Chương 1: Một sô vân đề lý luận và quy đính của pháp luật tô tưng hình sư Việt Nam về tiệm vụ, quyên hạn của Viên kiểm sát km thuc hanh quyền công tô trong giai đoan điều tra vụ án hình sự Chương 2- Thực tiền thực luện nhiệm vụ, quyền han của Viện kiểm sát nhân dân thị xã Mường Lay, tĩnh Điện Biên khi thực hành quyên công tô trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự và những giải pháp nâng cao hiệu quả. 'S Chương ] MOT SG VAN DE LY LUAN VA QUY BINH CUA PHAP LUAT TO TUNG HINH SU VIET NAM VE NHIEM VU, QUYEN HAN CUA VIEN KIEM SAT KHI THỰC HANH QUYEN CONG TO TRONG GIAI DOAN DIEU TRA VU AN HINH SU 1. Một số vẫn đề lý luận về nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát khi thực hành quyền công tô trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự 1. Khái niệm nhiệm vụ, quyền hạn của Việu kiểm sát khỉ thực hành quyên côngtô trong giai đoan điều tra vị áu hình sự * Khái niệm giai đoạn điều tra vu dn hinh sur Dé nghién ciru va lam sang to khai niém giai doan diéu tra vu én hinh su, trước hêt cân làm rõ khái tiệm điều tra và điêu tra vụ án hình su.
Theo Từ điển tiếng Việt “Điều fra là hoat động tìm hỏi, xem xét để biết rõ sư that) Vo y nghia la một loại hoạt đông nhận thức của cơn người, điêu tra được sử dụng trong rat nhiêu lĩnh vực của đời sông xã hội, đề nghiên cứu tìm hiểu, thu thập thông tin, xác định mức độ kiên thức, luầu liệt về mot vân đề, lĩnh vực nào đó ma con người quan tâm Khái tiêm điều tra đã trở nên phỏ biên trong đời sông chính trị, khoa học, kinh tê, xã hội. Theo Từ điển Luật hoc thi: “diéu tra là công tác trong tô hứng hình sự được hến hành nhằm xác đình sư thật của vtì đn mốt cách khách quan, toàn điên và đẩy đủ) Giáo trình Luật Tế hàng hình sự Tiệt Nam của Trường Đại học Luật Hà Nội đính nghĩa “điểu tra là giai đoqm của tô tang hình sự trong đó cơ quam có thẩm quyển điểu tra áp dụng mọi biện pháp do luật định dé xác đình tôi phạm, người thực hiện hành vị phạm tội và các tình tiết khác làm cơ sở cho việc giải quyết vụ đn = Các dinh nghia néu trên đều có những điểm phù hợp thể hiện được nôi đụng của điều tra. Tuy nhiên mỗi khải ruậm đêu có những nội dụng chưa toàn điện, đây 1. Viên ngôn ngữ học (2004), Từ điển Tiếng Viét Nxb Da Ning, tr.
V#n khoa học pháp Bỏ Tư pháp (2006), Từ điểm Livtt hoc ,Nxb. Từ điển Bách Khoa - Nxb Tirphap , Ha Noi 3. Trương Đai học Luật Hà Nội (2018), Giáo thi Luật Tổ ning hinh su Việt ah , Nxb. Cong an nhan din, tr.
