Luận văn nhận thức và chỉ đạo thực hiện bình đẳng giới của cán bộ lãnh đạo quản lý cấp cơ sở miền núi phía bắc

Chuyên khảo phân tích Luận văn nhận thức và chỉ đạo thực hiện bình đẳng giới của cán bộ lãnh đạo quản lý cấp cơ sở miền, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Ths. Nguyễn Văn Đoàn
• Trường học: Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Xã hội học
• Đề tài: Nhận thức và chỉ đạo thực hiện bình đẳng giới của cán bộ lãnh đạo quản lý cấp cơ sở ở miền núi phía Bắc
• Loại tài liệu: báo cáo kết quả nghiên cứu
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Nhận thức và chỉ đạo thực hiện bình đẳng giới của cán bộ lãnh đạo cấp cơ sở miền núi phía Bắc

Nghiên cứu tập trung vào nhận thức và chỉ đạo thực hiện bình đẳng giới của cán bộ lãnh đạo cấp cơ sở tại khu vực miền núi phía Bắc. Đây là vùng có nhiều thách thức về kinh tế, xã hội và văn hóa, ảnh hưởng đến việc thực hiện các chính sách bình đẳng giới. Nhận thức của cán bộ về vấn đề này còn hạn chế, đặc biệt là trong việc áp dụng các chính sách bình đẳng giới vào thực tiễn. Chỉ đạo thực hiện cũng gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn lực và sự hiểu biết sâu sắc về vấn đề giới tính.

1.1. Thực trạng nhận thức về bình đẳng giới

Nhận thức của cán bộ lãnh đạo cấp cơ sở về bình đẳng giới còn nhiều hạn chế. Nhiều cán bộ chưa hiểu rõ các khái niệm cơ bản về giới và bình đẳng giới. Điều này dẫn đến việc thực hiện các chính sách không hiệu quả. Các yếu tố như văn hóa dân tộc, định kiến giới và thiếu thông tin là nguyên nhân chính gây ra tình trạng này. Cần có các chương trình đào tạo và nâng cao nhận thức để cải thiện tình hình.

1.2. Chỉ đạo thực hiện bình đẳng giới

Chỉ đạo thực hiện bình đẳng giới của cán bộ lãnh đạo cấp cơ sở gặp nhiều khó khăn. Các chính sách thường không được triển khai đồng bộ do thiếu nguồn lực và sự hỗ trợ từ cấp trên. Ngoài ra, sự thiếu hiểu biết về giới tính và văn hóa dân tộc cũng là rào cản lớn. Cần có các giải pháp cụ thể như tăng cường đào tạo, hỗ trợ nguồn lực và xây dựng các chương trình phù hợp với đặc thù địa phương.

II. Các yếu tố tác động đến nhận thức và chỉ đạo thực hiện bình đẳng giới

Nghiên cứu chỉ ra các yếu tố chính ảnh hưởng đến nhận thức và chỉ đạo thực hiện bình đẳng giới của cán bộ lãnh đạo cấp cơ sở. Các yếu tố này bao gồm văn hóa dân tộc, định kiến giới, quản lý nhà nước và phát triển cộng đồng. Những yếu tố này tác động mạnh mẽ đến cách thức triển khai các chính sách bình đẳng giới tại địa phương.

2.1. Văn hóa dân tộc và định kiến giới

Văn hóa dân tộc và định kiến giới là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến nhận thức và chỉ đạo thực hiện bình đẳng giới. Các quan niệm truyền thống về vai trò của nam và nữ trong xã hội vẫn còn phổ biến, gây khó khăn cho việc thực hiện các chính sách bình đẳng giới. Cần có các biện pháp giáo dục và truyền thông để thay đổi nhận thức của cộng đồng.

2.2. Quản lý nhà nước và phát triển cộng đồng

Quản lý nhà nước và phát triển cộng đồng cũng là những yếu tố quan trọng. Sự thiếu đồng bộ trong quản lý và thiếu nguồn lực cho các chương trình phát triển cộng đồng làm giảm hiệu quả của các chính sách bình đẳng giới. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và cộng đồng để đạt được mục tiêu bình đẳng giới.

III. Giải pháp tăng cường nhận thức và chỉ đạo thực hiện bình đẳng giới

Nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường nhận thức và chỉ đạo thực hiện bình đẳng giới của cán bộ lãnh đạo cấp cơ sở. Các giải pháp này bao gồm đào tạo nâng cao nhận thức, hỗ trợ nguồn lực và xây dựng các chương trình phù hợp với đặc thù địa phương. Việc thực hiện các giải pháp này sẽ góp phần cải thiện tình hình bình đẳng giới tại khu vực miền núi phía Bắc.

