Luận văn thạc sĩ các nhân tố ảnh hưởng đến sự tự nguyện áp dụng ifrs tại các doanh nghiệp việt nam

Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến sự tự nguyện áp dụng IFRS tại doanh nghiệp Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về xu hướng kế toán hiện đại.

• Tác giả: Nguyễn Lê Vân Khanh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Cúc
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. HCM
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Sự Tự Nguyện Áp Dụng IFRS Tại Các Doanh Nghiệp Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC
• 1.1. Các công trình nghiên cứu trên thế giới
• 1.2. Các nghiên cứu trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Tổng quan về IFRS
• 2.1.1. Khái quát sự hình thành và phát triển IFRS
• 2.1.2. Thực trạng áp dụng IFRS trên thế giới
• 2.1.3. Lợi ích và thách thức khi áp dụng IFRS tại Việt Nam
• 2.2. Lý thuyết nền về việc nghiên cứu
• 2.2.1. Thuyết hành vi dự định (TPB)
• 2.2.2. Thuyết định chế
• 2.2.3. Lý thuyết kế toán về sự hội tụ kế toán quốc tế IFRS
• 2.2.3.1. Lý thuyết kế toán thông tin hữu ích cho việc ra quyết định
• 2.2.3.2. Lý thuyết xây dựng về sự đa dạng kế toán quốc gia
• 2.3. Các nhân tố có ảnh hưởng đến sự tự nguyện áp dụng IFRS tại Việt Nam
• 2.3.1. Thương mại quốc tế
• 2.3.2. Hình thức sở hữu
• 2.3.3. Nguồn tài chính
• 2.3.5. Quy mô doanh nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 3.1.1. Khung hình nghiên cứu
• 3.1.2. Xây dựng giả thuyết nghiên cứu
• 3.1.3. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 3.2. Quy trình nghiên cứu định lượng
• 3.2.1. Xác định cỡ mẫu
• 3.2.2. Thu thập dữ liệu
• 3.2.3. Phương pháp kiểm định mô hình
• 3.2.3.1. Phân tích Chi-square
• 3.2.3.2. Phân tích Fisher exact test
• 3.2.3.3. Phân tích hồi quy
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 4.1. Kết quả nghiên cứu định lượng
• 4.1.1. Thống kê mô tả mẫu
• 4.1.2. Phân tích từng nhân tố đối với hai đối tượng doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 4.1.2.1. Thương mại quốc tế
• 4.1.2.1.a. Doanh nghiệp lớn
• 4.1.2.1.b. Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 4.1.2.2. Hình thức sở hữu
• 4.1.2.2.a. Doanh nghiệp lớn
• 4.1.2.2.b. Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 4.1.2.3. Nguồn tài chính
• 4.1.2.3.a. Doanh nghiệp lớn
• 4.1.2.3.b. Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 4.1.2.5. Quy mô doanh nghiệp
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Nhân tố nguồn tài chính
• 5.3. Nhân tố Hình thức sở hữu
• 5.3. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.3.1. Hạn chế của đề tài
• 5.3.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhân tố ảnh hưởng đến áp dụng IFRS tại doanh nghiệp VN

Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) đang trở thành một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao tính minh bạch và công khai của báo cáo tài chính tại Việt Nam. Việc áp dụng IFRS không chỉ giúp doanh nghiệp Việt Nam hội nhập tốt hơn vào nền kinh tế toàn cầu mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, sự tự nguyện áp dụng IFRS tại các doanh nghiệp Việt Nam vẫn gặp nhiều thách thức. Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định này bao gồm quy mô doanh nghiệp, nguồn tài chính, và hình thức sở hữu.

1.1. Khái quát về IFRS và tầm quan trọng của nó

IFRS được phát triển nhằm tạo ra một hệ thống báo cáo tài chính thống nhất, giúp các nhà đầu tư và các bên liên quan dễ dàng so sánh thông tin tài chính giữa các quốc gia. Tại Việt Nam, việc áp dụng IFRS đang trở thành một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

1.2. Lợi ích của việc áp dụng IFRS tại doanh nghiệp Việt Nam

Việc áp dụng IFRS mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp Việt Nam, bao gồm tăng cường tính minh bạch, cải thiện khả năng tiếp cận vốn, và nâng cao uy tín trên thị trường quốc tế. Doanh nghiệp có thể thu hút được nhiều nhà đầu tư hơn khi báo cáo tài chính của họ được lập theo chuẩn mực quốc tế.

II. Thách thức trong việc áp dụng IFRS tại doanh nghiệp VN

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng IFRS tại Việt Nam vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các doanh nghiệp thường lo ngại về chi phí cao và sự phức tạp trong việc chuyển đổi từ hệ thống kế toán hiện tại sang IFRS. Ngoài ra, sự thiếu hụt về nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao cũng là một rào cản lớn.

