Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm toán liên tục tại Việt Nam - Đặng Đình Tân, Trường Đại ...

• Tác giả: Đặng Đình Tân
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thị Giang Tân
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Kiểm Toán Liên Tục Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng nghiên cứu
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu và thời gian nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Những đóng góp của nghiên cứu
• 0.7. Kết cấu của luận án
• 1. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC
• 1.1. Các nghiên cứu của nước ngoài
• 1.1.1. Các nghiên cứu về các nhân tố thúc đẩy thực hiện KTLT
• 1.1.2. Nhu cầu của NSD trong việc được cung cấp thông tin tin cậy bởi KTLT theo thời gian thực (real-time information)
• 1.1.3. Nhu cầu của doanh nghiệp và KTV về KTLT
• 1.1.3.1. Nhu cầu của doanh nghiệp về KTLT
• 1.1.3.2. Nhu cầu của KTV về KTLT
• 1.1.4. Điều kiện về HTTT của doanh nghiệp để thực hiện KTLT
• 1.1.4.1. Hệ thống xử lý trực tuyến – thời gian thực (online real-time systems) và hệ quản trị cơ sở dữ liệu
• 1.1.4.2. Hệ thống hỗ trợ hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP)
• 1.1.4.3. Nguồn dữ liệu lớn (Big Data) và công nghệ phân tích dữ liệu (Data Analytics)
• 1.1.4.4. Ngôn ngữ báo cáo kinh doanh mở rộng (eXtensible Business Reporting Language – XBRL)
• 1.1.5. Các nghiên cứu về trở ngại đối với thực hiện KTLT
• 1.1.6. Trở ngại về tổ chức và HTTT của doanh nghiệp
• 1.1.6.1. Những người quản lý cấp cao của doanh nghiệp cho rằng KTLT không cần thiết
• 1.1.6.2. Tình trạng quá tải thông tin (information overload)
• 1.1.6.3. Thiếu chuẩn hóa, tính hoạt động của doanh nghiệp
• 1.1.7. Trở ngại về sự toàn vẹn của HTTT của doanh nghiệp
• 1.1.8. Trở ngại về nguồn lực tài chính của doanh nghiệp
• 1.1.9. Trở ngại về năng lực chuyên môn của KTV
• 1.1.10. Trở ngại về điều kiện pháp lý
• 1.2. Các nghiên cứu trong nước
• 1.2.1. Nhu cầu của nghề nghiệp kiểm toán về KTLT nhằm ứng phó với ảnh hưởng của tiến bộ về CNTT
• 1.2.2. Nhu cầu của một số doanh nghiệp về KTLT nhằm đáp ứng các yêu cầu tuân thủ và quản trị rủi ro
• 1.3. Kết quả đạt được của các nghiên cứu trước và khoảng trống lý thuyết
• 1.3.1. Kết quả đạt được của các nghiên cứu trước
• 1.3.2. Khoảng trống nghiên cứu và mục tiêu nghiên cứu của luận án
• 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Một số khái niệm
• 2.1.1. Khái niệm về kiểm toán
• 2.1.2. Khái niệm về KTLT
• 2.1.3. Lịch sử hình thành của KTLT
• 2.1.3.1. Giai đoạn trước năm 2002
• 2.1.3.2. Giai đoạn từ năm 2002 cho đến nay
• 2.1.4. Các cách tiếp cận về công nghệ để thực hiện KTLT
• 2.1.4.1. Sử dụng chương trình kiểm toán tích hợp
• 2.1.4.2. Sử dụng chương trình giám sát độc lập
• 2.1.5. Lợi ích của KTLT
• 2.1.5.1. Lợi ích của KTLT đối với NSD thông tin được kiểm toán
