Nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng kế toán quản trị trong doanh nghiệp tại TP.HCM

Khám phá các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán quản trị trong doanh nghiệp tại TP.HCM qua luận văn thạc sĩ chi tiết và sâu sắc.

• Tác giả: Nguyễn Vũ Thanh Giang
• Người hướng dẫn: TS. Huỳnh Lợi
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. HCM
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Việc Vận Dụng Kế Toán Quản Trị Trong Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Tại Địa Bàn TP.HCM
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VẬN DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ
• 1.1. Tổng quan về các công trình nghiên cứu nước ngoài
• 1.2. Tổng quan về các công trình nghiên cứu trong nước
• 1.3. Kết quả kế thừa và phát triển
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Tổng quan về kế toán quản trị
• 2.2. Đặc điểm kế toán quản trị
• 2.3. Nội dung kế toán quản trị và sự thay đổi trọng tâm thông tin của KTQT
• 2.4. Lý thuyết nền ảnh hưởng đến nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến áp dụng kế toán quản trị
• 2.4.1. Lý thuyết bất định
• 2.4.2. Lý thuyết xã hội học
• 2.4.3. Lý thuyết đại diện
• 2.4.4. Lý thuyết dự phòng
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Khung nghiên cứu và quy trình nghiên cứu
• 3.1.1. Khung nghiên cứu
• 3.1.2. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Xây dựng mô hình nghiên cứu các nhân tố tác động đến việc vận dụng KTQT trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại TP
• 3.2.1. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 3.2.2. Thiết kế nghiên cứu định tính
• 3.2.2.1. Kết quả thảo luận chuyên gia
• 3.2.3. Phương pháp nghiên cứu định lượng
• 3.2.3.1. Xây dựng các thang đo
• 3.2.3.2. Phương pháp đo lường và tính toán dữ liệu
• 3.2.3.3. Thiết kế nghiên cứu định lượng
• 3.2.3.4. Mô hình hồi quy
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kết quả nghiên cứu
• 4.1.1. Thông tin về các công ty được khảo sát
• 4.1.2. Mức độ vận dụng KTQT ở các công ty được khảo sát
• 4.1.3. Khảo sát các yếu tố tác động đến việc vận dụng KTQT trong các doanh nghiệp trên địa bàn TP
• 4.1.3.1. Kết quả phân tích
• 4.1.3.1.1. Phân tích nhân tố khám phá (EFA) của biến độc lập
• 4.1.3.1.2. Phân tích hồi quy
• 4.1.3.2. Kết quả và thảo luận
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Hạn chế và kiến nghị hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• appendix.1. Tài liệu tham khảo trong nước
• appendix.2. Tài liệu tham khảo nước ngoài
• appendix.3. Phụ lục 1: Bảng tổng hợp kết quả các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước
• appendix.4. Phụ lục 2: Kết quả khảo sát
• appendix.5. Phụ lục 3: Bảng câu hỏi khảo sát
• appendix.6. Phụ lục 4: Danh sách chuyên gia

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán quản trị

Kế toán quản trị đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin cho các nhà quản lý doanh nghiệp. Kế toán quản trị không chỉ giúp theo dõi và kiểm soát chi phí mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược. Theo nghiên cứu, việc áp dụng kế toán quản trị tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại TP.HCM còn gặp nhiều khó khăn do thiếu hụt thông tin và công cụ quản lý hiện đại. Các nhà quản lý cần nhận thức rõ về tầm quan trọng của kế toán quản trị trong việc tối ưu hóa quy trình quản lý tài chính và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Việc sử dụng các công cụ như phân tích tài chính và lập kế hoạch ngân sách là cần thiết để cải thiện hiệu suất hoạt động của doanh nghiệp.

