BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH HÀN THỊ XUÂN LIÊN CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 7340201 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS. ĐẶNG THỊ QUỲNH ANH TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.
HỒ CHÍ MINH HÀN THỊ XUÂN LIÊN CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 7340201 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS. ĐẶNG THỊ QUỲNH ANH TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2022 i TÓM TẮT Tiêu đề: Các nhân tố ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của các Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần tại Việt Nam. Tóm tắt: Hiệu quả hoạt động kinh doanh là điều kiện quyết định sự phát triển của một ngân hàng.
Bài nghiên cứu nhằm đánh giá các nhân tố tác động đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của các NHTM tại Việt Nam. Từ đó, đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của các NHTM, góp phần phát triển hệ thống ngân hàng. Dữ liệu nghiên cứu đƣợc thu thập từ báo cáo tài chính đã kiểm toán của 28 NHTMCP tại Việt Nam trong giai đoạn 2010-2021. Hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng đƣợc đo lƣờng bằng các chỉ tiêu là tỷ suất sinh lợi trên tài sản (ROA).
Để phân tích các nhân tố quyết định đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của các ngân hàng, 06 biến số đƣợc đƣa vào phân tích là các nhân tố kinh tế vĩ mô và các nhân tố cụ thể của ngân hàng. Nghiên cứu sử dụng các mô hình hồi quy dữ liệu bảng bao gồm mô hình hồi quy ƣớc lƣợng bình phƣơng nhỏ nhất (Pooled OLS), mô hình tác động cố định (FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM). Mô hình hồi quy đƣợc phân tích bằng cách sử dụng phần mềm thống kê STATA. Kết quả nghiên cứu cho thấy hầu nhƣ các nhân tố quyết định cụ thể của ngân hàng và các nhân tố vĩ mô độ tăng trƣởng kinh tế, lạm phát ảnh hƣởng đáng kể đến khả năng sinh lời của ngân hàng có tác động đến lợi nhuận.
Kết quả nghiên cứu nhằm giúp các nhà quản lý ngân hàng, các nhà đầu tƣ và các nhà hoạch định chính sách đƣa ra quyết định kinh doanh tốt nhất nhằm mang lại lợi nhuận tối ƣu, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho hoạt động ngân hàng trong hội nhập kinh tế. Tittle: Factors affecting business performance of Viet Nam Joint stock Commercial Banks 2. Abstract: Business performance is a decisive condition for the development of a bank. This study aims to evaluate the factors affecting the business performance of commercial banks in Vietnam.
From there, propose solutions to improve the business performance of commercial banks, contributing to the development of the banking system. Research data is collected from the audited financial statements of 28 joint stock commercial banks in Vietnam in the period 2010-2021. The bank's business performance is measured by the ratio of return on assets (ROA). To analyze the factors that determine the business performance of banks, 06 variables are included in the analysis, which are macroeconomic factors and specific factors of the bank.
The study used panel data regression models including regression model of least squares (Pooled OLS), fixed effects model (FEM) and random effects model (REM). The regression model was analyzed using STATA statistical software. The research results show that almost the specific determinants of the bank and the macro factors of economic growth and inflation significantly affect the profitability of the bank, which have an impact on profitability. The research results are intended to help bank managers, investors and policy makers make the best business decisions in order to bring optimal profits, contribute to improving the competitiveness of their operations banking activities in economic integration.
iii LỜI CAM ĐOAN Khóa luận này là công trình nghiên cứu riêng của tác giả, kết quả nghiên cứu là trung thực, trong đó không có các nội dung đã đƣợc công bố trƣớc đây hoặc các nội dung do ngƣời khác thực hiện ngoại trừ các trích dẫn đƣợc trích dẫn nguồn đầy đủ trong khóa luận. Tác giả xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan của bản thân. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày …. Tác giả Hàn Thị Xuân Liên iv LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này, tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc đến: Đầu tiên tác giả xin cảm ơn Ban Giám hiệu, Khoa Tài chính – Khoa Ngân hàng, Phòng Đào tạo, các phòng ban khác, cùng toàn thể Thầy Cô Trƣờng Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh đã hết lòng truyền đạt những kiến thức nền tảng cho tác giả trong suốt quãng thời gian ngồi trên ghế nhà trƣờng.
Tiếp theo, tác giả xin cảm ơn đến Tiến sĩ Đặng Thị Quỳnh Anh – Giảng viên hƣớng dẫn – đã trực tiếp tận tình hƣớng dẫn cũng nhƣ có những ý kiến đóng góp quý báu để tác giả có thể hoàn thành bài nghiên cứu một cách hoàn chỉnh nhất. Và cuối cùng, tác giả bày tỏ lòng biết ơn đến gia đình, ngƣời thân, bạn bè đã động viên, đóng góp ý kiến, giúp đỡ tác giả trong quãng thời gian thực hiện Khóa luận này. Tuy đã có nhiều sự cố gắng để hoàn thành Khóa luận nhƣng không thể tránh khỏi những thiếu sót. Tác giả xin chân thành đón nhận những hƣớng dẫn chỉ bảo, đóng góp ý kiến quý báu của thầy cô để đề tài đƣợc hoàn thiện hơn.
