Luận văn thạc sĩ nhu cầu tham gia bảo hiểm nông nghiệp của các hộ trồng thanh long trên địa bàn huyện hàm thuận nam tỉnh bình thuận

Nhu cầu tham gia bảo hiểm nông nghiệp của hộ trồng thanh long tại huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận được phân tích chi tiết trong luận văn này.

• Tác giả: Phí Tài Linh
• Người hướng dẫn: TS. Quyền Đình Hà
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Nhu cầu tham gia bảo hiểm nông nghiệp của các hộ trồng thanh long trên địa bàn huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC ĐỒ THỊ
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nhu Cầu Bảo Hiểm Nông Nghiệp Thanh Long

Việt Nam là một quốc gia nông nghiệp, với hơn 70% dân số sống bằng nghề nông. Nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực, cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp và xuất khẩu. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro nông nghiệp, gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế. Bình Thuận, tỉnh có diện tích trồng thanh long lớn nhất cả nước, đặc biệt là huyện Hàm Thuận Nam, đang đối mặt với nhiều thách thức trong sản xuất và tiêu thụ. Do đó, bảo hiểm nông nghiệp trở nên vô cùng cần thiết để bảo vệ người nông dân trước những biến động khó lường. Theo nghiên cứu, bảo hiểm nông nghiệp là một công cụ quan trọng để ổn định sản xuất và đời sống của người nông dân, đặc biệt là những hộ nghèo và cận nghèo, những đối tượng dễ bị tổn thương nhất khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh.

1.1. Vai Trò Của Bảo Hiểm Nông Nghiệp Trong Phát Triển Nông Thôn

Bảo hiểm nông nghiệp không chỉ là giải pháp bảo vệ tài chính mà còn là động lực thúc đẩy phát triển nông thôn. Nó giúp nông dân yên tâm đầu tư vào sản xuất, áp dụng khoa học kỹ thuật mới, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc phát triển bảo hiểm nông nghiệp là yêu cầu cấp thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp Việt Nam. Theo Quyết định số 315/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, bảo hiểm nông nghiệp đã được triển khai thí điểm và ngày càng được khuyến khích phát triển.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Thanh Long Đối Với Kinh Tế Bình Thuận

Thanh long là một trong những cây ăn trái có giá trị dinh dưỡng cao và mang lại hiệu quả kinh tế lớn cho người dân. Bình Thuận là tỉnh có diện tích trồng thanh long lớn nhất cả nước, với huyện Hàm Thuận Nam dẫn đầu về diện tích. Nhờ sản xuất thanh long, huyện Hàm Thuận Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong công tác xóa đói giảm nghèo. Tuy nhiên, sản xuất thanh long hiện nay đang đối mặt với nhiều khó khăn, từ quá trình sản xuất đến khâu tiêu thụ, ảnh hưởng lớn đến đời sống của người dân.

II. Thách Thức Và Rủi Ro Nông Nghiệp Trong Trồng Thanh Long

Sản xuất thanh long tại Hàm Thuận Nam, Bình Thuận đang đối mặt với nhiều rủi ro nông nghiệp, từ biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan đến dịch bệnh thanh long và biến động giá thanh long. Những yếu tố này gây ảnh hưởng lớn đến năng suất, chất lượng và thu nhập của người trồng thanh long. Cuối vụ năm 2015, do thời tiết biến đổi thất thường, thanh long bị dịch bệnh, mẫu mã xấu, dẫn đến thương lái giảm thu gom và giá giảm mạnh. Nhiều hộ nông dân không thu hồi được vốn, thậm chí thua lỗ nặng nề. Bên cạnh đó, sự phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc cũng khiến người nông dân dễ bị ép giá.

2.1. Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu Đến Sản Xuất Thanh Long

Biến đổi khí hậu gây ra những hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, lũ lụt, xâm nhập mặn, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây thanh long. Nhiệt độ tăng cao, lượng mưa thay đổi thất thường tạo điều kiện cho dịch bệnh thanh long phát triển mạnh mẽ, gây thiệt hại lớn cho người nông dân. Việc ứng phó với biến đổi khí hậu là một trong những thách thức lớn nhất đối với ngành trồng thanh long hiện nay.