Trên cơ sở các khái riệm nêu trên và thực tiền gắn voi TTHS thi can hiéu day đủ như sau: Điều ra là hoạt động phát luện, thu thập chứng cứ theo trình tự quy đình của BLTTHS do cơ quan có thẩm quyền điều tra bao gồm Cơ quan điều tra và Co quan ditoe giao nhiém vu hiến hành một sé hoạt động điều tra hiến hành đề xác đình sự thật khách qaam của vị án xác đình tôi phạm và người phạm tội. Điều tra vụ án hình sự có pham vĩ hẹp hơn về cả thời gian và không gian so với điêu tra cu thé: Diéu tra vu an hinh sự là một giai đoạn của tổ hứng hình sự trong đó Cơ quan điều tra và Cơ quan được giao nhiệm vụ tiễn hành một số hoat đồng điều tra áp đụng mọi biện pháp điều tra do pháp luật tô hmg hình sự guy dinh nhằm thu: thập chứng cứ chứng mình làm rõ các vẫn đề cẩn điều tra trong vu an hình sư Trước ki BLTTHS năm 2015 có liệu lực thủ hành thì vân đề pham vĩ của giai đoạn điều tra co nhiéu quan điểm khác nhau Một số quan điểm bám sát tinh thân của BLTTHS nam 2003 và một số văn bản luzớng dẫn cho rễng giai đoạn điều tra bat dau tử khi thụ lý giải quyét tin báo, tô giác về tội phạm, kiên ngỉa khởi tô đên ki CQĐT kết thúc điêu tra. Tức là gộp nổi dưng khởi tô và điều tra thành giai đoạn điêu tra; Mat số quan điểm lại tách giai đoạn khởi tô và giai đoạn điêu tra thành hai giai đoạn tô tung khác thau và cho răng giai đoan điêu tra bắt đâu từ kiu có quyết định khởi tô vụ án hình sự và kêt thúc khu CQĐT kết thúc điêu tra Mỗi cách liễu déu có những điểm hợp ly phù hợp voi các quy đình của pháp luật hiện hanh Tuy nhiên BLTTHŠ năm 2015 đã quy định cụ thể, tại phân thứ hai quy định khởi tô, điều tra vụ án hình sự. Trong đó có 01 chương về khởi tổ vụ án hình sự và § chươngvề điêu tra vụ án hình sư Từ khái miêm điêu tra và các quy định tại pháp luật TTH5 Việt Nam có thê luêu Giai đoạn điêu tra vụ án hình sự bắt đâu tử kiu có quyệt định khởi tô vụ án hình sự, kết thúc khí CQĐT kết thúc điêu tra, ban hành bản Kêt luận điêu tra dé ngịu VKS truytô hoặc khi CQĐT ban hành quyêt định đính chỉ điều tra vụ án hình sự hoäc CQĐT ra quyét dinh dé nghi truy tô trong trường hợp áp dụng thủ tục rút gon, VKS đã THQCT đôi với Kêt luận điêu tra hoặc quyêt định đính chỉ điêu tra vụ án hình sự hoặc quyét định đề ngÌt truytô của CQĐT.
ll Thời điểm bat dau va két thúc gai đoan điêu tra Đôi với tật cả các vu an hinh su; thoi điểm bắt đâu của giai đoan điêu tra la khi co quyét định khởi tô vụ án va két thuc khi hoàn thành nhiệm vụ điều tra Tuy nhiên trách nhiệm điêu tra không chỉ bat dau và kêt thúc tại thời đểm trên mà có những hoạt động điều tra được thực luận trước khi có quyêt đính khởi tô vụ án như khám nghiệm hiện trường khám nghiém ti thí và còn được tiệp tục duy trì khí xuất hiên một số quyêt định tô tụng tửtr Quyêt định trả hô sơ đề điêu tra bố sung, quyệt định lủy bản án để điêu tra lại của Tòa án câp phúc thâm và của Tỏa án xét xử theo thủ tục tái thâm, giám đốc thâm; quyết định phục hỏi điều tra Tương tư, trách niệm điều tra vụ án hình su không chỉ kêt thúc khi CODT kết luận điêu tra và đê ngìủ truy tô mà còn châm dit hay tam đừng kÌu vụ an được tạm đính cỉn điêu tra hay định chỉ điêu tra Niném vụ của giai đoạn điều tra: Theo Giáo trình Luất T hmg hình sự liệt Nam của Trường Đại học Luật Ha Nội, gai đoan diéu tra co 03 nhiém