Luận văn thạc sĩ các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc tài chính của các ngân hàng thương mại cổ phần việt nam

Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc tài chính của ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc và phân tích chi tiết.

• Tác giả: Dương Khả Tú
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Mộng Tuyết
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Cấu Trúc Tài Chính Của Các Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lí do chọn đề tài
• 1.2. Vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.7. Bố cục của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CẤU TRÚC TÀI CHÍNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1. Cấu trúc tài chính của Ngân hàng thương mại
• 2.1.1. Khái niệm cấu trúc tài chính
• 2.1.2. Thành phần cấu trúc tài chính của Ngân hàng thương mại
• 2.1.3. Sự cần thiết nghiên cứu cấu trúc tài chính của các ngân hàng
• 2.1.3.1. Đáp ứng yêu cầu tối đa hóa lợi nhuận và đạt mục tiêu tăng trưởng
• 2.1.3.2. Đáp ứng yêu cầu của hội nhập tài chính quốc tế
• 2.2. Các nghiên cứu thực nghiệm về cấu trúc tài chính của các ngân hàng thương mại
• 2.2.1. Nghiên cứu Mohammed Amidu (2007)
• 2.2.2. Nghiên cứu của Rient Gropp và Florian Heider (2009)
• 2.2.3. Nghiên cứu của Octavia và Brown (2008)
• 2.2.4. Nghiên cứu của Ebru Çağlayan (2010)
• 2.2.5. Nghiên cứu Sajid Gul, Muhammad Bilal Khan, Nasir Razzaq, Naveed Saif (2012)
• 2.3. Đề xuất mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc tài chính của NHTMCP Việt Nam
• 2.3.1. Các nhân tố ảnh hưởng
• 2.3.1.1. Nhân tố quy mô
• 2.3.1.2. Nhân tố lợi nhuận
• 2.3.1.3. Nhân tố tính thanh khoản
• 2.3.1.4. Nhân tố tài sản hữu hình
• 2.3.1.5. Tăng trưởng
• 2.3.1.6. Nhân tố tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP)
• 2.3.2. Mô hình đề xuất nghiên cứu
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CẤU TRÚC TÀI CHÍNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM
• 3.1. Giới thiệu sơ lược Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam
• 3.2. Thực trạng cấu trúc tài chính của các Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam
• 3.2.1. Đánh giá về tổng tài sản
• 3.2.2. Đánh giá về tổng nợ
• 3.2.3. Đánh giá về vốn chủ sở hữu
• 3.2.4. Đánh giá về lợi nhuận sau thuế
• 3.3. Đánh giá chung về thực trạng cấu trúc tài chính của các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam
• 3.3.1. Những kết quả đạt được
• 3.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CẤU TRÚC TÀI CHÍNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM
• 4.1. Giả thuyết và mô hình nghiên cứu
• 4.1.1. Xây dựng các biến số và giả thuyết nghiên cứu
• 4.2. Mô hình hồi quy
• 4.3. Phương pháp nghiên cứu
• 4.3.1. Nguồn số liệu
• 4.3.2. Mẫu nghiên cứu
• 4.3.3. Phương pháp xử lí số liệu
• 4.4. Kết quả nghiên cứu
• 4.4.1. Kết quả thống kê mô tả các biến độc lập và phụ thuộc
• 4.4.2. Phân tích ma trận tương quan
• 4.4.3. Kết quả phân tích theo mô hình
• 4.4.3.1. Kết quả hồi quy
• 4.4.3.2. Kiểm định sự phù hợp của mô hình
• 4.5. Thảo luận kết quả
• 4.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• 5. CHƯƠNG 5: GIẢI PHÁP VẬN DỤNG CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC HOÀN THIỆN CẤU TRÚC TÀI CHÍNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM
• 5.1. Căn cứ đề xuất giải pháp
• 5.1.1. Dựa vào định hướng và chiến lược phát triển của ngành Ngân hàng giai đoạn 2011-2020
• 5.1.2. Dựa vào các hạn chế hiện nay của các NHTMCP Việt Nam
• 5.1.3. Dựa vào kết quả phân tích hồi quy
• 5.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện cấu trúc tài chính cho các NHTMCP Việt Nam giai đoạn 2015 - 2020
• 5.2.1. Tăng vốn chủ sở hữu cho các NHTMCP Việt Nam
• 5.2.2. Tăng tính thanh khoản cho các NHTMCP Việt Nam
• 5.2.3. Các giải pháp khác
• 5.2.3.1. Đối với Chính phủ
• 5.2.3.2. Đối với Ngân hàng Nhà nước
• 5.3. Những hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 5
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhân tố ảnh hưởng cấu trúc tài chính ngân hàng Việt Nam

Cấu trúc tài chính ngân hàng là một yếu tố quan trọng trong việc xác định hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc tài chính của các ngân hàng, từ đó giúp các nhà quản lý có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính hiện tại.