• 2.1.5.2. Lợi ích của KTLT đối với doanh nghiệp được kiểm toán
• 2.1.5.3. Lợi ích của KTLT đối với KTV
• 2.2. Các lý thuyết nền tảng
• 2.2.1. Lý thuyết về cung và cầu (Theory of supply and demand)
• 2.2.2. Lý thuyết khuếch tán đổi mới (Diffusion of innovation theory)
• 2.2.3. Lý thuyết phát tín hiệu (Signaling theory)
• 2.2.4. Lý thuyết ủy nhiệm (Agency theory)
• 2.3. Khung lý thuyết và các khái niệm nghiên cứu
• 2.3.1. Khung lý thuyết của nghiên cứu
• 2.3.2. Định nghĩa các khái niệm nghiên cứu
• 2.4. Mô hình nghiên cứu và các giả thuyết nghiên cứu
• 2.4.1. Mô hình nghiên cứu
• 2.4.2. Các giả thuyết nghiên cứu
• 2.4.2.1. Các giả thuyết nghiên cứu về ảnh hưởng của các nhân tố thúc đẩy sự hình thành và phát triển của KTLT tại Việt Nam
• 2.4.2.2. Các giả thuyết nghiên cứu về ảnh hưởng của các nhân tố trở ngại đối với sự hình thành và phát triển của KTLT tại Việt Nam
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu và thiết kế nghiên cứu
• 3.1.1. Phương pháp tiếp cận nghiên cứu của luận án
• 3.1.2. Lựa chọn thiết kế nghiên cứu của luận án
• 3.2. Thiết kế nghiên cứu của luận án
• 3.2.1. Nghiên cứu định tính
• 3.2.1.1. Cách tiếp cận nghiên cứu định tính của luận án
• 3.2.1.2. Quy trình nghiên cứu định tính
• 3.2.2. Nghiên cứu định lượng
• 3.2.2.1. Quy trình nghiên cứu định lượng
• 3.2.2.2. Xây dựng thang đo nghiên cứu
• 3.2.2.3. Cấu trúc của bảng câu hỏi khảo sát
• 3.2.2.4. Kiểm tra sơ bộ giá trị và độ tin cậy của thang đo
• 3.2.2.5. Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu định lượng
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả nghiên cứu và thảo luận về sự hình thành của KTLT tại Việt Nam
• 4.1.1. Sự hình thành của KTLT trong lĩnh vực KTNB tại Việt Nam
• 4.1.1.1. Đối với các công ty niêm yết không thuộc lĩnh vực tài chính
• 4.1.1.2. Đối với các ngân hàng và các công ty niêm yết thuộc lĩnh vực tài chính
• 4.1.2. Sự hình thành của KTLT trong lĩnh vực KTĐL tại Việt Nam
• 4.1.3. Kết luận chung về sự hình thành của KTLT tại Việt Nam
• 4.2. Kết quả nghiên cứu và thảo luận về nghiên cứu khám phá các nhân tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển của KTLT tại Việt Nam
• 4.3. Kết quả nghiên cứu định lượng và thảo luận
• 4.3.1. Thu thập dữ liệu (khảo sát chính thức)
• 4.3.2. Phân tích kết quả nghiên cứu
• 4.3.3. Kết quả nghiên cứu định lượng và thảo luận
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Những đóng góp mới của nghiên cứu
• 5.2. Một số kiến nghị
• 5.2.1. Đối với các doanh nghiệp
• 5.2.2. Đối với các DNKiT
• 5.2.3. Đối với các tổ chức nghề nghiệp, tổ chức đào tạo
• 5.2.4. Đối với các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan
• 5.3. Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.3.1. Hạn chế của nghiên cứu
• 5.3.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhân tố ảnh hưởng đến kiểm toán liên tục tại Việt Nam