2.2. Rủi Ro Về Giá Thanh Long Và Thị Trường Tiêu Thụ

Thị trường tiêu thụ thanh long chủ yếu phụ thuộc vào Trung Quốc, khiến người nông dân dễ bị ép giá và gặp khó khăn trong việc tìm kiếm đầu ra ổn định. Biến động giá thanh long có thể xảy ra do nhiều yếu tố, như sản lượng tăng đột biến, thay đổi chính sách thương mại, hoặc sự cạnh tranh từ các quốc gia khác. Việc đa dạng hóa thị trường tiêu thụ và xây dựng thương hiệu thanh long là những giải pháp quan trọng để giảm thiểu rủi ro về giá.

III. Bảo Hiểm Thanh Long Giải Pháp Giảm Thiểu Thiệt Hại

Bảo hiểm thanh long, một nhánh của bảo hiểm nông nghiệp, được xem là giải pháp hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại thanh long cho người trồng trước những rủi ro nông nghiệp khó lường. Tham gia bảo hiểm thanh long, người nông dân sẽ được bồi thường khi gặp phải các sự kiện bảo hiểm như thiên tai, dịch bệnh, hoặc biến động giá cả. Điều này giúp họ ổn định tài chính, tái đầu tư sản xuất và duy trì sinh kế. Tuy nhiên, mức độ tham gia bảo hiểm thanh long của các hộ trồng thanh long tại Hàm Thuận Nam còn hạn chế, do nhiều nguyên nhân khác nhau.

3.1. Lợi Ích Của Bảo Hiểm Nông Nghiệp Đối Với Hộ Trồng Thanh Long

Bảo hiểm nông nghiệp mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho hộ trồng thanh long, bao gồm: giảm thiểu rủi ro tài chính, ổn định thu nhập, tạo điều kiện tiếp cận vốn vay, và nâng cao khả năng phục hồi sau thiên tai, dịch bệnh. Tham gia bảo hiểm nông nghiệp cũng giúp người nông dân yên tâm hơn trong sản xuất, từ đó khuyến khích họ đầu tư vào các biện pháp canh tác bền vững và nâng cao chất lượng sản phẩm.

3.2. Các Loại Hình Bảo Hiểm Thanh Long Phổ Biến Hiện Nay

Hiện nay, có nhiều loại hình bảo hiểm thanh long khác nhau, bao gồm: bảo hiểm năng suất, bảo hiểm giá, và bảo hiểm kết hợp. Bảo hiểm năng suất bồi thường cho người nông dân khi năng suất thanh long giảm do thiên tai, dịch bệnh. Bảo hiểm giá bồi thường khi giá thanh long giảm xuống dưới một mức nhất định. Bảo hiểm kết hợp kết hợp cả hai yếu tố năng suất và giá, mang lại sự bảo vệ toàn diện hơn cho người nông dân.

IV. Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Nhu Cầu Bảo Hiểm Nông Nghiệp

Nhu cầu tham gia bảo hiểm nông nghiệp của các hộ trồng thanh long tại Hàm Thuận Nam chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm: quy mô sản xuất, trình độ học vấn, độ tuổi, thu nhập, nhận thức về rủi ro nông nghiệp, và kinh nghiệm tham gia bảo hiểm. Các hộ có quy mô sản xuất lớn, trình độ học vấn cao, thu nhập ổn định, và nhận thức rõ về rủi ro thường có nhu cầu tham gia bảo hiểm cao hơn. Theo nghiên cứu, yếu tố trình độ học vấn có ảnh hưởng lớn nhất đến quyết định tham gia bảo hiểm nông nghiệp của các hộ trồng thanh long.

4.1. Ảnh Hưởng Của Quy Mô Sản Xuất Đến Nhu Cầu Bảo Hiểm

Các hộ có quy mô sản xuất lớn thường có nguy cơ gặp thiệt hại lớn hơn khi xảy ra rủi ro. Do đó, họ có nhu cầu tham gia bảo hiểm cao hơn để bảo vệ tài sản và thu nhập của mình. Tuy nhiên, các hộ có quy mô sản xuất nhỏ cũng có thể có nhu cầu tham gia bảo hiểm để đảm bảo sinh kế và giảm thiểu rủi ro.

4.2. Vai Trò Của Trình Độ Học Vấn Trong Quyết Định Mua Bảo Hiểm

Trình độ học vấn cao giúp người nông dân hiểu rõ hơn về lợi ích của bảo hiểm và các điều khoản trong hợp đồng. Họ cũng có khả năng đánh giá rủi ro và đưa ra quyết định tham gia bảo hiểm một cách hợp lý hơn. Do đó, trình độ học vấn là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến nhu cầu tham gia bảo hiểm nông nghiệp.