3.1. Đào tạo nâng cao nhận thức

Đào tạo nâng cao nhận thức về bình đẳng giới là giải pháp quan trọng. Các chương trình đào tạo cần tập trung vào việc cung cấp kiến thức cơ bản về giới và bình đẳng giới, cũng như các kỹ năng cần thiết để triển khai các chính sách này. Điều này sẽ giúp cán bộ lãnh đạo hiểu rõ hơn về vấn đề và có cách tiếp cận hiệu quả hơn.

3.2. Hỗ trợ nguồn lực và xây dựng chương trình phù hợp

Hỗ trợ nguồn lực và xây dựng các chương trình phù hợp với đặc thù địa phương là giải pháp cần thiết. Các chương trình này cần được thiết kế dựa trên nhu cầu thực tế của cộng đồng và có sự tham gia của các bên liên quan. Điều này sẽ đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các chính sách bình đẳng giới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH VIỆN Xà HỘI HỌC BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI: NHẬN THỨC VÀ CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN BÌNH ĐẲNG GIỚI CỦA CÁN BỘ LÃNH ĐẠO QUÁN LÝ CẤP CƠ SỞ Ở MIỀN NÚI PHÍA BẮC Mã số: B.07 - 17 Chủ nhiệm đề tài: Ths. Nguyễn Văn Đoàn Thư ký khoa học: Ths. Đặng Thị Ánh Tuyết 7237 26/3/2009 Hà Nội, tháng 10/2008 2 Môc lôc Trang Më ®Çu 6 1 TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi 6 2 T×nh h×nh nghiªn cøu liªn quan ®Õn ®Ò tµi 8 3 Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu cña ®Ò tµi 10 4 Gi¶ thuyÕt nghiªn cøu 11 5 Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 11 6 Néi dung nghiªn cøu cña ®Ò tµi 13 Ch−¬ng 1: C¬ së lý luËn nghiªn cøu B×nh ®¼ng giíi vµ 14 vai trß cña C¸n bé l∙nh ®¹o, qu¶n lý cÊp c¬ së víi viÖc thùc hiÖn b×nh ®¼ng giíi 1. Quan ®iÓm cña chñ nghÜa M¸c-Lªnin, T− t−ëng Hå ChÝ Minh vµ 14 quan ®iÓm cña §¶ng vÒ b×nh ®¼ng giíi 1.

Mét sè kh¸i niÖm c¬ b¶n vËn dông trong nghiªn cøu ®Ò tµi 24 1. Mét sè lý thuyÕt x· héi häc ®−îc vËn dông trong nghiªn cøu ®Ò tµi 39 1. Mét sè chñ tr−¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n−íc vÒ b×nh ®¼ng 43 giíi vµ vai trß cña ®éi ngò c¸n bé l·nh ®¹o, qu¶n lý cÊp c¬ së Ch−¬ng 2: Thùc tr¹ng nhËn thøc vµ chØ ®¹o cña c¸n bé 52 l∙nh ®¹o, qu¶n lý cÊp c¬ së trong thùc hiÖn b×nh §¼ng giíi ë miÒn nói phÝa B¾c hiÖn nay 2. Thùc tr¹ng nhËn thøc cña c¸n bé l·nh ®¹o, qu¶n lý cÊp c¬ së vÒ b×nh 52 ®¼ng giíi 2.

