Luận văn thạc sĩ: Nhận diện loại hình truyền thông mới trên điện thoại di động ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ ussh khám phá loại hình truyền thông mới trên điện thoại di động tại Việt Nam, phân tích xu hướng và tác động đến xã hội.

• Chuyên ngành: Báo chí
• Đề tài: Nhận diện loại hình truyền thông mới trên điện thoại di động ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lí do chọn đề tài, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
• 0.6. Phương pháp nghiên cứu
• 0.7. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TIỀN ĐỀ RA ĐỜI LOẠI HÌNH TRUYỀN THÔNG TRÊN ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG
• 1.1. Sự phát triển của các phương tiện truyền thông mới
• 1.1.1. Các phương tiện truyền thông mới
• 1.1.2. Internet
• 1.2. Tác động của các phương tiện truyền thông mới tới công chúng
• 1.3. Truy cập Internet từ điện thoại di động
• 1.4. Các đặc điểm của loại hình truyền thông trên điện thoại di động
• 1.5. Sự phát triển của các loại hình báo chí
• 1.6. Loại hình truyền thông trên điện thoại di động
• 1.7. Các đặc trưng của loại hình truyền thông trên điện thoại di động
• 1.8. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG TRÊN ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG
• 2.1. Truyền thông trên điện thoại di động trên thế giới
• 2.2. Sự phát triển của hoạt động truyền thông trên ĐTDĐ
• 2.3. Khảo sát một số tờ báo có dịch vụ trên ĐTDĐ
• 2.3.1. New York Times
• 2.3.2. Ứng dụng đọc báo trên điện thoại di động ở Việt Nam
• 2.4. Các hình thức đọc báo thông qua ĐTDĐ
• 2.5. Sự xuất hiện phần mềm đọc báo trên ĐTDĐ
• 2.6. Phiên bản trên điện thoại di động của một số tờ báo
• 2.6.1. Bao moi Mobi
• 2.6.2. Dân trí Mobile
• 2.7. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA LOẠI HÌNH TRUYỀN THÔNG TRÊN ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG VÀ MỘT SỐ ĐỀ XUẤT
• 3.1. Xu hướng phát triển của hoạt động truyền thông trên ĐTDĐ
• 3.2. Xu hướng về loại hình
• 3.3. Xu hướng kinh doanh dựa vào loại hình truyền thông qua ĐTDĐ
• 3.3.1. Kinh doanh nhờ quảng cáo
• 3.3.2. Kinh doanh nhờ thu phí đọc báo
• 3.4. Xu hướng tác nghiệp của nhà báo
• 3.4.1. Xu hướng sản xuất thông tin nhờ ĐTDĐ của nhà báo công dân
• 3.4.2. Xu hướng tác nghiệp bằng ĐTDĐ của nhà báo chuyên nghiệp
• 3.5. Nâng cao hiệu quả của loại hình truyền thông trên ĐTDĐ ở Việt Nam
• 3.5.1. Đề xuất với đơn vị báo chí sử dụng loại hình truyền thông qua ĐTDĐ
• 3.5.2. Đề xuất với cơ quan quản lý báo chí
• 3.5.3. Đề xuất với các cơ sở đào tạo báo chí
• 3.6. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về loại hình truyền thông mới trên điện thoại di động

Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, truyền thông di động đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của người dân Việt Nam. Sự phát triển của công nghệ truyền thông mới đã tạo ra những thay đổi lớn trong cách thức tiếp cận thông tin. Điện thoại di động không chỉ là công cụ liên lạc mà còn là phương tiện truyền thông chính, giúp người dùng dễ dàng tiếp cận thông tin mọi lúc mọi nơi. Theo thống kê, số lượng người sử dụng điện thoại di động tại Việt Nam đã tăng mạnh trong những năm qua, cho thấy sự chuyển mình mạnh mẽ của thói quen sử dụng điện thoại trong việc tiếp nhận thông tin.

1.1. Đặc điểm nổi bật của truyền thông di động

Truyền thông di động có những đặc điểm nổi bật như tính tương tác cao, khả năng tiếp cận nhanh chóng và tiện lợi. Người dùng có thể nhận thông tin qua nhiều hình thức khác nhau như tin nhắn, ứng dụng di động, và mạng xã hội. Điều này đã tạo ra một môi trường thông tin phong phú và đa dạng.

1.2. Vai trò của điện thoại di động trong truyền thông

Điện thoại di động đã trở thành một công cụ quan trọng trong việc phát tán thông tin. Các cơ quan báo chí đã nhanh chóng thích nghi với xu hướng này bằng cách phát triển các ứng dụng đọc báo trên di động, giúp người dùng dễ dàng tiếp cận thông tin mới nhất.

