MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong kỷ nguyên công nghiệp hóa hậu hiện đại hiệu quả hoạt động bền vững là yếu tố sống còn để thành công trong môi trường cạnh tranh và là m c tiêu then chốt của mọi tổ chức Một nhân tố thường xuyên được các nhà khoa học nhắc đến có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp là lợi thế cạnh tranh bền vững Nhận thức được tầm quan trọng trong việc xây dựng chiến lược cạnh tranh bền vững các doanh nghiệp ngày nay đã và đang tập trung nghiên cứu các nguồn lực và thế mạnh nội tại để duy trì sự ổn định trong hoạt động sản xuất kinh doanh Bên cạnh đó không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí sản xuất tăng năng suất, lợi thế cạnh tranh bền vững còn giúp doanh nghiệp tạo dựng được ưu thế vượt trội so với đối thủ và khẳng định vị thế trên thị trường Đi sâu tìm hiểu về tác động của lợi thế cạnh tranh bền vững đối với hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhóm tác giả nhận thấy có một số nghiên cứu khác trong và ngoài nước đã chứng minh rằng lợi thế cạnh tranh có tác động đáng kể lên hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Suhong Li và cộng sự (2004) thực hiện nghiên cứu tại gần 200 doanh nghiệp tại Hoa Kỳ cũng đã nhận định rằng lợi thế cạnh tranh bền vững có thể có tác động trực tiếp và tích cực đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Ngoài việc làm rõ kiến cho rằng lợi thế cạnh tranh giúp doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí Adekunle và Kajola (2010) còn bổ sung thêm luận điểm về việc xác định đúng lợi thế cạnh tranh bền vững trong dài hạn sẽ giúp cải tiến và làm tăng thêm giá trị cho sản phẩm tăng doanh thu và đảm bảo sự tồn tại của doanh nghiệp Còn tại thị trường Việt Nam các nhà nghiên cứu cũng cho rằng lợi thế cạnh tranh bền vững được duy trì trong thời gian dài cũng quyết định đến sự tồn tại của doanh nghiệp Theo Nguyễn Lê Cường và Nguyễn Phương Anh (2020) các doanh nghiệp tại Việt Nam nếu muốn duy trì và khẳng định vị trí tối ưu trên thị trường bằng cách dựng lên rào cản đối với đối thủ cạnh tranh và nâng cao hiệu quả hoạt động thì phải thúc đẩy các nguồn lực tạo nên lợi thế cạnh tranh bền vững Do đó xác định lợi thế cạnh tranh bền vững phù hợp và phát triển nó trong dài hạn chính là yếu tố cần thiết để doanh nghiệp duy trì hiệu quả hoạt động kinh doanh Hiện nay bên cạnh những nghiên cứu chỉ ra mối quan hệ giữa lợi thế cạnh tranh bền vững và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp thì có rất nhiều nghiên cứu chỉ ra các nhân tố tác động đến lợi thế cạnh tranh bền vững điển hình như: chiến lược dẫn đạo về chi phí (Saeidi và cộng sự 2015; Walsh và Dodds 2017; Khan và Yang, 2018), trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (Djuric và Filipovic 2015; Ceglinski và cộng sự 2017; Ayuso và Navarrete 2018) hay khả năng đổi mới (Čater 2009; Ling 2013; TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat 2 Monteiro và cộng sự 2017)… Tuy nhiên đối với mỗi ngành nghề khác nhau trong điều kiện phát triển kinh tế khác nhau thì các nhân tố tác động lên lợi thế cạnh tranh bền vững doanh nghiệp lại khác nhau kể cả trong cùng ngành sản xuất thì đối với mỗi phạm vi khu vực lại có những khác biệt trong việc phát triển lợi thế cạnh tranh bền vững và hiệu suất kinh doanh. Mặc dù một trong những vấn đề chính được các chuyên gia quan tâm đến là lợi thế cạnh tranh bền vững của từng doanh nghiệp trong từng phân khúc của ngành Tuy nhiên các nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến lợi thế cạnh tranh bền vững và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp vẫn còn hạn chế đặc biệt là trong lĩnh vực bất động sản tại Việt Nam và đặc biệt là khu vực Bắc Trung Bộ Khu vực Bắc Trung Bộ là một khu vực có địa hình kéo dài hẹp ngang bao gồm cả vùng núi trung du ven biển và hải đảo có tiềm năng phát triển cơ cấu kinh tế đa dạng phong phú do vậy nơi đây trở thành địa điểm được nhiều doanh nghiệp lựa chọn để phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh Ngoài ra vùng Bắc Trung Bộ nằm kề bên vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và vùng kinh tế trọng điểm miền Trung nằm trên tr c giao thông Bắc Nam về đường sắt đường bộ; nhiều đường ô tô hướng Đông Tây gồm các quốc lộ chính: 7 8 9… nên vô cùng thuận tiện cho quá trình vận chuyển nguyên vật liệu và giao thương giữa các nhà đầu tư với các dự án bất động sản Theo thống kê của C c cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng trong năm 2021 khu vực Bắc Trung Bộ có hơn 260 dự án được