đặt vấn đề an toàn thực phẩm là ƣu tiên hàng đầu, ƣu tiên cho sức khỏe cộng đồng và đảm bảo rằng toàn bộ các hoạt động của nhà sản xuất và 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com cung cấp thực phẩm phải có trách nhiệm, cung cấp thực phẩm an toàn cho ngƣời tiêu dùng. Qua quá trình tìm hiểu cho thấy, đã có khá nhiều công trình nghiên cứu của các tác giả nƣớc ngoài về an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, trong luận văn này, chúng tôi chỉ xin trình bày một số công trình nghiên cứu trong phạm vi những nguồn tài liệu mà chúng tôi tiếp cận đƣợc. Một nghiên cứu về Truyền thông nguy cơ an toàn thực phẩm của FAO và WHO bàn về việc trao đổi thông tin về những rủi ro và các yếu tố nguy cơ liên quan đến các mối nguy hiểm và rủi ro trong vấn đề an toàn thực phẩm.
Truyền thông về các nguy cơ mất an toàn thực phẩm là rất quan trọng nhằm bảo vệ cộng đồng ngƣời, các loài động vật, thực vật và chất lƣợng cuộc sống của ngƣời dân. Các mục tiêu của truyền thông nguy cơ an toàn thực phẩm là giúp ngƣời dân bảo vệ sức khỏe của mình trƣớc các rủi ro trong an toàn thực phẩm bằng cách cung cấp những thông tin rủi ro hoặc lợi ích của thực phẩm giúp họ đƣa ra quyết định lựa chọn thực phẩm an toàn cho mình, tăng cƣờng hiểu biết về lợi ích cũng nhƣ những rủi ro trong khi sử dụng thực phẩm, nâng cao hiệu quả quá trình phân tích các nguy cơ, rủi ro trong an toàn thực phẩm (EFSA, 2012). [36, tr,12] Với tiêu đề Nghiên cứu thái độ và hành vi của ngƣời tiêu dùng Trung Quốc về thực phẩm an toàn, các tác giả Rongduo Liu, Zuzanna Pieniak, Wim Verbeke (2013) thuộc khoa Kinh tế Nông nghiệp, Đại học Ghent đã cung cấp một cái nhìn khái quát về ngƣời tiêu dùng Trung Quốc. Hành vi đối với thực phẩm, an toàn thực phẩm không có nguy cơ rủi ro, thực phẩm hữu cơ và thực phẩm xanh.
Kết quả nghiên cứu cho thấy ngƣời tiêu dùng ở Trung Quốc chủ yếu sử dụng các phƣơng tiện thông tin đại chúng (truyền hình) và báo chí làm nguồn thông tin chính về thực phẩm an toàn. Ngƣời tiêu dùng Trung Quốc có nhận thức cao về thực phẩm an toàn nhƣng lại hạn chế kiến thức trong việc làm thế nào để nhận biết đƣợc thức ăn an toàn. Lí do khiến ngƣời tiêu dùng không mua thực phẩm an toàn là do họ không biết gì về thực phẩm an toàn (Yin và cộng sự, 2010) [Dẫn theo, 32]. Ma và Qin (2009) nhận thấy rằng ngƣời tiêu dùng có nhiều kiến thức về thực phẩm hữu cơ sẽ tăng khả năng mua và chi trả cho nó.
Thứ hai, ngƣời tiêu dùng không mua thực phẩm an toàn có thể có một số kiến thức chung về nó, nhƣng thiếu kiến thức cụ thể, chi tiết để phân biệt các đặc điểm của thực phẩm an 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com toàn với những thức ăn thông thƣờng. [Dẫn theo 32] Nhìn chung ngƣời tiêu dùng Trung Quốc có thái độ tích cực đối với thực phẩm an toàn. Đặc biệt liên quan đến sự an toàn, chất lƣợng, dinh dƣỡng và ngon miệng, ngƣời có thu nhập cao sẵn sàng trả nhiều tiền hơn cho thực phẩm an toàn và mua nó, ngay cả khi giá cao hơn của thực phẩm thông thƣờng. Tuy nhiên, hầu hết ngƣời tiêu dùng Trung Quốc là những ngƣời mua thƣờng không có sự thống nhất mạnh giữa thái độ và hành vi thực tế.