II. Thách thức trong việc nhận diện truyền thông di động tại Việt Nam

Mặc dù truyền thông di động đang phát triển mạnh mẽ, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự phân mảnh thông tin và độ tin cậy của nguồn tin. Người dùng thường gặp khó khăn trong việc phân biệt giữa thông tin chính thống và thông tin sai lệch. Điều này đòi hỏi các cơ quan báo chí và nhà quản lý cần có những biện pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng thông tin.

2.1. Vấn đề về độ tin cậy của thông tin

Sự phát triển của mạng xã hội trên di động đã dẫn đến việc thông tin được lan truyền nhanh chóng, nhưng không phải lúc nào cũng chính xác. Người dùng cần được trang bị kiến thức để nhận diện thông tin đáng tin cậy.

2.2. Sự phân mảnh thông tin trong truyền thông

Với hàng triệu nguồn thông tin khác nhau, việc tìm kiếm thông tin chính xác trở nên khó khăn hơn. Các cơ quan báo chí cần có chiến lược rõ ràng để cung cấp thông tin chất lượng và đáng tin cậy cho độc giả.

III. Phương pháp phát triển truyền thông di động hiệu quả

Để phát triển truyền thông di động một cách hiệu quả, các cơ quan báo chí cần áp dụng những phương pháp hiện đại và sáng tạo. Việc sử dụng công nghệ mới như AI và phân tích dữ liệu có thể giúp tối ưu hóa nội dung và nâng cao trải nghiệm người dùng. Hơn nữa, việc tương tác với độc giả qua các nền tảng mạng xã hội cũng là một cách hiệu quả để thu hút sự quan tâm.

3.1. Ứng dụng công nghệ mới trong truyền thông

Công nghệ như AI có thể giúp phân tích thói quen đọc của người dùng, từ đó cung cấp nội dung phù hợp hơn. Điều này không chỉ nâng cao trải nghiệm người dùng mà còn tăng cường sự tương tác.

3.2. Tăng cường tương tác với độc giả

Việc sử dụng các nền tảng mạng xã hội để tương tác với độc giả giúp tạo ra một cộng đồng gắn kết. Các cơ quan báo chí có thể tổ chức các cuộc thảo luận trực tuyến để lắng nghe ý kiến và phản hồi từ độc giả.

IV. Ứng dụng thực tiễn của truyền thông di động tại Việt Nam

Truyền thông di động đã được ứng dụng rộng rãi tại Việt Nam, từ việc cung cấp tin tức đến quảng cáo và tiếp thị. Nhiều tờ báo lớn đã phát triển ứng dụng di động riêng, giúp người dùng dễ dàng tiếp cận thông tin. Sự phát triển này không chỉ mang lại lợi ích cho người dùng mà còn cho các cơ quan báo chí trong việc mở rộng đối tượng độc giả.

4.1. Các tờ báo lớn và ứng dụng di động

Nhiều tờ báo lớn như Tuổi Trẻ, Thanh Niên đã phát triển ứng dụng di động, giúp người dùng dễ dàng tiếp cận thông tin mới nhất. Điều này đã tạo ra một xu hướng mới trong việc tiêu thụ thông tin.

4.2. Quảng cáo và tiếp thị qua di động

Quảng cáo trên di động đang trở thành một kênh tiếp thị hiệu quả. Các doanh nghiệp có thể tiếp cận khách hàng mục tiêu một cách nhanh chóng và hiệu quả thông qua các ứng dụng và mạng xã hội.

V. Kết luận và tương lai của truyền thông di động tại Việt Nam

Truyền thông di động đang mở ra nhiều cơ hội mới cho các cơ quan báo chí và người dùng tại Việt Nam. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần có những chiến lược rõ ràng và hiệu quả. Tương lai của truyền thông di động sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với công nghệ mới và nhu cầu của người dùng.

5.1. Dự báo xu hướng phát triển

Dự báo rằng trong tương lai, truyền thông di động sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ với sự xuất hiện của nhiều công nghệ mới. Các cơ quan báo chí cần nhanh chóng thích nghi để không bị tụt lại phía sau.