1.1. Khái niệm cấu trúc tài chính ngân hàng

Cấu trúc tài chính ngân hàng bao gồm nợ ngắn hạn, nợ dài hạn và vốn chủ sở hữu. Đây là các yếu tố chính quyết định khả năng tài trợ cho các hoạt động của ngân hàng.

1.2. Tầm quan trọng của cấu trúc tài chính

Cấu trúc tài chính ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh và sự ổn định của ngân hàng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

II. Các vấn đề và thách thức trong cấu trúc tài chính ngân hàng Việt Nam

Ngành ngân hàng Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì cấu trúc tài chính ổn định. Những vấn đề này bao gồm nợ xấu gia tăng, tính thanh khoản thấp và áp lực từ các chính sách tài chính.

2.1. Tình hình nợ xấu trong ngân hàng

Nợ xấu là một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất mà các ngân hàng thương mại cổ phần phải đối mặt, ảnh hưởng đến khả năng cho vay và lợi nhuận.

2.2. Áp lực từ chính sách tài chính

Chính sách tiền tệ và các quy định của Ngân hàng Nhà nước có thể tạo ra áp lực lớn lên cấu trúc tài chính của ngân hàng, đặc biệt là trong việc huy động vốn.

III. Phương pháp phân tích nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc tài chính ngân hàng

Để hiểu rõ hơn về các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc tài chính, nghiên cứu sẽ áp dụng các phương pháp phân tích định lượng và định tính, từ đó xây dựng mô hình hồi quy phù hợp.

3.1. Phương pháp hồi quy tuyến tính

Mô hình hồi quy tuyến tính sẽ được sử dụng để xác định mối quan hệ giữa các nhân tố như quy mô, lợi nhuận và tính thanh khoản với cấu trúc tài chính.

3.2. Phân tích dữ liệu từ báo cáo tài chính

Dữ liệu từ báo cáo tài chính của các ngân hàng sẽ được thu thập và phân tích để đưa ra những nhận định chính xác về tình hình tài chính.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về cấu trúc tài chính ngân hàng

Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp những thông tin hữu ích cho các nhà quản lý ngân hàng trong việc điều chỉnh cấu trúc tài chính nhằm tối ưu hóa hiệu quả hoạt động.

4.1. Kết quả phân tích thực trạng cấu trúc tài chính

Phân tích thực trạng cho thấy rằng nhiều ngân hàng vẫn chưa tối ưu hóa được cấu trúc tài chính, dẫn đến hiệu quả hoạt động không cao.

4.2. Đề xuất giải pháp cải thiện cấu trúc tài chính

Các giải pháp như tăng cường quản lý rủi ro tài chính và cải thiện tính thanh khoản sẽ được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

V. Kết luận và tương lai của cấu trúc tài chính ngân hàng Việt Nam

Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc tài chính ngân hàng mà còn mở ra hướng đi mới cho các ngân hàng trong việc cải thiện hiệu quả hoạt động.

5.1. Tương lai của ngành ngân hàng Việt Nam

Ngành ngân hàng Việt Nam cần phải thích ứng với những thay đổi trong môi trường kinh tế và chính sách để duy trì sự phát triển bền vững.

