BỘ CÔNG THƢƠNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƢƠNG THỊ THÀNH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN MỨC ĐỘ TUÂN THỦ NGUYÊN TẮC ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP TẠI DOANH NGHIỆP KIỂM TOÁN VIỆT NAM TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: KẾ TOÁN Mã chuyên ngành: 60340301 LUẬN VĂN THẠC SĨ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, NĂM 2020 Công trình đƣợc hoàn thành tại Trƣờng Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh. Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Ngƣời phản iện 1: PGS. Ngƣời phản iện 2: TS. Huỳnh Tấn Dũng . uận văn thạc s đƣợc ảo vệ tại Hội đồng chấm ảo vệ uận văn thạc s Trƣờng Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh ngày 04 tháng 6 năm 2020 Thành phần Hội đồng đánh giá luận văn thạc s gồm: 1. Nghuyễn Thị Thu Hiền . - Chủ tịch Hội đồng 2. Huỳnh Tấn Dũng . Phạm Quốc Thuần . Nguyễn Ngọc Khánh Dung . - Thƣ ký CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG TRƢỞNG KHOA KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN BỘ CÔNG THƢƠNG CỘNG HÕA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP Độc lập - Tự do - Hạnh phúc THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ Họ tên học viên: Trƣơng Thị Thành MSHV: 17000791 Ngày, tháng, năm sinh:14/03/1983 Nơi sinh: Bình Thuận Chuyên ngành: Kế toán Mã chuyên ngành:60340301 I. TÊN ĐỀ TÀI: Các nhân tố ảnh hƣởng đến mức độ tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp tại Doanh nghiệp kiểm toán Việt Nam trên địa àn thành phố Hồ Chí Minh. NHIỆM VỤ VÀ NỘI DUNG: Nghiên cứu các nhân tố ảnh hƣởng đến mức độ tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp tại Doanh nghiệp kiểm toán Việt Nam trên địa àn thành phố Hồ Chí Minh. NGÀY GIAO NHIỆM VỤ: Theo QĐ số 1274/QĐ – ĐHCN ngày 23/7/2019 III. NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ: 04/6/2020 IV. NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. Phan Văn Dũng Tp. Hồ Chí Minh, ngày 02 tháng 7 năm 2020 NGƢỜI HƢỚNG DẪN CHỦ NHIỆM BỘ MÔN ĐÀO TẠO TRƢỞNG KHOA KẾ TOÁN - KIỂM TOÁN LỜI CẢM ƠN Trƣớc tiên, Tôi chân thành cám ơn Ban Giám hiệu Nhà trƣờng, Phòng quản lý đào tạo Sau đại học, các khoa, phòng của trƣờng Đại học Công Nghiệp TP.HCM đã quan tâm, tạo điều điện thuận lợi cho Tôi trong quá trình thực hiện đề tài uận văn. Tôi chân thành cám ơn Quý thầy cô thuộc trƣờng Đại học Công Nghiệp trong thời gian qua đã tận tình giảng dạy để Tôi có đƣợc những kiến thức hữu ích nhất. Tôi xin ày tỏ lòng iết ơn đến TS. Phan Văn Dũng, ngƣời đã hết lòng hỗ trợ, giúp đỡ tôi thực hiện đề tài uận văn thạc s này. Trong suốt thời gian thực hiện uận văn, tôi luôn đƣợc thầy hƣớng dẫn, và luôn nhận đƣợc những góp ý quý áu để hoàn thành uận văn. Tôi chân thành cám ơn đến các cá nhân và đơn vị đã giúp đỡ, hỗ trợ tôi trong quá trình khảo sát thu thập dữ liệu liên quan đến đề tài. Tôi chân thành cám ơn đến gia đình, vì đó là chỗ dựa tinh thần ám áp nhất đã cổ vũ, động viên và hỗ trợ tôi trong quá trình thực hiện đề tài. Xin trân trọng cám ơn! i TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ Tên đề tài: Các nhân tố ảnh hƣởng đến mức độ tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp tại Doanh nghiệp kiểm toán Việt Nam trên địa àn Thành phố Hồ Chí Minh. Mục tiêu nghiên cứu tổng quát: Các nhân tố ảnh hƣởng đến mức độ tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp tại DNKT Việt Nam trên địa àn TP. Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu đƣợc thực hiện đối với các Doanh nghiệp kiểm toán Việt Nam trên địa àn Thành phố Hồ Chí Minh. Nghiên cứu đƣợc thực hiện ở phạm vi các nhân tố cản trở mức độ tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp tại DNKT Việt Nam trên địa àn TP, HCM. Đối tƣợng khảo sát: Ban giám đốc DNKT, Kiểm toán viên, Giảng viên giảng dạy về l nh vực kiểm toán. Phƣơng pháp nghiên cứu: Phƣơng pháp nghiên cứu hỗn hợp, kết hợp phƣơng pháp nghiên cứu định tính, phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng và phƣơng pháp tổng hợp, phân tích. Ý ngh a thực tiễn: Xây dựng đƣợc mô hình các nhân tố ảnh hƣởng đến mức độ tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp tại Doanh nghiệp kiểm toán Việt Nam trên địa àn TP. HCM chính là tài liệu tham khảo cho các đơn vị kiểm toán và nhà nghiên cứu khi nghiên cứu về nhân tố ảnh hƣởng đến mức độ tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp kiểm toán. Đề xuất kiến nghị nhằm nâng cao mức độ tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp kiểm toán cũng nhƣ nâng cao chất lƣợng kiểm toán. Kết cấu của uận văn: Mở đầu; Chƣơng 1: Tổng quan về l nh vực nghiên cứu; Chƣơng 2: Cơ sở lý thuyết; Chƣơng 3: Phƣơng pháp nghiên cứu và mô hình nghiên cứu; Chƣơng 4: Kết quả nghiên cứu và àn luận; Chƣơng 5: Kết luận và hàm ý chính sách. ii ABSTRACT Topic name: Factors affecting the degree of compliance with professional ethics principles in Vietnam Auditing firms in Ho Chi Minh City. General research objectives: Factors affecting the degree of compliance with professional ethics principles in Vietnam Auditing firms in Ho Chi Minh City. Research scope: The study was conducted for Vietnamese auditing firms in Ho Chi Minh City. The study was conducted on the factors that hinder the level of compliance with professional ethical principles in Audit Firms in Vietnam in Ho Chi Minh City. Respondents: Board of Directors of Auditing Firms, Auditors, Lecturers teaching auditing. Research Methods: Mixed research methods, combining qualitative research methods, quantitative research methods, and synthesis and analysis methods. Practical significance: Building a model of factors affecting the level of compliance with professional ethical principles in Vietnam Auditing firms in Ho Chi Minh City is a reference for auditing units and researchers when research on the factors that affect the level of compliance with auditing professional ethics. Proposals to improve the compliance with the ethical principles of the audit profession as well as improve the quality of audit. Structure of the thesis: Heading; Chapter 1: Overview of research fields; Chapter 2: Theoretical basis; Chapter 3: Research method and research model; Chapter 4: Research results and discussion; Chapter 5: Conclusion and policy implications. iii LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan ài uận văn thạc sỹ với đề tài “Các nhân tố ảnh hƣởng đến mức độ tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp tại Doanh nghiệp kiểm toán Việt Nam trên địa àn Thành phố Hồ Chí Minh” là do chính Tôi thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn khoa học của TS. Phan Văn Dũng, không sao chép của ất kỳ ai. Học viên Trƣơng Thị Thành iv MỤC LỤC MỤC ỤC .v DANH MỤC BẢNG BIỂU .x DANH MỤC HÌNH ẢNH . xi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT . xii MỞ ĐẦU . ý do chọn đề tài . Mục tiêu nghiên cứu .1 Mục tiêu nghiên cứu tổng quát .2 Mục tiêu nghiên cứu cụ thể . Câu hỏi nghiên cứu . Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tƣợng nghiên cứu.2 Phạm vi nghiên cứu .3 Đối tƣợng khảo sát . Phƣơng pháp nghiên cứu . Ý ngh a thực tiễn của uận văn. Kết cấu của uận văn .5 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĨNH VỰC NGHIÊN CỨU .1 Các nghiên cứu nƣớc ngoài liên quan đến nhân tố ảnh hƣởng tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp kế toán - kiểm toán .2 Các nghiên cứu tại Việt Nam liên quan đến nhân tố ảnh hƣởng tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp kế toán - kiểm toán .3 Khe hổng nghiên cứu .11 Kết luận chƣơng 1 .12 CHƢƠNG 2 CƠ SỞ Ý THUYẾT .1 Các vấn đề chung liên quan đến kiểm toán và đạo đức nghề nghiệp .1 Khái niệm Kiểm toán .2 Đặc điểm của kiểm toán .3 Khái niệm chất lƣợng kiểm toán .4 Đạo đức nghề nghiệp .5 Đạo đức nghề nghiệp kế toán - kiểm toán .6 Các nguyên tắc đạo đức cơ ản của chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán .2 Tổng hợp các nhân tố tác động đến tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp kiểm toán dựa trên cơ sở các nghiên cứu trƣớc .16 Kết luận chƣơng 2 .18 CHƢƠNG 3 PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 Phƣơng pháp nghiên cứu .1 Phƣơng pháp nghiên cứu định tính .2 Phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng .2 Quy trình nghiên cứu . Mô hình nghiên cứu dự kiến đƣợc đề xuất .4 Phƣơng trình hồi quy.25 Kết uận Chƣơng 3 .34 CHƢƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN UẬN .1 Thực trạng chung về việc tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp tại Doanh nghiệp kiểm toán Việt Nam trên địa àn TP.2 Kết quả nghiên cứu định tính.1 Kết quả thảo luận với chuyên gia .2 Các giả thuyết nghiên cứu về các nhân tố ảnh hƣởng đến mức độ tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp tại Doanh nghiệp kiểm toán Việt Nam trên địa àn TP.3 Xây dựng thang đo .3 Kết quả nghiên cứu định lƣợng và àn luận .1 Thông tin chung của đối tƣợng đƣợc khảo sát .2 Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo .3 Kết quả phân tích nhân tố khám phá (EFA).4 Kết quả phân tích hồi quy đa iến .5 Kiểm định giả thuyết .6 Bàn luận về các nhân tố ảnh hƣởng đến mức độ tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp tại Doanh nghiệp kiểm toán Việt Nam trên địa àn TP.46 Kết luận chƣơng 4 .48 CHƢƠNG 5 KẾT UẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH .3 Hạn chế và hƣớng nghiên cứu trong tƣơng lai .53 Kết luận chƣơng 5 .55 TÀI IỆU THAM KHẢO .58 Ý ỊCH TRÍCH NGANG CỦA HỌC VIÊN .86 vii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1 Bảng tổng hợp nhân tố ảnh hƣởng tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp kiểm toán của các nghiên cứu trƣớc .1 Thang đo các nhân tố tác động đến mức độ tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp tại DNKT Việt Nam .2 Bảng kết quả số lƣợng khảo sát .3 Bảng thông tin về công việc đảm trách .4 Bảng thông tin về thời gian, kinh nghiệm làm việc .5 Bảng kết quả kiểm định Cron ach Alpha của iến “ Hệ thống pháp luật về kiểm toán độc lập” .6 Bảng kết quả kiểm định Cron ach Alpha của iến “ Các nguy cơ ảnh hƣởng tới việc tuân thủ nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp kiểm toán” .7 Bảng kết quả kiểm định Cron ach Alpha của iến “ Chính sách quản lý của DNKT” .8 Bảng kết quả kiểm định Cron ach Alpha của iến “ Ý thức của Kiểm toán viên” .9 Bảng kết quả kiểm định Cron ach Alpha của iến “ Mức độ tuân thủ nguyên tắc ĐĐNN tại DNKT Việt Nam” .10 Bảng kết quả kiểm định sự thích hợp của phân tích nhân tố và tƣơng quan của các iến quan sát trong nhân tố .11 Kiểm định mức độ giải thích của các iến quan sát đối với nhân tố .12 Bảng ma trận xoay nhân tố .