5.2. Khuyến nghị cho các cơ quan báo chí

Các cơ quan báo chí cần đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân lực để nâng cao chất lượng nội dung. Việc xây dựng một chiến lược truyền thông rõ ràng sẽ giúp họ phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự bùng nổ của công nghệ thông tin trong hai thập kỷ đầu thế kỷ XXI đã định hình lại toàn bộ hệ thống truyền thông toàn cầu. Tính đến cuối năm 2010, thế giới ghi nhận hơn 5 tỷ người sử dụng điện thoại di động, trong đó có hơn 1,08 tỷ người sở hữu điện thoại thông minh. Tại Việt Nam, sự phát triển của viễn thông tạo nên bước nhảy vọt ấn tượng khi cán mốc 154 triệu thuê bao di động trên tổng số 170,1 triệu thuê bao điện thoại vào năm 2010, đóng góp hơn 80% doanh thu toàn ngành. Thiết bị cầm tay không còn dừng lại ở chức năng nghe gọi thuần túy mà đã vươn lên trở thành "màn hình thứ tư" và là "phương tiện truyền thông đại chúng thứ bảy", sau báo in, ghi âm, điện ảnh, phát thanh, truyền hình và Internet. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ sự chuyển dịch từ tiếp nhận thông tin thụ động sang chủ động thông qua thiết bị di động, nhận diện các thuộc tính của loại hình báo chí mới đang manh nha hình thành.

Mục tiêu nghiên cứu hướng tới việc xác lập hệ thống cơ sở lý luận về loại hình truyền thông trên điện thoại di động, khảo sát thực trạng ứng dụng tại các cơ quan báo chí quốc tế và Việt Nam, từ đó dự báo xu hướng phát triển và đề xuất giải pháp đồng bộ. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn chuyển giao công nghệ từ 2G lên 3G trong các năm 2000 đến 2011 tại thị trường Việt Nam trong sự đối chiếu với các nền báo chí lớn như Mỹ và Trung Quốc. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc cung cấp luận cứ học thuật đầu tiên tại Việt Nam về Mobile News, hỗ trợ các tòa soạn gia tăng 10% đến 25% lượng truy cập độc giả và tối ưu hóa nguồn thu số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết về phương tiện truyền thông mới kết hợp với quan điểm "Thế giới phẳng" của tác giả Thomas Friedman, nhấn mạnh vào các nhân tố cốt lõi gồm tính chất số hóa, tính di động, tính ảo và xu hướng cá nhân hóa sâu sắc. Dưới góc độ quy luật lịch sử tự nhiên của Các Mác, sự vận động của báo chí luôn gắn liền với tiến bộ công nghệ: từ bảng tin Acta Diurna năm 59 trước Công nguyên, kỹ thuật in ấn của Johann Gutenberg năm 1447, sự xuất hiện của phát thanh thế kỷ XVIII, truyền hình thế kỷ XX, báo điện tử năm 1997 tại Việt Nam và bước sang thế kỷ XXI là truyền thông di động.

Khung lý thuyết của công trình tập trung giải mã bốn khái niệm chuyên ngành then chốt:

1. Truyền thông trên điện thoại di động (Mobile News): Phương thức truyền tải thông tin thời sự trực tiếp đến công chúng thông qua thiết bị di động bằng các giao thức mạng viễn thông và Internet.
2. Tính cá nhân hóa (Personalization): Khả năng đáp ứng chính xác nhu cầu, thị hiếu, không gian riêng tư và thói quen tiếp nhận của từng cá nhân độc giả.
3. Tính tương tác đa chiều (Multi-directional interactivity): Quá trình trao đổi thông tin liên tục giữa độc giả với tòa soạn và giữa các độc giả trong cộng đồng mạng xã hội.
4. Tính đa phương tiện (Multimedia capability): Sự tích hợp đồng thời văn bản, âm thanh, hình ảnh động và đồ họa tương tác trên một màn hình hiển thị nhỏ gọn.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp quy mô lớn từ hơn 170 triệu thuê bao viễn thông toàn quốc, kết hợp báo cáo nghiên cứu NetCitizens của Công ty nghiên cứu thị trường Cimigo thực hiện trên mẫu đại diện hơn 3.000 cư dân mạng, cùng báo cáo đo lường thị trường Đông Nam Á của Nielsen và Effective Measure. Phương pháp chọn mẫu phân tầng theo độ tuổi (tập trung nhóm 15 đến 24 tuổi và 35 đến 49 tuổi) và vùng địa lý (Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng và các tỉnh lân cận) được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cao.

Tác giả lựa chọn phương pháp phân tích tài liệu, phương pháp so sánh lịch sử - logic và phương pháp thống kê xã hội học. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm đối chiếu khách quan sự biến thiên hành vi người dùng giữa môi trường máy tính để bàn và thiết bị di động, đồng thời làm rõ sự khác biệt giữa mô hình báo chí phương Tây và Việt Nam. Quá trình thu thập, xử lý và kiểm định dữ liệu diễn ra liên tục từ năm 2003 đến năm 2011, bám sát các mốc triển khai mạng 3G từ tháng 10 năm 2009 của các nhà mạng lớn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực chứng mang lại bốn phát hiện trọng tâm về bức tranh truyền thông di động:

Thứ nhất, tốc độ phổ cập Internet di động tăng trưởng đột phá. Báo cáo NetCitizens chỉ ra 38% người dùng Internet tại Việt Nam năm 2011 đã truy cập mạng thông qua điện thoại di động. Nhóm thanh niên từ 15 đến 24 tuổi có tỷ lệ sử dụng cao gấp 2 lần nhóm từ 35 đến 49 tuổi, cho thấy tính chất trẻ hóa của đối tượng tiếp nhận.