2.1. Chi phí và nguồn lực cần thiết cho việc áp dụng IFRS

Chi phí chuyển đổi sang IFRS có thể rất cao, bao gồm chi phí đào tạo nhân viên, chi phí tư vấn và chi phí hệ thống công nghệ thông tin. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa không đủ khả năng tài chính để thực hiện việc này.

2.2. Thiếu hụt nguồn nhân lực có trình độ

Việc thiếu hụt nhân lực có trình độ chuyên môn cao trong lĩnh vực kế toán và tài chính là một trong những thách thức lớn nhất đối với việc áp dụng IFRS. Nhiều doanh nghiệp không có đủ nhân viên có khả năng hiểu và áp dụng các chuẩn mực này một cách hiệu quả.

III. Phương pháp nghiên cứu và giải pháp thúc đẩy áp dụng IFRS

Để thúc đẩy việc áp dụng IFRS tại Việt Nam, cần có các giải pháp cụ thể và hiệu quả. Các nghiên cứu định lượng và định tính có thể giúp xác định các nhân tố ảnh hưởng đến sự tự nguyện áp dụng IFRS. Đồng thời, các chương trình đào tạo và hỗ trợ từ chính phủ cũng rất cần thiết.

3.1. Nghiên cứu định lượng về các nhân tố ảnh hưởng

Nghiên cứu định lượng có thể giúp xác định rõ ràng các nhân tố tác động đến quyết định áp dụng IFRS, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp. Việc khảo sát ý kiến từ các chuyên gia và doanh nghiệp sẽ cung cấp thông tin quý giá cho quá trình này.

3.2. Đề xuất các chương trình đào tạo và hỗ trợ

Chính phủ và các tổ chức chuyên môn cần triển khai các chương trình đào tạo về IFRS cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Điều này sẽ giúp nâng cao nhận thức và khả năng áp dụng IFRS trong thực tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về IFRS

Nghiên cứu về việc áp dụng IFRS tại Việt Nam đã chỉ ra rằng nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu nhận thức được lợi ích của việc áp dụng chuẩn mực này. Tuy nhiên, kết quả áp dụng vẫn chưa đạt được như mong đợi do nhiều yếu tố tác động.

4.1. Kết quả từ các doanh nghiệp đã áp dụng IFRS

Các doanh nghiệp đã áp dụng IFRS cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong tính minh bạch và khả năng thu hút đầu tư. Họ cũng nhận thấy rằng việc áp dụng IFRS giúp họ dễ dàng hơn trong việc giao dịch quốc tế.

4.2. Những bài học từ các doanh nghiệp thành công

Các doanh nghiệp thành công trong việc áp dụng IFRS thường có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và có chiến lược rõ ràng. Họ cũng thường xuyên cập nhật kiến thức và kỹ năng cho nhân viên để đảm bảo việc áp dụng IFRS diễn ra suôn sẻ.

V. Kết luận và tương lai của việc áp dụng IFRS tại VN

Việc áp dụng IFRS tại Việt Nam là một quá trình cần thời gian và sự nỗ lực từ nhiều phía. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức chuyên môn, tương lai của việc áp dụng IFRS tại Việt Nam có thể trở nên khả thi hơn.

5.1. Tương lai của IFRS tại doanh nghiệp Việt Nam

Với xu hướng hội nhập kinh tế toàn cầu, việc áp dụng IFRS sẽ ngày càng trở nên cần thiết. Doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị sẵn sàng để đáp ứng yêu cầu này.

5.2. Đề xuất lộ trình áp dụng IFRS

Cần có một lộ trình rõ ràng cho việc áp dụng IFRS tại Việt Nam, bao gồm các bước cụ thể và thời gian thực hiện. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc chuyển đổi và áp dụng IFRS.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS) được Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB) ban hành nhằm hướng dẫn lập và trình bày báo cáo tài chính có tính thống nhất và khả năng so sánh cao trên toàn cầu. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc áp dụng IFRS tại các doanh nghiệp Việt Nam trở thành một vấn đề cấp thiết nhằm nâng cao tính minh bạch và chất lượng thông tin tài chính, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn đầu tư nước ngoài. Năm 2017, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt gần 424,87 tỷ USD, tăng 20,9% so với năm trước, cho thấy mức độ quốc tế hóa ngày càng tăng, thúc đẩy nhu cầu áp dụng IFRS.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xác định các nhân tố ảnh hưởng đến sự tự nguyện áp dụng IFRS tại các doanh nghiệp Việt Nam, đo lường mức độ tác động của từng nhân tố và đề xuất các giải pháp thúc đẩy việc áp dụng IFRS. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam, bao gồm doanh nghiệp niêm yết và chưa niêm yết, doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong quý 2 năm 2018. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ Bộ Tài chính xây dựng lộ trình áp dụng IFRS đến năm 2025, đồng thời góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của doanh nghiệp Việt Nam trong môi trường kinh tế toàn cầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên ba lý thuyết chính để giải thích các nhân tố ảnh hưởng đến sự tự nguyện áp dụng IFRS:

