Luận văn thạc sĩ đảng lãnh đạo hoạt động ngoại giao văn hóa của việt nam với liên minh châu âu eu từ năm 2000 đến năm 2014

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đảng lãnh đạo hoạt động ngoại giao văn hóa của việt nam với liên minh châu âu eu từ năm 2000 đến, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Ngô Minh Thảo
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Văn Thịnh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử
• Đề tài: Ngoại Giao Văn Hóa Việt Nam với Liên Minh Châu Âu (EU) 2000-2014
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Ngoại Giao Văn Hóa Việt Nam EU 2000 2014

Ngoại giao văn hóa ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Việt Nam đã sớm nhận thức điều này, coi ngoại giao văn hóa là một trong ba trụ cột chính bên cạnh ngoại giao chính trị và kinh tế. Từ cuối thế kỷ XX, nhiều quốc gia đã xem ngoại giao văn hóa là một dạng "sức mạnh mềm" (soft power), giúp nâng cao vị thế quốc tế. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế đó. Sự quan tâm của Đảng và Nhà nước thể hiện sự đổi mới trong tư duy ngoại giao, gắn kết chặt chẽ chính trị, kinh tế và văn hóa trong quá trình phát triển đất nước. Mối quan hệ Việt Nam - EU cũng ngày càng phát triển mạnh mẽ, đặt ra yêu cầu mới cho ngoại giao văn hóa.

1.1. Khái niệm Ngoại Giao Văn Hóa và Vai Trò

Theo tài liệu gốc, ngoại giao văn hóa được định nghĩa là một hoạt động đối ngoại, sử dụng các giá trị văn hóa để tăng cường hiểu biết, tin cậy và hợp tác giữa các quốc gia. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. GS.TS Dương Phú Hiệp nhấn mạnh vai trò của ngoại giao văn hóa trong hội nhập văn hóa toàn cầu. Việc giao lưu văn hóa được xem là yếu tố then chốt để xích lại gần nhau giữa các nền văn hóa Đông - Tây.

1.2. Bối Cảnh Quan Hệ Việt Nam EU

Liên minh châu Âu (EU) là một đối tác quan trọng của Việt Nam trên nhiều lĩnh vực. Mối quan hệ Việt Nam - EU đã chính thức được thiết lập từ năm 1990 và phát triển nhanh chóng kể từ đó. EU không phải là đối tác ngoại giao truyền thống của Việt Nam, tuy nhiên, quan hệ song phương ngày càng được chú trọng. Năm 2005, Việt Nam thông qua đề án tổng thể quan hệ Việt Nam - Liên minh châu Âu, xác định mục tiêu đưa quan hệ hai bên trở thành đối tác toàn diện và bền vững. PGS.TS Lê Văn Thịnh nhận định rằng, trong bối cảnh đó, ngoại giao văn hóa sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng.

II. Thách Thức Phát Triển Ngoại Giao Văn Hóa Việt Nam EU

Mặc dù đã có những bước tiến đáng kể, ngoại giao văn hóa Việt Nam - EU vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Sự khác biệt về văn hóa, ngôn ngữ, và quan niệm giá trị có thể gây ra những hiểu lầm, khó khăn trong giao tiếp và hợp tác. Bên cạnh đó, nguồn lực dành cho ngoại giao văn hóa còn hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu phát triển. Sự phối hợp giữa các bộ, ngành liên quan đôi khi còn thiếu đồng bộ, hiệu quả. Việc đánh giá tác động của các hoạt động ngoại giao văn hóa còn gặp nhiều khó khăn. Ngô Minh Thảo nhấn mạnh cần có giải pháp để vượt qua những thách thức này.

2.1. Rào Cản Văn Hóa và Ngôn Ngữ

Sự khác biệt sâu sắc về văn hóa và ngôn ngữ là một rào cản lớn trong quan hệ Việt Nam - EU. Các giá trị văn hóa phương Tây có thể khác biệt đáng kể so với các giá trị văn hóa Á Đông truyền thống, dẫn đến những hiểu lầm không đáng có. Việc sử dụng ngôn ngữ cũng là một thách thức, đòi hỏi phải có đội ngũ cán bộ thông thạo ngoại ngữ, am hiểu văn hóa đối phương. Đặng Việt Bích nhận định rằng cần có sự hiểu biết sâu sắc về văn hóa của nhau để vượt qua rào cản này.