C¸c yÕu tè t¸c ®éng ®Õn thùc tr¹ng nhËn thøc vµ chØ ®¹o cña c¸n 65 bé l·nh ®¹o, qu¶n lý cÊp c¬ së vÒ b×nh ®¼ng giíi. Ch−¬ng 3: Gi¶i ph¸p t¨ng c−êng nhËn thøc vµ chØ ®¹o 78 thùc hiÖn B×nh ®¼ng giíi cho ®éi ngò c¸n bé l∙nh ®¹o, qu¶n lý cÊp c¬ së ë miÒn nói phÝa B¾c hiÖn nay 3. Nh÷ng c¨n cø ®Ò xuÊt gi¶i ph¸p 78 3. Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao nhËn thøc vµ chØ ®¹o cña c¸n bé l·nh 71 ®¹o, qu¶n lý cÊp c¬ së vÒ thùc hiÖn b×nh ®¼ng giíi KÕt luËn vµ khuyÕn nghÞ 87 Tµi liÖu tham kh¶o 91 Phô lôc 93 3 C¸c ch÷ viÕt t¾t B§G : B×nh ®¼ng giíi BVCSGD : B¶o vÖ, ch¨m sãc, gi¸o dôc KHCN : Khoa häc vµ c«ng nghÖ KHHG§ : KÕ ho¹ch hãa gia ®×nh L§QL : L·nh ®¹o, qu¶n lý SKSS : Søc khoÎ sinh s¶n VSTBPN : V× sù tiÕn bé phô n÷ VTN : VÞ thµnh niªn THCS : Trung häc c¬ së THPT : Trung häc phæ th«ng UBND : Uû ban Nh©n d©n H§NH : Héi ®ång Nh©n d©n 4 Danh môc c¸c b¶ng Trang B¶ng 2.1 NhËn thøc chung cña c¸n bé L§QL c¬ së vÒ B§G 54 B¶ng 2.2 C¸n bé biÕt lÜnh vùc B§G ®−îc qui ®Þnh trong LuËt B§G 55 cña ViÖt Nam B¶ng 2.3 Mét sè tæ chøc ®−a vÊn ®Ò B§G vµo ch−¬ng tr×nh, kÕ 58 ho¹ch B¶ng 2.4 Mét sè ho¹t ®éng c¸n bé L§QL c¬ së ®· triÓn khai t¹i 611 céng ®ång B¶ng 2.5 ý kiÕn cña c¸n bé L§QL c¬ së vÒ t×nh tr¹ng vî chång 61 ®¸nh c·i nhau B¶ng 2.6 ý kiÕn cña c¸n bé c¬ së vÒ kiÓm tra, gi¸m s¸t thùc hiÖn 64 b×nh ®¼ng giíi B¶ng 2.7 Møc ®é tham gia cña c¸ nh©n trong viÖc chØ ®¹o tæ chøc 65 triÓn khai thóc ®Èy ho¹t ®éng B§G t¹i c¬ së B¶ng 2.8 C¸c kªnh th«ng tin c¸n bé L§QL c¬ së tiÕp nhËn ®−îc 67 kiÕn thøc, th«ng tin vÒ B§G vµ cã liªn quan ®Õn B§G 5 Danh môc c¸c BiÓu Trang BiÓu 2.1 ý kiÕn cña c¸n bé L§QL c¬ së vÒ qui ho¹ch c¸n bé l·nh 62 ®¹o lµ n÷ BiÓu 2.2 Møc ®é triÓn khai thùc hiÖn b×nh ®¼ng giíi ë c¬ së 63 BiÓu 2.3 C¸n bé L§QL c¬ së ch−a ®−îc nghe vÒ B§G vµ cã liªn 66 quan ®Õn B§G BiÓu 2.4 T×nh tr¹ng sinh con thø 3 trë lªn trong céng ®ång qua ý 70 kiÕn cña c¸n bé L§QL c¬ së BiÓu 2.5 ý kiÕn cña c¸n bé L§QL c¬ së vÒ tæ chøc chÝnh chÞu 76 tr¸ch nhiÖm chØ ®¹o triÓn khai thùc hiÖn B§G 6 Më ®Çu 1.

TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi Vµo nh÷ng n¨m ®Çu cña thÕ kû XXI trªn ph¹m vi toµn cÇu loµi ng−êi ®· ®¹t ®−îc nhiÒu tiÕn bé v−ît bËc trªn c¸c lÜnh vùc: chÝnh trÞ, kinh tÕ, x· héi, v¨n ho¸, gi¸o dôc, y tÕ, khoa häc vµ c«ng nghÖ… b×nh ®¼ng giíi (B§G) còng lµ mét trong nh÷ng lÜnh vùc ®Ó l¹i nhiÒu thành tùu ®¸ng ghi nhËn ®èi víi kh«ng Ýt quèc gia trªn thÕ giíi, trong ®ã cã ViÖt Nam. Nh÷ng nç lùc trong thu hÑp kho¶ng c¸ch bÊt B§G ®· ®−a ViÖt Nam trë thµnh quèc gia ®¹t ®−îc sù thay ®æi nhanh chãng nhÊt trong xãa bá kho¶ng c¸ch giíi trong vßng 20 n¨m trë l¹i ®©y ë khu vùc §«ng ¸1. Theo B¸o c¸o cña Liªn Hîp quèc n¨m 2006, ViÖt Nam cã chØ sè ph¸t triÓn giíi (GDI) ë møc trung b×nh kh¸, ®øng ë vÞ trÝ thø 80 trong tæng sè 136 quèc gia trªn thÕ giíi (Trung Quèc 83, Th¸i Lan 61, Philipin 66, Singapore 28, Cam phuchia 105, Lµo 109). N¨m 2005 Liªn Hîp quèc ®¸nh gi¸ ViÖt Nam lµ ®iÓm s¸ng vÒ 3 môc tiªu: Xo¸ mï ch÷; xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo; B§G.