5.2. Định hướng nghiên cứu tiếp theo

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá tác động của công nghệ tài chính (Fintech) đến cấu trúc tài chính ngân hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hệ thống ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) Việt Nam phát triển mạnh mẽ từ năm 1990, cấu trúc tài chính (CTTC) của các ngân hàng này trở thành vấn đề trọng yếu cần nghiên cứu. Tính đến cuối năm 2014, Việt Nam có 46 ngân hàng thương mại, trong đó 34 là NHTMCP, chiếm khoảng 34% tổng số ngân hàng thương mại. Sự gia tăng nhanh về số lượng NHTMCP đã bộc lộ nhiều hạn chế như mất cân đối trong cơ cấu nguồn vốn, rủi ro thanh khoản và nợ xấu gia tăng. Chính phủ đã ban hành các quyết định quan trọng như Quyết định 254/QĐ-TTg năm 2012 về cơ cấu lại hệ thống tổ chức tín dụng nhằm củng cố và phát triển hệ thống ngân hàng.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là nhận diện các nhân tố ảnh hưởng đến CTTC của các NHTMCP Việt Nam trong giai đoạn 2007-2014, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện CTTC phù hợp với thực tiễn. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 25 NHTMCP có dữ liệu báo cáo tài chính đầy đủ, không bị sáp nhập trước năm 2014. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các nhà quản lý ngân hàng, nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư trong việc ra quyết định tài chính, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả và an toàn hoạt động của các NHTMCP trong bối cảnh hội nhập tài chính quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết tài chính doanh nghiệp hiện đại và các mô hình nghiên cứu về cấu trúc vốn (CTV) để phân tích CTTC của ngân hàng. CTTC được định nghĩa là tổng hợp các khoản nợ phải trả và vốn chủ sở hữu (VCSH) dùng để tài trợ tài sản ngân hàng, trong đó đòn bẩy tài chính (LEV) là biến đại diện chính, được đo bằng tỷ lệ tổng nợ trên tổng tài sản.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Quy mô ngân hàng (SIZE): Tổng tài sản cuối kỳ, phản ánh khả năng huy động vốn và đa dạng hóa rủi ro.
• Lợi nhuận (PROF): Lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản, ảnh hưởng đến khả năng tự tài trợ và chi phí vốn.
• Tính thanh khoản (LIQU): Tỷ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động, thể hiện khả năng đáp ứng nhu cầu thanh toán.
• Tài sản hữu hình (TANG): Tỷ lệ tài sản cố định trên tổng tài sản, liên quan đến khả năng thế chấp và tấm chắn thuế.
• Tăng trưởng (GROW): Tốc độ tăng trưởng tổng tài sản hàng năm.
• Tăng trưởng GDP: Tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội, phản ánh điều kiện kinh tế vĩ mô ảnh hưởng đến CTTC.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính và báo cáo thường niên của 25 NHTMCP Việt Nam trong giai đoạn 2007-2014, với tổng số 200 quan sát dạng dữ liệu bảng không cân bằng (unbalanced panel data).

Phân tích định lượng được thực hiện bằng mô hình hồi quy tuyến tính dữ liệu bảng, kiểm định các giả thuyết về ảnh hưởng của các nhân tố độc lập đến biến phụ thuộc LEV (đòn bẩy tài chính). Các phương pháp hồi quy bao gồm mô hình bình phương tối thiểu gộp (POLS), mô hình tác động cố định (FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM). Kiểm định Hausman được sử dụng để lựa chọn mô hình phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô ngân hàng (SIZE) có tác động đồng biến lên CTTC: Kết quả hồi quy cho thấy hệ số β2 của SIZE dương và có ý nghĩa thống kê, phản ánh các ngân hàng có quy mô lớn hơn có xu hướng sử dụng đòn bẩy tài chính cao hơn. Ví dụ, Vietinbank với tổng tài sản lớn nhất (661.000 triệu đồng năm 2014) có tỷ lệ đòn bẩy cao hơn các ngân hàng nhỏ.

2. Lợi nhuận (PROF) tác động nghịch biến đến CTTC: Hệ số β3 âm và có ý nghĩa, cho thấy các ngân hàng có lợi nhuận cao có xu hướng giảm sử dụng nợ để tài trợ, ưu tiên sử dụng vốn tự có. Giai đoạn 2012-2014, lợi nhuận sau thuế giảm trung bình 38% so với giai đoạn trước, đồng thời đòn bẩy tài chính có xu hướng tăng.

3. Tính thanh khoản (LIQU) tác động nghịch biến đến CTTC: Hệ số β4 âm, chứng tỏ các ngân hàng có thanh khoản cao thường giảm sử dụng nợ để tránh rủi ro thanh khoản. Tỷ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động trung bình dưới 60%, phản ánh sự thận trọng trong quản lý nguồn vốn.

