Chương 1: Báo Ngày Nay và nhà báo Hoàng Đạo Chương 2: Quan điểm chính trị của nhà báo Hoàng Đạo trên báo Ngày Nay Chương 3: Quan điểm văn hóa của nhà báo Hoàng Đạo trên báo Ngày Nay 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1 BÁO NGÀY NAY VÀ NHÀ BÁO HOÀNG ĐẠO 1. Tôn chỉ, tổ chức hoạt động và cấu trúc của báo Ngày Nay Sau Thế chiến thứ nhất, tình hình thế giới và Việt Nam có nhiều biến động sâu sắc. Thực dân Pháp đẩy mạnh quá trình khai thác thuộc địa ở Đông Dương (1919 – 1929) để bù đắp những thiệt hại do chiến tranh gây ra. Cuộc khai thác thuộc địa lần này được mở rộng về quy mô và tăng nhanh cường độ so với cuộc khai thác thuộc địa trước đó.
Do vậy, cuộc khai thác thuộc địa lần hai đã làm chuyển biến sâu sắc xã hội Việt Nam trên tất cả các lĩnh vực. Đến những năm 1929 – 1933, Chủ nghĩa tư bản bị một phen chao đảo bởi cuộc đại khủng hoảng kinh tế thế giới. Cuộc khủng hoảng ở nước Pháp dù diễn ra muộn nhưng lại vô cùng mạnh mẽ và sâu sắc. Giới cầm quyền Pháp đã trút gánh nặng của cuộc khủng hoảng kinh tế lên lưng nhân dân lao động Pháp và các nước thuộc địa.
Chính vì thế, mâu thuẫn xã hội, nhất là mâu thuẫn giữa các tầng lớp nhân dân Việt Nam với bọn thực dân Pháp thống trị ngày càng gay gắt. Đến đầu năm 1930, cuộc khởi nghĩa Yên Bái thất bại đã là một cái cớ để thực dân Pháp tiến hành cuộc khủng bố trắng dã man đối với cách mạng nước ta. Cũng khoảng thời điểm đó, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, đánh dấu sự thắng thế của khuynh hướng cứu nước theo con đường cách mạng vô sản ở Việt Nam. Những sự kiện lịch sử dồn dập như vậy đã thôi thúc thêm lòng nhiệt thành cứu nước của các tầng lớp nhân dân Việt Nam, nhưng đồng thời nó cũng khiến cho những người yêu nước Việt Nam lúng túng trước các lựa chọn về con đường cứu nước.
Chính trong bối cảnh như vậy, nhóm TLVĐ, một tổ chức văn chương của một nhóm các trí thức trẻ ra đời. Sau Phong Hóa tuần báo, Ngày Nay trở thành cơ quan ngôn luận thứ hai của nhóm, không chỉ hoạt động về văn chương mà tờ báo này ngày càng bộc lộ rõ khuynh hướng chính trị của nhóm TLVĐ. Báo Ngày Nay số đầu tiên ra mắt bạn đọc ngày 30/1/1935. Nguyễn Tường Tam (Nhất Linh) là người đã “xoay xở” để cho ra tờ báo này khi mà tờ báo trào 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com phúng Phong Hóa của TLVĐ đang ở thời kỳ thịnh vượng.
Mục đích của việc này, theo sự ghi nhớ lại của nhà thơ Tú Mỡ, là để làm “bánh xe sơ cua” đề phòng bất trắc, một ngày kia tờ Phong Hóa có thể bị đóng cửa [64; tr. Cứ như vậy, từ tháng 1/1935, TLVĐ đã đồng thời điều khiển cả hai tờ báo cho đến ngày 5/6/1936 khi báo Phong Hóa ra số cuối cùng. Cũng theo hồi ký của Tú Mỡ, có lẽ là do Phong Hóa đã cho đăng truyện “thần thoại tân thời” Hậu Tây du của Hoàng Đạo, một thứ truyện khôi hài nhại truyện Tây Du Kí của Ngô Thừa Ân bên Trung Quốc, với những nhân vật mới trong triều đình Huế như Phạm Quỳnh, Nguyễn Tiến Lãng,.phò Hoàng hậu Nam Phương sang Tây. Có ý kiến lại cho rằng, Phong Hóa đóng cửa do bài châm biếm Tổng đốc Hoàng Trọng Phu “Đi xem mũ cánh chuồn” của Tứ Ly,.nhưng cho dù là nguyên nhân nào đi nữa thì xét cho cùng, báo Phong Hóa với “cây gậy trào phúng” cũng đã châm biếm, đả kích chính quyền đương thời nên bị đóng cửa.