Kiểm toán liên tục (KTLT) đang trở thành một xu hướng quan trọng trong lĩnh vực kiểm toán tại Việt Nam. Sự phát triển của công nghệ thông tin đã tạo ra những cơ hội mới cho việc thực hiện kiểm toán một cách hiệu quả hơn. Tuy nhiên, để KTLT có thể phát triển mạnh mẽ, cần phải hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển của nó. Các yếu tố này bao gồm cả điều kiện nội bộ của doanh nghiệp và các yếu tố bên ngoài như quy định pháp lý và nhu cầu của thị trường.

1.1. Khái niệm và vai trò của kiểm toán liên tục

KTLT được định nghĩa là phương pháp kiểm toán cho phép kiểm toán viên phát hành báo cáo kiểm toán ngay sau khi giao dịch phát sinh. Điều này giúp nâng cao tính minh bạch và độ tin cậy của thông tin tài chính. KTLT không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn cho các bên liên quan như nhà đầu tư và cơ quan quản lý.

1.2. Tình hình thực hiện kiểm toán liên tục tại Việt Nam

Tại Việt Nam, KTLT đang dần được áp dụng trong nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực tài chính. Tuy nhiên, việc triển khai còn gặp nhiều khó khăn do thiếu hụt về công nghệ và nguồn lực. Các doanh nghiệp cần phải đầu tư vào hệ thống công nghệ thông tin để có thể thực hiện KTLT một cách hiệu quả.

II. Các thách thức trong việc triển khai kiểm toán liên tục tại Việt Nam

Mặc dù KTLT mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc triển khai nó tại Việt Nam vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các nhân tố ảnh hưởng như quy định pháp lý, sự chấp nhận của các bên liên quan và khả năng của đội ngũ kiểm toán viên là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Quy định pháp lý và chính sách hỗ trợ

Quy định pháp lý hiện tại chưa hoàn toàn hỗ trợ cho việc thực hiện KTLT. Cần có những chính sách rõ ràng hơn để khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng phương pháp này. Việc thiếu các quy định cụ thể có thể làm giảm tính khả thi của KTLT.

2.2. Sự chấp nhận của các bên liên quan

Sự chấp nhận của các bên liên quan, bao gồm cả nhà đầu tư và cơ quan quản lý, là rất quan trọng. Nếu không có sự tin tưởng vào KTLT, việc triển khai sẽ gặp khó khăn. Cần có các chiến lược truyền thông hiệu quả để nâng cao nhận thức về lợi ích của KTLT.

III. Phương pháp triển khai kiểm toán liên tục hiệu quả tại Việt Nam

Để triển khai KTLT một cách hiệu quả, các doanh nghiệp cần áp dụng những phương pháp phù hợp. Việc đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân lực là rất cần thiết. Các nhân tố ảnh hưởng như quy trình làm việc và công nghệ sẽ quyết định sự thành công của KTLT.

3.1. Đầu tư vào công nghệ thông tin

Công nghệ thông tin là yếu tố then chốt trong việc thực hiện KTLT. Doanh nghiệp cần đầu tư vào các hệ thống quản lý dữ liệu và phần mềm kiểm toán để tự động hóa quy trình kiểm toán. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác của các báo cáo kiểm toán.

3.2. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

Đào tạo đội ngũ kiểm toán viên về KTLT là rất quan trọng. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế để giúp kiểm toán viên nắm vững các công nghệ mới và phương pháp kiểm toán hiện đại. Điều này sẽ giúp nâng cao năng lực và hiệu quả công việc của họ.

IV. Ứng dụng thực tiễn của kiểm toán liên tục tại Việt Nam

KTLT đã được áp dụng trong nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam và đã mang lại những kết quả tích cực. Các nhân tố ảnh hưởng như sự cải thiện trong quản lý rủi ro và tăng cường tính minh bạch là những lợi ích rõ ràng của KTLT.

4.1. Cải thiện quản lý rủi ro

KTLT giúp doanh nghiệp phát hiện kịp thời các giao dịch bất thường, từ đó nâng cao khả năng quản lý rủi ro. Việc thực hiện kiểm toán thường xuyên giúp doanh nghiệp có thể điều chỉnh kịp thời các chiến lược kinh doanh.

4.2. Tăng cường tính minh bạch

KTLT góp phần nâng cao tính minh bạch trong báo cáo tài chính. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp xây dựng lòng tin với các bên liên quan mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút đầu tư.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kiểm toán liên tục tại Việt Nam

KTLT có tiềm năng lớn để phát triển tại Việt Nam. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý và sự chấp nhận từ các doanh nghiệp. Các nhân tố ảnh hưởng như chính sách và công nghệ sẽ quyết định sự thành công của KTLT trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển KTLT

Trong tương lai, KTLT cần được phát triển theo hướng tích hợp công nghệ mới và cải tiến quy trình kiểm toán. Các doanh nghiệp cần chủ động tìm kiếm các giải pháp công nghệ để nâng cao hiệu quả kiểm toán.

5.2. Vai trò của các cơ quan quản lý

Các cơ quan quản lý cần có những chính sách hỗ trợ rõ ràng để khuyến khích việc áp dụng KTLT. Việc tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi sẽ giúp các doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc triển khai KTLT.