Thứ hai, đặc tính tiêu thụ tin tức có sự dịch chuyển rõ rệt về thời gian và tần suất. Theo số liệu của Effective Measure tháng 4 năm 2011, thời lượng trung bình người dùng di động dừng lại trên một trang web là 14 giây, nhiều hơn 6 giây so với máy tính để bàn. Mỗi phiên truy cập di động kéo dài 1,54 phút với tần suất xem trung bình 8 trang web mỗi lần.

Thứ ba, sự thích ứng nhanh chóng của các cơ quan báo chí quốc tế. Khảo sát tại Mỹ năm 2010 cho thấy 52% tòa soạn báo in đã cung cấp phiên bản đọc báo trên điện thoại và 58% nhật báo tái cấu trúc website tối ưu cho màn hình di động. Khoảng 44% đơn vị ghi nhận lượng độc giả trực tuyến tăng thêm 10% nhờ kênh phân phối này.

Thứ tư, sự hình thành các mô hình phát hành đa dạng tại Việt Nam bao gồm:

• Giao thức WAP và trang web tự động co giãn kích thước ảnh.
• Dịch vụ tin tức đẩy LiveScreen với tần suất định kỳ 8 phút một tin từ 6 giờ đến 23 giờ mỗi ngày.
• Bản tin Mobile Newspaper dạng MMS có thu phí cố định như gói cước Daily Express trị giá 9.000 đồng mỗi tháng.
• Ứng dụng đọc báo chuyên biệt trên hệ điều hành thông minh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của sự dịch chuyển trên bắt nguồn từ sự hội tụ giữa hạ tầng mạng viễn thông tốc độ cao (với hơn 8 triệu thuê bao 3G đạt được vào tháng 7 năm 2011) và nhu cầu khẳng định không gian riêng tư của con người hiện đại. Điện thoại di động gắn liền với cá nhân mọi lúc, mọi nơi, biến những khoảng thời gian nhàn rỗi ngắn ngủi thành thời điểm tiếp nhận thông tin lý tưởng.

So sánh với các nước phát triển, nếu như các tờ báo như New York Times hay Washington Post nhanh chóng xây dựng ứng dụng độc lập thu phí hoặc tối ưu hóa trải nghiệm đọc chuyên sâu, thì tại Việt Nam giai đoạn này các cơ quan báo chí chủ yếu liên kết với nhà mạng để khai thác dịch vụ giá trị gia tăng dạng văn bản ngắn.

Các dữ liệu nghiên cứu này có thể được mô hình hóa trực quan thông qua bảng so sánh hiệu quả giữa 4 mô hình phân phối nội dung di động hoặc biểu đồ cột thể hiện tốc độ tăng trưởng thuê bao Internet từ 200.000 người năm 2000 lên 20,2 triệu người năm 2008. Điều này khẳng định Mobile News không chỉ là phiên bản thu nhỏ của báo điện tử mà đang từng bước xác lập các tiêu chuẩn riêng về cấu trúc tin bài, độ dài câu chữ và phương thức tương tác.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực tiễn, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động truyền thông trên điện thoại di động tại Việt Nam:

Thứ nhất, tái cấu trúc quy trình sản xuất nội dung tại các cơ quan báo chí. Ban biên tập cần thành lập bộ phận chuyên trách xuất bản di động, rút ngắn dung lượng bài viết dưới 300 từ đối với tin nhanh, tối ưu hóa kích thước hình ảnh và tăng cường video clip ngắn dưới 60 giây. Mục tiêu cần hướng tới là giảm thời gian tải trang xuống dưới 2 giây và gia tăng tỷ lệ giữ chân độc giả thêm 15% trong vòng 6 tháng triển khai.

Thứ hai, đa dạng hóa mô hình kinh doanh và dịch vụ giá trị gia tăng. Tòa soạn cần chủ động phối hợp với các nhà mạng viễn thông để xây dựng các gói tin tức chuyên đề có thu phí qua SMS/MMS, đồng thời phát triển các định dạng quảng cáo tương tác trực tiếp theo vị trí địa lý. Mục tiêu tài chính là nâng tỷ trọng doanh thu từ nền tảng di động đạt tối thiểu 20% tổng doanh thu báo điện tử trong thời gian 2 năm tới.