V. Giải Pháp Thúc Đẩy Tham Gia Bảo Hiểm Nông Nghiệp Thanh Long

Để thúc đẩy nhu cầu tham gia bảo hiểm nông nghiệp cho các hộ trồng thanh long tại Hàm Thuận Nam, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính quyền địa phương, cơ quan bảo hiểm, và người dân. Các giải pháp bao gồm: nâng cao nhận thức về bảo hiểm, cải thiện quy trình bồi thường bảo hiểm, phát triển các sản phẩm bảo hiểm phù hợp, và tăng cường hỗ trợ tài chính cho người nông dân. Định hướng phát triển sản xuất thanh long của huyện Hàm Thuận Nam cũng cần gắn liền với việc phát triển bảo hiểm nông nghiệp.

5.1. Nâng Cao Nhận Thức Về Bảo Hiểm Nông Nghiệp Cho Nông Dân

Cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin về bảo hiểm nông nghiệp cho người dân thông qua các kênh truyền thông, hội thảo, tập huấn. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào lợi ích của bảo hiểm, quy trình tham gia, và các điều khoản trong hợp đồng. Việc nâng cao nhận thức sẽ giúp người nông dân hiểu rõ hơn về bảo hiểm và đưa ra quyết định tham gia một cách tự nguyện.

5.2. Cải Thiện Quy Trình Bồi Thường Bảo Hiểm Nhanh Chóng Minh Bạch

Quy trình bồi thường bảo hiểm cần được đơn giản hóa, rút ngắn thời gian xử lý, và đảm bảo tính minh bạch. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan bảo hiểm, chính quyền địa phương, và người dân trong quá trình đánh giá thiệt hại và chi trả bồi thường. Việc cải thiện quy trình bồi thường sẽ tạo niềm tin cho người nông dân và khuyến khích họ tham gia bảo hiểm.

VI. Kết Luận Về Nhu Cầu Bảo Hiểm Nông Nghiệp Tại Bình Thuận

Nghiên cứu về nhu cầu tham gia bảo hiểm nông nghiệp của các hộ trồng thanh long tại Hàm Thuận Nam, Bình Thuận cho thấy rằng bảo hiểm đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ người nông dân trước những rủi ro khó lường. Tuy nhiên, mức độ tham gia bảo hiểm còn hạn chế do nhiều yếu tố khác nhau. Để thúc đẩy nhu cầu tham gia bảo hiểm, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính quyền địa phương, cơ quan bảo hiểm, và người dân. Việc phát triển bảo hiểm nông nghiệp là một trong những yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành trồng thanh long tại Bình Thuận.

6.1. Kiến Nghị Đối Với Chính Quyền Địa Phương Về Bảo Hiểm

Chính quyền địa phương cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin về bảo hiểm nông nghiệp, hỗ trợ người nông dân tiếp cận các sản phẩm bảo hiểm phù hợp, và tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan bảo hiểm hoạt động. Cần có chính sách hỗ trợ tài chính cho người nông dân tham gia bảo hiểm, đặc biệt là các hộ nghèo và cận nghèo.

6.2. Đề Xuất Cho Cơ Quan Bảo Hiểm Nông Nghiệp Về Sản Phẩm

Cơ quan bảo hiểm cần phát triển các sản phẩm bảo hiểm phù hợp với đặc điểm sản xuất của từng vùng, từng loại cây trồng. Cần đơn giản hóa quy trình tham gia bảo hiểm và bồi thường, đảm bảo tính minh bạch và công bằng. Cần tăng cường hợp tác với các tổ chức nông dân, các doanh nghiệp để mở rộng kênh phân phối và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam là một quốc gia nông nghiệp với hơn 70% dân số sinh sống và làm việc dựa vào kinh tế nông thôn. Dù đóng vai trò trụ cột trong việc bảo đảm an ninh lương thực và tạo nguồn thu ngoại tệ, ngành nông nghiệp luôn đối mặt với rủi ro thiên tai và biến động thị trường khôn lường, khiến khoảng 17,2% số hộ nông dân chịu cú sốc thu nhập hàng năm. Tại tỉnh Bình Thuận, vùng chuyên canh thanh long lớn nhất cả nước với hơn 27.000 ha, huyện Hàm Thuận Nam giữ vị trí dẫn đầu với quy mô trên 12.000 ha. Tuy nhiên, đợt khủng hoảng giá nông sản cuối năm 2015 đã khiến giá thanh long loại 1 chạm đáy ở mức 3.000 đồng/kg, giảm hơn 65% so với các niên vụ trước do hơn 80% sản lượng phụ thuộc vào thương lái trung gian xuất khẩu.