1.1 Đặc điểm của kế toán quản trị

Kế toán quản trị có những đặc điểm riêng biệt so với kế toán tài chính. Nó tập trung vào việc cung cấp thông tin nội bộ cho các nhà quản lý nhằm hỗ trợ trong việc ra quyết định. Kế toán quản trị không chỉ dừng lại ở việc ghi chép số liệu mà còn bao gồm việc phân tích và dự báo. Các doanh nghiệp tại TP.HCM cần chú trọng đến việc phát triển hệ thống kế toán quản trị để đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng cao từ các nhà quản lý. Việc áp dụng các công nghệ mới trong kế toán quản trị sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh và tối ưu hóa chi phí sản xuất.

II. Các nhân tố ảnh hưởng đến kế toán quản trị

Nghiên cứu chỉ ra rằng có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán quản trị tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở TP.HCM. Các nhân tố này bao gồm nhận thức của nhà quản lý, quy mô doanh nghiệp, và mức độ cạnh tranh trong thị trường. Đặc biệt, sự hiểu biết và nhận thức của nhà quản lý về kế toán quản trị có ảnh hưởng lớn đến quyết định áp dụng các công cụ và phương pháp kế toán hiện đại. Ngoài ra, môi trường kinh doanh và các chính sách hỗ trợ từ chính phủ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy việc áp dụng kế toán quản trị.

2.1 Nhận thức của nhà quản lý

Nhận thức của nhà quản lý về kế toán quản trị là một trong những yếu tố quyết định đến việc áp dụng các phương pháp kế toán hiện đại. Nếu nhà quản lý không nhận thức được tầm quan trọng của kế toán quản trị, họ sẽ không đầu tư vào các công cụ và hệ thống cần thiết. Việc nâng cao nhận thức thông qua đào tạo và các chương trình hỗ trợ từ chính phủ có thể giúp cải thiện tình hình này. Các doanh nghiệp cần tổ chức các khóa đào tạo về kế toán quản trị để giúp nhà quản lý hiểu rõ hơn về lợi ích của việc áp dụng các công cụ này trong quản lý tài chính.

III. Quy trình kế toán quản trị

Quy trình kế toán quản trị bao gồm nhiều bước từ thu thập thông tin, phân tích, đến báo cáo. Các doanh nghiệp cần xây dựng một quy trình rõ ràng để đảm bảo thông tin được xử lý một cách hiệu quả. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quy trình này sẽ giúp tăng cường độ chính xác và giảm thiểu sai sót. Các công cụ như phần mềm kế toán hiện đại có thể hỗ trợ doanh nghiệp trong việc thu thập và phân tích dữ liệu tài chính một cách nhanh chóng và hiệu quả.

3.1 Phân tích tài chính

Phân tích tài chính là một phần quan trọng trong quy trình kế toán quản trị. Nó giúp các nhà quản lý hiểu rõ hơn về tình hình tài chính của doanh nghiệp và đưa ra các quyết định đúng đắn. Các chỉ số tài chính như tỷ suất lợi nhuận, tỷ lệ nợ, và vòng quay tài sản cần được theo dõi thường xuyên. Việc sử dụng các công cụ phân tích tài chính sẽ giúp doanh nghiệp nhận diện được các vấn đề tiềm ẩn và có biện pháp khắc phục kịp thời.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, kế toán quản trị (KTQT) trở thành công cụ không thể thiếu trong quản lý doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM). Theo khảo sát thực tế, khoảng 120 doanh nghiệp vừa và nhỏ tại TP.HCM đã được nghiên cứu nhằm đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQT. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định các nhân tố tác động và mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến việc vận dụng KTQT trong các DNVVN trên địa bàn TP.HCM, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả vận dụng KTQT.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang hoạt động hoặc có ý định vận dụng KTQT tại TP.HCM, với dữ liệu thu thập từ 120 doanh nghiệp qua khảo sát trực tiếp. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao nhận thức của nhà quản lý về vai trò của KTQT, đồng thời giúp doanh nghiệp tối ưu hóa công tác quản trị, tăng cường khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững. Các chỉ số như quy mô doanh nghiệp, trình độ nhân viên kế toán, chiến lược kinh doanh và chi phí tổ chức KTQT được xem xét kỹ lưỡng nhằm đánh giá tác động cụ thể đến việc vận dụng KTQT.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết nền tảng gồm:

