CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN Có nhiều nghiên cứu trong nước cũng như trên thế giới nghiên cứu về chất lượng hệ thống thông tin ảnh hưởng đến doanh nghiệp nhằm tìm ra các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán. Để có một cái nhìn toàn cảnh về các nghiên cứu có liên quan, luận văn đã lựa chọn giới thiệu một số công trình nghiên cứu ở Việt Nam và trên thế giới có tính tiêu biểu liên quan đến đề tài này. Qua đó xác định khe hổng nghiên cứu và đưa ra các định hướng nghiên cứu của luận văn. Các nghiên cứu nước ngoài - Ismail (2009) “Factors Influencing AIS Efectiveness among Manufacturing SMEs: Evidence from Malaysia”: Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán trong các doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ: Bằng chứng tại Malaysia.
Trong nghiên cứu này tác giả đưa ra hai mục tiêu: khám phá các nhân tố ảnh hưởng đến tính hữu hiệu của hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Malaysia; kiểm tra mối quan hệ giữa tính hữu hiệu của hệ thống với tám nhân tố gồm: mức độ phức tạp của hệ thống thông tin kế toán, sự tham gia của nhà quản lý vào việc thực hiện hệ thống thông tin kế toán, kiến thức hệ thống thông tin kế toán của nhà quản lý, kiến thức kế toán của nhà quản lý và hiệu quả tư vấn của các chuyên gia bên ngoài (nhà tư vấn, nhà cung cấp phần mềm, cơ quan chính phủ, công ty kế toán) tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong ngành sản xuất tại Malaysia. Nghiên cứu thu thập dữ liệu qua bảng câu hỏi khảo sát với 771 mẫu tại doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Malaysia. Sau đó, tác giả kiểm định mô hình và các giả thuyết theo phương pháp thống kê mô tả qua phần mềm SSPS 12. Kết quả cho thấy kiến thức kế toán nhà quản lý, hiệu quả tư vấn của nhà cung cấp phần mềm và hiệu quả tư vấn của các công ty kế toán tác động tích cực đến hiệu quả AIS tại các doanh nghiệp này.
Nghiên cứu thấy rằng các nhà quản lý các doanh nghiệp vừa và nhỏ cần phải có kiến thức kế toán đủ để hiểu rõ hơn các yêu cầu thông tin kinh doanh. 7 Thứ hai, các DNVVN nên lựa chọn các nhà cung cấp có trình độ, có kinh nghiệm và hiểu đặc điểm của DNVVN. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng nên khai thác mối quan hệ tốt với các công ty kế toán để giúp họ thực hiện một AIS hữu hiệu. Cuối cùng, điều quan trọng là đối với các DNVVN học cách thực hiện AIS hữu hiệu để hỗ trợ nhu cầu thông tin của họ.
- Hajiha và Azizi (2011) “Effective Factors on Alignment of Accounting Information Systems in Manufacturing Companies: Evidence from Iran”: Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phù hợp của hệ thống thông tin kế toán trong các công ty sản xuất: Bằng chứng từ Iran. Nghiên cứu xem xét sự phù hợp giữa nhu cầu xử lý thông tin và khả năng xử lý thông tin để đưa ra 4 nhân tố ảnh hưởng: nhà quản lý có kiến thức về IT và kế toán, sử dụng nhiều chuyên gia bên ngoài, nhiều chuyên gia bên trong, quy mô công ty. Nghiên cứu thu thập dữ liệu khảo sát 81 công ty gồm 162 đối tượng là nhà quản lý với tỷ lệ trả lời bảng câu hỏi 86,4% cho ra kết quả là công ty có nhà quản lý giàu kiến thức về IT và kế toán, nhiều chuyên gia bên trong, quy mô công ty lớn sẽ phù hợp với nhu cầu xử lý thông tin và khả năng xử lý thông tin trong hệ thống thông tin kế toán cao hơn. Tuy nhiên, công ty có sử dụng nhiều chuyên gia bên ngoài hay không thì không ảnh hưởng đến sự phù hợp này.
- Pornpandejwittaya và Pairat (2012) “Effectiveness of accounting information system: effect on performance of Thai – listed firms in Thailand”: Hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán: Tác động đối với hiệu quả hoạt động của các công ty niêm yết tại Thái Lan. Với mục tiêu tìm hiểu tác động của tính hữu hiệu của hệ thống thông tin kế toán đến hiệu quả hoạt động của công ty, đồng thời còn xem xét tổ chức biết học hỏi và sự hỗ trợ của tổ chức có ảnh hưởng đến tính hữu hiệu của hệ thống thông tin kế toán không. Tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng khảo sát 500 nhân viên kế toán tại các công ty niêm yết Thái Lan qua bảng câu hỏi gửi bằng mail và lấy mẫu ngẫu nhiên, với tỷ lệ phản hồi 23,8%. Phân tích nhân tố được sử dụng để điều tra mối 8 quan hệ giữa các biến và xác định xem các biến quan sát này có thể gom lại thành các nhân tố nhỏ hơn.