Trước bối cảnh rủi ro mang tính hệ thống, việc xác lập công cụ bảo hiểm nông nghiệp là đòi hỏi cấp bách nhằm bảo vệ nguồn vốn cho 25.106 hộ dân trên địa bàn huyện, nơi có 79,79% số hộ phụ thuộc vào nông nghiệp và thủy sản. Nghiên cứu của tác giả Phí Tài Linh tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng nhu cầu tham gia bảo hiểm, nhận diện các yếu tố thúc đẩy quyết định của nông dân và đề xuất nhóm giải pháp nâng cao tỷ lệ bao phủ bảo hiểm cây thanh long. Phạm vi thời gian nghiên cứu sử dụng chuỗi số liệu thứ cấp giai đoạn 2015 - 2017 và dữ liệu sơ cấp thu thập năm 2018. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc hiện thực hóa các chính sách an sinh của Nghị định 58/2018/NĐ-CP và Quyết định 315/2011/QĐ-TTg.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng Tháp nhu cầu của Maslow (1954) và Thuyết ERG của Alderfer (1969) để luận giải hành vi tiêu dùng dịch vụ tài chính nông thôn. Theo đó, nhu cầu an toàn và bảo toàn vốn sản xuất chỉ nảy sinh khi các điều kiện sinh tồn cơ bản được bảo đảm. Khung phân tích rủi ro dựa trên học thuyết của Frank H. Knight (1921) và Allan Willett (1951), phân định rõ rủi ro công nghệ do thiên tai, dịch bệnh và rủi ro thị trường do biến động giá cả.

Cơ sở định phí bảo hiểm vận dụng mô hình định lượng của Hồ Sĩ Sà (2010), xác định tổng phí bảo hiểm thông qua cấu trúc bốn thành phần gồm chi phí bồi thường tổn thất thuần, chi phí phòng ngừa rủi ro, quỹ dự phòng và chi phí quản lý vận hành. Các khái niệm cốt lõi bao gồm: nhu cầu có khả năng thanh toán, mức độ sẵn lòng chi trả (WTP), chuyển giao rủi ro nông nghiệp và bảo hiểm theo chỉ số năng suất.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ Chi cục Thống kê huyện Hàm Thuận Nam giai đoạn 2015 - 2017 trên tổng diện tích tự nhiên 105.837,95 ha. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp 261 chủ hộ trồng thanh long tại 4 xã đại diện đại diện cho các tiểu vùng sinh thái của huyện từ tháng 10/2017 đến tháng 8/2018. Cỡ mẫu 261 hộ được chọn theo phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên kết hợp phân nhóm quy mô diện tích: quy mô nhỏ (dưới 0,5 ha), quy mô vừa (từ 0,5 đến 1,5 ha) và quy mô lớn (trên 1,5 ha).

Phương pháp đánh giá ngẫu nhiên (Contingent Valuation Method - CVM) được lựa chọn để khám phá mức độ sẵn lòng chi trả của người dân khi chưa có thị trường bảo hiểm thanh long thương mại hoàn chỉnh. Đồng thời, mô hình hồi quy Logit nhị thức (Binary Logit Model) được ứng dụng nhằm xác định mức độ tác động của các biến số độc lập (trình độ học vấn, độ tuổi, quy mô canh tác, thu nhập) tới biến phụ thuộc nhị phân (đồng ý hoặc không đồng ý tham gia bảo hiểm). Đây là phương pháp phân tích tối ưu đối với các quyết định kinh tế mang tính định tính.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tỷ lệ sẵn sàng tham gia bảo hiểm nông nghiệp còn rất khiêm tốn: chỉ có 94/261 hộ khảo sát đồng ý tham gia, tương ứng với tỷ lệ 36,02%, trong khi có tới 63,98% hộ từ chối.

Thứ hai, nhận diện rủi ro sản xuất ở mức báo động: hơn 85% số hộ phản ánh tình trạng khô hạn kéo dài trong mùa khô (chiếm dưới 10% tổng lượng mưa năm) và dịch bệnh nấm tắc kè gây thiệt hại năng suất từ 30% đến 50%.

Thứ ba, kết quả ước lượng mô hình Logit nhị thức cho thấy bốn yếu tố đều tác động thuận chiều (hệ số dương) đến xác suất tham gia bảo hiểm của nông dân. Trong đó, trình độ học vấn của chủ hộ có ảnh hưởng lớn nhất đến quyết định tham gia, kế đến là quy mô diện tích canh tác và độ tuổi, trong khi yếu tố thu nhập có mức độ tác động thấp nhất.