4. Tài sản hữu hình (TANG) có tác động nghịch biến: Hệ số β5 âm, phù hợp với thực trạng các NHTMCP Việt Nam không sử dụng tài sản cố định làm tài sản đảm bảo cho nợ vay mà chủ yếu dựa vào các nguồn vốn khác.

5. Tăng trưởng (GROW) tác động đồng biến: Hệ số β6 dương, cho thấy các ngân hàng tăng trưởng nhanh có xu hướng sử dụng nhiều nợ hơn để mở rộng hoạt động.

6. Tăng trưởng GDP (GDP) có tác động đồng biến: Hệ số β7 dương và có ý nghĩa thống kê, phản ánh điều kiện kinh tế thuận lợi thúc đẩy các ngân hàng tăng sử dụng đòn bẩy tài chính.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế và trong nước, đồng thời phản ánh đặc thù của hệ thống ngân hàng Việt Nam. Quy mô lớn giúp ngân hàng dễ dàng huy động vốn rẻ, trong khi lợi nhuận cao làm giảm nhu cầu vay nợ. Tính thanh khoản cao giúp ngân hàng giảm rủi ro tài chính, trong khi tài sản hữu hình không phải là yếu tố đảm bảo chính trong CTTC của các NHTMCP Việt Nam.

Các dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng tổng tài sản, tổng nợ và vốn chủ sở hữu từ năm 2007 đến 2014, minh họa xu hướng tăng trưởng và biến động CTTC. Bảng hồi quy chi tiết thể hiện các hệ số và mức ý nghĩa thống kê củng cố tính thuyết phục của mô hình.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quy mô vốn chủ sở hữu: Các NHTMCP cần chủ động tăng vốn điều lệ và lợi nhuận giữ lại nhằm giảm tỷ lệ đòn bẩy tài chính, nâng cao khả năng chống chịu rủi ro. Thời gian thực hiện: 2015-2020. Chủ thể: Ban lãnh đạo ngân hàng, cổ đông.

2. Cải thiện quản lý thanh khoản: Áp dụng các chính sách quản lý dòng tiền chặt chẽ, đảm bảo tỷ lệ cho vay trên vốn huy động hợp lý, tránh rủi ro thanh khoản. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Ban quản trị, phòng quản lý rủi ro.

3. Đa dạng hóa nguồn vốn: Khuyến khích phát triển các công cụ huy động vốn mới, giảm phụ thuộc vào tiền gửi truyền thống, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Thời gian: 2015-2020. Chủ thể: Ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước.

4. Tăng cường minh bạch và quản trị rủi ro: Xây dựng hệ thống quản trị rủi ro chuyên nghiệp, minh bạch thông tin tài chính để nâng cao niềm tin nhà đầu tư và khách hàng. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Ban điều hành, cơ quan quản lý.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý ngân hàng: Hỗ trợ xây dựng chiến lược tài chính, quản lý vốn và rủi ro hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh.

2. Nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế chính sách tài chính, giám sát và điều tiết hệ thống ngân hàng.

3. Nhà đầu tư và cổ đông: Giúp đánh giá hiệu quả sử dụng vốn và rủi ro tài chính của các NHTMCP, từ đó đưa ra quyết định đầu tư chính xác.

4. Giảng viên và sinh viên ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo bổ ích cho nghiên cứu chuyên sâu về cấu trúc tài chính ngân hàng trong bối cảnh Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. CTTC của ngân hàng được đo lường như thế nào?
   CTTC thường được đo bằng tỷ lệ đòn bẩy tài chính, cụ thể là tổng nợ trên tổng tài sản, phản ánh mức độ sử dụng vốn vay trong cơ cấu nguồn vốn.

2. Nhân tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến CTTC của NHTMCP Việt Nam?
   Quy mô ngân hàng và lợi nhuận là hai nhân tố có ảnh hưởng đáng kể, trong đó quy mô có tác động đồng biến, lợi nhuận tác động nghịch biến đến CTTC.

3. Tại sao tài sản hữu hình lại có tác động nghịch biến đến CTTC?
   Do đặc thù ngân hàng Việt Nam không sử dụng tài sản cố định làm tài sản đảm bảo chính cho nợ vay, nên tài sản hữu hình không hỗ trợ tăng đòn bẩy tài chính mà còn có thể làm giảm nhu cầu vay nợ.

