CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN VE XÂY DỰNG VAN BẢN QUY PHAM PHÁP LUẬT 11. Khái niệm, đặc điểm của văn bản QPPL do chính quyền địa phương ban hành 1.1 Khái quát về chính quyên địa phương. Chính quyển dia phương bao gồm tat cả các cơ quan của Nhà nước được tổ chức ra ở địa phương để điều khiển, quản lý công việc của Nhà nước ở địa phương Tai Điển 111 Hiến pháp năm 2013 quy đính: “Chinh quyển đa _phương được 16 chức 6 các đơn vị lành chỉnh của nước Công hba xã hôi ch nghĩa Viet Nam Cấp chính quyền địa phương gồm có Hội đồng nhân dân và Gh ban nhân dân được 16 chức phù hop với đặc điễn nông thôn, đô thí, hãi io, đơn vị hành chính - kh tế đặc biệt đo luật arn” Chính quyền dia phương là một bộ phận hợp thành, gắn bó hữu cơ của chính quyền Nhà nước thống nhất, 1a hình thức pháp lý thông qua đó nhân dân thực hiện quyên lâm chủ của mình & địa phương, Theo quy định tại Điều 112 Hiển pháp năm 2013 khẳng định: “Chinh quyền dia phương tỗ chức và bảo đâm việc th hành Hiễn pháp và pháp luật tat địa piương: quyét dinh các vẫn đề của dia phương đo luật định; chịu sự kiểm tra, giám sát của co quan nhà nước cấp trên”?Ì Nhiệm vụ, quyển hạn của chính quyển dia phương được xác định trên cơ sở phân định thẩm quyền giữa các cơ quan nha nước ở' trung ương va địa phương va của mỗi cấp chính quyền địa phương.
Trong trường hợp cén thiết, chính quyển địa phương được giao thực hiện một số nhiệm vụ của cơ quan nhà nước cấp trên với các diéu kiên bão dim thực hiện nhiệm vụ đó”. Vi vậy tính Nha nước la thuộc tính vén có của chính quyền dia phương, không chỉ xác định vi trí, tính chất pháp lý và vai trò của các cơ quan tấn (hắc hội G01 pp, Hà NEL 3), chính quyền địa phương trong cơ chế thực hiện quyển lực Nha nước thống nhất của nhân dân, ma còn xác định thẩm quyền và trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc quyết định các biên pháp nhằm xây dựng va phat triển kinh tế - sã hội ở địa phương nói chung, trong việc bao đảm thi hành Hiển pháp và pháp luật ở dia phương nói riêng. Đặc biệt lé giá trị pháp lý của các văn bản QPPL do chính quyển địa phương ban hành và thẩm quyền của các cơ quan chính quyên địa phương trong việc kiểm tra, giảm sát việc chap hành Hiền pháp và pháp luật đôi với tắt cả các cơ quan Nha nước khác, các tổ chức xã hội, tổ chức kinh tế và công dân ở địa phương được quy định. bi tỉnh quyền lực Nha nước cũa các cơ quan chính quyền địa phương Chính quyển địa phương ở nước ta lả một bộ phận hop thành cia bộ máy nhả nước thống nhất của nhân dân Chỉnh quyển địa phương bao gồm các cơ quan đại diện quyển lực Nha nước ở địa phương do nhân dén dia phương trực tiếp bầu ra (HĐND) và các cơ quan, tổ chức Nha nước khác được thành lập trên cơ sở các cơ quan đại điện quyền lực Nha nước nảy theo quy định của pháp luật (UBND, các cơ quan chuyên môn thuộc UBND, Thường trực HĐND, các ban của HDND.