1. Thuyết hành vi dự định (TPB): Phát triển từ thuyết hành động hợp lý, TPB cho rằng ý định thực hiện hành vi chịu ảnh hưởng bởi thái độ cá nhân, chuẩn chủ quan và nhận thức kiểm soát hành vi. Lý thuyết này giúp giải thích các nhân tố vi mô nội tại doanh nghiệp ảnh hưởng đến quyết định áp dụng IFRS.

2. Thuyết định chế: Nhấn mạnh vai trò của các thể chế xã hội, pháp luật và các quy định trong việc chi phối hành vi của các chủ thể kinh tế. Lý thuyết này được áp dụng để phân tích ảnh hưởng của các yếu tố thể chế như thương mại quốc tế và nguồn tài chính đến sự tự nguyện áp dụng IFRS.

3. Lý thuyết kế toán về sự hội tụ kế toán quốc tế IFRS: Bao gồm lý thuyết thông tin hữu ích cho việc ra quyết định và lý thuyết xây dựng về sự đa dạng kế toán quốc gia. Lý thuyết này làm nền tảng cho việc xây dựng các tiêu chuẩn kế toán phù hợp, đồng thời giải thích sự khác biệt trong áp dụng IFRS giữa các quốc gia.

Năm nhân tố chính được nghiên cứu gồm: thương mại quốc tế, hình thức sở hữu, nguồn tài chính, ngành nghề kinh doanh và quy mô doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với thiết kế khảo sát qua bảng câu hỏi gửi đến các doanh nghiệp tại Việt Nam trong quý 2 năm 2018. Cỡ mẫu được xác định theo công thức của Tabachnick & Fidell (2007) với tối thiểu 90 mẫu, thực tế thu thập được 198 phiếu hợp lệ, trong đó 108 phiếu từ doanh nghiệp nhỏ và vừa, 90 phiếu từ doanh nghiệp lớn.

Dữ liệu được phân tích bằng phần mềm SPSS với các phương pháp: phân tích Crosstabs, kiểm định Chi-square, Fisher exact test và hồi quy logistic nhị phân để kiểm định giả thuyết và đánh giá mức độ tác động của từng nhân tố đến sự tự nguyện áp dụng IFRS. Mức ý nghĩa thống kê được sử dụng là 5%.

Các biến độc lập được đo lường bằng thang đo định danh và thang Likert 5 mức, trong khi biến phụ thuộc là biến giả nhị phân thể hiện việc doanh nghiệp có tự nguyện áp dụng IFRS hay không.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của thương mại quốc tế: Kết quả phân tích cho thấy doanh nghiệp có tỷ lệ giao dịch xuất khẩu và nhập khẩu cao có xu hướng tự nguyện áp dụng IFRS cao hơn. Cụ thể, khoảng 65% doanh nghiệp có tỷ lệ xuất khẩu trên 30% tự nguyện áp dụng IFRS, so với 35% ở nhóm doanh nghiệp có tỷ lệ thấp hơn.

2. Hình thức sở hữu: Doanh nghiệp có chủ sở hữu bên ngoài, đặc biệt là cổ đông nước ngoài, có mức độ tự nguyện áp dụng IFRS cao hơn đáng kể (khoảng 70%) so với doanh nghiệp có chủ sở hữu bên trong (khoảng 40%). Điều này phản ánh nhu cầu minh bạch và công khai thông tin của các nhà đầu tư bên ngoài.

3. Nguồn tài chính: Doanh nghiệp có nguồn vốn chủ yếu từ vốn chủ sở hữu hoặc có tài chính quốc tế có xu hướng áp dụng IFRS tự nguyện cao hơn (khoảng 68%) so với doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào nợ ngân hàng (khoảng 42%).

4. Ngành nghề kinh doanh: Các doanh nghiệp thuộc ngành sản xuất và dịch vụ tài chính có tỷ lệ tự nguyện áp dụng IFRS cao hơn các ngành khác, với mức chênh lệch khoảng 20%. Ngành nghề có ảnh hưởng tích cực đến quyết định áp dụng IFRS.

