mở đầu cho một lĩnh vực khoa học mới được hình thành và không ngừng phát triển cho đến ngày nay. Các nghiên cứu về nhu cầu tư vấn hướng nghiệp trong giai đoạn này gắn liền với những cá nhân như Francis Galton, Wilheim Wundt, James Cattell, Alfred Binet, Frank Parsons, Robert Yerkes, và E. Các nghiên cứu trong lĩnh vực nhu cầu tư vấn hướng nghiệp nói riêng và nghề nghiệp nói chung tiếp tục được phát triển với sự ra đời của phòng tư vấn nghề đầu tiên trên thế giới do Frank Parsons thành lập vào năm 1908 ở Boston, nước Mỹ. Nhiệm vụ của phòng này là tư vấn cho thanh niên có nhu cầu tìm kiếm công ăn việc làm và giúp cho họ chọn được những nghề phù hợp với năng lực, sở trường của mình, nói một cách khác, họ giúp cho học sinh lựa chọn công việc một cách khôn ngoan, và thực hiện việc di chuyển 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com tiếp cận từ trường học đến công việc phù hợp.
Hiện nay, ở Mỹ đã kết hợp chặt chẽ việc tư vấn nghề với chương trình công nghệ và dạy nghề, họ cũng đã đưa môn “Hướng dẫn chọn nghề” (Career Guidance) vào giảng dạy trong trường phổ thông. Từ bậc trung học đến đại học đều có các cố vấn tâm lý làm việc trong trường. Công việc của họ xuất phát từ nhu cầu lựa chọn một nghề phù hợp trong tương lai của học sinh, họ đưa ra lời khuyên cho học sinh nên nộp đơn xin vào học trường đại học nào phù hợp với trình độ và năng khiếu học sinh. Chương trình giáo dục THPT được cấu tạo mềm, gồm chương trình A và B.
Từ khi vào học lớp 9, người cố vấn đã chỉ cho học sinh nên học theo chương trình nào tuỳ theo nhu cầu, nguyện vọng của em đó sau này muốn học lên đại học ngành gì hay sau khi học xong phổ thông sẽ đi làm. Ở Pháp, năm 1948 đã xuất bản cuốn sách “Hướng dẫn chọn nghề” đề cập đến vấn đề hướng nghiệp và nhu cầu hướng nghiệp của thanh niên. Cũng chính bởi đáp ứng nhu cầu được tư vấn các thông tin liên quan đến các lĩnh vực nghề nghiệp và sự phù hợp giữa năng lực, đam mê, sở thích cá nhân với các loại hình nghề nghiệp của xã hội của học sinh, sinh viên, trong các nhà trường tại Pháp đã đặt giáo dục lao động, thủ công và nghề nghiệp bình đẳng với các loại hình hoạt động khác của nhà trường, đào tạo “tiền nghề nghiệp” là cơ sở cho việc học tập liên tục về sau và chuẩn bị cho học sinh bước vào cuộc sống lao động. Tháng 3/1991 các nhà tư vấn hướng nghiệp trở thành nhà tư vấn hướng nghiệp - tâm lý.
Các nhà tư vấn hướng nghiệp - tâm lý được phân về trường phổ thông và đại học là công chức nhà nước. Quá đó một lần nữa khẳng định tính cấp thiết của vấn đề tư vấn hướng nghiệp cho các đối tượng khác nhau trong xã hội, trong đó đặc biệt là học sinh, sinh viên. Toàn bộ khu vực chuyên môn do các nhà chuyên môn đảm nhiệm. Cùng với giáo viên và phụ huynh học sinh theo thời điểm mong muốn, các nhà tư vấn hướng nghiệp tổ chức thường xuyên, liên tục các kiểm tra hệ thống về sự phát hiện bằng các trắc nghiệm tâm lý, kiến thức để đưa ra các thông tin xác đáng.