Đây là một điều dễ hiểu dưới chế độ báo chí Việt Nam khi đó. Cho nên, khác so với “người anh” Phong Hóa, “người em” Ngày Nay khi mới ra đời chỉ là “một tờ báo hiền lành, với nội dung văn chương, khoa học, xã hội, mỹ thuật, chính trị thường thức,. - Về tôn chỉ hoạt động Mỗi một tờ báo ra đời đều có một mục đích hoạt động riêng. Mục đích này sẽ làm kim chỉ nam cho hoạt động của tờ báo đó.
Tuần báo Ngày Nay là sự tiếp nối của tuần báo Phong Hóa, cũng là cơ quan ngôn luận thứ hai của TLVĐ. Ngay khi ra báo Ngày Nay số đầu tiên, TLVĐ đã nêu rõ tôn chỉ hoạt động của tờ báo, mà chỉ cần đọc cái tên cũng có thể giúp chúng ta đoán được phần nào: “Ngày Nay là tờ báo hiến cho các bạn ngày nay. Mục đích Ngày Nay là làm cho các bạn biết rõ lối sinh hoạt của dân ta trong buổi bây giờ, về mọi phương diện, cả hình thức lẫn tinh thần. Gặp nhau trong một cảnh ngộ, các bạn với chúng tôi đều có liên lạc mật thiết với nhau bởi nhiều giây vô hình nó giàng buộc người cùng một thời, một hội.
Đã có thể chung vui, buồn, thì thuật ra báo những việc tai nghe, mắt thấy trong thời này, chúng tôi mong hoặc cảm khích được các bạn, hoặc cùng các bạn câu vui, câu ích. 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Lớp người cứ dồn nhau như lớp sóng, mà thời đại nào có nhiệm vụ của thời đại ấy. Người xưa, đời xưa, nhiệm vụ xưa không còn nữa, nay chỉ còn chúng ta là chúng ta, người bây giờ đương đầu với cuộc đời hiện tại. Có việc làm ta cần phải làm, có lời nói ta cần phải nói.
Phong hóa ra đời chú trọng về trào phúng và văn chương, được các bạn hoan nghênh, đã xô báo giới đi một bước tiến khá dài, và đã từng phá tan bớt những hủ kiến nó làm mờ mịt khối óc người ta. Ta phải biết nhận việc đời bằng con mắt sáng suốt, rồi vui vẻ mà phấn đấu. Ngày Nay là tờ báo thứ hai của Tự Lực Văn Đoàn cũng cố đạt được mục đích ấy, song theo một phương pháp khác. Chúng tôi sẽ đưa các bạn đi từ rừng đến bể, từ thành thị đến thôn quê, xem các trạng thái hiện có ở xã hội.
Hiện trạng đó, các bạn cần và muốn biết hơn hết. Chúng tôi sẽ đi nhận xét lấy sự thực, nói lại để các bạn hay và chụp nhiều ảnh, in sen (xen) vào bài, để cho bài ấy được rõ rệt hơn. Như thế các bạn chỉ đọc qua cũng như đã đến nơi. Ngày Nay chẳng phải là một cơ quan tiến thủ giật lùi, mà cũng tự liệu sức mình, không đảm nhận là tờ báo của tương lai.
Ngày Nay chỉ mong và chỉ muốn được là – theo nghĩa đầy đủ - tờ báo của Ngày Nay” [76; tr. Có thể thấy, bằng một văn phong giản dị và dễ hiểu với một vốn Quốc ngữ dầy dặn, TLVĐ đã nêu lên một cách rõ ràng tham vọng của họ khi xuất bản tờ báo này. Ta có thể tóm gọn lại bằng ba ý như sau: + Ngày Nay nhằm phản ánh, bộc lộ tiếng nói, hình ảnh chân thực của thời đại, mang đúng cốt cách, hơi thở của thời đại mà nó sống. + Kế tục những thành tựu của Phong Hóa để mang tiếng cười đến cho bạn đọc và góp phần đưa báo chí nói riêng và xã hội nói chung phát triển đi lên, đóng góp vào công cuộc cải tạo xã hội.