vụ là: 'SYác đình tôi phạm, người thực hiển hành vĩ phạm tôi cũng như các tinh tiết khác có liên quan đến việc giải quyết vu án; Lập hồ sơ vụ án, đề nghĩ truy tô bí can ra Tòa án để xét xữ hoặc ra quyết định khác để giải quyết vui án; Xác định nguyên nhân và đều liên phạm tôi, yêu cẩu các cơ quam tổ chức hữu quan áp dụng các biện pháp khắc phtc và ngăn ngừa sa Tuy nhiên, qua việc nghiên cứu các tài liệu và hoạt đông thực tiễn liên quan đân vị trí việc làm mà bản thân học viên dang dim nhiém thi nhiém vu cua giai đoạn điều tra gôm: Xác định người thuc hién hanh vi pham tdi dé quyét định khởi tổ bị can (xác định bị can). Xac định bị can là vân đề có ý nghiia quan trọng trong điêu tra các vụ án hình sư Thông qua việc điều tra mới quyết định được việc khởi tô ai? khởi tô bao niuêu bị can? khởi tô về tội gì? Không phải bât cứ ai thực hiện tôi phạm đêu bị khởi tô mà việc xác đính diện khởi tô cân phải xem xét toàn diện tính chất, mức đô hành vị pham tội, đô tuổi, năng lực của người thực liên hành vị và cả yêutô chính trị, thu thập đây đủ chúng cứ để chứng minh làm rö toàn bô vụ án và ‡_ Trường Đaihoc Luật Hà Nỏi (2018), Giáo trhủt Luật Tổ trng hình sự Việt Nem ,Nxb Céng an nhin din, tr. 12 những vân đề cân phải chứng ruinh trong vụ án, gồm: Có hành vì pham tội xảy ra hay không, thời gian, địa điểm và những tình tiệt khác của hành vi phạm tôi, mi là người thực luận hành vì phạm tội, có lỗi hay không có lỗi, do cô ý hay vô ý, có nang luc trách niuệm hình sự hay không, mục đích, động cơ pham tội, những tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm lính sư của bị can, bí cáo và đặc điểm về nhân thân của bị can bị cáo; tính chât và mức độ thiệt hại do hànhvị pham tội gây ra; nguyên nhân và điêu kiện pham tội, những tình tiệt khác liên quan đân việc loai trừ trách nluậm hinh su, miễn trách nin êm hinh su, tiền hình phạt Đây là niuệm vụ quan trong nhat và khó khăn, phức tap nhật Chât lượng liệu quả của giai đoạn điêu tra cao hay thâp phu thuộc vào việc thực hiện rửiiệm vụ này như thê náo, qua kết quả điều tra phải lam 16 bi can cân truy tổ, tôi danh truy tô, để từ đỏ xây dung Bản két luận điêu tra vụ án hình sự, Việc đề nghị hay ban hành quyệt đính khác đòi hỏi phải thu thập tài liêu, chứng cử khách quan, toàn điện Chủ thể tiên hành hoạt đông điều tra theo quy định của BLTTHS 1a co quan có thâm quyên điêu tra bao gôm CQĐÐT và Cơ quan được giao niệm vụ tiên hành tuột sô hoạt động điêu tra Gắn với tùng cơ quan thì có các chức danh như Thủ trưởng Phó Thủ trưởng, Điêu tra viên Hạt trưởng Đôn trưởng. Một chủ thể quan trọng nữa đỏ là VKS.
Tuy nhiên, VKS thường ít trực tiếp tiên hành các hoạt động điêu tra cụ thể mà thông qua công tác THQCT, kiểm sát hoạt động điêu tra trong giai đoạn điêu tra đề thực hiện nhiệm vụ, quyên hạn. Mục đích của giai đoạn điêu tra chính là thông qua hoat động phát hiện, thu thập chúng cứ theo trình tự quy dinh cha BLTTHS, nhằm xác dinh su that cla vu an mét cach khach quan, toàn điện và đây đủ. Theo BLTTHS nam 2003 gia doan điều tra vụ án hình sự là giai doan thir2 cla qua trinh TTHS duoc BLTTHS guy dinh trong sau churong, tir chung VIII dén clurong XIII. BLTTHS nam 2015, phân thứ hai quy đính khởi tổ, điều tra vụ án hình su, gam 09 chương từ chương IX đên chương XVII.