2.2. Thiếu Hụt Nguồn Lực và Sự Phối Hợp

Nguồn lực tài chính, nhân lực và cơ sở vật chất dành cho ngoại giao văn hóa còn hạn chế so với yêu cầu phát triển. Sự phối hợp giữa các bộ, ngành liên quan (Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, v.v.) đôi khi còn chưa đồng bộ, hiệu quả. Việc huy động các nguồn lực xã hội tham gia vào ngoại giao văn hóa còn gặp nhiều khó khăn. Nguyễn Văn Tình đề xuất cần có cơ chế phối hợp hiệu quả để huy động tối đa các nguồn lực.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Ngoại Giao Văn Hóa EU 2000 2014

Để nâng cao hiệu quả ngoại giao văn hóa Việt Nam - EU, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Đầu tiên, cần tăng cường đầu tư cho ngoại giao văn hóa, cả về nguồn lực tài chính, nhân lực và cơ sở vật chất. Thứ hai, cần đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác ngoại giao văn hóa, trang bị cho họ kiến thức chuyên môn, kỹ năng giao tiếp, và sự am hiểu về văn hóa đối phương. Thứ ba, cần tăng cường sự phối hợp giữa các bộ, ngành liên quan, xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả, tránh chồng chéo, lãng phí.

3.1. Tăng Cường Đầu Tư và Phát Triển Nguồn Lực

Cần có chính sách ưu tiên đầu tư cho ngoại giao văn hóa, đảm bảo đủ nguồn lực tài chính để triển khai các hoạt động. Đồng thời, cần chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, có trình độ chuyên môn, kỹ năng giao tiếp tốt và am hiểu về văn hóa EU. Trịnh Thúy Hương nhấn mạnh cần có sự đầu tư bài bản để đạt được hiệu quả cao nhất.

3.2. Đẩy Mạnh Đào Tạo và Bồi Dưỡng Cán Bộ

Cần xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác ngoại giao văn hóa một cách bài bản, chuyên nghiệp. Chương trình cần trang bị cho cán bộ những kiến thức chuyên môn về văn hóa, lịch sử, chính trị của EU, cũng như các kỹ năng giao tiếp, đàm phán, và tổ chức sự kiện. Lê Thị Duyên đề xuất cần có sự phối hợp giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và các cơ quan nhà nước để thực hiện chương trình đào tạo.

IV. Ứng Dụng Ngoại Giao Văn Hóa Kết Quả và Bài Học 2000 2014

Trong giai đoạn 2000-2014, Việt Nam đã triển khai nhiều hoạt động ngoại giao văn hóa với EU, đạt được những kết quả đáng khích lệ. Các hoạt động giao lưu văn hóa, nghệ thuật, giáo dục đã góp phần tăng cường hiểu biết, tin cậy giữa hai bên. Việc quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới cũng được đẩy mạnh. Tuy nhiên, cũng còn những hạn chế cần khắc phục, như tính bền vững của các hoạt động, sự tham gia của cộng đồng, và việc đánh giá tác động.

4.1. Giao Lưu Văn Hóa và Nghệ Thuật

Các hoạt động giao lưu văn hóa, nghệ thuật giữa Việt Nam và EU đã diễn ra sôi nổi trong giai đoạn 2000-2014. Các đoàn nghệ thuật Việt Nam đã tham gia nhiều liên hoan, festival quốc tế tại châu Âu, giới thiệu những nét đặc sắc của văn hóa Việt Nam. Ngược lại, các đoàn nghệ thuật châu Âu cũng đến Việt Nam biểu diễn, mang đến những trải nghiệm văn hóa mới cho khán giả Việt Nam. Đỗ Lan Phương cho rằng các hoạt động này đã góp phần quan trọng vào việc tăng cường hiểu biết lẫn nhau.