+ Dùng phương pháp thực tế để đưa tin (“Chúng tôi sẽ đi nhận xét lấy sự thực, nói lại để các bạn hay và chụp nhiều ảnh, in sen (xen) vào bài, để cho bài ấy được rõ rệt hơn”). Đây là một điểm tiến bộ rõ rệt trong cách hoạt động, đưa tin của báo 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Ngày Nay. Điều này sẽ đóng góp một phần lớn vào sự hấp dẫn cũng như tính xác thực của tờ báo. Trong một bài viết khác trả lời sự công kích của báo Tân Xã hội về mục đích, lý tưởng hoạt động của TLVĐ và của tờ báo Ngày Nay, Hoàng Đạo đã nói thêm về mục đích hoạt động của nhóm Ngày Nay như sau: Theo chủ nghĩa bình dân, đối lập với hạng quý phái, trưởng giả (điều này đã được nêu trong tôn chỉ của TLVĐ), nghĩa là họ quan tâm đến cả thanh niên trí thức, tiểu tư sản và đặc biệt là các hạng dân quê.
Họ mong muốn thực hiện một công việc tối quan trọng là nâng cao trình độ của bình dân, giúp cho dân chúng, hầu hết là dân quê chưa biết đường tự bênh vực lấy mình, hiểu hết được quyền lợi và nghĩa vụ của họ để từ đó mà biết tự bảo vệ lấy mình. Để làm được công việc này, họ “lấy báo chí, sách vở làm phương pháp hành động”, làm công cụ để “đem truyền bá tư tưởng mới”, “làm theo sự có thể làm được trong phạm vi của chế độ chật hẹp” [16; tr. - Về tổ chức hoạt động Cơ cấu tổ chức của báo Ngày Nay bao gồm một tòa soạn và một tòa trị sự. Ban đầu tòa soạn và trị sự báo Ngày Nay được đặt ở số 55 Rue des Vermicelles (nay là phố Hàng Bún).
Báo có chi nhánh ở Sài Gòn tại số 160 đường Lagrandière. Khi Ngày Nay chuyển sang thể tài mới, từ số 16 ra ngày 12/7/1936, trụ sở của tòa soạn và trị sự chuyển sang số 80 đường Quan Thánh, Hà Nội. Trên số 150 (ngày 25/2/1939), trong phần đăng lời cảm ơn tấm thịnh tình của bạn đọc xa gần và các đại lý đã gửi lời chúc mừng báo Ngày Nay nhân dịp năm mới, tòa soạn và ty quản lý kí tên sáu thành viên của toà báo gồm Hoàng Đạo, Khái Hưng, Tú Mỡ, Nhất Linh, Thế Lữ và Thạch Lam [80; tr. Về nhân sự quản lý, ban đầu, báo Ngày Nay do Nguyễn Tường Cẩm, anh của Nhất Linh, một công chức, đứng tên làm giám đốc.
Đến số 2 (ra ngày 10/2/1935) người đọc bất ngờ thấy trang nhất xuất hiện chủ bút mới là Nguyễn Tường Lân - tức nhà văn Thạch Lam. Từ số 6 (ngày 2/4/1935), Nguyễn Tường Tam (Nhất Linh) chính thức đứng vai trò giám đốc (Derecteur Gérant), chủ bút là Nguyễn Tường 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Lân, người quản lý là Nguyễn Văn Thức. Số 78 (ngày 26/9/1937) đăng thông báo: “Ông Nguyễn Tường Tam, vì bận và mệt, nên hiện giờ không đảm nhận chức giám đốc N. Vậy, kể từ nay, ông Trần Khánh Giư tạm nhận chức ấy” [6; tr.
Đến số 99 (ra ngày chủ nhật, 27/2/1938), Ngày Nay lại ra thông báo về một sự sắp đặt mới để mỗi ngày được hoàn thiện hơn. Báo ghi người chủ nhiệm mới là Trần Khánh Giư (tức Khái Hưng), chuyên việc nhận thư từ và mandat, Nguyễn Tường Lân vẫn giữ vai trò chủ bút, chuyên trách về bài vở đăng báo và ông Nguyễn Trọng Trạc chuyên về mảng quảng cáo [79; tr. Số 166 (ngày 17/6/1939) đăng tin Nguyễn K.