• Lý thuyết bất định: Nhấn mạnh tính đặc thù và sự biến đổi của môi trường kinh doanh, cho rằng mô hình KTQT phải phù hợp với đặc điểm riêng của từng doanh nghiệp.
• Lý thuyết xã hội học: Phân tích mối quan hệ tương tác giữa các cá nhân và tổ chức trong doanh nghiệp, nhấn mạnh vai trò của văn hóa doanh nghiệp và các yếu tố xã hội trong việc vận dụng KTQT.
• Lý thuyết đại diện: Tập trung vào mối quan hệ giữa nhà quản lý và cổ đông, đề cập đến sự bất cân xứng thông tin và vai trò của KTQT trong việc giảm thiểu rủi ro và xung đột lợi ích.
• Lý thuyết tâm lý: Nghiên cứu ảnh hưởng của yếu tố con người, động lực nhóm và môi trường làm việc đến hiệu quả vận dụng KTQT.
• Lý thuyết dự phòng: Mô tả sự thích ứng của KTQT với sự thay đổi về cơ cấu tổ chức và công nghệ trong doanh nghiệp.

Các khái niệm chính bao gồm: nhận thức về KTQT của chủ doanh nghiệp, chiến lược kinh doanh, quy mô doanh nghiệp, văn hóa doanh nghiệp, trình độ nhân viên kế toán và chi phí tổ chức KTQT.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng:

• Phương pháp định tính: Thảo luận chuyên gia với 5 chuyên gia có kinh nghiệm trên 10 năm trong lĩnh vực KTQT và quản lý doanh nghiệp nhằm hiệu chỉnh mô hình nghiên cứu và các thang đo.
• Phương pháp định lượng: Khảo sát 150 doanh nghiệp vừa và nhỏ tại TP.HCM, thu về 134 phản hồi, trong đó 120 bảng câu hỏi hợp lệ được sử dụng để phân tích. Đối tượng khảo sát là các giám đốc điều hành, giám đốc tài chính, kế toán trưởng hoặc nhân viên có liên quan đến KTQT.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phần mềm SPSS 20, bao gồm kiểm định độ tin cậy thang đo bằng Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) để xác định cấu trúc thang đo, và phân tích hồi quy tuyến tính đa biến để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến việc vận dụng KTQT. Cỡ mẫu được xác định theo công thức n = 50 + 8m (m = 6 biến độc lập), đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức về KTQT của chủ doanh nghiệp: Đây là nhân tố có ảnh hưởng mạnh nhất đến việc vận dụng KTQT. Doanh nghiệp có chủ sở hữu hiểu biết và đánh giá cao các công cụ kỹ thuật KTQT có khả năng vận dụng thành công cao hơn. Khoảng 85% doanh nghiệp có nhận thức tốt về KTQT vận dụng hiệu quả các công cụ quản trị.

2. Chiến lược kinh doanh linh hoạt: Doanh nghiệp áp dụng chiến lược kinh doanh linh hoạt có mức độ vận dụng KTQT cao hơn 30% so với doanh nghiệp có chiến lược cố định. Chiến lược này thúc đẩy nhu cầu sử dụng các công cụ KTQT để hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng và chính xác.

3. Quy mô doanh nghiệp: Doanh nghiệp có quy mô lớn hơn (doanh thu trên 10 tỷ đồng, số lượng nhân viên từ 250 trở lên) có tỷ lệ vận dụng KTQT cao hơn 40% so với doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Quy mô lớn tạo điều kiện thuận lợi cho việc đầu tư và tổ chức hệ thống KTQT bài bản.