Giá thực phẩm an toàn và sự hoài nghi cao về chất lƣợng là hai lý do quan trọng ngăn cản nhiều ngƣời mua thực phẩm an toàn. Các siêu thị là nơi phổ biến nhất để mua thực phẩm an toàn mọi ngƣời cảm thấy an tâm cao.[32, tr 93-104] Nhằm tìm hiểu cách xử lý an toàn thực phẩm: Kiến thức, nhận thức, và tự báo cáo thực hành của ngƣời tiêu dùng Thổ Nhĩ Kỳ, tác giả Aygen F. (2012), Khoa Quản trị Kinh doanh, Đại học Dogus, Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ đã tiến hành nghiên cứu khảo sát trên 440 ngƣời tiêu dùng sống ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ trong mua, vận chuyển, lƣu trữ, chuẩn bị và tiêu thụ và bảo quản thực phẩm an toàn. Kết quả chỉ ra có sự khác biệt đáng kể trong quan điểm, kiến thức và thực hành của những ngƣời đã có kinh nghiệm về bệnh truyền qua thực phẩm so với những ngƣời không có kinh nghiệm về bệnh lây truyền qua thực phẩm trong một năm.
Sự khác biệt ý nghĩa cũng đƣợc tìm thấy đối với các biến nhân khẩu học khác nhau, đặc biệt là đối với cấp độ tuổi và giáo dục. Kinh nghiệm về các bệnh truyền qua thực phẩm do thực hành và xử lý thực phẩm kém vẫn còn là một thách thức lớn đối với sức khỏe của ngƣời dân, ở cả các nƣớc phát triển và các nƣớc đang phát triển trên thế giới. Cụ thể: Nhận thức của ngƣời tiêu dùng Thổ Nhĩ Kỳ liên quan đến việc xử lý thực phẩm an toàn. Mặc dù hơn 75% số ngƣời đƣợc hỏi tin rằng họ có đủ kiến thức chuẩn bị thức ăn an toàn trong nhà của họ.
Những ngƣời đã có kinh nghiệm về bệnh lây truyền qua thực phẩm đã nhận thức đƣợc tầm quan trọng của việc đảm bảo "điều kiện an toàn và vệ sinh ở nhà trong khi chuẩn bị thức ăn" so với các nhóm khác. Điều này cho thấy một thực tế rằng, nếu ngƣời tiêu dùng không đủ kiến thức về xử lý thực phẩm an toàn và nếu họ không thực hành đúng, thì tỉ lệ cao họ sẽ phải đối mặt với bệnh tật do thực phẩm liên quan đến sự sống của họ. Vì vậy, ngƣời tiêu dùng có nhận thức đƣợc trách nhiệm của mình và cần phải biết rằng họ là một trong những ngƣời đứng giữa trong chuỗi đi từ "trang trại đến bàn ăn". Nhƣ vậy, nó không phải là trách nhiệm duy nhất của nhà nƣớc, ngƣời tiêu dùng cần tự nâng 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com cao kiến thức; cùng với nhà nƣớc, ngƣời tiêu dùng và ngành công nghiệp (sản xuất/ nhà sản xuất và các nhà bán lẻ), tất cả đều có vai trò quan trọng trong hành trình này [24, tr 9, 10].
Vẫn theo Aygen F. trái ngƣợc với những phát hiện của một số nhà nghiên cứu khác, (Fein, Jordan-Lin, & Levy, (1995) đã nghiên cứu chỉ ra 26% ngƣời đƣợc điều tra đã có kinh nghiệm về một bệnh liên quan đến thực phẩm nghĩ rằng nó có nguồn gốc từ sự chuẩn bị và ăn ở nhà, mọi ngƣời thừa nhận rằng thực phẩm chuẩn bị ở nhà cũng có thể là nguyên nhân gây ra các bệnh nhƣ vậy. Kết quả này cũng hứa hẹn môt điều ý nghĩa, khi mọi ngƣời thừa nhận rằng nếu có sai sót với khâu chuẩn bị tại nhà sẽ gây hại cho sức khỏe của họ thì họ sẽ sẵn sàng để tìm hiểu những gì cần phải làm để không bị mắc bệnh. Nghiên cứu này cũng chỉ ra phụ nữ nấu ăn nhiều hơn nam giới; 48% nam giới trả lời rằng họ nấu ăn tất cả hoặc gần nhƣ tất cả thời gian.