4. Làm thế nào để cải thiện tính thanh khoản của ngân hàng?
   Ngân hàng cần cân đối nguồn vốn huy động và cho vay, áp dụng các công cụ quản lý dòng tiền hiệu quả, đồng thời đa dạng hóa nguồn vốn để giảm rủi ro thanh khoản.

5. Tăng trưởng GDP ảnh hưởng thế nào đến CTTC?
   Tăng trưởng GDP tạo điều kiện kinh tế thuận lợi, giúp ngân hàng dễ dàng huy động vốn và mở rộng tín dụng, từ đó tăng tỷ lệ đòn bẩy tài chính.

Kết luận

• Luận văn đã xác định và kiểm định thành công các nhân tố ảnh hưởng đến cấu

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu Chương 2:Tổng quan về các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc tài chính của các Ngân hàng thương mại Chương 3: Thực trạng cấu trúc tài chính của các Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam. Chương 4: Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc tài chính của các Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam Chương 5: Giải pháp vận dụng các nhân tố ảnh hưởng đến việc hoàn thiện cấu trúc tài chính của các Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 Chương 2: TỔNG QUAN VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CẤU TRÚC TÀI CHÍNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 2.1 Cấu trúc tài chính của Ngân hàng thương mại 2.1 Khái niệm cấu trúc tài chính Theo Tài chính doanh nghiệp hiện đại[5], CTTC bao gồm nợ ngắn hạn cộng với nợ trung, dài hạn và vốn chủ sở hữu (VCSH) – tất cả đều được dùng để tài trợ tài sản của ngân hàng. CTTC trừ đi nợ ngắn hạn sẽ cho ta cấu trúc vốn (CTV) của ngân hàng. Ngân hàng thương mại (NHTM) là một loại hình doanh nghiệp vì nó ra đời là để kinh doanh, mục đích hoạt động là vì lợi nhuận.

Thêm nữa, NHTM cũng có cơ cấu, tổ chức bộ máy như một doanh nghiệp hiện hữu, cũng tự chủ về tài chính và cũng có nghĩa vụ đóng thuế cho ngân sách Nhà nước. Do đó, CTTC của các NHTM cũng mang nét tương đồng như các doanh nghiệp khác.[6] Trong một Bảng cân đối kế toán ngân hàng, phía bên phải là Nguồn vốn bao gồm các khoản nợ phải trả và VCSH được dùng để chỉ CTTC của ngân hàng. Như vậy, nghiên cứu về CTTC của các NHTM là đi vào nghiên cứu cơ cấu nguồn vốn mà ngân hàng huy động để tài trợ cho tài sản của mình[7]. Hay nói một cách chính xác hơn thì việc đi xác định CTTC cho các NHTM là đi xác định mức độ đòn bẩy tài chính (LEV) phù hợp trong cơ cấu nguồn vốn huy động.2 Thành phần cấu trúc tài chính của Ngân hàng thương mại Để có vốn hoạt động, các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh sử dụng nguồn vốn tự có là chính.

Ngược lại, là trung gian tài chính, NHTM chủ yếu huy động vốn từ các thành phần kinh tế trong xã hội. Như vậy, về phương diện vốn hoạt động, NHTM kinh doanh chủ yếu bằng vốn của người khác mà ngân hàng không có quyền sở hữu mà chỉ có quyền sử dụng với những điều kiện ràng buộc nhất định. Bảng cân đối kế toán của các NHTM phản ánh nguồn hình thành nguồn vốn hiện có 5 Trần Ngọc Thơ và cộng sự, 2007.Tài chính doanh nghiệp hiên đại.Hồ Chí Minh: Nhà xuất Thống kê 6 Trần Huy Hoàng, 2011.Giáo trình quản trị ngân hàng thương mại. TPHCM: Nhà xuất bản lao động xã hội 7 Đoàn Ngọc Phi Anh, 2010.Các nhân tố ảnh hưởng đến CTTC và hiệu quả tài chính:Tiếp cận theo phương pháp phân tích đường dẫn.