Thứ tư, về cơ cấu sản phẩm kỳ vọng: hơn 72% hộ mong muốn tham gia gói bảo hiểm bảo đảm về sản lượng và 68% hộ yêu cầu quy trình giải quyết bồi thường phải diễn ra trong vòng 15 đến 30 ngày kể từ khi xảy ra tổn thất.

Thảo luận kết quả

Thực trạng tỷ lệ tham gia 36,02% phản ánh sự thiếu hụt thông tin trầm trọng về các gói tài chính nông thôn. Trong giai đoạn thí điểm theo Quyết định 315/2011/QĐ-TTg trên toàn quốc, có tới 91,9% trong tổng số 304.017 hộ tham gia là hộ nghèo và cận nghèo nhờ được ngân sách hỗ trợ từ 80% đến 100% phí bảo hiểm. Tại Hàm Thuận Nam, nhóm hộ trung bình và khá có xu hướng e ngại do quy trình giám định tổn thất phức tạp và mức phí thương mại chưa tương xứng với giá trị bồi thường.

Kết quả này tương đồng với kinh nghiệm quốc tế tại Thái Lan, nơi tỷ lệ bồi thường từng tăng vọt từ 67,88% năm 2010 lên 145,31% năm 2011 do thiên tai, buộc chính phủ phải trợ giá bảo hiểm cho 480.000 ha lúa. Tại Hoa Kỳ, chương trình bảo hiểm cây trồng đạt độ bao phủ 85% nhờ chính phủ liên bang trợ cấp 67% tổng phí bảo hiểm và hỗ trợ 22% chi phí quản lý cho doanh nghiệp.

Dữ liệu nghiên cứu tại Hàm Thuận Nam khi được biểu diễn qua biểu đồ phân bố cột chồng theo quy mô diện tích và trình độ văn hóa cho thấy rõ: nhóm chủ hộ có trình độ học vấn từ cấp Trung học phổ thông trở lên và diện tích canh tác trên 1,5 ha đạt mức độ sẵn lòng chi trả phí bảo hiểm cao gấp 2,4 lần so với nhóm hộ có quy mô dưới 0,5 ha.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện chính sách hỗ trợ phí bảo hiểm vĩ mô: Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần phối hợp triển khai đồng bộ Nghị định 58/2018/NĐ-CP, áp dụng cơ chế ngân sách nhà nước hỗ trợ từ 40% đến 50% phí bảo hiểm cho các hộ nông dân sản xuất thanh long thông thường và hỗ trợ 90% cho các hộ cận nghèo trong giai đoạn 2019 - 2023.

Thứ hai, chuẩn hóa và đa dạng hóa sản phẩm bảo hiểm: Các doanh nghiệp bảo hiểm như Bảo Việt, Bảo Minh cần thiết kế sản phẩm bảo hiểm dựa trên chỉ số năng suất bình quân và chỉ số thời tiết địa phương thay vì giám định trực tiếp từng gốc cây. Rút ngắn thời gian giám định và chi trả bồi thường từ 45 ngày xuống tối đa 15 ngày làm việc để kịp thời phục hồi sản xuất.

Thứ ba, nâng cao nhận thức thông qua khuyến nông cơ sở: Ủy ban nhân dân huyện Hàm Thuận Nam và Hội Nông dân huyện cần chủ trì tổ chức định kỳ 8 đến 12 lớp tập huấn chuyên đề hàng năm tại 13 xã, thị trấn, hướng tới mục tiêu 80% hộ canh tác hiểu rõ quyền lợi và cách thức vận hành của hợp đồng bảo hiểm.

Thứ tư, xây dựng chuỗi liên kết và quỹ bảo an rủi ro: Khuyến khích các Hợp tác xã thanh long đứng ra làm đầu mối mua bảo hiểm tập thể để hưởng chiết khấu biểu phí từ 10% đến 15%, đồng thời liên kết với doanh nghiệp xuất khẩu để trích lập quỹ dự phòng hỗ trợ nông dân khi giá thị trường giảm sâu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cơ quan hoạch định chính sách và chính quyền địa phương: Cán bộ Sở Nông nghiệp, Ủy ban nhân dân huyện Hàm Thuận Nam có thể sử dụng dữ liệu thực chứng từ 261 phiếu điều tra để xây dựng kế hoạch hành động triển khai Nghị định 58/2018/NĐ-CP sát với thực tế địa bàn.