Từ đó cho học sinh những lời khuyên nhằm tránh những thiên hướng sai lệch, hướng 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com học sinh vào con đường thành công đúng theo nhu cầu và nguyện vọng của học sinh. Tại Đức, đề tài nhu cầu tư vấn hướng nghiệp cũng được quan tâm đặc biệt. Kết quả của các công trình nghiên cứu này đã thúc đẩy hệ thống trường phổ thông Đức quán triệt nguyên tắc hướng nghiệp để chuẩn bị cho học sinh đi vào trường đào tạo nghề tuỳ theo trình độ học tập của mỗi em. Khi học sinh có nhu cầu tìm hiểu nghề nghiệp mình muốn học thì giáo viên chủ nhiệm liên hệ với nhiều cơ sở hướng nghiệp, với những trường dạy nghề để tư vấn cho học sinh.
Sau Cách mạng tháng Mười Nga, nhu cầu tư vấn hướng nghiệp đã được hiểu theo một quan niệm mới gắn liền với vai trò chủ động tích cực của con người, nó không chỉ gắn liền với lợi ích kinh tế xã hội mà còn tạo ra các điều kiện để phát triển nhân cách cho mỗi cá nhân. Từ những năm 20, 30 của thế kỷ XX, sau các công trình nghiên cứu trong lĩnh vực hướng nghiệp và nhu cầu tư vấn hướng nghiệp, công tác hướng nghiệp đã được triển khai trên đất nước Xô viết nhằm phục vụ đắc lực cho sự nghiệp công nghiệp hoá thông qua việc đào tạo nguồn nhân lực và đội ngũ cán bộ, đặc biệt là vấn đề lựa chọn nghề cho mỗi công nhân của đất nước. Công tác hướng nghiệp được tiến hành nhờ các tổ chức giáo dục, uỷ ban bảo vệ sức khoẻ và các tổ chức quần chúng. Năm 1927 ở Lêningrat đã tổ chức hướng nghiệp với mục đích giúp cho tuổi trẻ và cha mẹ các em quen biết với nghề nghiệp.
Vào năm 1930 ở Matxcơva đã thành lập phòng thí nghiệm Trung ương về tư vấn nghề và lựa chọn nghề trực thuộc Trung ương đoàn thanh niên Cộng sản Lênin, trong đó phòng thí nghiệm đóng vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu, tổng kết và phổ biến những kinh nghiệm tiêu biểu của các cơ quan tư vấn nghề, đặc biệt là việc lựa chọn nghề của tuổi trẻ trong các trường phổ thông kỹ thuật. Hoạt động tư vấn sẽ giúp cho tuổi trẻ tăng cường một cách mạnh mẽ nhu cầu được cung các thông tin, và tư vấn lựa chọn ngành nghề. Để từ việc lựa chọn nghề nghiệp đúng đắn sẽ phát huy được năng lực bản thân đóng góp cho đất nước ổn định và phồn vinh. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Ở các nước trong khu vực Châu Á cũng có sự quan tâm đến vấn đề này.
Tại trường trung học phổ thông, dù là trường công lập hay tư thục thì ở các em bắt đầu xuất hiện nhu cầu tìm hiểu và lựa chọn nghề nghiệp tương lai. Và việc định hướng tương lai cho học sinh đều bắt đầu từ năm lớp 10 thông qua giờ hoạt động câu lạc bộ hoặc hướng dẫn riêng cho từng em của giáo viên chủ nhiệm. Lớp 11 nhà trường mời các giảng viên ở bên ngoài như những sinh viên đã ra trường hay những lãnh đạo các doanh nghiệp đến nói chuyện về kinh nghiệm bản thân hay hoạt động ở doanh nghiệp của họ. Lớp 12 nhà trường tổ chức cho học sinh đi tham quan để định hướng cho tương lai.
