phần mở đầu, kết thúc, luận văn bao gồm 5 chƣơng: Chƣơng 1. Tổng quan nghiên cứu: Tổng kết các nghiên cứu đƣợc công bố trƣớc đây, nêu lên những thành công và những hạn chế của các nghiên cứu này, từ đó, tìm ra khe hổng nghiên cứu. Cơ sở lý thuyết: Tìm hiểu về các khái niệm đƣợc đề xuất trong mô hình nghiên cứu. Đề xuất các lý thuyết nền làm cơ sở cho việc xác định các tiêu chí ảnh hƣởng đến sự thành công của HTTTKT tại các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp nhỏ và vừa.
Phƣơng pháp nghiên cứu: Xây dựng mô hình nghiên cứu, thu thập dữ liệu và phân tích dữ liệu. Kết quả nghiên cứu: Từ những dữ liệu thu thập đƣợc, tác giả sẽ đƣa ra kết quả đánh giá thang đo, kết quả kiểm định các giả thuyết. Kết luận và kiến nghị: Đƣa ra câu trả lời cho các câu hỏi nghiên cứu cụ thể. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 5 CHƢƠNG 1.
TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU Hiện nay, có 4 dòng nghiên cứu liên quan đến việc đo lƣờng sự thành công của HTTT (Grover et al., 1996): Dòng nghiên cứu thứ nhất: Nghiên cứu về các tiêu chí đánh giá sự thành công của HTTT. Dòng nghiên cứu này phát triển dựa trên lý thuyết về tiêu chuẩn thành công. Một số nghiên cứu cố gắng để xác định và lý giải cho việc sử dụng các tiêu chuẩn đánh giá sự thành công của HTTT dựa trên lý thuyết rút ra từ các lĩnh vực khoa học khác, có thể là thuộc về kinh tế hoặc thuộc về cá nhân. Các tiêu chí về kinh tế lý giải cho đề xuất xem xét sự thành công của một HTTT dựa trên mối quan hệ giữa lợi ích và chi phí.
Các tiêu chí về cá nhân đƣa ra 2 tiêu chuẩn chủ yếu để đo lƣờng sự thành công của HTTT là: sự hài lòng của ngƣời sử dụng và sự sử dụng hệ thống; trong khi các tiêu chuẩn ít đƣợc khám phá hơn là: chất lƣợng của việc ra quyết định, chất lƣợng của HTTT, số lƣợng của những lựa chọn. Các tiêu chí về cá nhân đƣợc sử dụng phổ biến hơn các tiêu chí về kinh tế để xác định những tiêu chuẩn về sự thành công của HTTT là bởi vì nó dễ dàng đƣợc đo lƣờng và liên kết với những đặc tính hoặc sự tồn tại của HTTT. Dòng nghiên cứu thứ hai: Nghiên cứu đo lƣờng sự thành công của HTTT. Dòng nghiên cứu này phát triển dựa trên thống kê và đánh giá các đo lƣờng sự thành công.
Các cấu trúc sự thành công của HTTT tập trung vào đặc tính đầu ra của HTTT (Sự hài lòng của ngƣời sử dụng hệ thống, tính dính kết của nhóm, tốc độ của việc ra quyết định, chất lƣợng của quyết định,.), thái độ về HTTT (sự tin tƣởng, sự hợp lý đƣợc nhận thức, sự hữu ích đƣợc nhận thức, dễ sử dụng, mong đợi của ngƣời sử dụng), đặc điểm sử dụng HTTT (việc sử dụng, hiệu quả của ngƣời sử dụng, năng suất của ngƣời sử dụng). Nói chung, những nghiên cứu này áp dụng kỹ thuật thống kê chính xác hơn để đánh giá sự ổn định của mô hình nghiên cứu đã đƣợc xác định từ nghiên cứu định tính trƣớc đó. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 6 Dòng nghiên cứu thứ ba: Nghiên cứu mối quan hệ giữa các tiêu chí đánh giá sự thành công của HTTT bằng cách liên kết các tiêu chí dựa trên lý luận và thống kê. Nhiều nghiên cứu kiểm định về mối quan hệ giữa các tiêu chí của sự thành công của HTTT đã đƣợc thực hiện.