Nhóm doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ: Các chuyên viên định phí và phát triển sản phẩm của Bảo Việt, PTI có thể ứng dụng mô hình định phí CVM để thiết kế gói sản phẩm bảo hiểm cây ăn trái nhiệt đới có mức phí hợp lý, thu hút nông dân.

Nhóm Hợp tác xã và nông dân sản xuất quy mô trang trại: Chủ trang trại và giám đốc hợp tác xã có thể tham khảo các chỉ số đánh giá rủi ro tài chính nhằm lựa chọn hình thức bảo hiểm năng suất hoặc bảo hiểm giá cả phù hợp nhất cho diện tích canh tác của đơn vị.

Nhóm giảng viên, nghiên cứu viên và học viên cao học: Sinh viên ngành Quản lý kinh tế, Phát triển nông thôn có thêm tài liệu tham khảo chuẩn mực về ứng dụng mô hình hồi quy Logit và phương pháp CVM trong nghiên cứu hành vi kinh tế vi mô.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tỷ lệ sẵn sàng tham gia bảo hiểm thanh long tại Hàm Thuận Nam chỉ đạt 36,02%?

Nguyên nhân chủ yếu do thu nhập của nông dân không ổn định, thông tin tuyên truyền chưa sâu rộng và quy trình bồi thường còn phức tạp. Nhiều hộ dân lo ngại chi phí mua bảo hiểm cao trong khi các rủi ro phổ biến như rớt giá thị trường lại chưa được chi trả thỏa đáng.

Yếu tố nào có ảnh hưởng mạnh nhất đến nhu cầu mua bảo hiểm của hộ dân?

Kết quả phân tích mô hình hồi quy Logit nhị thức khẳng định trình độ học vấn của chủ hộ là yếu tố có tác động tích cực lớn nhất. Chủ hộ có học vấn cao nhận thức rõ ràng hơn về nguyên lý chia sẻ rủi ro và quản trị tài chính gia đình.

Mô hình Contingent Valuation Method (CVM) hỗ trợ điều tra bảo hiểm như thế nào?

Phương pháp CVM tạo dựng các kịch bản giả định về mức phí và quyền lợi bảo hiểm, giúp đo lường chính xác mức độ sẵn lòng chi trả của 261 hộ dân khi thị trường bảo hiểm nông nghiệp thương mại cho cây thanh long chưa hình thành chính thức.

Nông dân trồng thanh long ưu tiên hình thức chi trả bồi thường nào?

Có hơn 70% số hộ khảo sát mong muốn nhận bồi thường bằng tiền mặt chuyển khoản trực tiếp căn cứ trên tỷ lệ suy giảm năng suất thực tế, đồng thời yêu cầu có cơ quan giám định độc lập cùng chính quyền xã tham gia xác nhận tổn thất.

Chính sách bảo hiểm nông nghiệp tại Hoa Kỳ mang lại bài học gì cho Việt Nam?

Hoa Kỳ đạt tỷ lệ 85% nông dân tham gia bảo hiểm nhờ chính phủ hỗ trợ 67% phí bảo hiểm và đài thọ 22% chi phí quản lý cho doanh nghiệp. Điều này cho thấy vai trò tài trợ và kiến tạo thể chế của Nhà nước là điều kiện tiên quyết để thị trường bảo hiểm phát triển bền vững.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng rủi ro sản xuất và rủi ro thị trường của vùng trồng thanh long trọng điểm trên 12.000 ha tại huyện Hàm Thuận Nam.
• Kết quả khảo sát 261 hộ chỉ ra tỷ lệ sẵn sàng tham gia bảo hiểm nông nghiệp đạt 36,02%, phản ánh tiềm năng thị trường lớn nhưng còn nhiều rào cản nhận thức và cơ chế.
• Ứng dụng mô hình Logit nhị thức đã chứng minh trình độ học vấn và quy mô diện tích là hai yếu tố then chốt quyết định mức độ chấp nhận bảo hiểm của chủ hộ.
• Hệ thống giải pháp đề xuất bốn bên (Nhà nước, Doanh nghiệp bảo hiểm, Hợp tác xã, Người dân) cung cấp lộ trình thực thi rõ ràng theo khung khổ Nghị định 58/2018/NĐ-CP giai đoạn 2019 - 2025.
• Các bên liên quan cần khẩn trương số hóa dữ liệu thời tiết, chuẩn hóa tiêu chuẩn VietGAP và triển khai thí điểm gói bảo hiểm chỉ số năng suất ngay trong niên vụ sản xuất tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHÍ TÀI LINH NHU CẦU THAM GIA BẢO HIỂM NÔNG NGHIỆP CỦA CÁC HỘ TRỒNG THANH LONG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN HÀM THUẬN NAM, TỈNH BÌNH THUẬN Ngành: Phát triển nông thôn Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: TS. Quyền Đình Hà c NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 2 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày… tháng… năm… Tác giả luận văn Phí Tài Linh i c LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS Quyền Đình Hà đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Phát Triển Nông Thôn, Khoa Kinh Tế và phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày… tháng… năm… Tác giả luận văn Phí Tài Linh ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.