Ngoài các nội dung giáo dục bắt buộc trong chương trình dạy học, đa số các nước đều có môn tự chọn tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh phát triển các xu hướng học lên (Academic) hoặc học một nghề phù hợp với nhu cầu xã hội cũng như nhu cầu và điều kiện cụ thể của từng học sinh. Như vậy, việc điểm qua tình hình của một số nước trên thế giới cho ta thấy vấn đề nhu cầu tư vấn hướng nghiệp đã sớm được quan tâm nghiên cứu từ nhiều khía cạnh khoa học và bằng nhiều phương thức khác nhau và tư vấn hướng nghiệp cho học sinh phổ thông là một xu thế tất yếu của thời đại. Vì vậy, để đáp ứng nhu cầu cấp thiết này việc giáo dục định hướng nghề nghiệp cần phải được quan tâm chú trọng. Nhà trường cần phải có những nhà tư vấn hướng nghiệp chuyên môn để giúp học sinh lựa chọn khoá học thích hợp với nhu cầu, hứng thú, năng lực của học sinh (có tính đến nhu cầu của thị trường lao động), dự báo những khó khăn trong học tập và giúp học sinh giải quyết những khó khăn đó.
Nghiên cứu ở Việt Nam Ở Việt Nam, cũng có khá nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến vấn đề hướng nghiệp, nhu cầu tư vấn hướng nghiệp. Thực trạng nhu cầu tư vấn hướng nghiệp cũng như công tác tư vấn hướng nghiệp được nhiều tác giả nghiên cứu như Nguyễn Viết Sự, Hà Thị Đức, Lưu Xuân Mới. Các tác giả này đề cập đến vấn đề nội dung tư vấn 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com hướng nghiệp còn nghèo nàn, chưa thu hút và đáp ứng được nhu cầu cần tư vấn của học sinh THPT, những người làm công tác tư vấn hướng nghiệp tuy nhận thức được rất rõ tầm quan trọng và sự cần thiết của công tác này đối với học sinh nhưng họ lại thiếu thông tin và điều kiện cần thiết để làm tốt. Bên cạnh đó các tác giả cũng nói đến các nhân tố có ảnh hưởng đến sự lựa chọn nghề của học sinh và họ cho rằng việc lựa chọn nghề nghiệp phần lớn là do cá nhân học sinh quyết định (chiếm 46%), ít chịu sự tác động từ gia đình.
Trong nghiên cứu của tác giả Lê khắc Thìn về vấn đề “Tìm hiểu thực trạng lựa chọn nghề nghiệp của học sinh lớp 12 và công tác hướng nghiệp ở trường THPT” cũng đã nhấn mạnh đến nhu cầu được cung cấp các thông tin và hướng dẫn chọn nghề của học sinh. Do nước ta mở cửa phát triển kinh tế nhiều thành phần, hợp tác kinh tế với nhiều nước trên thế giới, vì vậy các em có xu thế hướng vào các trường thuộc lĩnh vực kinh tế, công nghệ tiên tiến. Như vậy, sự định hướng của học sinh vào các trường cũng phát triển theo xu thế phát triển của xã hội. Tuy nhiên, có nhiều em chọn nghề theo rung cảm từ nhỏ, từ mẫu người lý tưởng, có em chọn nghề theo sự vui thích của cá nhân, theo yêu cầu của cha mẹ.
Do đó có thể có sự không phù hợp giữa sở thích và nguyện vọng. Hầu hết các em đều cho rằng nghề các em thích là phù hợp sở thích và khả năng của bản thân, hoặc yêu thích nghề vì phù hợp với nguyện vọng được xã hội coi trọng. Có 7,38% học sinh cho biết là chưa hiểu rõ về nghề nên không biết thích cái gì. Bên cạnh đó, sự hiểu biết của học sinh về nghề định chọn là rất ít, chưa sâu sắc, không rõ ràng, cụ thể.
Những nguồn thông tin quan trọng nhất (cha mẹ, thầy cô, các phương tiện thông tin đại chúng) để giúp cho các em có nhận thức đúng đắn về nghề nghiệp thì chưa phát huy hết tác dụng. Vì vậy, biểu tượng về nghề nghiệp mà học sinh định chọn không rõ ràng, phiến diện cũng là điều dễ hiểu. Tác giả Nguyễn Ngọc Minh trong công trình nghiên cứu “Nhận thức của giáo viên về tư vấn hướng nghiệp trong nhà trường THPT” đã nêu lên 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.