5. Quy mô doanh nghiệp: Doanh nghiệp lớn với số lượng nhân viên trên 200 và tổng tài sản trên 100 tỷ đồng có tỷ lệ tự nguyện áp dụng IFRS lên đến 75%, trong khi doanh nghiệp nhỏ và vừa chỉ đạt khoảng 38%.

Thảo luận kết quả

Các kết quả trên phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước, khẳng định vai trò quan trọng của các nhân tố nội tại doanh nghiệp trong quyết định áp dụng IFRS tự nguyện. Thương mại quốc tế thúc đẩy nhu cầu so sánh và minh bạch thông tin tài chính, từ đó tăng động lực áp dụng IFRS. Hình thức sở hữu và nguồn tài chính phản ánh sự khác biệt về nhu cầu thông tin và áp lực từ các nhà đầu tư bên ngoài, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài.

Quy mô doanh nghiệp lớn hơn thường có nguồn lực và nhu cầu cao hơn để áp dụng IFRS nhằm nâng cao uy tín và khả năng tiếp cận vốn. Ngành nghề kinh doanh cũng ảnh hưởng đến mức độ áp dụng IFRS do tính cạnh tranh và yêu cầu minh bạch thông tin khác nhau giữa các ngành.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ áp dụng IFRS theo từng nhóm nhân tố, hoặc bảng phân tích Chi-square minh họa mức độ liên hệ giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường tuyên truyền và đào tạo về IFRS: Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan cần tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu về IFRS cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhằm nâng cao nhận thức và năng lực áp dụng chuẩn mực này trong vòng 1-2 năm tới.

2. Hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho doanh nghiệp: Cung cấp các gói hỗ trợ về tài chính, tư vấn kỹ thuật và công nghệ thông tin để giảm chi phí chuyển đổi và áp dụng IFRS, tập trung vào các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa trong 3 năm tới.

3. Xây dựng khung pháp lý và chính sách khuyến khích: Hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến áp dụng IFRS, đồng thời thiết lập các chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ tiếp cận vốn cho doanh nghiệp tự nguyện áp dụng IFRS, thực hiện trong vòng 2-3 năm.

4. Khuyến khích doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp xuất nhập khẩu áp dụng IFRS: Tạo điều kiện thuận lợi và ưu tiên cho các doanh nghiệp này trong việc áp dụng IFRS nhằm nâng cao tính minh bạch và khả năng cạnh tranh quốc tế, triển khai ngay trong năm 2024.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định áp dụng IFRS, từ đó xây dựng chiến lược tài chính và kế toán phù hợp nhằm nâng cao uy tín và khả năng tiếp cận vốn.

2. Cơ quan quản lý nhà nước và Bộ Tài chính: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách, lộ trình áp dụng IFRS phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp Việt Nam.

3. Các chuyên gia kế toán, kiểm toán và tư vấn tài chính: Hỗ trợ trong việc tư vấn, đào tạo và triển khai áp dụng IFRS cho doanh nghiệp, nâng cao chất lượng dịch vụ và hiệu quả công việc.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Kế toán – Tài chính: Là tài liệu tham khảo quý giá để nghiên cứu sâu hơn về sự hội tụ kế toán quốc tế và các yếu tố ảnh hưởng đến áp dụng IFRS trong bối cảnh Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. IFRS là gì và tại sao doanh nghiệp Việt Nam nên áp dụng?
   IFRS là chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế giúp tăng tính minh bạch và khả năng so sánh báo cáo tài chính. Doanh nghiệp áp dụng IFRS có thể tiếp cận nguồn vốn quốc tế dễ dàng hơn và nâng cao uy tín trên thị trường.

2. Những nhân tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến việc tự nguyện áp dụng IFRS?
   Các nhân tố chính gồm thương mại quốc tế, hình thức sở hữu, nguồn tài chính, ngành nghề kinh doanh và quy mô doanh nghiệp. Doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu, chủ sở hữu bên ngoài, nguồn vốn quốc tế và quy mô lớn thường có xu hướng áp dụng IFRS cao hơn.

3. Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể áp dụng IFRS không?
   Có thể, nhưng gặp nhiều thách thức do chi phí và trình độ nhân lực. IFRS for SMEs là bộ chuẩn mực đơn giản hơn, phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa, giúp giảm bớt khó khăn trong áp dụng.

4. Việc áp dụng IFRS có tốn kém không?
   Việc chuyển đổi và áp dụng IFRS đòi hỏi chi phí đào tạo, điều chỉnh hệ thống kế toán và báo cáo. Tuy nhiên, lợi ích lâu dài về tiếp cận vốn và nâng cao uy tín thường vượt trội so với chi phí ban đầu.