Điều này có nghĩa rằng gần một nửa số ngƣời đƣợc hỏi là nam giới tham gia nấu ăn khá thƣờng xuyên. Điều này đặt ra một vấn đề những ngƣời đàn ông thƣờng có xu hƣớng không coi trọng các điều kiện an toàn và vệ sinh ở nhà trong khi chuẩn bị thức ăn giống nhƣ phụ nữ. Do đó, nam giới là mục tiêu đƣợc hƣớng đến trong các chƣơng trình giáo dục an toàn vệ sinh thực phẩm. Cũng nhƣ nhiều hoạt động hàng ngày của mỗi ngƣời, dựa trên những thói quen đến một mức độ lớn.
Con ngƣời có xu hƣớng thực hành giống ngƣời khác làm xung quanh chúng ta. Nhƣ vậy, gia đình và bạn bè, những ngƣời xung quanh là rất có ảnh hƣởng trong suy nghĩ về cuộc sống của mỗi ngƣời. Thói quen không dễ thay đổi; nếu gia đình có đủ hiểu biết về những vấn đề liên quan đến thực phẩm, họ sẽ nói những kiến thức này với con cái của họ theo suy nghĩ và trải nghiệm của mình và trong dài hạn, thế hệ sẽ đƣợc áp dụng thực hành xử lý thực phẩm an toàn nhƣ thói quen đó, mà không hề ý thức đƣợc về nó. Vì thế, giáo dục an toàn thực phẩm trong chƣơng trình học đƣợc khuyến khích mạnh mẽ vì những đứa trẻ ngày nay cha mẹ ngày mai.
Bên cạnh đó, ý thức tăng trong mọi khía cạnh của cuộc sống với trình độ học vấn cao hơn, giáo dục tiếp tục cần đƣợc khuyến khích trong công chúng. Một chiến dịch giáo dục ngƣời tiêu dùng trên toàn quốc phát động bởi những nỗ lực chung của nhà nƣớc, các ngành công nghiệp thực phẩm. [Dẫn theo, 24, tr 9, 10] 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Với mục đích kiểm tra kiến thức và hành vi liên quan đến an toàn thực phẩm của ngƣời tiêu dùng có trách nhiệm chính trong việc chuẩn bị thực phẩm trong gia đình, nghiên cứu Kiến thức và thực tiễn an toàn thực phẩm tiêu dùng trong gia đình ở Thổ Nhĩ Kỳ của tác giả Nurhan Unusan, Khoa Giáo dục, Đại học Selcuk, Thổ Nhĩ Kỳ đã đƣợc tiến hành. Các cuộc phỏng vấn tại nhà của 458 hộ gia đình đƣợc lựa chọn ngẫu nhiên đại diện cho ba huyện ở Konya, Thổ Nhĩ Kỳ.
Nghiên cứu cho thấy sự khác biệt đáng kể giữa các cấp học liên quan đến thái độ và kiến thức đối với thực phẩm an toàn. Không tìm thấy tác động đáng kể nào về nhân khẩu học đối với thực tiễn xử lý thực phẩm. Những phát hiện này làm tăng mối quan tâm về kiến thức và thực tiễn an toàn ngƣời tiêu dùng. [35, tr 45-51] Với tiêu đề “Sự ảnh hƣởng của các nhân tố xã hội đến kiến thức, thái độ, thực hành về các bệnh lây truyền qua thực phẩm và an toàn thực phẩm”, hai tác giả Maizun Mohd Zain và Nyi Nyi Naing (2002) đã tiến hành nghiên cứu nhằm tìm hiểu mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố xã hội đến kiến thức, thái độ, thực hành về các bệnh lây truyền qua thực phẩm và an toàn thực phẩm ở 430 ngƣời chế biến thực phẩm sinh sống ở Kota Bharu.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ ngƣời chế biến thực phẩm chƣa tham gia lớp tập huấn vệ sinh ATTP chiếm 27.9% có khám sức khoẻ định kỳ, gần một nửa (48.4%) chƣa có kiến thức tốt và có sự khác biệt không đáng kể về thái độ và thực hành giữa những ngƣời tham gia và không tham gia lớp tập huấn.