vii Danh mục sơ đồ. viii Danh mục đồ thị. viii Danh mục biểu đồ. viii Trích yếu luận văn.

ix Thesis abstract. Tính cấp thiết. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể. Đối tượng nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Đối tượng điều tra.

Phạm vi nghiên cứu. Phạm vi về nội dung. Phạm vi không gian. Phạm vi về thời gian.

Ý nghĩa khoa học của đề tài. Cơ sở lý luận và thực tiễn. Một số khái niệm có liên quan. Vai trò, đặc điểm của bảo hiểm nông nghiệp.

Nội dung nhu cầu tham gia bảo hiểm nông nghiệp. Các yếu tố ảnh hưởng tới nhu cầu tham gia bảo hiểm nông nghiệp. Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm trên thế giới về bảo hiểm nông nghiệp.

Kinh nghiệm trong nước. Bài học rút ra từ nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và trong nước. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu.

Điều kiện tự nhiên, dân số xã hội. Điều kiện kinh tế - xã hội của huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.

Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp xử lý thông tin. Phương pháp phân tích thông tin. Hệ thống chỉ tiêu sử dụng trong đề tài.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng nhu cầu tham gia bảo hiểm nông nghiệp của các hộ trồng thanh long trên địa bàn huyện hàm thuận nam, tỉnh bình thuận. Tình hình sản xuất thanh long ở huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận. Thực trạng rủi ro trong trồng thanh long của các hộ dân trồng thanh long ở huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận.

Tình hình bảo hiểm nông nghiệp của huyện huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận. Xác định nhu cầu bảo hiểm nông nghiệp cho cây thanh long của các hộ dân trồng thanh long ở huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận. Xác định tổng quỹ BHNN cho cây thanh long của huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận. Các yếu tố ảnh hưởng tới nhu cầu tham gia bảo hiểm nông nghiệp của các hộ trồng thanh long trên địa bàn huyện hàm thuận nam, tỉnh bình thuận.

Ảnh hưởng của quy mô sản xuất thanh long đến nhu cầu tham gia BHNN của hộ trồng thanh long trên địa bàn huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận. Ảnh hưởng của trình độ học vấn của chủ hộ đến nhu cầu tham gia BHNN của hộ trồng thanh long trên địa bàn huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận. Ảnh hưởng của độ tuổi đến nhu cầu tham gia BHNN của hộ trồng thanh long trên địa bàn huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận. Ảnh hưởng của thu nhập đến nhu cầu tham gia BHNN của hộ trồng thanh long trên địa bàn huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận.

Đánh giá chung về các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu tham gia BHNN của các hộ dân trồng thanh long trên địa bàn huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận. Những thuận lợi, khó khăn ảnh hưởng tới nhu cầu bảo hiểm nông nghiệp. Một số giải pháp thúc đẩy nhu cầu tham gia bảo hiểm nông nghiệp cho các hộ trồng thanh long trên địa bàn huyện hàm thuận nam, tỉnh bình thuận. Định hướng phát triển sản xuất thanh long của huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận.

Giải pháp vĩ mô. Giải pháp với cơ quan bảo hiểm. Giải pháp với người dân. Kết luận và kiến nghị.

Đối với chính quyền địa phương. Đối với cơ quan bảo hiểm .95 Tài liệu tham khảo .97 v c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viêt tắt Nghĩa tiếng Việt BHNN Bảo hiểm nông nghiệp BQ Bình quân CC Cơ cấu ĐVT Đơn vị tính NN và PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông QML Quy mô lớn QMN Quy mô nhỏ QMV Quy mô vừa WTP Mức sẵn lòng chi trả vi c DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Tình hình dân số và lao động của huyện Hàm Thuận Nam năm 2017. Tình hình đất đai của huyện Hàm Thuận Nam.