5. Bộ Tài chính Việt Nam có kế hoạch áp dụng IFRS như thế nào?
   Bộ Tài chính đang xây dựng lộ trình áp dụng IFRS đến năm 2025, bắt đầu với các doanh nghiệp có lợi ích công chúng, đồng thời tiến hành khảo sát và lấy ý kiến để chuẩn bị cho việc áp dụng rộng rãi hơn trong tương lai.

Kết luận

• Luận văn xác định năm nhân tố chính ảnh hưởng đến sự tự nguyện áp dụng IFRS tại doanh nghiệp Việt Nam: thương mại quốc tế, hình thức sở hữu, nguồn tài chính, ngành nghề kinh doanh và quy mô doanh nghiệp.
• Doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu, chủ sở hữu bên ngoài, nguồn vốn quốc tế và quy mô lớn có xu hướng áp dụng IFRS tự nguyện cao hơn.
• Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với 198 mẫu khảo sát, phân tích bằng hồi quy logistic và kiểm định Chi-square cho kết quả có ý nghĩa thống kê.
• Kết quả nghiên cứu góp phần làm cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách và lộ trình áp dụng IFRS tại Việt Nam.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy việc áp dụng IFRS, đặc biệt tập trung vào đào tạo, hỗ trợ tài chính và hoàn thiện khung pháp lý trong giai đoạn 2024-2027.

Các doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần phối hợp chặt chẽ để đẩy nhanh quá trình áp dụng IFRS, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập kinh tế quốc tế hiệu quả hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, tác giả xác định những lý thuyết học thuật có liên quan để giải thích sâu hơn về vấn đề cần nghiên cứu và trình bày trong chương này.1 Tổng quan về IFRS 2.1 Khái quát sự hình thành và phát triển IFRS Chuẩn ttmực ttkế tttoán ttquốc tttế ttIFRS ttđược ttbiết ttđến ttnhư ttlà tmột tphương tpháp, nguyên ttắc tkế ttoán tdành tcho tdoanh tnghiệp tđược tnhiều tquốc tgia ttrên tthế tgiới táp t dụng, táp tdụng tđể txây tdựng tchuẩn tmực tkế ttoán tquốc tgia. tTrong tquá ttrình thội tnhập t kinh ttế tvà ttoàn tcầu thóa tnhư thiện tnay tthì tkhông tthể tthiếu tChuẩn tmực tkế ttoán tquốc t tế. tChuẩn tmực tkế ttoán tquốc ttế tbao tgồm: t17 tChuẩn tmực tbáo tcáo ttài tchính tquốc ttế t (IFRS) tvà t41 tchuẩn tmực tkế ttoán tquốc ttế t(IAS) tdo tHội tđồng tchuẩn tmực tkế ttoán t quốc ttế t(IASB) ttiền tthân tlà tỦy tban tchuẩn tmực tkế ttoán tquốc ttế t(IASC) tban thành. t Quá ttrình txây tdựng tchuẩn tmực tkế ttoán tquốc ttế tgắn tliền tvới tlịch tsử thình tthành và tphát ttriển tcủa ttổ tchức tban thành.

tTrải tqua t2 tgiai tđoạn: ttrước t2001 tvà tsau t2001. t  Giai tđoạn t1973-2000: tĐây tlà tgiai tđoạn tđòi thỏi tcần tcó tmột ttổ tchức tkế ttoán quốc ttế. t Ngày t26/06/1973, tỦy tban tchuẩn tmực tkế ttoán tquốc ttế t(IASC) tđược tthành tlập thành tmột ttổ tchức tđộc tlập tcó ttrụ tsở ttại tLuân tĐôn, tbởi ttổ tchức tkế ttoán tcủa t10 tquốc t gia: tÚc, tCanada, tPháp, tTây tĐức, tNhật, tMexico, tHà tLan, tAnh, tIreland tvà tMỹ. t IASC tsoạn tthảo tchuẩn tmực tđầu ttiên ttrên tthế tgiới, tthực thiện tphê tduyệt tnội tdung tvà t ban thành tcác tquy tđịnh, tthủ ttục tkế ttoán tdưới tdạng tchuẩn tmực tkế ttoán.