Sử dụng phân tích hồi quy bình phương bé nhất (OLP) để kiểm định các giả thuyết. Kết quả nghiên cứu chỉ ra tổ chức biết học hỏi và sự hỗ trợ của tổ chức có ảnh hưởng đến tính hữu hiệu của hệ thống thông tin kế toán; và hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán sẽ nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức. - Sri Dewi Anggadini (2013) “The Accounting Information Quality and The Accounting Information System Quality Through the Organizational Structure: A Survey of the Baitulmal Wattamwil (BMT) In West Java Indonesia”: Chất lượng thông tin kế toán và chất lượng hệ thống thông tin kế toán thông qua cơ cấu tổ chức: Cuộc khảo sát của BMT ở phía Tây Java, Indonesia. Mục tiêu của nghiên cứu là đo lường ảnh hưởng của chất lượng hệ thống thông tin kế toán đến chất lượng thông tin kế toán thông qua cơ cấu tổ chức.
Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thu thập qua bảng câu hỏi khảo sát và bảng mô tả với đối tượng khảo sát là những nhà lãnh đạo của 47 công ty quản lý đang áp dụng hệ thống thông tin kế toán của BMT ở phía Tây Java, Indonesia. Kết quả nghiên cứu cho thấy cơ cấu tổ chức ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán, chất lượng hệ thống thông tin kế toán ảnh hưởng tích cực đến chất lượng thông tin kế toán. - Ahmad Al-Hiyari và cộng sự (2013) “Factors that Affect Accounting Information System Implementation and Accounting Information Quality: A Survey in University Utara Malaysia”: Các nhân tố ảnh hưởng đến thực hiện hệ thống thông tin kế toán và chất lượng thông tin kế toán: Cuộc khảo sát tại đại học Utara Malaysia. Mục đích của nghiên cứu để xác định các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện hệ thống thông tin kế toán và chất lượng thông tin kế toán từ quan điểm của sinh viên ở đại học Utara Malaysia qua tác động nguồn nhân lực, chất lượng dữ liệu và cam kết quản lý.
Cuộc khảo sát với 119 người trả lời ở những mức độ học thức khác nhau như cử nhân, thạc sĩ và sinh viên 9 PHD được chọn để thu thập thông tin đưa ra kết quả rằng cam kết quản lý, chất lượng dữ liệu có ảnh hưởng đáng kể đến hệ thống thông tin kế toán, nguồn nhân lực không ảnh hưởng đáng kể đến hệ thống thông tin kế toán. - Rapina (2014) “Factors Influencing the Quality of Accounting Information System and Its Implications on The Quality of Acounting Information”: Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán và sự tác động của hệ thống thông tin kế toán đến CLTTKT. Nghiên cứu đề cập đến các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán gồm: Cam kết của nhà quản lý, văn hóa tổ chức, cơ câu tổ chức và tác động của hệ thống thông tin kế toán đến CLTTKT. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thu thập qua bảng câu hỏi khảo sát 33 nhân viên kế toán làm việc ở hợp tác xã ở Bauding, Indonexia, sau đó sử dụng phần mềm LISREL 8.70 để phân tích dữ liệu khảo sát.
Kết quả cho thấy ba nhân tố: Cam kết quản lý, văn hóa tổ chức, cơ cấu tổ chức đều ảnh hưởng tích cực đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán và có sự tác động của CLHTTTKT đến chất lượng thông tin kế toán. Chất lượng hệ thống thông tin kế toán được cải thiện thông qua việc tăng cam kết quản lý, văn hóa tổ chức và cơ cấu tổ chức tốt hơn. - Athambawa Haleem, Low Lock Teng, Kevin (2015) “A Review on Accounting Information Quality in ERP Enviromemt in Sri Lanka: An Exploratory Analysis”: Nhận xét về chất lượng thông tin kế toán trong môi trường ERP ở Sri LanKa: Phân tích khám phá. Mục đích chính của nghiên cứu này là phát triển một khuôn khổ khái niệm để xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán (AIQ) trong môi trường ERP ở Sri Lanka qua các nhân tố: hỗ trợ chuyên gia bên ngoài, hỗ trợ nhà quản lý cấp cao, kiến thức kế toán của nhà quản lý, chất lượng hệ thống ERP.
Nghiên cứu sử dụng phương pháp thăm dò qua tìm kiếm tài liệu, phỏng vấn sâu theo nhóm tập trung và phân tích trường hợp. Phương pháp nghiên cứu là thảo luận về các nghiên cứu trước đó có liên quan đến các yếu tố ảnh hưởng đến AIQ trong môi trường 10 ERP. Các giá trị bên trong các nghiên cứu trước đó cho rằng có những phương pháp phân tích khác nhau để đo lường các biến liên quan đến AIQ. Dựa trên các giá trị bên ngoài, có thể kết luận rằng việc thực hiện ERP, đặc biệt là ở các nước đang phát triển, vẫn còn là một chủ đề thú vị cần được nghiên cứu.
Một số những phát hiện trong nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng có một khoảng cách nghiên cứu về chủ đề này cho các nghiên cứu tương lai. (2015) “Influence of User ability and Top management support on The Quality of Accounting Information System and Its impact on The Quality of Accounting Information”: Ảnh hưởng của năng lực người dùng và sự hỗ trợ của quản lý cấp cao đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán và tác động của nó đến chất lượng thông tin kế toán. Nghiên cứu thu thập dữ liệu khảo sát qua bảng câu hỏi những nhân viên kế toán của 55 trường cao đẳng ở Bangdung, Indonesia. Kết quả nghiên cứu cho thấy năng lực người dùng, sự hỗ trợ của nhà quản lý cấp cao và sự tham gia của người dùng có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán.