mềm kế toán được cung cấp để giúp quản lý ra quyết định nhanh hơn. Kết quả của nghiên cứu cho thấy biến hiệu quả mong đợi, tính dễ sử dụng và ảnh hưởng của xã hội có ảnh hưởng đến ý định sử dụng PMKT.

Và biến ý định sử dụng PMKT và điều kiện hỗ trợ có ảnh hưởng đến hành vi sử dụng phần mềm kế toán trong báo cáo tài chính của DNNVV. Nghiên cứu “Determinants of acceptance of ERP software training in business schools: Empirical investigation using UTAUT model” của Sumedha Chauhan, Mahadeo Jaiswal (2015) được thực hiện để xác định những nhân tố quyết định sự chấp nhận đào tạo phần mềm ERP. Nghiên cứu này mở rộng mô hình UTAUT bằng cách tích hợp với các khái niệm của sự tiện lợi từ truy cập trực tuyến và sáng kiến cải tiến trong công nghệ thông tin. Số liệu điều tra được thu thập từ 324 sinh viên kinh doanh đã trải qua đào tạo phần mềm ERP trong hơn 2 năm tại Ấn Độ, để đảm bảo rằng những người khảo sát đã nhận thức được đúng vấn đề nghiên cứu về đào tạo phần mềm ERP.

Kết quả cho thấy sự tiện lợi từ truy cập trực tuyến, sáng kiến cải tiến trong công nghệ thông tin, hiệu suất mong đợi, và tính dễ sử dụng có tác động tích LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 cực đến ý định sử dụng của sinh viên, trong khi điều kiện hỗ trợ và ý định hành vi sử dụng tác động tích cực hành vi sử dụng. Yếu tố ảnh hưởng của xã hội không tác động đến hành vi ý định của sinh viên. Như vậy, kết quả của nghiên cứu này phần nào khẳng định tính hợp lệ của các mô hình UTAUT trong bối cảnh đào tạo phần mềm ERP.