Thứ ba, hoàn thiện hành lang pháp lý từ phía cơ quan quản lý nhà nước. Bộ Thông tin và Truyền thông cần sớm nghiên cứu bổ sung quy định pháp lý về loại hình báo chí trên điện thoại di động vào Luật Báo chí, xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật phát sóng nội dung và ban hành cơ chế giám sát an toàn thông tin số trong khung thời gian 12 tháng.

Thứ tư, đổi mới chương trình đào tạo tại các cơ sở giáo dục đại học. Các viện đào tạo và khoa báo chí cần đưa học phần Báo chí di động (Mobile Journalism) vào chương trình chính khóa từ năm học tiếp theo, trang bị cho sinh viên kỹ năng tác nghiệp độc lập bằng điện thoại thông minh từ khâu quay phim, chụp ảnh, xử lý âm thanh đến xuất bản tác phẩm trực tiếp từ hiện trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm sau:

Thứ nhất, Ban biên tập và nhà quản trị các cơ quan báo chí: Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu và định hướng chiến lược để các tòa soạn xây dựng ứng dụng di động chuyên biệt, cải tiến giao diện wapsite và nâng cao trải nghiệm đọc báo cho độc giả.

Thứ hai, Giảng viên và sinh viên chuyên ngành Báo chí - Truyền thông: Công trình đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuyên khảo về sự phát triển của phương tiện truyền thông mới, phục vụ trực tiếp cho các môn học Báo chí đa phương tiện, Công nghệ truyền thông và Xã hội học báo chí.

Thứ ba, Các doanh nghiệp viễn thông và công ty phát triển nội dung số: Nghiên cứu cung cấp bức tranh toàn diện về thị hiếu tiêu dùng tin tức của hơn 150 triệu thuê bao, giúp các kỹ sư công nghệ thiết kế các gói dịch vụ LiveScreen, WAP portal và giải pháp thanh toán tiện ích.

Thứ tư, Cán bộ quản lý nhà nước về lĩnh vực thông tin và truyền thông: Tài liệu cung cấp luận cứ thực tiễn phục vụ việc hoạch định chính sách, xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật nhằm quản lý hiệu quả hoạt động xuất bản tin tức trên không gian mạng di động.

Câu hỏi thường gặp

Truyền thông trên điện thoại di động khác biệt như thế nào so với báo điện tử truyền thống? Sự khác biệt cốt lõi nằm ở tính cá nhân hóa sâu sắc, tính di động vượt trội và phương thức tương tác tức thời. Báo điện tử trên máy tính phục vụ người dùng cố định, trong khi truyền thông di động tiếp cận độc giả theo thời gian thực tại mọi địa điểm, với các định dạng tin ngắn gọn phù hợp màn hình nhỏ.

Các cơ quan báo chí có thể tạo nguồn thu từ dịch vụ báo chí di động bằng cách nào? Tòa soạn có thể khai thác nguồn thu từ việc phân chia cước dịch vụ giá trị gia tăng với các nhà mạng viễn thông như gói Daily Express giá 9.000 đồng mỗi tháng, bán quyền đọc nội dung chuyên sâu dạng nén qua MMS, hoặc triển khai các hợp đồng quảng cáo định vị hướng tới từng nhóm khách hàng mục tiêu.

Nhóm độc giả nào tại Việt Nam tiếp nhận thông tin qua điện thoại di động nhiều nhất? Theo số liệu khảo sát của Cimigo, đối tượng độc giả chủ đạo là giới trẻ trong độ tuổi 15 đến 24 tuổi, với tỷ lệ truy cập cao gấp 2 lần nhóm từ 35 đến 49 tuổi. Đây là nhóm công chúng năng động, yêu thích công nghệ và thường xuyên tiêu thụ nội dung giải trí, âm nhạc và tin tức thời sự.

Hạ tầng mạng 3G đóng vai trò như thế nào đối với sự phát triển của Mobile News? Mạng 3G cung cấp băng thông tốc độ cao, cho phép truyền tải dữ liệu đa phương tiện từ âm thanh, hình ảnh chất lượng cao đến video trực tuyến. Khi Việt Nam đạt 8 triệu thuê bao 3G vào năm 2011, rào cản về tốc độ truyền dẫn đã được tháo gỡ, tạo nền tảng vững chắc cho các ứng dụng báo chí phát triển.

Tại sao cá nhân hóa lại là đặc trưng quan trọng nhất của phương tiện truyền thông mới? Điện thoại di động là thiết bị gắn liền với đời sống riêng tư của từng cá nhân và gần như không chia sẻ cho người khác. Nhờ đó, hệ thống kỹ thuật có thể ghi nhận chính xác thời gian truy cập, vị trí và chủ đề quan tâm, giúp tòa soạn phân phối nội dung trúng đích theo nhu cầu của từng độc giả.