4. Văn hóa doanh nghiệp: Văn hóa hỗ trợ và chia sẻ thông tin trong doanh nghiệp làm tăng hiệu quả vận dụng KTQT khoảng 25%. Sự hợp tác giữa các phòng ban và sự ủng hộ của lãnh đạo là yếu tố then chốt.

5. Trình độ nhân viên kế toán: Doanh nghiệp có nhân viên kế toán được đào tạo bài bản, có chứng chỉ chuyên môn quốc tế như ACCA, CMA có khả năng vận dụng KTQT hiệu quả hơn 35% so với doanh nghiệp có nhân viên trình độ thấp.

6. Chi phí tổ chức KTQT: Đầu tư chi phí cho tổ chức KTQT, bao gồm chi phí công nghệ, tư vấn và đào tạo, có tác động tích cực đến việc vận dụng KTQT. Doanh nghiệp đầu tư chi phí cao hơn có khả năng vận dụng KTQT thành công hơn 20%.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự tương quan chặt chẽ giữa các nhân tố nội bộ và việc vận dụng KTQT trong DNVVN tại TP.HCM. Nhận thức của chủ doanh nghiệp là yếu tố quyết định, phù hợp với lý thuyết đại diện khi nhà quản lý có hiểu biết sẽ thúc đẩy việc áp dụng các công cụ quản trị hiệu quả. Chiến lược kinh doanh linh hoạt tạo ra nhu cầu thông tin đa dạng, đòi hỏi KTQT phải được vận dụng linh hoạt và chính xác.

Quy mô doanh nghiệp ảnh hưởng đến khả năng đầu tư và tổ chức hệ thống KTQT, tương tự với các nghiên cứu tại Malaysia và Jordan. Văn hóa doanh nghiệp và trình độ nhân viên kế toán là những yếu tố xã hội và nguồn lực con người quan trọng, phù hợp với lý thuyết xã hội học và tâm lý. Chi phí tổ chức KTQT là rào cản nhưng cũng là điều kiện cần để nâng cao hiệu quả vận dụng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ vận dụng KTQT theo từng nhóm quy mô doanh nghiệp, biểu đồ đường thể hiện mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố theo hệ số hồi quy, và bảng tổng hợp Cronbach’s Alpha cho các thang đo.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao nhận thức về KTQT cho chủ doanh nghiệp: Tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo chuyên sâu nhằm nâng cao hiểu biết và nhận thức về vai trò của KTQT. Mục tiêu tăng tỷ lệ doanh nghiệp nhận thức đúng về KTQT lên 80% trong vòng 2 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM phối hợp với các trường đại học.

2. Xây dựng chiến lược kinh doanh linh hoạt gắn với KTQT: Hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chiến lược kinh doanh thích ứng nhanh với thị trường, đồng thời tích hợp KTQT vào quá trình ra quyết định. Mục tiêu: 70% doanh nghiệp áp dụng chiến lược linh hoạt trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Các tổ chức tư vấn quản trị và hiệp hội doanh nghiệp.

3. Đầu tư phát triển nguồn nhân lực kế toán quản trị: Khuyến khích doanh nghiệp đào tạo, tuyển dụng nhân viên kế toán có trình độ chuyên môn cao, hỗ trợ cấp chứng chỉ nghề nghiệp. Mục tiêu: Tăng 50% số nhân viên kế toán có chứng chỉ chuyên môn trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, các trường đào tạo nghề.

4. Hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho việc tổ chức KTQT: Cung cấp các gói hỗ trợ tài chính, tư vấn công nghệ thông tin và đào tạo nhằm giảm chi phí đầu tư cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Mục tiêu: Giảm 20% chi phí tổ chức KTQT trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Ngân hàng chính sách, các quỹ hỗ trợ doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chủ doanh nghiệp và nhà quản lý DNVVN: Giúp nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến vận dụng KTQT, từ đó xây dựng chiến lược quản trị hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh.

2. Chuyên gia tư vấn quản trị và kế toán: Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn để tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp trong việc thiết kế và triển khai hệ thống KTQT phù hợp.