tTrong thoạt t động tcủa tIASC tthì tHội tđồng tcố tvấn tcó tnhiệm tvụ ttư tvấn ttrong tviệc tsoạn tthảo tcác t chuẩn tmực tkế ttoán tquốc ttế t(IAS), ttrong tkhi tđó tHội tđồng tquản ttrị tlại tcó ttrách tnhiệm t trong tquá ttrình txây tdựng tcác tchuẩn tmực. t Hệ tthống tchuẩn tmực tIASC tban thành tgồm tba tphần tchính: Khuôn tmẫu tlý tthuyết t(IAS tframework): tquy tđịnh tkhuôn tmẫu tlý tthuyết tcho tviệc lập tvà ttrình tbày tbáo tcáo ttài tchính tquốc ttế t(IFRS tframework) tban thành tlần tđầu tvào t tháng t4/1989 tbởi tIASC. t TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 11 Các tchuẩn tmực tkế ttoán tcụ tthể t(IAS): ttrong tgiai tđoạn tnày, tIASC tđã tban thành các tchuẩn tmực tkế ttoán tquốc ttế ttừ t1 tđến t41 t(một tsố tchuẩn tmực tkế ttoán tquốc ttế tbị t thay tthế thay tloại tbỏ tnhưng tIASC tkhông tđánh tsố tlại). tCác tchuẩn tmực tnày tđược t chấp tnhận tvà tlàm tcơ tsở txây tdựng tchuẩn tmực tkế ttoán ttại tnhiều tquốc tgia.

t Từ tđiển tthuật tngữ: tđây tlà tcác thướng tdẫn, tgiải tthích tbổ tsung tnhững tnội tdung chưa tđề tcập ttrong tchuẩn tmực. tCác thướng tdẫn ttrước tđó tban thành tbởi tSIC. t Năm t1997, tIASC tnhận tthấy tđể tthực thiện tvai ttrò tcủa tmình tmột tcách thiệu tquả hơn, tphải ttìm tra tcách tđem tlại tsự thội ttụ tgiữa tchuẩn tmực tkế ttoán tquốc tgia tvà tthông t lệ, tchuẩn tmực tkế ttoán ttoàn tcầu tvới tchất tlượng tcao thơn. tVì tvậy, tIASC tđã tthành tlập t ban tcông ttác tchiến tlược tđế tsắp txếp tlại tcơ tcấu tvà txây tdựng tchiến tlược tcủa tmình.

t Giai tđoạn tnày tkết tthúc tnăm t2000. t  Giai tđoạn ttừ t2001-nay: t Tháng t3/2001, tHội tđồng tchuẩn tmực tkế ttoán tquốc ttế t(IASB) tđược tthành tlập thay tthế tcho tIASC. tTheo tcơ tcấu tnày, tIASB tcó t14 tthành tviên tvới tít tnhất t12 tthành t viên tlàm tviệc ttoàn tthời tgian tvà tđại tdiện tcho tcác tchâu tlục. t Mục ttiêu thoạt tđộng tcủa tIASB tso tvới tIASC tcó tthay tđổi tđáng tkể.

tIASB thoạt động tvới tmục tđích thình tthành tmột ttập thợp tcác tchuẩn tmực tbáo tcáo ttài tchính ttrên t toàn tthế tgiới, tdịch tvụ tkế ttoán tchất tlượng tcao tcho tnhà tđầu ttư tvà tcác tbên tliên tquan t trên tthị ttrường tvốn; tđồng tthời tthúc tđẩy tquá ttrình thội ttụ tchuẩn tmực tkế ttoán tquốc t gia tvà tchuẩn tmực tbáo tcáo ttài tchính tquốc ttế t(IASC tFoundation, t2010). t IASB tduy ttrì tcác tchuẩn tmực tkế ttoán tquốc ttế t(IAS) tcó thiệu tlực tđồng tthời tđánh giá tvà tchỉnh tsửa tlại, tban thành tvới ttên tchuẩn tmực tbáo tcáo ttài tchính tquốc ttế t(IFRS). t Bên tcạnh tđó, tIASB tban thành tchuẩn tmực tmới tvới ttên tgọi tchuẩn tmực tbáo tcáo ttài t chính tquốc ttế t(IFRS). tTrong thơn tmười tnăm, t20 tchuẩn tmực tbáo tcáo ttài tchính tquốc t tế tban thành tvà tsửa tđổi tbổ tsung.

t t Ngày t09/07/2009, tchuẩn tmực tbáo tcáo ttài tchính tcho tdoanh tnghiệp tnhỏ tvà tvừa (IFRS tfor tSMEs) tđã tđược tban thành tcho tdoanh tnghiệp tnhỏ tvà tvừa. tĐây tlà tbộ tyêu t cầu tkế ttoán tquốc ttế tđầu ttiên tđược tphát ttriển tđặc tbiệt tcho tcác tdoanh tnghiệp tnhỏ tvà t vừa t(SMEs). tNó tđã tđược tchuẩn tbị ttrên tnền ttảng tIFRS tnhưng tlà tmột tsản tphẩm tđộc t TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 12 lập ttách tbiệt tvới ttoàn tbộ tcác ttiêu tchuẩn tbáo tcáo ttài tchính tquốc ttế t(IFRS). tIFRS tcho t các tdoanh tnghiệp tnhỏ tvà tvừa tđơn tgiản tphản tánh tnhu tcầu tcủa tngười tsử tdụng tcác t báo tcáo ttài tchính tcủa tSME tvà tcác tcân tnhắc tvề tlợi tích tvề tchi tphí.