Kết luận

Luận văn đã thực hiện một công trình nghiên cứu hệ thống, mở ra hướng tiếp cận học thuật mới cho ngành báo chí Việt Nam với các đóng góp cụ thể:

• Xác lập nền tảng lý luận đầu tiên về loại hình truyền thông trên điện thoại di động (Mobile News) trong kỷ nguyên số hóa.
• Phân tích toàn diện thực trạng phát triển dịch vụ tin tức di động tại Việt Nam thông qua các số liệu đo lường của hơn 154 triệu thuê bao viễn thông.
• Chỉ rõ 5 đặc trưng cơ bản gồm tính tiện lợi, tính cá nhân hóa, tính tương tác, tính thời sự phi định kỳ và khả năng đa phương tiện.
• Phân loại rõ ràng các phương thức cung cấp thông tin di động từ mạng viễn thông truyền thống đến các ứng dụng điện thoại thông minh hiện đại.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính đồng bộ từ khâu sản xuất nội dung, kinh doanh báo chí, quản lý pháp lý đến đào tạo nhân lực.

Các cơ quan báo chí cần nhanh chóng xây dựng lộ trình chuyển đổi số trong vòng 12 đến 24 tháng tới nhằm làm chủ kênh truyền thông di động. Hãy bắt đầu ngay việc tái cấu trúc tòa soạn hội tụ, đầu tư nền tảng công nghệ và đào tạo đội ngũ phóng viên đa năng để nắm bắt cơ hội phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: TIỀN ĐỀ RA ĐỜI LOẠI HÌNH TRUYỀN THÔNG TRÊN ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG 1. Sự phát triển của các phương tiện truyền thông mới 1. Các phương tiện truyền thông mới Có thể nói, các phương tiện truyền thông mới như Internet và điện thoại di động đã làm thay đổi thế giới và cách tư duy của con người. Trong một thời gian tương đối ngắn, những phương tiện này đã tạo ra những biến đổi lớn trong đời sống của con người trên trái đất.

Trong phạm vi đề tài này, người viết sử dụng thuật ngữ các phương tiện truyền thông mới để chỉ Internet và điện thoại di động. Internet Internet ra đời thực sự là một cuộc cách mạng vĩ đại. Internet đã mang lại cho loài người một kho kiến thức mà không một thư viện, một bộ bách khoa toàn thư hay một hệ thống thư viện nào khác có thể so sánh được. Internet cũng là môi trường kinh doanh nhanh, rẻ và hiệu quả.

Với khả năng kết nối mở, Internet đã trở thành một mạng lớn nhất trên thế giới, xuất hiện trong mọi lĩnh vực thương mại, chính trị, quân sự, nghiên cứu, giáo dục, văn hóa, xã hội. Cũng từ đó, các dịch vụ trên Internet không ngừng phát triển tạo ra cho nhân loại một thời kỳ mới: kỷ nguyên thương mại điện tử trên Internet. Tại Việt Nam, dịch vụ Internet được Nhà nước cho phép thực hiện từ ngày 5/3/1997. Nhưng phải đến 19/11/1997, "cánh cổng" mở ra với thế giới mới chính thức khai trương, sau 8 tháng chuẩn bị.

Trước đó, việc thử nghiệm Internet đã tiến hành rất sớm ở 4 đơn vị khác nhau: 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Mạng Varenet: (năm 1994) của Viện Công nghệ thông tin thuộc Trung tâm Khoa học tự nhiên và Công nghệ quốc gia được kết nối với mạng Internet qua cổng mạng AARnet của Đại học Quốc gia Australia. Mạng HCMCNET: (năm 1995) của Trung tâm Khoa học và công nghệ thuộc Sở Khoa học công nghệ và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh kết nối qua nút mạng ở Singapore. Cùng với việc "mở cửa", Ban điều phối quốc gia về Internet Việt Nam cũng được thành lập năm 1997 nhằm giúp Thủ tướng trong việc chỉ đạo hoạt động phối hợp giữa các cơ quan hữu quan. Ba năm sau đó, cả nước có trên 85.000 người sử dụng (tương đương 1 người dùng /1.000 dân) với khoảng 700.000 máy tính cá nhân (1 máy /100 dân) và cứ 10 PC thì có một máy kết nối Internet.

Tính đến năm 2000, Việt Nam có 1 nhà cung cấp dịch vụ truy cập mạng, 5 nhà cung cấp dịch vụ Internet, 14 nhà cung cấp nội dung thông tin, 9 mạng dịch vụ Internet dùng riêng. Báo điện tử có Nhân Dân (cả phiên bản tiếng Việt và tiếng Anh), tạp chí Quê Hương, Vietnam News, Thời báo Kinh tế Việt Nam. Năm 2008, số người dùng Internet ở Việt Nam tăng 100 lần sau 8 năm. Nếu như năm 2000 chỉ có khoảng 200.000 người dân Việt Nam truy cập 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] mạng thông tin toàn cầu, nhưng chưa đầy một thập kỷ sau, con số này đã tăng lên 20,2 triệu, chiếm 23,4% dân số.

Theo thống kê của Trung tâm số liệu quốc tế Internet World Stats năm 2008, Việt Nam đứng thứ 6 ở châu Á về số người kết nối Internet. Việt Nam cũng giữ ngôi vị á quân tại Đông Nam Á, sau Indonesia (25 triệu), còn xét về tốc độ tăng trưởng, Việt Nam chỉ thua Pakistan (133.900 người dùng năm 2000 và 17,5 triệu vào năm 2008).1: 10 quốc gia và vùng lãnh thổ có số người sử dụng Internet đông nhất châu Á. Báo cáo NetCitizens hàng năm về tình hình sử dụng và tốc độ phát triển của mạng Internet tại Việt Nam của Công ty nghiên cứu thị trường Cimigo công bố ngày 26/4/2011 cho thấy 31% dân số Việt Nam có truy cập Internet 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] và mỗi năm có thêm khoảng 2-3 triệu người truy cập Internet. Internet được truy cập rất thường xuyên.

Hầu hết tất cả người sử dụng Internet truy cập Internet hàng ngày hoặc nhiều lần một tuần. Người sử dụng dành hơn hai tiếng một ngày để truy cập Internet. Theo tác giả nghiên cứu, con số này cao hơn so với hầu hết các quốc gia khác trong khu vực. Dường như người Việt Nam rất hào hứng với những cơ hội mới mà Internet mang đến cho cuộc sống của họ.2: Số người sử dụng Internet tại Việt Nam từ 2003 tới 2010.

(Nguồn: Trung tâm Internet Việt Nam - www.vn) Cùng với sự tăng trưởng của thành phần trung lưu ở Việt Nam, ngày càng nhiều hộ gia đình sở hữu máy tính để bàn, điều này tạo cho họ điều kiện truy cập Internet ngay tại nhà. Dịch vụ Internet công cộng/cà phê Internet vẫn phổ biến, nhưng chủ yếu được sử dụng bởi nhóm tuổi trẻ và nhóm thành phần kinh tế thấp, hoặc ngược lại họ sẽ không sử dụng Internet. 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Dựa trên cuộc nghiên cứu, mục đích chính của việc sử dụng Internet là thu thập thông tin và đọc tin tức. Gần như tất cả cư dân mạng đều truy cập các trang web điện tử như Dân Trí, VnExpress hay 24h.

Tuy nhiên, việc sử dụng Internet cho mục đích giải trí đang trở thành xu hướng. Người Việt Nam đặc biệt thích nghe nhạc và xem phim trực tuyến. Có sự sự tăng trưởng cố định của các hoạt động giải trí này trong vòng một vài năm trở lại đây. Cũng trong giai đoạn đó, số lượng những trang web cung cấp những dịch vụ tương tự cũng tăng lên.

Hàng ngày: 62%; Vài lần một tuần: 23%; 1 lần 1 tuần: 3%; Vài lần 1 tháng: 4%; Không thường xuyên: 8% Bảng 1. Tần suất sử dụng Internet. Nguồn: Cimigo Net Citizens Khoảng 80% người sử dụng Internet nghe nhạc trực tuyến, và 2/3 trong số họ tải nhạc từ Internet. Một nửa số người sử dụng Internet xem phim trực tuyến.

Nhóm 15-24 tuổi tham gia các hoạt động giải trí trực tuyến thường xuyên hơn, trong khi những người lớn tuổi hơn sử dụng Internet chủ yếu để đọc tin tức. 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Điện thoại di động Sự bùng nổ tương tự cũng xảy ra đối với điện thoại di động. Ý niệm về điện thoại di động bắt đầu từ năm 1947 khi các nhà nghiên cứu thấy điện thoại di động dùng trong xe thô sơ nên thực hiện bằng cách dùng các cell, (cell là đơn vị nhỏ, tầm hoạt động một vùng, do đó nó có tên là cell phone hay mobile phone) với tần số dùng trở lại sẽ có thể làm tăng khả năng lưu thông tin tức của điện thoại di động một cách đáng kể tuy nhiên lúc bấy giờ chưa có công nghệ để làm chuyện này.