3. Các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp: Là tài liệu tham khảo để xây dựng chính sách, chương trình đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật nhằm thúc đẩy ứng dụng KTQT trong DNVVN.

4. Giảng viên và sinh viên ngành Kế toán, Quản trị kinh doanh: Nâng cao hiểu biết về các nhân tố ảnh hưởng đến KTQT, phục vụ nghiên cứu và giảng dạy chuyên sâu về kế toán quản trị.

Câu hỏi thường gặp

1. Kế toán quản trị là gì và khác gì so với kế toán tài chính?
   Kế toán quản trị tập trung cung cấp thông tin nội bộ cho nhà quản lý nhằm hỗ trợ ra quyết định, lập kế hoạch và kiểm soát, trong khi kế toán tài chính chủ yếu phục vụ báo cáo bên ngoài theo chuẩn mực kế toán. Ví dụ, KTQT cung cấp báo cáo chi phí sản xuất chi tiết cho quản lý sản xuất, còn kế toán tài chính báo cáo tổng hợp cho cổ đông.

2. Tại sao nhận thức của chủ doanh nghiệp lại quan trọng trong vận dụng KTQT?
   Chủ doanh nghiệp là người quyết định đầu tư và áp dụng các công cụ KTQT. Nếu họ hiểu rõ lợi ích và tính cần thiết của KTQT, doanh nghiệp sẽ có xu hướng vận dụng hiệu quả hơn. Một nghiên cứu tại TP.HCM cho thấy doanh nghiệp có chủ sở hữu nhận thức tốt có tỷ lệ vận dụng KTQT cao hơn 85%.

3. Chiến lược kinh doanh linh hoạt ảnh hưởng thế nào đến KTQT?
   Chiến lược linh hoạt đòi hỏi thông tin nhanh chóng, chính xác để điều chỉnh kế hoạch kinh doanh kịp thời. KTQT cung cấp các báo cáo phân tích chi phí, lợi nhuận theo từng sản phẩm, giúp doanh nghiệp thích ứng với biến động thị trường.

4. Làm thế nào để nâng cao trình độ nhân viên kế toán quản trị?
   Doanh nghiệp nên đầu tư đào tạo chuyên môn, khuyến khích nhân viên tham gia các khóa học chứng chỉ quốc tế như ACCA, CMA. Ngoài ra, tạo môi trường làm việc hỗ trợ và áp dụng công nghệ mới cũng giúp nâng cao năng lực nhân viên.

5. Chi phí tổ chức KTQT có phải là rào cản lớn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ?
   Đúng, chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống KTQT, công nghệ và nhân lực là thách thức. Tuy nhiên, đầu tư này mang lại lợi ích lâu dài như nâng cao hiệu quả quản lý, giảm chi phí không cần thiết và tăng lợi nhuận. Các chương trình hỗ trợ tài chính có thể giúp giảm gánh nặng này.

Kết luận

• Kế toán quản trị là công cụ thiết yếu hỗ trợ quản lý doanh nghiệp vừa và nhỏ tại TP.HCM trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập.
• Sáu nhân tố chính ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQT gồm: nhận thức của chủ doanh nghiệp, chiến lược kinh doanh, quy mô doanh nghiệp, văn hóa doanh nghiệp, trình độ nhân viên kế toán và chi phí tổ chức KTQT.
• Nhận thức của chủ doanh nghiệp và chiến lược kinh doanh linh hoạt là những yếu tố có tác động mạnh nhất.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp nâng cao nhận thức, phát triển nguồn nhân lực, hỗ trợ tài chính và xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp nhằm thúc đẩy vận dụng KTQT hiệu quả.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các chương trình đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật và đánh giá định kỳ hiệu quả vận dụng KTQT trong doanh nghiệp.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp của bạn bằng cách áp dụng các kiến thức và giải pháp từ nghiên cứu này!