T¹i kú häp thø 37 cña Uû Ban CEDAW (C«ng −íc xo¸ bá mäi h×nh thøc ph©n biÖt ®èi xö ®èi víi phô n÷) cña Liªn Hîp quèc diÔn ra gÇn ®©y ngµy 17/1/2007 t¹i trô së Liªn hîp quèc, Newyork – Mü, chÝnh phñ ViÖt Nam ®· b¶o vÖ thµnh c«ng B¸o c¸o lÇn thø 5 vµ 6 VÒ viÖc thùc hiÖn C«ng −íc CEDAWcña ViÖt Nam. Tû lÖ §¹i biÓu Quèc héi kho¸ XII n÷ chiÕm tíi 25.7%; sè l−îng n÷ trÝ thøc t¨ng ®Òu qua c¸c n¨m; kho¶ng c¸ch giíi trong gi¸o dôc ®ang tõng b−íc ®−îc c¶i thiÖn, tû lÖ trÎ em g¸i bá häc ngµy cµng gi¶m xuèng. Nh÷ng t− t−ëng quan niÖm mang tÝnh ®Þnh kiÕn vÒ giíi, khu«n mÉu giíi ®ang tõng b−íc ®−îc gi¶m thiÓu vµ kh¾c phôc. Nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®−îc trong lÜnh vùc B§G lµ mét trong nh÷ng thµnh tùu cã ý nghÜa quan träng, nã võa lµ môc tiªu võa lµ ®éng lùc cña ®Êt n−íc ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh ®æi míi, héi nhËp vµ ph¸t triÓn.

1 WB, CIDA, ADB, DFID, 2006. §¸nh gi¸ t×nh h×nh giíi ë ViÖt Nam, tr. 11 7 Bªn c¹nh nh÷ng thµnh tùu ®−îc céng ®ång quèc tÕ ghi nhËn, ViÖt Nam ®ang gÆp ph¶i nh÷ng th¸ch thøc trªn con ®−êng thùc hiÖn c¸c môc tiªu B§G. Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng, toµn cÇu hãa.

còng ®· t¸c ®éng ®Õn phô n÷ vµ nam giíi theo nh÷ng c¸ch kh¸c nhau, trong ®ã phô n÷ ph¶i chÞu nh÷ng t¸c ®éng tiªu cùc, ph©n biÖt ®èi xö nhiÒu h¬n liªn quan ®Õn lÜnh vùc lao ®éng, viÖc lµm, an sinh x· héi, b¹o lùc gia ®×nh, bu«n b¸n phô n÷, tÖ n¹n m¹i d©m vµ n¹o ph¸ thai vÞ thµnh niªn. §iÒu nµy cho thÊy nh÷ng thµnh tùu mµ ViÖt Nam ®¹t ®−îc trong thùc hiÖn B§G míi chØ lµ b−íc ®Çu, tÝnh bÒn v÷ng, æn ®Þnh cßn ch−a cao vµ ®ßi hái cÇn ph¶i tiÕp tôc nç lùc thùc hiÖn tèt h¬n n÷a trong thêi gian s¾p tíi. Thùc tÕ cho thÊy bÊt B§G ë mçi vïng miÒn, mçi nhãm x· héi vµ mçi lÜnh vùc ë ViÖt Nam ®ang diÔn ra kh¸ kh¸c nhau. §Æc biÖt lµ ®èi víi c¸c vïng kinh tÕ – x· héi vµ ®iÒu kiÖn ®Þa lý tù nhiªn cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n, th× vÊn ®Ò c¶i thiÖn sù bÊt b×nh ®¼ng giíi trong c¸c lÜnh vùc cña vÊn ®Ò b×nh ®¼ng giíi cµng trë nªn khã kh¨n h¬n.