Tạp chí Khoa học và công nghệ, Đại học Đà Nẵng, số 5 (40), trang 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 vào thời điểm lập báo cáo của ngân hàng, được chia thành nợ phải trả và nguồn VCSH, qua đó nhằm đánh giá khả năng huy động vốn của ngân hàng.  Nợ phải trả Nợ phải trả (nguồn vốn phải trả) của NHTM bao gồm: các khoản nợ Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tiền gửi và vay các tổ chức tín dụng khác, tiền gửi của khách hàng, các công cụ tài chính phái sinh và các khoản nợ tài chính khác, phát hành giấy tờ có giá, các khoản nợ khác. Nguồn vốn phải trả của NHTM nhằm đảm bảo cho ngân hàng luôn có đủ nguồn vốn để duy trì và phát triển một cách có hiệu quả hoạt động kinh doanh của mình, đồng thời đáp ứng kịp thời mọi nhu cầu thanh khoản ở mức độ chi phí thấp nhất (Trần Huy Hoàng, 2011). Tuy nhiên, nợ phải trả trong Bảng cân đối kế toán của NHTM sẽ không chia thành nợ phải trả ngắn hạn và nợ phải trả dài hạn giống như trong Bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp.

Nguyên do là vì phần lớn nợ phải trả của NHTM đều có thể thực hiện hay thanh toán trong thời gian gần.  Vốn chủ sở hữu VCSH của NHTM là toàn bộ nguồn vốn thuộc sở hữu của chủ ngân hàng, của các thành viên trong đối tác liên doanh hoặc các cổ đông trong ngân hàng, kinh phí quản lý do các đơn vị trực thuộc nộp lên… VCSH bao gồm hai bộ phận: Vốn của chủ sở hữu ban đầu và vốn của chủ sở hữu hình thành trong quá trình hoạt động. VCSH ban đầu đối với các NHTM chính là vốn do ngân sách Nhà nước cấp khi mới thành lập (đối với các NHTMNN), do cổ đông góp thông qua việc mua cổ phần hoặc cổ phiếu (đối với các NHTMCP) bao gồm cổ phần thường và các cổ phần ưu đãi. Mức vốn này phải đảm bảo bằng mức vốn pháp định.

VCSH hình thành trong quá trình hoạt động (VCSH bổ sung) do cổ phần phát hành thêm hoặc do ngân sách Nhà nước cấp bổ sung trong quá trình hoạt động, do chuyển một phần lợi nhuận tích lũy, các quỹ dự trữ, quỹ đầu tư, bổ sung vốn điều lệ, phát hành giấy nợ dài hạn… Trên Bảng cân đối kế toán của NHTM, VCSH bao gồm các khoản mục cơ bản: Vốn điều lệ, lợi nhuận chưa phân phối và các quỹ. Trong đó, Vốn điều lệ là vốn TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 được ghi trong điều lệ ngân hàng, chiếm tỷ trọng lớn nhất trong nguồn vốn chủ sở hữu và có ý nghĩa rất quan trọng trong hoạt động kinh doanh của các NHTM. Trong trường hợp ngân hàng phá sản hoặc ngừng hoạt động thì nghĩa vụ thanh toán nợ sẽ được thanh toán theo thứ tự: các khoản tiền gửi của khách hàng, nghĩa vụ với Chính phủ và người lao động, các khoản vay và cuối cùng mới đến phần các chủ sở hữu. Nếu quy mô VCSH càng lớn thì người gửi tiền và người cho vay càng cảm thấy an tâm về ngân hàng (với các điều kiện khác là như nhau).

Do đó, VCSH được coi là cơ sở tạo niềm tin cho khách hàng. Đồng thời, VCSH còn thể hiện khả năng tài chính, năng lực hoạt động của một ngân hàng. VCSH ảnh hưởng tới quy mô mở rộng mạng lưới kinh doanh cũng như quy mô hoạt động của NHTM: Khả năng huy động vốn, khả năng mở rộng tín dụng, dịch vụ, khả năng đầu tư tài chính, trình độ trang bị công nghệ. Phần lớn VCSH là không sinh lời trực tiếp, chúng được ưu tiên tài trợ cho xây dựng trụ sở, phương tiện làm việc, đầu tư công nghệ.