Tình hình dân số của huyện Hàm Thuận Nam qua các năm. Cơ cấu mẫu điều tra. Mức giá BHNN về giá hộ có thể tham gia. Mức giá BHNN về sản lượng hộ có thể tham gia.

Mô tả các biến trong mô hình logit nhị nguyên. Kết quả trồng thanh long của huyện Hàm Thuận Nam. Tình hình cơ bản của các hộ điều tra. Mức độ xuất hiện các rủi ro trong rủi ro sản xuất.

Mức độ xuất hiện các rủi ro trong rủi ro thị trường. Mức độ xuất hiện các rủi ro trong rủi ro tài chính. Mức độ xuất hiện các rủi ro trong rủi ro thể chế và chính sách. Mức độ xuất hiện các rủi ro trong quá trình sản xuất của các hộ.

Mức độ sẵn sàng tham gia BHNN về sản lượng của các hộ trồng thanh long. Mức độ sẵn sàng tham gia BHNN về giá của các hộ trồng thanh long. Nhu cầu của các hộ về cơ quan đánh giá thiệt hại của các hộ. Nhu cầu của các hộ về hình thức chi trả bảo hiểm.

Nhu cầu của các hộ về thời gian chi trả bồi thường. Số hộ tham gia mua bảo hiểm về sản lượng với mức giá khác nhau. Số hộ tham gia mua bảo hiểm về giá với mức giá khác nhau. Tổng quỹ BHNN cho cây thanh long của toàn huyện Hàm Thuận Nam.

Nhu cầu mua BHNN bảo hiểm của hộ dân có quy mô khác nhau. Nhu cầu mua BHNN của hộ dân theo trình độ giáo dục. Nhu cầu mua BHNN của hộ dân theo độ tuổi khác nhau. Nhu cầu mua bảo hiểm của hộ dân theo thu nhập .78 vii c DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 4.

Những rủi ro mà các hộ trồng thanh long gặp phải .51 DANH MỤC ĐỒ THỊ Đồ thị 2. Tháp nhu cầu của H. Ý kiến người dân về việc tham gia bảo hiểm nông nghiệp. Nhu cầu của các hộ về hình thức chi trả bảo hiểm .68 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3.

Cơ cấu các ngành kinh tế của huyện Hàm Thuận Nam. Nhu cầu của các hộ về cơ quan đánh giá thiệt hại của các hộ. Nhu cầu của các hộ về thời gian chi trả bồi thường. Nhu cầu tham gia BHNN của hộ theo quy mô.

Nhu cầu tham gia BHNN của hộ theo trình độ. Nhu cầu tham gia BHNN của hộ dân theo độ tuổi. Nhu cầu tham gia BHNN của hộ dân theo thu nhập .80 viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phí Tài Linh Tên luận văn: Nhu cầu tham gia bảo hiểm nông nghiệp của các hộ trồng thanh long trên địa bàn huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận Ngành: Quản Lý Kinh Tế Mã số: 8340410 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Việt Nam là một nước sản xuất nông nghiệp với hơn 70% số dân sống bằng nghề nông. Tuy nhiên, nông nghiệp lại là lĩnh vực có rất nhiều rủi ro mang tính khách quan thường dẫn đến thiệt hại có tính hệ thống và để lại hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế.

Bình Thuận là tỉnh có diện tích trồng thanh long lớn nhất cả nước trong đó huyện Hàm Thuận Nam có diện tích trồng thanh long dẫn đầu tỉnh. Tuy nhiên, việc sản xuất thanh long hiện nay đang đối mặt với nhiều khó khăn từ quá trình sản xuất, chăm sóc đến khâu tiêu thụ sản phẩm,.Vì vậy, bảo hiểm nông nghiệp là rất cần thiết đối với người dân. Trong bối cảnh này một nghiên cứu là cần thiết để phân tích thực trạng và nhu cầu tham gia hộ trồng thanh long, nghiên cứu đã tập trung vào các mục tiêu cụ thể sau: Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về nhu cầu bảo hiểm nông nghiệp nói chung và bảo hiểm nông nghiệp cho cây thanh long nói riêng; Đánh giá thực trạng nhu cầu tham gia bảo hiểm nông nghiệp của các hộ trồng thanh long trên địa bàn huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận; Phân tích các yếu tố tác động đến nhu cầu tham gia bảo hiểm nông nghiệp các hộ trồng thanh long trên địa bàn huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận; Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường nhu cầu tham gia bảo hiểm nông nghiệp của các hộ trồng thanh long.