Chính quyển địa phương quản lý các lĩnh vực của đời sông xã hội ỡ dia phương, trên cơ sở nguyên tắc tập trung dân chủ và kết hop hai hỏa giữa lợi ích của nhân dân dia phương với lợi ich chung của cả nước Các cơ quan chính quyển địa phương vẻ nguyên tắc phải do nhân dân dia phương trực tiếp bau ra, hoặc được thành lập trên cơ sở của các cơ quan đại điên của nhân dân ở dia phương theo quy định của pháp luật Do vậy, quan niém phổ biến ở nước ta cho ring chính quyển địa phương chỉ gồm có: HĐND và UBND các cấp Trong hoạt động của minh, các cơ quan nha nước có thẩm quyền luôn dé ra các cơ chế, chính sách, thiết lập hành lang pháp lý để quản lý kinh tế và xã hội bằng việc xây dựng, ban hảnh các văn ban QPPL điều chỉnh các quan hệ xã hội. Ở nước ta hiện nay trong tiền trình đổi mới va xây dựng nha nước pháp quyển XHCN Việt Nam, Đăng va Nha nước ta luôn coi trọng việc hoàn thiện thể ch kinh tế thi trường định hướng XHCN Hiển pháp năm 2013 cũng đã khẳng đính lại nội dung này tại Diéu 2 “Nha nước Công hòa 24 hội chủ nghĩa Việt Nam là nba nước pháp quyển sã hội chủ ngiĩa của Nhân dân, do "Nhân dân, vi Nhân dân, Nước Công hỏa 2 hội chủ nghĩa Viết Nam do Nhân én làm chủ, tất cả quyển lực nba nước thuộc vé Nhân dân ma nên tăng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân vả đôi ngũ trí thức. Quyên lực nha nước là thông nhất, có sự phân công, phôi hợp, kiểm soát giữa. các cơ quan nha nước trong việc thực hiện các quyển lập pháp, hành pháp, tư pháp".
Tại Điền 8 “Nha nước được tổ chức và hoạt động theo Hiển pháp va pháp luật, quan lý sã hội bằng Hiển pháp va pháp luật, thực hiện nguyên tắc tập trùng dân chủ. Các cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức phải tôn. trong Nhân dân, tân tuy phục vụ Nhân dén, liên hệ chất chế với Nhân dân, lắng, ngheý kiến và chiu sự giám sit của Nhân dân, kiên quyết đầu tranh chống tham. những, lãng phí và moi biểu hiện quan liên, bách dich, cửa quyển” "Như vay, HĐND lá cơ quan quyển lực nha nước ở địa phương, đại điện cho ` chí, nguyên vọng vả quyền lam chủ của nhân dân, chỉu trách nhiém trước nhân.
dân ở địa phương và cơ quan nha nước cấp trên HĐND cấp tinh, huyện, xã ban hành Nghị quyết để quy định những van để được luật giao. Còn UBND ở chính. quyển địa phương do HĐND cùng cấp bau ra, UBND là cơ quan chấp hanh của. HĐND, cơ quan hành chính nha nước ở dia phương, chiu trảch nhiệm trước HĐND va cơ quan hành chính nha nước cấp trên UBND cấp tỉnh, huyện, zã ‘ban hành quyết định quy định những vẫn để được luật giao.