Các nghiên cứu này cung cấp cái nhìn sâu sắc về mạng lƣới mối quan hệ giữa các thành phần trong cấu trúc của sự thành công. Dòng nghiên cứu thứ tư: Nghiên cứu những nhân tố tác động đến sự thành công của HTTT. Các nghiên cứu này tập trung vào yếu tố quyết định sự thành công của HTTT, tức là các biến độc lập hỗ trợ cho sự thành công của HTTT. Bài nghiên cứu của tác giả thuộc dòng nghiên cứu thứ tƣ, liên quan đến các nhân tố ảnh hƣởng đến sự thành công của HTTT, cụ thể là về HTTTKT và trong bối cảnh các DNNVV.
Do đó, tác giả sẽ sơ lƣợc các nghiên cứu về các nhân tố ảnh hƣởng đến sự thành công của HTTTKT, đặc biệt là trong bối cảnh các DNNVV, qua 3 bài nghiên cứu nƣớc ngoài và 3 bài nghiên cứu tại Việt Nam để tìm ra lỗ hổng nghiên cứu.1 Nghiên cứu nƣớc ngoài 1.1 Nghiên cứu Yap et al. (1992) Nhóm tác giả nghiên cứu về các nhân tố chính liên quan đến sự thành công của HTTT dựa trên máy tính trong các doanh nghiệp nhỏ. Doanh nghiệp nhỏ đƣợc định nghĩa trong bài nghiên cứu này là doanh nghiệp thỏa mãn hai trong ba tiêu chí sau: (1) Số lƣợng nhân viên trong doanh nghiệp không vƣợt quá 100; (2) Tài sản cố định của doanh nghiệp không vƣợt quá 8 triệu Đô la Singapore; (3) Doanh thu hằng năm không vƣợt quá 15 triệu Đô la Singapore. Sự thành công của HTTT đƣợc đo lƣờng bởi sự hài lòng của ngƣời sử dụng.
Dữ liệu đƣợc thu thập từ 96 doanh nghiệp nhỏ. Kết quả nghiên cứu cho thấy: Tám biến độc lập đƣợc đƣa vào mô hình nghiên cứu nhƣng chỉ có sáu biến có tƣơng quan thuận với sự thành công của HTTT dựa trên máy tính, đó là (1) hiệu quả tƣ vấn từ nhà tƣ vấn, (2) mức độ hỗ trợ của nhà cung cấp, (3) thời gian kinh nghiệm, (4) sự đầy đủ của các nguồn lực tài chính, (5) mức độ hỗ trợ của giám đốc TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 7 điều hành và (6) mức độ tham gia của ngƣời sử dụng; còn hai biến độc lập “số lƣợng các ứng dụng quản lý” và “sự hiện diện của một chƣơng trình phân tích hệ thống” thì không có ảnh hƣởng. Nhận xét: Mô hình nghiên cứu của nhóm tác giả đƣợc phát triển dựa trên đặc điểm riêng biệt của doanh nghiệp nhỏ nhƣ: thiếu nguồn lực tài chính, thiếu kinh nghiệm về HTTT dựa trên máy tính, thiếu chuyên gia nội bộ về HTTT dựa trên máy tính, ngƣời quản lý cũng là chủ sở hữu. So với các nghiên cứu trƣớc, nghiên cứu của nhóm tác giả đã phát triển hai khía cạnh sau: Thứ nhất, các nghiên cứu thực nghiệm trƣớc đây đã không đề cập đến hai nhân tố liên quan đến chuyên gia bên ngoài (bao gồm sự hỗ trợ của nhà cung cấp và hiệu quả của nhà tƣ vấn).
Nhóm tác giả đã đƣa hai nhân tố này vào mô hình nghiên cứu của mình và phát hiện ra, hai nhân tố này có một sự tác động mạnh mẽ đến sự thành công của HTTT dựa trên máy tính. Thứ hai, nghiên cứu đã đƣa ra một mô hình nghiên cứu liên quan đến những yếu tố chủ chốt tác động đến sự thành công của HTTTKT dựa trên máy tính riêng biệt cho bối cảnh của các doanh nghiệp nhỏ. Về mặt hạn chế của nghiên cứu, tác giả cho rằng, nghiên cứu trên còn điểm hạn chế nhƣ sau: Để xác định thang đo cho khái niệm sự thành công của HTTT dựa trên máy tính, nhóm tác giả đã tổng kết lại các nghiên cứu trƣớc và thấy rằng sự hài lòng của ngƣời sử dụng đƣợc sử dụng rộng rãi để đo lƣờng sự thành công của HTTT. Do đó, nhóm tác giả đã đo lƣờng sự thành công của HTTT bằng sự hài lòng của ngƣời sử dụng.