4.2. Hợp Tác Giáo Dục và Nghiên Cứu

Hợp tác giáo dục và nghiên cứu là một lĩnh vực quan trọng trong quan hệ Việt Nam - EU. Nhiều trường đại học Việt Nam đã ký kết hợp tác với các trường đại học châu Âu, trao đổi sinh viên, giảng viên, và thực hiện các dự án nghiên cứu chung. Chương trình Erasmus Mundus của EU đã hỗ trợ nhiều sinh viên Việt Nam theo học tại các trường đại học hàng đầu châu Âu. Phạm Gia Khiêm đánh giá cao vai trò của hợp tác giáo dục trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

V. Bài Học Kinh Nghiệm Ngoại Giao Văn Hóa Việt Nam EU

Từ thực tiễn triển khai ngoại giao văn hóa Việt Nam - EU giai đoạn 2000-2014, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm quan trọng. Thứ nhất, cần xác định rõ mục tiêu và đối tượng của hoạt động ngoại giao văn hóa. Thứ hai, cần chú trọng xây dựng nội dung chương trình phù hợp, hấp dẫn, và mang tính giáo dục cao. Thứ ba, cần tăng cường sự tham gia của cộng đồng vào các hoạt động ngoại giao văn hóa. Thứ tư, cần chú trọng đánh giá tác động của các hoạt động, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm cho tương lai.

5.1. Xác Định Mục Tiêu và Đối Tượng Rõ Ràng

Trước khi triển khai bất kỳ hoạt động ngoại giao văn hóa nào, cần xác định rõ mục tiêu cần đạt được và đối tượng hướng đến. Mục tiêu có thể là tăng cường hiểu biết, quảng bá hình ảnh, hoặc thúc đẩy hợp tác. Đối tượng có thể là công chúng châu Âu, giới trí thức, hoặc các nhà hoạch định chính sách. Vũ Khoan nhấn mạnh cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng để đạt được hiệu quả cao nhất.

5.2. Xây Dựng Nội Dung Chương Trình Phù Hợp

Nội dung chương trình ngoại giao văn hóa cần được xây dựng một cách cẩn thận, đảm bảo phù hợp với mục tiêu, đối tượng, và điều kiện thực tế. Nội dung cần hấp dẫn, mang tính giáo dục cao, và phản ánh được những giá trị văn hóa đặc sắc của Việt Nam. Vũ Dương Huân cho rằng cần có sự sáng tạo trong việc xây dựng nội dung để thu hút sự quan tâm của công chúng.

VI. Triển Vọng và Tương Lai Ngoại Giao Văn Hóa Việt Nam EU

Quan hệ Việt Nam - EU đang ngày càng phát triển mạnh mẽ, mở ra những cơ hội mới cho ngoại giao văn hóa. Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU (EVFTA) và Hiệp định Bảo hộ Đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA) sẽ tạo động lực mới cho hợp tác kinh tế, đồng thời cũng tạo điều kiện thuận lợi cho giao lưu văn hóa. Với những nỗ lực không ngừng, ngoại giao văn hóa sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố và phát triển quan hệ đối tác toàn diện giữa Việt Nam và EU.

6.1. Cơ Hội Từ Hiệp Định EVFTA và EVIPA

EVFTA và EVIPA tạo ra một khuôn khổ pháp lý thuận lợi cho hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và EU, đồng thời cũng mở ra những cơ hội mới cho giao lưu văn hóa. Việc tăng cường hợp tác kinh tế sẽ tạo điều kiện để hai bên hiểu biết nhau hơn về văn hóa, phong tục, và lối sống. Phạm Thái Việt cho rằng cần tận dụng tối đa những cơ hội này để phát triển ngoại giao văn hóa.