10 112 Rháiniệnnvăn bin QPL do cldnh qryén dia plawomg ban hành: Van bản quy phạm pháp luật là công cu quan trong để quản lý nhà nước Trong những năm gin đây, Đăng va Nha nước ta luôn sắc định sy dựng va ban hành văn bản QPPL, là một trong những wu tiên hing đâu và có những nỗ lực nhằm đổi mới, nâng cao chất lượng soan thảo, ban bảnh văn bản QPPL, Trong bối cảnh đó, hoạt động say dựng và ban hành văn bản QPPL, của chính quyển địa phương các cấp được chú trọng, để cao và coi đây lả nhiệm vụ chính trị đặc ‘biét quan trọng, cốt lối bão đăm về an ninh trật tự - xã hội va phát triển lánh tế trong thời kỳ mới Khai niệm “băn bẩn guy phạm pháp luật” được quy định lần đầu tiên trong. Luật ban hành văn quy phạm pháp luật năm 1906. "ấm bẩn quay phạm pháp hiật là văn bản do cơ quan nhà nước có thâm quyền ban hành theo th túc, tri: Re ật dinh, trong đó có các quy tắc wie sự chung được Nhà nước bảo đầm tực hién nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội theo dmh hướng xã hội cini ngiữa “PL và tiếp tục được kế thừa trong Luật ban hành văn bản QPPL của HĐND và 'UBND năm 2004 như sau: "Văn bn OPPE của HĐND, UBND là văn bản do HĐND, UBND ban hành theo thẩm quyền, trình te thủ tục do Luật này quy dinh, trong a có quy tắc xử sự ciiung. có hiệu lực trong phạm vi địa phương, được nhà nước bảo đâm thực hiện nhằm điêu chữnh các quan hé xã lội ö đa phương theo định hướng xã hội chit nghữa”Ê' Do vậy, văn ban QPPL của HĐND được ban hành dưới hình thức Nghị quyết và văn bản QPPL, của UBND được ban hành dưới hình thức Quyết dink, Chỉ thi Luật ban hành văn bản QPPL, năm 2008 quy định "ăn bi guy phưm pháp luật" là căn cứ để các cơ quan có thẩm quyền phân biệt văn bản QPPL với van ‘ban hành chính va văn bản áp dụng pháp luật, gop phan hạn chế đáng kể số ‘Bala 1 Lot Ben ded vẫn bin QUPL nấm 1906 ” Hhwin1 ga T Lật Bạn hành vin bản QPPL cia HBND ,UBND nim 2004 ul lượng văn ban hành chính có chứa QPPL.
Tuy nhiên, do cách định nghĩa trong Luật còn năng về học thuật, lại chưa cu thể nên đã gây khó khăn, lúng túng trong việc zác định văn bin nào lé văn ban QPPL, Xuét phat từ ý nghĩa quan trọng của khái niệm văn bản QPPL và để khắc phục han chế từ thực tiễn triển khai, Luật ‘ban hành văn ban QPPL năm 2015 quy định vé khái niệm “ấm bán quy phan pháp luật” và khái niệm “Quy phan pháp luật”, theo đó, văn ban QPPL là văn ân có chứa quy pham pháp luất, được ban hành theo đúng thẩm quyển, hình thức, trình tự, thủ tuc quy đính trong Luật ban hành văn bản QPPL, Văn bản. QPPL là tập hợp của nhiều QPPL, Trong đó, “qu pham pháp luật” là quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt bude chung, được áp dụng lặp di lặp lại nhiền lần đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phạm v cả nước hoặc đơn vị hảnh chính. nhất định, do cơ quan nha nước, người có thẩm quyển quy định trong Luật ban hành văn bản QPPL và được Nhà nước bao đảm thực hiện Theo quy đính mốt văn bản có chứa QPPL nhưng được ban hảnh không đúng thẩm quyền, hình. thức, trình tự, thủ tục quy đính trong Luật ban hành văn bản QPPL thi không phải là văn bản QPPL, Việc nắm rõ khái niệm văn bản QPPL, có ý ngiễa quan.
trọng đối với những người tham gia vào quy trinh zây dựng, ban hành văn bản. QPPL ở Tring ương nói chung và dia phương nói riêng, cần phải nắm được trong một văn bản QPPL. đó la có dẫu hiệu đặc trưng để phân biệt với các văn. bên khác là văn bản đốt ra các QPPL cần phân biết QPPL với các quy phạm zã hội khác Khi sây dựng, người zây dựng cần phải cân nhắc quy định đó có phải la QPPL hay không cũng như xem xét một văn bản có chứa “guy pharm pháp luật hay không cin đấc biết chú ý đến các đắc trưng của QPPL bao gằm tính áp dung chung (quy tắc rang buộc chung), tinh phi cả nhân (không nhằm vào mốt đối tượng, một con người nao cụ thể hay một nhóm đổi tượng cụ thé), tinh bắt ‘bude, tính cưỡng chế nha nước và phải được cơ quan có thẩm quyển bản hảnh.