Tác giả kính chúc Quý thầy cô luôn mạnh khỏe để dìu dắt các thế hệ Học viên tài năng sau này. Tác giả xin chân thành cảm ơn! Thành phố Hồ Chí Minh, ngày … tháng … năm … Tác giả Hàn Thị Xuân Liên v MỤC LỤC TÓM TẮT. ii LỜI CAM ĐOAN. iii LỜI CẢM ƠN.
iv DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. viii DANH MỤC BẢNG BIỂU .x DANH MỤC HÌNH. xi CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU .1 TÍNH CẤP THIẾT VÀ LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI .2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU .1 Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể .3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU .4 ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU .1 Đối tƣợng nghiên cứu: .2 Phạm vi nghiên cứu:.5 PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: .2 Phƣơng pháp nghiên cứu .6 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU .7 ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI .8 BỐ CỤC BÀI NGHIÊN CỨU .4 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1.6 vi CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU .1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI.2 CHỈ TIÊU ĐO LƢỜNG HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI.
Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản có bình quân. Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu. Tỷ lệ thu nhập lãi ròng cận biên .3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI.4 CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA CÁC NHTM.1 Các nghiên cứu thực nghiệm ở nƣớc ngoài: .2 Các nghiên cứu thực nghiệm ở Việt Nam .15 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2.20 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU:. NGUỒN DỮ LIỆU VÀ MẪU NGHIÊN CỨU .3 PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.4 MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU .5 CÁC GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU ĐƢỢC SỬ DỤNG TRONG MÔ HÌNH:26 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN NGHIÊN CỨU .1 PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN GIAI ĐOẠN 2010-2021 .1 Quy mô ngân hàng và lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA) .2 Tỷ lệ giữa vốn chủ sở hữu và tổng tài sản .3 Tỷ lệ giữa chi phí hoạt động và tổng thu nhập hoạt động .2 PHÂN TÍCH MÔ TẢ THỐNG KÊ VÀ MA TRẬN TƢƠNG QUAN .1 Thống kê mô tả các biến: .2 Phân tích tƣơng quan giữa các biến .3 KẾT QUẢ HỒI QUY VÀ CÁC KIỂM ĐỊNH ĐỐI VỚI MÔ HÌNH: .1 Kết quả hồi quy của mô hình .2 Kết quả hồi quy mô hình nghiên cứu theo phƣơng pháp GMM .4 THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU: .42 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4.46 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HĐKD CÁC NHTMCP VIỆT NAM.1 Quản trị chi phí hoạt động .2 Mở rộng quy mô ngân hàng .3 HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI : .49 KẾT LUẬN CHƢƠNG 5.51 TÀI LIỆU THAM KHẢO .2 viii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Cụm từ tiếng Anh Cụm từ tiếng Việt NHTM Commerical Bank Ngân hàng thƣơng mại NHTMCP Comercial Joint-stock bank Ngân hàng thƣơng mại cổ phần NHNN State Bank Ngân hàng nhà nƣớc NHLD Joint-venture Bank Ngân hàng liên danh OLS Ordinary least squares Bình phƣơng nhỏ nhất FEM Fixed CIRects Model Mô hình ảnh hƣởng cố định REM Random CIRects Model Mô hình ảnh hƣởng ngẫu nhiên Generalized Method of Phân tích mô-men tổng quát hệ GMM Moments thống CIR Cost to Income Ratio Hệ số chi phí hoạt động BSZ Size Quy mô ngân hàng CAR Equity capital Mức độ an toàn vốn LLP Credit risk Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng Real GDP growth GDP Tăng trƣởng GDP hàng năm (percentage) INL End of year inflation rate Tỉ lệ lạm phát NIM Net Interest Margin Thu nhập lãi ròng cận biên ROA Return on Assets Lợi nhuận trên tổng tài sản Lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở ROE Return on Equity hữu ECB European Central Bank Ngân hàng Trung ƣơng Châu Âu HĐKD Business Activities Hoạt động kinh doanh CAMEL Khung phân tích dựa trên 6 yếu tố Hiệp ƣớc về giám sát hoạt động BASEL ngân hàng TTQ Tự tƣơng quan PSSTĐ Phƣơng sai sai số thay đổi ix x DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2. 1: Tổng hợp các nghiên cứu trƣớc đây .1: Bảng mô tả các biến sử dụng trong mô hình .2: Ma trận tƣơng quan giữa hoạt động kinh doanh và các biến .3: Kiểm tra đa cộng tuyến .4: Bảng tổng hợp kết quả mô hình hồi quy .5: Bảng tổng hợp kiểm tra TTQ và PSSSTĐ .6: Kết quả hồi quy mô hình nghiên cứu ROA theo GMM .7: Tổng hợp kết quả nghiên cứu .42 xi DANH MỤC HÌNH Hình 3.1: Quy trình nghiên cứu .1: Quy mô ngân hàng và ROA .2: Tỷ lệ giữa vốn chủ sở hữu và tổng tài sản .3: Tỷ lệ giữa chi phí hoạt động và tổng thu nhập hoạt động .33 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1 TÍNH CẤP THIẾT VÀ LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI Ngân hàng là một trong các loại hình trung gian tài chính của nền kinh tế và cũng là loại trung gian tài chính quan trọng nhất.