Tr−íc thùc tr¹ng ®ã, hÖ thèng chÝnh s¸ch, ph¸p luËt, c¸c ch−¬ng tr×nh quèc gia cña ViÖt Nam ®· vµ ®ang ®−îc tiÕp tôc ban hµnh, thùc hiÖn nh»m tõng b−íc kh¾c phôc sù c¸ch biÖt vµ thiÖt thßi trªn. LuËt B×nh ®¼ng giíi cña ViÖt Nam lµ b−íc tiÕn quan träng nh»m tõng b−íc hiÖn thùc ho¸ vÊn ®Ò b×nh ®¼ng giíi trªn thùc tÕ. §Ó hÖ thèng chÝnh s¸ch, ph¸p luËt vÒ quyÒn phô n÷ vµ b×nh ®¼ng giíi ®i vµo cuéc sèng, cÇn thiÕt ph¶i cã sù nç lùc chung cña toµn x· héi, trong ®ã ®éi ngò c¸n bé l·nh ®¹o, qu¶n lý (L§QL) cÊp c¬ së gi÷ vai trß ®Æc biÖt quan träng. Bëi lÏ, c¸n bé L§QL cÊp c¬ së lµ nh÷ng ng−êi trùc tiÕp chØ ®¹o thùc hiÖn c¸c chñ tr−¬ng, NghÞ quyÕt, chÝnh s¸ch, ph¸p luËt cña §¶ng vµ Nhµ n−íc t¹i c¬ së.

Tuy nhiªn, trªn thùc tÕ, ®éi ngò c¸n bé l·nh ®¹o, qu¶n lý cÊp c¬ së hiÓu biÕt vÒ b×nh ®¼ng giíi nh− thÕ nµo? khã kh¨n – thuËn lîi cña c«ng t¸c chØ ®¹o thùc hiÖn b×nh ®¼ng giíi ra sao? Nh÷ng yÕu tè t¸c ®éng ®Õn nhËn thøc sù chØ ®¹o cña c¸n bé l·nh ®¹o, qu¶n lý c¬ së trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn môc tiªu b×nh ®¼ng giíi ? CÇn cã nh÷ng ®iÒu kiÖn, 8 c¬ chÕ, chÝnh s¸ch vµ c¸c gi¶i ph¸p g× ®Ó gióp hä thóc ®Çy b×nh ®¼ng giíi t¹i céng ®ång? §Ó lý gi¶i nh÷ng vÊn ®Ó nµy, viÖc triÓn khai nghiªn cøu ®Ò tµi: “NhËn thøc vµ chØ ®¹o thùc hiÖn b×nh ®¼ng giíi cña ®éi ngò c¸n bé qu¶n lý cÊp c¬ së ë miÒn nói phÝa B¾c” cã ý nghÜa quan träng c¶ vÒ ph−¬ng diÖn lý luËn vµ thùc tiÔn. T×nh h×nh nghiªn cøu liªn quan ®Õn ®Ò tµi. Trong giai ®o¹n hiÖn nay, n©ng cao n¨ng lùc cña ®éi ngò c¸n bé l·nh ®¹o vµ thóc ®Èy vÊn ®Ò b×nh ®¼ng giíi lµ vÊn ®Ò hÕt søc quan träng nh»m gãp phÇn ®¶m b¶o sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng. Thùc tiÔn cho thÊy, vÊn ®Ò b×nh ®¼ng giíi ®· vµ ®ang thu hót sù quan t©m nghiªn cøu cña c¸c nhµ khoa häc x· héi còng nh− c¸c nhµ qu¶n lý ë ViÖt Nam.

Trong nh÷ng n¨m võa qua, ®· cã mét sè c«ng tr×nh nghiªn cøu liªn quan ®Õn c¸n bé l·nh ®¹o, qu¶n lý vµ b×nh ®¼ng giíi cña tËp thÓ, c¸ nh©n ®· ®−îc c«ng bè. Cã thÓ ®iÓm qua mét sè c«ng tr×nh nghiªn cøu chñ yÕu: - Nghiªn cøu "Sù l·nh ®¹o cña ®¶ng ®èi víi c«ng t¸c phô vËn trong thêi kú ®æi míi" (2001) cña Bµ Lª ThÞ Thu ®· ®Ò cËp tíi vai trß hÕt søc quan träng cña §¶ng ®èi víi c«ng t¸c phô vËn trong thêi kú ®æi míi, còng nh− viÖc ph¸t huy vai trß tr¸ch nhiÖm cña c¸c ®oµn thÓ quÇn chóng, c¸c tæ chøc x· héi, c¸c tæ chøc kinh tÕ thùc hiÖn c«ng t¸c vËn ®éng phô n÷. §Ò tµi ®· x¸c ®Þnh ®−îc tÇm quan träng cña vÊn ®Ò l·nh ®¹o vµ chØ ®¹o cña c¸c cÊp ñy §¶ng ®èi víi viÖc n©ng cao n¨ng lùc trªn nhiÒu ph−¬ng diÖn cho phô n÷.