tSo tvới tIFRS tđầy t đủ, tnó tít tphức ttạp thơn. t IFRS tFramework tchính tthức tthông tqua ttháng t09/2010. tIFRS tFramework tcung cấp tcác tkhái tniệm tcơ tbản ttrong tviệc tlập tvà ttrình tbày tbáo tcáo ttài tchính tcho tngười tsử t dụng; thướng tdẫn tIASB ttrong tviệc txây tdựng tvà tphát ttriển tchuẩn tmực tbáo tcáo ttài t chính tquốc ttế ttrong ttương tlai; thướng tdẫn tgiải tquyết tcác tnội tdung tchuẩn tmực tđã t ban thành tvà tcác tvấn tđề tkhông tđược tđề tcập ttrong tIFRS. tNăm t2002, tHiệp tđịnh t Norwork tđược tký tkết, tđây tlà tthỏa tthuận tgiữa tIASB tvà tChuẩn tmực tkế ttoán ttài t chính tMỹ t(FASB) tđể tthúc tđẩy tphát ttriển tcác tchuẩn tmực tkế ttoán tchất tlượng tcao tvà t trình tbày tbáo tcáo ttài tchính ttrong tnước tvà tquốc ttế.

tNhiều tdự tán thội ttụ tbáo tcáo ttài t chính tđược ttiến thành tvà tchuẩn tmực tbáo tcáo ttài tchính tquốc ttế tđược tchấp tnhận t nhiều thơn ttại tthị ttrường tvốn ttrên tthế tgiới. t Điểm tcơ tbản tIFRS tlà tnguyên ttắc tgiá ttrị thợp tlý tđược tđề tcập tnhiều thơn. tChuẩn mực tlập tbáo tcáo ttài tchính thiện ttại t(IAS tvà tIFRS) tbao tgồm: txem tphụ tlục t2 t IASB tsẽ ttập ttrung tvào tcác tvấn tđề tcủa tIFRS tđầu ttiên tlà tgiải tquyết tvấn tđề ttrình bày ttrên tbáo tcáo ttài tchính tdẫn tđến tviệc tsửa tđổi tghi tnhận tdoanh tthu tthông tqua tviệc t phân ttích ttài tsản, tnợ tphải ttrả tthay tvì tphương tpháp tnhư thiện tnay ttập ttrung tvào tcác t nghiệp tvụ thoàn tthành tvà tdoanh tthu tđã tthu tđược ttiền. tPhương tpháp tnày tcó tảnh t hưởng tlớn tđến tthời tgian tghi tnhận tlợi tnhuận tdẫn tđến tviệc tghi tnhận tdoanh tthu ttheo t các tgiai tđoạn ttrong tchu ttrình tnghiệp tvụ.

tIASB txem txét tchuẩn tmực thợp tnhất tkinh t doanh, thợp tnhất tIFRS tvà tGAAP tMỹ. t Áp tdụng tIFRS tđã tmở tra tmột tthời tkỳ tmới tdo tlàm tthay tđổi tcách tthưc tghi tnhận, đo tlường, ttrình tbày tcác tkhoản tmục ttrên tbáo tcáo ttài tchính. tThị ttrường tchứng tkhoán t thế tgiới tchấp tnhận tIFRS tlà tchuẩn tmực tlập tbáo tcáo ttài tchính tcho tcác tcông tty tniêm t t yết. tDo tđó, tcó tthể tthấy tviệc táp tdụng tIFRS tkhông tchỉ tlàm ttăng tkhả tnăng tso tsánh thông ttin tcũng tnhư tchất tlượng tthông ttin tcung tcấp tcho tgiới tđầu ttư tmà tcòn tgiảm t thiểu tđược trủi tro tđầu ttư, tgiảm tthiểu tchi tphí tvốn tđồng tthời ttăng thiệu tquả tcủa tthị t TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 13 trường.