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 Từ những công trình nghiên cứu mà tác giả đã nêu ra ở trên, chúng ta có thể nhận thấy: Kế toán quản trị có lịch sử phát triển lâu đời trên toàn thế giới, được hình thành dựa trên nhu cầu phục vụ cho việc cung cấp thông tin cho bộ phận quản lý của doanh nghiệp. Thực trạng của thị trường hiện nay rất cạnh tranh khiến cho doanh nghiệp luôn luôn tìm cách phát triển mở rộng thị trường, quy mô, tìm cách tăng doanh thu, tăng lợi nhuận. Kế toán quản trị ngày càng trở thành một công cụ hỗ trợ quản trị hiệu quả và tối ưu. Một số bài nghiên cứu đã đề cập đến việc vận dụng kế toán quản trị phụ thuộc và ảnh hưởng bởi các nhân tố như: nhận thức của chủ doanh nghiệp, cách thức tổ chức, đặc điểm kinh doanh…song những đặc điểm này vẫn còn mang tính đặc thù của mỗi doanh nghiệp, loại hình doanh nghiệp.

Những yếu tố này cũng ít nhiều góp phần làm nền tảng nghiên cứu, dần trở thành một công vụ hữu ích phối hợp mới mục tiêu quản trị. Những bài nghiên cứu này cũng ít nhiều vạch ra được một số lý luận cơ bản về kế toán quản trị nói chung, vài rõ vai trò của nó và có xu hướng đi sâu vào loại hình kinh doanh đặc thù. Tuy nhiên những mô hình trước đây về các nhân tố cảnh hưởng đến việc vận dụng KTQT liệu có phù hợp với đặc điểm kinh doanh và hoạt động của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại TP.HCM hay không là vấn đề này mà tác giả hướng tới trong những phần trình bày dưới đây. 123doc 13 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.

Tổng quan về kế toán quản trị 2. Khái niệm Theo luật kế toán Việt Nam, KTQT là việc cung cấp thông tin trong nội bộ của doanh nghiệp, thông tin cung cấp cho đội ngũ quản trị doanh nghiệp được thực hiện thông qua các bước thu thập, tổng hợp, phân tích, báo cáo dựa theo nhu cầu của nhà quản lý và bản chất cốt lõi của thông tin kinh tế. Theo định nghĩa của Viện kế toán viên quản trị Hoa Kỳ, kế toán quản trị được ứng dụng nhằm cung cấp thông tin hữu ích cho đội ngũ quản lý, thông tin thu thập, đo lường, phân tích, soạn thảo, diễn giải và chỉ sử dụng trong nội bộ doanh nghiệp đồng thời đòi hỏi đội ngũ quản lý có những động thái tích cực tác động dựa trên nguồn thông tin này, sử dụng khôn ngoan và mang lại hiệu quả cao.Hilton, 1991, Kế toán quản trị là phần không thể thiếu của quản trị doanh nghiệp, có chức năng là một phần không thể thiếu và rất cần thiết cho quản lý của tổ chức để điều hành hoặc đề xuất chiến lược kinh doanh phù hợp. Như vậy, Kế toán quản trị là công việc thu thập, tổng hợp, phân tích sau đó lập báo cáo cho đội ngũ quản lý nhằm cung cấp thông tin hữu ích để đội ngũ quản lý đưa ra quyết định kinh doanh tối ưu, phù hợp với bối cảnh kinh tế hoặc tình hình của doanh nghiệp.

Trong quá trình thu thập, phân tích, tổng hợp thông tin, người làm kế toán quản trị sẽ xem xét tất cả các khía cạnh mà doanh nghiệp có khả năng gặp phải, những khó khăn trong tình hình kinh doanh của doanh nghiệp, cung cấp thông tin về tình hình nội bộ, sức khỏe doanh nghiệp, khả năng huy động vốn, tài sản hiện có, nợ phải trả ngắn hạn, doanh thu, nợ phải trả, nợ phải thu, báo cáo kinh doanh cùng kì, báo cáo tài chính năm, tình hình quản lý tài sản, công nợ, lợi nhuận, dự đoán vốn huy động được, báo cáo khả năng linh động vốn…lọc và kiểm định những thông tin 123doc 14 cung cấp để cảnh báo hoặc hỗ trợ đội ngũ quản lý trong quá trình vận hành doanh nghiệp. Ở góc độ vai trò thông tin, kỹ thuật trình bày thông tin kế toán cho các cấp quản lý khác nhau để thực hiện các chức năng của chúng trong lập kế hoạch, kiểm soát và ra quyết định hiệu quả hơn chính là điểm mấu chốt trong chức năng của kế toán quản trị. Bằng cách truyền đạt dữ liệu kế toán thích hợp trong thời gian nhanh hơn và chi phí ít hơn, chức năng của kế toán quản trị hỗ trợ việc quản lý trong việc xây dựng chính sách và hiệu quả thực hiện là như nhau, đề xuất phương án quản trị và quá trình lập quyết định kinh doanh (Iyengar, 2000). Trong quá khứ, kế toán quản trị đa phần tập trung nhiệm vụ tập hợp chi phí kế toán và báo cáo chi phí quản lý.

Gần đây, vai trò của nó đã thay đổi đáng kể. Kế toán quản trị đang hướng đến thông tin trách nhiệm và quản trị về chiến lược hoạt động, chi phí chiến lược cũng như mức hiệu quả sử dụng nguồn lực trong doanh nghiệp (Weygandt et al, 2008). Chức năng Kế toán quản trị phản ánh, quản lý toàn diện các đối tượng nguồn lực tại doanh nghiệp, vậy nên nó vừa có chức năng chung của kế toán, vừa có chức năng riêng của mình. Kế toán quản trị là một bộ phận của hệ thống kế toán nên nó có những chức năng chung của kế toán là phản ảnh và cung cấp dữ liệu kinh tế, tài chính hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp cho đội ngũ quản lý hoặc những phòng ban khác thực hiện mục tiêu kinh doanh.

Kế tiếp, để đảm bảo được chức năng là hỗ trợ đội ngũ quản trị trong quá trình vận hành doanh nghiệp, kế toán quản trị cung cấp cấp thông tin có tính chất đặc thù cho quản trị của từng doanh nghiệp. Về cơ bản, chức năng kế toán quản trị phác thảo bằng hình 2. 123doc 15 Nhà quản trị Kế toán quản trị Thông tin chứng minh quyết định Ra quyết định Thông tin Hoạch định dự toán Thông tin Tổ chức thực hiện kết quả Kiểm tra, đánh giá Thông tin biến động và nguyên nhân Hình 2.1: Các chức năng kế toán quản trị Nguồn: Tác giả tự tổng hợp 2. Lập kế hoạch và dự toán Theo lý thuyết căn bản trong kinh doanh, nhà quản trị cần có những kế hoạch kinh doanh phù hợp với kế hoạch dài hạn, kế hoạch kinh doanh ngắn hạn, cách tiếp cận tác nghiệp kinh doanh, và tất cả những kế hoạch này được định trước trong những buổi họp hội đồng quản trị mang tính nội bộ.

Đây chính là cơ sở của thông tin khi tiến hành đưa ra đề xuất dự toán vốn, báo cáo tình hình kinh doanh, tài liệu cốt lõi xác định đối tượng kinh doanh cũng như hướng đi của tổ chức. Việc tổ chức 123doc 16 và xác định nhiệm vụ cho kế toán quản trị nhằm xác định được các yếu tố trên là cực kì cấp thiết. Tùy theo kế hoạch được phát thảo trước, kế toán quản trị cần tổng hợp thông tin và phân tích dựa theo định hướng phát triển kinh doanh của doanh nghiệp. Nguồn thông tin mà kế toán quản trị cung cấp là cơ sở để cán bộ quản lý nhìn lại tình hình kinh doanh của doanh nghiệp, xem xét sức khỏe của doanh nghiệp và dự đoán được tình hình tài chính kinh doanh, vừa mang yếu tố thực tiễn vừa mang chức năng dự báo.

Thông thường các đơn vị thường lập ra các bảng dự toán ngân sách, nó giúp nhà nhà quản trị trong việc lập kế hoạch, sau đó là triển khai kế hoạch. Kế toán quản trị sẽ đóng một vai trò là ghi chép, phân tích các số liệu liên quan để làm nguồn dữ liệu hữu ích giúp cán bộ quản lý đưa ra những kế hoạch, dự toán có tính khả thi, hiệu quả nhất. Trong quá trình tổ chức thực hiện Nhà quản trị chủ yếu dựa trên nguồn dữ liệu mà bộ phận kế toán cung cấp, lập kế hoạch kinh doanh, lên kế hoạch phân công cho phù hợp giữa các cá nhân, bộ phận, khâu sản xuất, liên kết các giữa tổ chức với cá nhân tạo thành một thực thể hoạt động thống nhất, nhịp nhàng để đơn vị có thể thuận lợi trong việc thực hiện mục tiêu đã đề ra. Trong quá trình kiểm tra, đánh giá Chức năng lưu trữ thông tin, cung cấp thông tin của kế toán quản trị thể hiện qua việc thống kê hoạt động kinh doanh, những vấn đề phát sinh trong quá trình kinh doanh và vận hành doanh nghiệp.

Nền tảng để vận hành kế toán quản trị chính là những kế hoạch, những chiến lược mà bộ phận quản lý vạch ra. Khi kế hoạch được đưa vào quá trình kinh doanh, những đề xuất ban đầu cần được theo dõi để bám sát với hiệu quả kinh doanh vận hành doanh nghiệp thực tế. Đây sẽ là nguồn cung cấp thông tin, là những thông tin mang tính cơ sở để kế toán cung cấp cho đội ngũ quản lý, từ những báo cáo và dự đoán, đội ngũ quản lý cần có những điều chỉnh nếu tình hình thực tế kinh doanh có sự sai lệch với kế hoạch, đề xuất hướng giải quyết phát sinh để đảm bảo sự hiệu quả của kế hoạch kinh doanh. Bên cạnh đó, việc lựa chọn đánh giá là quan trọng, nếu nhà quản trị có cách đánh giá thích hợp thì sẽ 123doc 17 đuổi nhanh tiến độ thực hiện, thúc đẩy cho các cá nhân, bộ phận cấp dưới hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Vì vậy, chức năng thông tin, chức năng dự đoán của kế toán quản trị là hết sức quan trọng, nếu các thông tin không chính xác hoặc chưa qua kiểm định, chưa qua phân tích sẽ có khả năng ảnh hưởng đến quá trình kinh doanh, thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp. Trong quá trình ra quyết định Trước tiên cần xem xét sự liên hệ bổ trợ giữa kế toán quản trị và đội ngũ lãnh đạo cấp cao. Các nhà lãnh đạo cấp cao của doanh nghiệp sẽ yêu cầu bộ phận kế toán cung cấp thông tin về tình hình sức khỏe của doanh nghiệp, báo cáo tất cả hoạt động kinh doanh trong giai đoạn cùng kỳ, hoặc báo cáo kết quả hằng năm nhằm phục vụ công tác định hình đường lối chính sách của doanh nghiệp trong thời gian sắp đến. Nắm rõ được sự tương quan, tính khả thi của từng kế hoạch dựa trên sổ sách cũng như thực tiễn để có phương án điều chỉnh nếu có vấn đề phát sinh hay nắm rõ tiến độ.

Những thông tin cần được cung cấp vừa mang tính khái quát, vừa mang tính chi tiết về tất cả các mảng, tất cả các bộ phận trong nội bộ doanh nghiệp. Cấp quản lý bậc trung cũng là đối tượng thường xuyên sử dụng thông tin mà bộ phận kế toán quản trị cung cấp.