Phần còn lại của VCSH tham gia vào quá trình kinh doanh của ngân hàng. Với những ý nghĩa quan trọng đó có thể nói một NHTM có mức VCSH lớn là yếu tố đảm bảo cho ngân hàng hoạt động an toàn, đồng thời thể hiện sức mạnh tài chính của bản thân ngân hàng.3 Sự cần thiết nghiên cứu cấu trúc tài chính của các ngân hàng Các NHTM kinh doanh tiền tệ dưới hình thức huy động, cho vay và cung ứng các dịch vụ thanh toán.Với loại hình kinh doanh đặc biệt của mình, các NHTM hiện nay có CTTC chủ yếu là nợ, hệ số đòn bẩy tài chính cao hơn nhiều so với các doanh nghiệp phi tài chính. Vì vậy, để tồn tại và phát triển trong xu thế hội nhập đòi hỏi các NHTM phải nhận thức được đầy đủ sự cần thiết của việc nghiên cứu CTTC, nhằm: 2.1 Đáp ứng yêu cầu tối đa hóa lợi nhuận và đạt mục tiêu tăng trưởng Các NHTM cần nghiên cứu CTTC để đảm bảo đạt hiệu quả cao sử dụng vốn kinh doanh nhằm tối đa hoá lợi nhuận và mục tiêu tăng trưởng. Cụ thể:  Đảm bảo đủ vốn cho kinh doanh với chi phí hợp lý TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 NHTM muốn tiến hành kinh doanh thì trước hết phải có đủ vốn hay tiềm lực tài chính để duy trì hoạt động và phát triển.

Việc sử dụng một CTTC hợp lý sẽ giúp cho các NHTM có mức vốn đầy đủ. Quy mô vốn sẽ quyết định quy mô nguồn tiền gửi, quy mô cho vay tối đa đối với một khách hàng hoặc một nhóm khách hàng, nắm giữ cổ phiếu của công ty khác, mở chi nhánh, mua sắm tài sản cố định, thành lập công ty con…Như vậy, quy mô và cấu trúc hoạt động của ngân hàng được điều chỉnh theo quy mô vốn của ngân hàng. Với phương thức kinh doanh “đi vay để cho vay”, đòi hỏi ngân hàng phải xác định được nhu cầu vốn cần thiết cho hoạt động, lựa chọn được hình thức huy động vốn phong phú để có thể tập trung vốn kịp thời, thoả mãn nhu cầu kinh doanh có hiệu quả.  Đảm bảo an toàn trong sử dụng vốn Vốn được coi là tấm đệm chống đỡ những rủi ro, đảm bảo an toàn hoạt động kinh doanh.

Vốn lớn sẽ tạo được uy tín lớn cho ngân hàng trên thị trường, tạo điều kiện mở rộng qui mô và phát triển. Theo thông lệ quốc tế, tỷ lệ an toàn vốn (CAR) của ngân hàng phải từ 9% trở lên. Nếu tỷ lệ này không đảm bảo, NHTM sẽ không đủ khả năng mở rộng hoạt động, thậm chí còn đứng trước nguy cơ phá sản. Nghiên cứu và sử dụng một CTTC hợp lí sẽ giúp ngân hàng thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa rủi ro, đảm bảo an toàn vốn trong hoạt động, hạn chế đến mức thấp nhất những thiệt hại có thể xảy ra đối với ngân hàng.

 Sử dụng vốn kinh doanh hợp lý, hiệu quả Sử dụng vốn hiệu quả tức là đồng vốn kinh doanh của ngân hàng phải tạo ra lợi nhuận cao. NHTM là tổ chức tài chính trung gian, kinh doanh tiền tệ dựa vào nguồn vốn vay mượn. Để có nguồn vốn kinh doanh, các NHTM bán các quyền sử dụng vốn tiền gửi cho các cá nhân, doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế khác. Nếu xét ở góc độ chi phí, nghiệp vụ vay mượn vốn kinh doanh làm phát sinh chi phí lớn nhất trong số các khoản mục chi phí hoạt động của ngân hàng và do đó cũng ảnh hưởng sâu sắc đến thu nhập ròng của ngân hàng.

Chính vì vậy, việc nghiên cứu CTTC sẽ đảm bảo ngân hàng luôn có đủ nguồn vốn duy trì và phát triển các hoạt động kinh doanh ở mức độ chi phí có thể đem lại TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 lợi nhuận tối ưu cho ngân hàng có tầm quan trọng đặc biệt trong toàn bộ quá trình quản trị tài chính ngân hàng.