Năm 1973, Martin Cooper, giám đốc dự án của hãng Mororola, cho xây dựng một trạm thu phát tại New York, Mỹ đồng thời cho ra nguyên mẫu của điện thoại di động có tên là Motorola Dyna-Tac. Sau những cuộc thử nghiệm ban đầu tại Washington cho FCC, Cooper và Motorola đưa công nghệ điện thoại tới New York để giới thiệu với công chúng. Motorola Dyna-Tac là chiếc điện thoại di động đầu tiên, với thời gian nói chuyện là 35 phút và thời gian sạc pin là 10 giờ, có thể dùng để nghe, nói, quay số. Mặc dù chiếc Dyna-Tac đã thành hình vào năm 1973 nhưng phải mất đến 10 năm sau Cooper mới thương mại hóa được sản phẩm này.

Giá của nó lúc bấy giờ là 3.500 USD, nặng 793,8 g và pin có thể nói chuyện được nửa tiếng. Với sự phát triển nhanh chóng, năm 1987, số người dùng điện thoại di động trên thế giới vượt qua con số 1 triệu. Thế nhưng, theo nghiên cứu được công bố, tính đến hết tháng 3/2011, toàn thế giới có khoảng 4 tỷ người sử dụng điện thoại di động, trong đó có 1,08 tỷ người sử dụng smartphone, còn 3,05 tỷ người sử dụng các loại điện thoại cơ bản (nghe, gọi và nhắn tin). Tại Việt Nam, năm 1994, ngành bưu điện mới bắt đầu hợp tác với Alcatel đưa mạng điện thoại di động đầu tiên hoạt động tại Việt Nam, chỉ 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trong vòng 12 năm, đã có tới 12 triệu số thuê bao được sử dụng.

Việt Nam trở thành một trong những thị trường điện thoại di động tăng trưởng nhanh nhất tại thị trường châu Á với tốc độ tăng trưởng hàng năm khoảng 50%. Theo Tổng cục Thống kê, tính đến hết năm 2010, tổng số thuê bao điện thoại của cả nước đã ở mức 170,1 triệu, gồm 154 triệu thuê bao di động. Các mạng di động đóng góp hơn 80% doanh thu trong lĩnh vực viễn thông tại Việt Nam năm 2010. Theo kết quả khảo sát chất lượng các mạng di động tại Việt Nam do người sử dụng tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh bình chọn, được báo Bưu Điện Việt Nam công bố ngày 19/1/2011, hiện nay, đại đa số người dùng di động ở Việt Nam sử dụng công nghệ 2G và chỉ có khoảng 5% số thuê bao sử dụng dịch vụ 3G.

Hiện có 4 trong 7 nhà mạng ở Việt Nam đã khai trương dịch vụ 3G [3G, viết tắt của third-generation là công nghệ truyền thông thế hệ thứ ba, cho phép truyền cả dữ liệu thoại và dữ liệu ngoài thoại (tải dữ liệu, gửi email, tin nhắn nhanh, hình ảnh.)] là: Vinaphone, Mobifone, Viettel và EVN Telecom, trong đó VinaPhone là nhà tiên phong khi bắt đầu cung cấp dịch vụ từ tháng 10 năm 2009. Khảo sát này cũng cho biết cảm nhận của người dùng về chất lượng dịch vụ 3G tại Việt Nam qua 4 nhà cung cấp Vinaphone, Mobifone, Viettel và EVN Telecom. Về chất lượng dịch vụ 3G, Mobifone dẫn đầu ở các yếu tố liên quan đến chất lượng sóng, tốc độ đường truyền và mức độ an toàn, bảo mật thông tin. Viettel dẫn đầu ở các yếu tố chi phí, giá cả dịch vụ hợp lý và Vinaphone đứng đầu theo cảm nhận của người dùng về khả năng tích cước chính xác.

Về chất lượng dịch vụ của 7 mạng di động, Mobifone được người dùng cả hình thức thuê bao trả trước và sau đánh giá là có chất lượng dịch vụ tốt 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nhất, tiếp đến là Viettel, Vinaphone. MobiFone cũng là mạng được người dùng lựa chọn nhiều nhất để tư vấn, giới thiệu cho những người khác sử dụng, đứng thứ hai là Viettel. Viettel là mạng di động đứng đầu trong lựa chọn của người dùng một khi họ có nhu cầu sử dụng thêm một số thuê bao khác, tiếp đến là MobiFone, Vinaphone, Vietnammobile, Beeline, Sfone and EVN Telecom. Viettel cũng là mạng di động được lựa chọn nhiều nhất trong trường hợp người sử dụng được giữ nguyên số thuê bao đang dùng và đổi sang nhà cung cấp khác, tiếp theo là MobiFone, Vinaphone, Vietnamobile, Beeline, Sfone and EVN Telecom.