Tuy nhiên, theo DeLone và McLean, khái niệm sự thành công của HTTTKT là một khái niệm tƣơng đối phức tạp, việc chỉ đo lƣờng một khía cạnh trong 6 khía cạnh trong mô hình của DeLone và McLean để đo lƣờng sự thành công của HTTT có vẻ nhƣ là không đầy đủ. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Nghiên cứu Thong (2001) Doanh nghiệp nhỏ trong nghiên cứu đƣợc định nghĩa là doanh nghiệp có không quá 100 nhân viên. Trong nghiên cứu này, tác giả dựa trên mô hình HTTT thành công, một cấu trúc bao gồm “sự hài lòng của ngƣời sử dụng” và “tác động đến tổ chức” thì thích hợp để đo lƣờng sự thành công của HTTT. Lý thuyết nền cho nghiên cứu là lý thuyết dựa trên nguồn lực và lý thuyết phổ biến công nghệ.
Dựa trên hai lý thuyết này, tác giả đã đƣa ra mô hình nghiên cứu gồm 6 nhân tố tác động đến việc thực hiện thành công HTTT. Trong sự hạn chế về nguồn lực thời gian, các nhân tố tác động đến việc thực hiện thành công HTTT bao gồm: (1) sự hỗ trợ của nhà quản lý cấp cao, (2) sự tham gia của ngƣời sử dụng, (3) kế hoạch cho HTTT. Trong sự hạn chế về nguồn lực tài chính, yếu tố tác động là (4) sự đầu tƣ vào HTTT. Trong sự hạn chế về chuyên môn, yếu tố tác động là (5) kiến thức HTTT của ngƣời sử dụng.
Đồng thời, để khắc phục hạn chế về nguồn lực chuyên môn, các doanh nghiệp nhỏ thƣờng có xu hƣớng nhờ sự hỗ trợ tƣ chuyên gia bên ngoài, do đó (6) chuyên gia bên ngoài cũng là một nhân tố ảnh hƣởng đến việc thực hiện HTTT thành công. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng chuyên gia bên ngoài đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện thành công HTTT. Tiếp theo đó là các nhân tố: sự đầu tƣ vào HTTT, kiến thức HTTT của ngƣời sử dụng, sự tham gia của ngƣời sử dụng, sự hỗ trợ của nhà quản lý. Nhân tố kế hoạch cho HTTT không có tác động đến việc thực hiện thành công HTTT.
Lý giải cho điều này, tác giả cho rằng các doanh nghiệp nhỏ thƣờng không thực hiện việc lên kế hoạch. Ngoài việc quyết định sẽ chi trả bao nhiêu cho HTTT thì các chi tiết khác của việc lên kế hoạch cho HTTT đều bị phụ thuộc vào các chuyên gia bên ngoài (Kết quả phân tích dữ liệu cho thấy có sự tƣơng quan dƣơng giữa nhân tố kế hoạch cho HTTT và hiệu quả của nhà tƣ vấn) Nhận xét: TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 9 Nghiên cứu của tác giả Thong có một sự lập luận chặt chẽ từ hai lý thuyết nền để suy ra các biến độc lập tác động đến sự thành công của HTTTKT trong các doanh nghiệp nhỏ. Để đo lƣờng sự thành công của HTTT, tác giả đo lƣờng qua hai khía cạnh “sự hài lòng của ngƣời sử dụng” và “tác động đến tổ chức”. Thật khó để đánh giá đầy đủ khái niệm sự thành công của HTTT, tuy nhiên, việc đo lƣờng sự thành công của HTTT trên hai khía cạnh thay vì chỉ đo lƣờng một khía cạnh duy nhất đã mang một tính đầy đủ hơn.