6.2. Tiếp Tục Đổi Mới và Sáng Tạo

Để đáp ứng yêu cầu của thời đại, ngoại giao văn hóa Việt Nam - EU cần tiếp tục đổi mới và sáng tạo. Cần áp dụng những phương pháp tiếp cận mới, sử dụng công nghệ hiện đại, và huy động sự tham gia của cộng đồng. Hoàng Vinh Thành đề xuất cần có tư duy đột phá để tạo ra những hoạt động ngoại giao văn hóa hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Đảng lãnh đạo hoạt động ngoại giao văn hóa của Việt Nam với Liên minh châu Âu (EU) từ năm 2000 đến năm 2005 Chương 2: Đảng lãnh đạo hoạt động ngoại giao văn hóa của Việt Nam với Liên minh châu Âu (EU) từ năm 2006 đến năm 2014 Chương 3: Một vài nhận xét và kinh nghiệm 12 (LUAN.2014 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2014 Chƣơng 1: ĐẢNG LÃNH ĐẠO HOẠT ĐỘNG NGOẠI GIAO VĂN HÓA CỦA VIỆT NAM VỚI LIÊN MINH CHÂU ÂU (EU) TỪ NĂM 2000 ĐẾN NĂM 2005 1. Khái quát chung về ngoại giao văn hóa 1. Các khái niệm cơ bản Văn hóa Khái niệm “văn hoá” đã được bàn luận từ xa xưa. Các học giả, nhà nghiên cứu với các góc nhìn khác nhau đã đưa ra rất nhiều khái niệm của riêng mình.

Đặc biệt, khi quá trình toàn cầu hóa và quốc tế hóa diễn ra mạnh mẽ, đồng thời với đó là việc giữ gìn bản sắc văn hóa riêng. Vấn đề văn hoá càng được quan tâm rộng rãi và sâu sắc. Có thể kể đến một số định nghĩa tiêu biểu như: Trên thế giới, ở phương Tây, trong tiếng Anh, văn hóa là culture, trong tiếng Đức là kultur, trong tiếng Nga là kultura. Những chữ này có chung gốc Latinh là cultus animi có nghĩa là trồng trọt tinh thần.

Như vậy, cultus có nghĩa là văn hóa được hiểu với hai khía cạnh: trồng trọt, thích ứng với tự nhiên, khai thác tự nhiên và giáo dục, đào tạo cá thể hay cộng đồng đề họ phát triển những giá trị nhân văn và có những phẩm chất tốt đẹp. Trong công trình Việt Nam văn hóa sử cương, học giả Đào Duy Anh quan niệm: “Văn hóa là cách sinh hoạt của con người.10] Hiểu theo định nghĩa này tức là tất cả các mặt ăn, ở, đi lại, đến cách cư xử của con người đều tựu chung lại là văn hóa. Là người am hiểu đồng thời văn hóa phương Đông và phương Tây, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng với những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn” [144; tr. Như vậy, theo khái niệm này, dấu ấn của văn hóa xuất hiện trên mọi mặt của đời sống cộng đồng, bao gồm cả đường lối đối ngoại của mỗi quốc gia sau này.2014 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2014 Có thể nói, mỗi định nghĩa kể trên đều góp phần làm rõ những khía cạnh khác nhau của khái niệm văn hóa nhưng không phải định nghĩa nào cũng được chấp nhận một cách rộng rãi.

Hiện nay, định nghĩa được nhiều người chấp nhận được đưa ra bởi Liên hợp quốc. Tháng 8 năm 1982, Hội nghị thế giới về chính sách văn hóa UNESCO đã thông qua Tuyên bố chung, trong đó nêu rõ: “Theo nghĩa rộng nhất của nó, ngày nay văn hóa có thể được xem là toàn bộ phức thể những nét nổi bật về tinh thần, vật chất, tri thức và tình cảm đặc trưng cho một xã hội hay một nhóm xã hội. Nó không chỉ gồm nghệ thuật, văn học mà còn cả lối sống, các quyền lợi cơ bản của con người, các hệ thống giá trị, truyền thống và tín ngưỡng.20] Như vậy, có thể khái quát văn hóa là sự kết hợp của cả các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra. Mỗi dân tộc trong quá trình hình thành và phát triển theo thời gian sẽ sáng tạo ra nền văn hóa riêng của mình, khẳng định bản sắc của dân tộc đó.

Giao ưu văn hóa Nhắc đến văn hóa đồng thời phải nhắc đến một khái niệm khác: “giao lưu văn hóa”. Giao lưu văn hóa bao hàm trong đó sự chung sống của ít nhất hai nền văn hóa. Trong quan hệ giữa các quốc gia dân tộc, qua giao lưu tiếp xúc với những nền văn hóa bên ngoài, người bản địa không những quảng bá được những nét đặc sắc riêng trong nền văn hóa của mình, phát huy được những lợi thế sẵn có của mình trong hợp tác kinh tế quốc tế, mà còn làm quen với những yếu tố văn hóa ngoại lai và nhận biết những yếu tố nào trong số đó có ích lợi có thể bổ sung những mặt còn chưa phát triển đầy đủ hoặc chưa có trong nền văn hóa bản địa để sử dụng và những yếu tố nào thì không. Lợi ích căn bản và lâu dài mà giao lưu văn hóa đem lại là thúc đẩy sự phát triển của mỗi nền văn hóa.

Lịch sử cho thấy, không một nền văn hóa nào 14 (LUAN.2014 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2014 có thể phát triển nhanh hoặc vượt bậc mà không có sự giao lưu với nền văn hóa khác. Giao lưu văn hóa làm cho những cộng đồng, những quốc gia dân tộc đóng kín trở nên mở hơn, đã mở trở nên ngày càng mở hơn. Giao lưu văn hóa là cơ sở bước đầu để thực hiện ngoại giao văn hóa sau này. Nếu như trong quá khứ, giao lưu văn hóa chủ yếu thể hiện qua sự tác theo chiều từ Tây sang Đông mà ít có ảnh hưởng ngược lại.

Thì đến thế kỷ XXI, các nền văn hóa phương Đông đã có tác động mạnh hơn, thể hiện trong khái niệm “đối thoại văn hóa”. Văn hóa ngoại giao Văn hóa ngoại giao nặng về cách ứng xử có trình độ cao, biểu hiện văn minh, đồng thời thể hiện thuần phong mỹ tục. Còn có thể gọi đó là phong thái ngoại giao. Đó là một yêu cầu trước hết đối với cán bộ ngoại giao, đó cũng là yêu cầu đối với mọi người từ lãnh đạo đến cán bộ trong tiếp xúc đối ngoại.

Ngoại giao văn hóa Giống như văn hóa, khái niệm ngoại giao văn hóa đến nay vẫn chưa được thống nhất. Theo từ điển Bách khoa toàn thư Wikipedia: ngoại giao văn hóa là thuật ngữ để chỉ “một hình th c ngoại giao với một loạt những phương s ch m cơ sở cho hoạt động thực tiễn một cách hiệu quả; những phương sách này bao gồm sự thừa nh n và hiểu biết rõ ràng về động lực văn hóa của nước ngoài và sự tuân thủ những nguyên lý phổ biến chỉ đạo qu trình đối thoại cơ bản” (“Cu tural diplomacy specifies a form of diplomacy that carries a set of prescriptions which are material to its effectual practice; these prescriptions include the unequivocal recognition and understanding of foreign cu tura d namics and observance of the universa tenets” that govern basic dialogue). Nhà học giả Nicholas J.Cull cho rằng: “Ngoại giao văn hóa là những nỗ lực của một chủ thể nhằm tác động đến môi trường quốc tế thông qua việc tận 15 (LUAN.2014 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2014 dụng những nguồn lực về văn hóa và những thành tựu được bên ngoài biết đến và thúc đẩy phổ biến văn hóa ở nước ngoài. Trong lịch sử, ngoại giao văn hóa từng được hiểu là chính sách của một quốc gia nhằm thúc đẩy xuất khẩu những đặc trưng văn hóa của mình” [144].