đưa vào quy hoạch với tổng quy mô 62 8 nghìn ha trong đó Thanh Hoá là tỉnh có có quy mô bất động sản lớn nhất với thị phần đạt 19% Ngoài ra báo cáo của Hội Môi giới BĐS Việt Nam cũng thống kê rằng trong qu III năm 2021 tại Thanh Hóa Nghệ An và Hà Tĩnh có 18 được dự án bán ra gồm: 8 dự án mới và 10 dự án cũ; cung cấp khoảng 2 235 sản phẩm với nhiều loại hình nổi bật như: liền kề nghỉ dưỡng và đất nền công nghiệp Mặt khác do đặc điểm đặc thù về địa hình mà mỗi năm khu vực Bắc Trung Bộ phải hứng chịu nhiều thiên tai hơn các khu vực khác gây ra thiệt hại nặng nề cho một số dự án bất động sản Để hỗ trợ giải quyết phần nào khó khăn chính phủ và bộ xây dựng đã có sự chỉ đạo kịp thời đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư và đề xuất giảm lãi suất vay vốn tín d ng cho các doanh nghiệp ở mức 8-10% (Bộ xây dựng 2022) Là khu vực có cả những thuận lợi và khó khăn Bắc Trung Bộ vẫn giữ vị thế là cầu nối kinh tế của cả nước và các doanh nghiệp kinh doanh Bất động sản cũng giữ vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sức mạnh kinh tế vùng Phát triển thế mạnh nội tại kết hợp cùng chiến lược cạnh tranh mang tính bền vững sẽ cải thiện hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp bất động sản Bắc Trung Bộ một cách đáng kể Chính vì vậy đề tài ―Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến lợi thế cạnh tranh bền vững và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp trong lĩnh vực bất động sản tại các tỉnh khu vực Bắc Trung Bộ‖ mang tính cấp thiết và cần được đi sâu nghiên cứu TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat 3 để đưa ra những giải pháp cho các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản tại khu vực Bắc Trung Bộ. Tổng quan nghiên cứu 2.
Tổng quan nghiên cứu lợi thế cạnh tranh bền vững Từ những năm 90 của thế kỷ 20, lợi thế cạnh tranh bền vững đã được các nhà nghiên cứu chiến lược xem như là một phương pháp tối ưu hoá thế mạnh của các doanh nghiệp trên thị trường và duy trì hiệu quả hoạt động kinh doanh trong thời gian dài Định nghĩa và các nhân tố ảnh hưởng lên lợi thế cạnh tranh bền vững ngày càng thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu trên thế giới. Tổng quan khái niệm về lợi thế cạnh tranh bền vững Khái niệm lợi thế cạnh tranh bền vững đã được thảo luận rộng rãi bởi nhiều nhà nghiên cứu trước đây Hầu hết các nghiên cứu chủ yếu điều tra các yếu tố tạo điều kiện thuận lợi và tác động đến lợi thế cạnh tranh bền vững của một công ty chẳng hạn như trình độ trí tuệ (Hsu và Wang 2012) đổi mới (Barrett và Sexton 2006) hoặc năng lực năng động (Bowman và Ambrosini 2003; Easterby-Smith và Prieto, 2008; Macher và Mowery 2009; Pandza và Thorpe 2009) Mối quan hệ này được xem như là l tưởng để doanh nghiệp mang hiệu suất vượt trội (Cantele 2018) Tuy nhiên những nghiên cứu này hiếm khi đi sâu phân tích mức độ tác động cũng như thang đo c thể của từng nhân tố tác động lên lợi thế cạnh tranh bền vững Ở một khía cạnh khác Ma H (2000) lại cho rằng ―thuật ngữ lợi thế cạnh tranh bền vững là một thuật ngữ quan hệ‖ Nó thể hiện sự tương quan giữa các nhân tố tác động lên lợi thế cạnh tranh bền vững và lợi thế cạnh tranh xuất phát từ các nguồn lực chính của doanh nghiệp thì mới được gọi là bền vững (Tracey và các cộng sự 1999; Teece 2016; B Maury và các cộng sự 2018) Tổng quan về các nhân tố tác động lên lợi thế cạnh tranh bền vững Wernerfelt (1984), Dierickx và Cool (1989); Mahoney và Pandian (1992); Amit và Schoemaker (1993); Arsawan và cộng sự (2020) khi tiến hành những nghiên cứu về quản trị chiến lược đã nhận thấy khả năng và nguồn lực của công ty cho phép họ tạo ra tỷ suất lợi nhuận vượt trội và tích luỹ để tối ưu lợi nhuận so với đối thủ cạnh tranh trên thị trường và đảm bảo lợi thế cạnh tranh bền vững Nghiên cứu thực nghiệm khảo sát tại nhiều doanh nghiệp cho thấy tồn tại sự khác nhau giữa các nhóm nhân tố ảnh hưởng tới lợi thế cạnh tranh bền vững ph thuộc mỗi khu vực kinh tế và thuộc từng nhóm ngành khác nhau được đưa vào nghiên cứu Biện minh cho những lập luận trên Penrose (1959) và Barney (1991 1994) chứng minh rằng sự khác biệt của các nhóm nhân tố tác động là sự không đồng nhất giữa khả năng và nguồn lực được tích luỹ tại các công ty. Thêm vào đó việc thực hiện những chiến lược tập trung vào các nhóm nhân tố ảnh hưởng sẽ giúp doanh nghiệp tạo ra giá trị không trùng lặp nổi trội hơn đối TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat 4 thủ trên cùng phân khúc thị trường và có khả năng duy trì lợi thế cạnh tranh trong thời gian dài.