tBáo tcáo ttài tchính tđược tlập ttheo tIFRS tsẽ tminh tbạch thơn tvà tmang ttính tso t sánh tvà tdễ thiểu thơn tcho tngười tsử tdụng tbáo tcáo ttài tchính.2 tThực ttrạng táp tdụng tIFRS ttrên tthế tgiới Việc táp tdụng ttiêu tchuẩn tchung tvề tkế ttoán ttrong tphạm tvi ttoàn tcầu tlà tmột tthách thức tvô tcùng tto tlớn tbởi tsự thoạt tđộng tcủa tcác tdoanh tnghiệp ttrong tnhững tmôi t trường tchính ttrị, tkinh ttế, tvăn thóa tcó tnhiều tkhoảng tcách. tVì tđiều tnày tmà tviệc táp t dụng tIFRS tở tnhững tquốc tgia tkhác tnhau tcó tnhững tcách tkhác tnhau. tHiện tnay tcác t quốc tgia ttrên tthế tgiới táp tdụng tIFRS ttheo tmột ttrong tbốn tmô thình tsau: t (1) Áp tdụng t100% tIAS/IFRS, tkhông tsửa tđổi tvà tbổ tsung, tnếu tcó tchuẩn tmực tnào tkhông tthể táp tdụng tthì tquốc tgia tsẽ txây tdựng tchuẩn tmực triêng t(Nam tPhi, tThụy tSỹ, tMông tCổ,…); t (2) Áp tdụng t100% tIAS/IFRS, tnhưng tcó tthể tcó tphần tphụ tlục tđể tcó tthể tthêm thoặc tbớt tvào tmỗi tchuẩn tmực tmột tsố tphần tliên tquan tmuốn tsửa tđổi t(Singapore, tMalayxia,…); (3) Áp tdụng tcó tchọn tlọc tcác tnội tdung tcủa tCMKT, tcó tsửa tđổi, tbổ tsung tmột tsố tđiểm tcho tphù thợp tvới tđặc tđiểm tcủa tnền tkinh ttế tquốc tgia tđồng tthời tban thành tthêm thệ tthống tCMKT tquốc tgia t(Pháp, tĐức, tBỉ, tAnh,…); (4) Không táp tdụng tCMKT tquốc ttế t(Thái tLan, tTrung tQuốc, tBolivia,…). Kinh tnghiệm táp tdụng tIFRS tđược tmô ttả ttheo tcác tnhóm: Nhóm t1: tÁp tdụng tIFRS t100% Các tquốc tgia tnhóm tnày, tyêu tcầu tcác tDN tthực thiện tlập tBCTC ttuân tthủ thoàn toàn ttheo tIFRS tvà tkhông tthực thiện tsửa tđổi tIFRS.

tCác ttiêu tchuẩn tmới tcủa tIFRS tdo t IASB t ban t t hành tự t động t tcó thẩm t quyền t ttheo pháp t luật. t Tại tThụy tSĩ, tcác tcông tty tniêm tyết tvà ttổ tchức ttài tchính tcó tthể tsử tdụng tIFRS, tbộ tcác nguyên ttắc tkế ttoán tGAAP tcủa tThụy tSĩ, tcủa tMỹ thoặc tcác ttiêu tchuẩn tcủa tngân t hàng. t TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 14 Nhóm t2: tÁp tdụng t100% tIFRS, tnhưng tcó tthể tcó tphần tphụ tlục tđể tcó tthể tthêm hoặc tbớt tvào tmỗi tchuẩn tmực tmột tsố tphần tliên tquan tmuốn tsửa tđổi. t Tất tcả tcác tcông tty tđại tchúng tMalaysia, tbao tgồm tcác ttổ tchức ttài tchính tvà tcông ty tniêm tyết, tngoại ttrừ tcác tcông tty tthuộc tlĩnh tvực tnông tnghiệp tvà tbất tđộng tsản tnhất t định.

tTừ tkỳ tkế ttoán tbắt tđầu ttừ t1/1/2012, tđều tbắt tbuộc tphải táp tdụng tKhung ttiêu t chuẩn tBCTC tMalaysia t(MFRS), tbộ ttiêu tchuẩn tnày ttương tthích tvới tIFRS. tCác tcông t ty tnông tnghiệp tvà tbất tđộng tsản tđược tlựa tchọn, ttuân tthủ ttoàn tbộ tMFRS thoặc ttiếp t tục tsử tdụng tbộ ttiêu tchuẩn tcũ tcủa tMalaysia tcho tđến thết tniên tđộ t2016, ttừ t2017 tbuộc t phải ttuân tthủ tMFRS. tLý tdo tlà, tcác ttiêu tchuẩn tvề tnông tnghiệp tvà ttài tsản tsinh thọc t mới tđược tIASB thoàn tthành ttrong tnăm t2013, tMalaysia tcũng tđã tđưa tvào ttiêu tchuẩn t quốc tgia tnhư tlà tmột tphần tcủa tMFRS. tBáo tcáo tkiểm ttoán tđối tvới tcác tDN tở t Malaysia tthực thiện txem txét tphù thợp tvới tkhuôn tkhổ tcủa tMFRS, tkhông tbị tràng t buộc tbởi IFRS.