Theo trang web chuyên về ngoại giao văn hóa Cultural Diplomacy.org, thành công của ngoại giao văn hóa phụ thuộc vào sự đối thoại và tôn trọng lẫn nhau giữa các nền văn hóa. Như vậy, ngoại giao văn hóa luôn có tính hai chiều. Trong khi nhấn mạnh vào khả năng xây dựng hình ảnh tốt đẹp về một quốc gia đối với các nước khác, ngoại giao văn hóa cũng phải chú ý đến bản sắc văn hóa của quốc gia, dân tộc mình đang hướng tới. Có thể sử dụng bốn tiêu chuẩn sau đây để đánh giá một hoạt động đó có thuộc phạm trù ngoại giao văn hóa hay không.

Một là, có mục đích ngoại giao rõ ràng hay không. Hai là, chủ thể thực thi có phải là quan chức hoặc được sự ủng hộ và khuyến khích của quan chức hay không. Ba là, có nhằm đúng đối tượng đặc biệt trong một thời gian dài hay không. Bốn là, có phải là hoạt động quan hệ công được triển khai qua hình thức biểu hiện của văn hóa không.

Về nội hàm, nhà nghiên cứu Milton C. Cumming cho rằng: ngoại giao văn hóa là sự giao lưu ý tưởng, thông tin, giá trị, hệ thống, niềm tin và các khía cạnh văn hóa khác, với mục đích tăng cường hiểu biết lẫn nhau [164] Việt Nam xác định nội hàm của ngoại giao văn hóa là “bông hoa đào năm cánh” bao gồm năm yếu tố Mở đường- Xúc tác- Quảng bá- Vận động- Tiếp thu. Các yếu tố này có mối quan hệ chặt chẽ, tác động qua lại nhau. “Mở đường, khai thông quan hệ với các nước và khu vực chưa có nhiều quan hệ với Việt Nam; xúc tiến, tăng cường và làm sâu sắc hiểu biết với các quốc gia; quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam trên trường quốc tế; vận động để Việt Nam có nhiều di sản được UNESCO công nhận và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại để làm giàu bản sắc văn hóa dân tộc.2014 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2014 Tựu chung lại, ngoại giao văn hóa có thể được xem như một trong ba trụ cột của nền ngoại giao hiện đại, xây dựng, quảng bá hình ảnh quốc gia đến thế giới nhằm tăng cường hiểu biết, quan hệ với nước ngoài, nâng cao vai trò, vụ thế của quốc gia dân tộc.

Đồng thời thông qua hoạt động ngoại giao văn hóa, quốc gia cũng tiếp thu văn hóa, văn minh quốc tế làm giàu, bổ sung cho văn hóa dân tộc. Vai trò của ngoại giao văn hóa trong bối cảnh toàn cầu hóa Từ xa xưa, các quốc gia đã tiến hành giao lưu văn hóa. Tuy nhiên, trong lịch sử, vai trò của văn hóa thường bị đánh giá thấp hơn so với chính trị, quân sự và các thể chế khác. Những hoạt động ngoại giao văn hóa sơ khai có lẽ là việc trao đổi lễ vật và vật phẩm văn hóa giữa giới cầm quyền các nước.

Cho đến ngày nay, khi hội nhập quốc tế diễn ra mạnh mẽ, vai trò của ngoại giao văn hóa mới được coi trọng hơn. Vai trò của ngoại giao văn hóa trong nền ngoại giao hiện đại liên quan chặt chẽ đến một khái niệm khác gọi là sức mạnh mềm hay quyền lực mềm. Theo Giáo sư Joseph Nye - giáo sư Đại học Harvard của Mỹ - người được coi là cha đẻ của thuyết “sức mạnh mềm”, thì sức mạnh tổng hợp của một quốc gia gồm có “sức mạnh cứng” (hard power, gồm sức mạnh quân sự, kinh tế, khoa học- công nghệ,…) và “sức mạnh mềm” (soft power, gồm sức mạnh của văn hóa, thể chế xã hội và các chính sách đối nội, đối ngoại của quốc gia đó). Trong đó, sức mạnh cứng chi phối, tác động, chinh phục các quốc gia khác bằng quân sự hay trừng phạt kinh tế (có thể liên hệ đến cây gậy và củ cà rốt trong chính sách đối ngoại của Mỹ).