Luận văn thạc sĩ về trang viên Nhật Bản trong thế kỷ VIII đến XIV

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh trang viên nhật bản thế kỷ viii xiv, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Phan Hai Linh
• Người hướng dẫn: Lương Ninh
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Lịch Sử Thế Giới
• Đề tài: Trang Viên Nhật Bản Thế Kỉ VIII-XIV
• Loại tài liệu: Luận Án Cao Học
• Năm xuất bản: 2000
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TRANG VIẾN SƠ KỲ (VIII-X)
• 1.1. Tình hình ruộng đất ở Nhật Bản thế kỉ VIII-X
• 1.2. Chế độ phân loại và quản lý ruộng đất
• 1.3. Chế độ thuế khoá
• 1.4. Khái niệm trang viên
• 1.5. Trang viên sơ kì
• 1.6. Chokushiden no sho (Sắc chỉ điền trang)
• 1.7. Các loại hình trang viên thế kỉ X-XII
• 2.1. Kanshofu no sho (Quan tỉnh phủ trang) và Kokumen sho (Quốc miền trang)
• 2.2. Tổ chức trang viên thế kỉ X-XII
• 2.3. Xóm làng và ruộng đất trong trang viên
• 2.4. Diện đại trong trang viên
• 2.5. Chế độ quản lý trang viên
• 2.6. Chế độ thu tô và lao dịch
• 2.7. Nông dân và tình hình sản xuất nông nghiệp
• 2.8. Thủ tướng công và những người trực tiếp phục vụ lãnh chúa
• 3. CHƯƠNG 3: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CHẾ ĐỘ TRANG VIÊN (XII-XIV)
• 3.1. Mạc phủ Kamakura ykjitoseido (Chế độ địa đầu)
• 3.2. Tổ chức trang viên thời Mạc phủ Kamakura
• 3.3. Sự phân chia quyền quản lý trang viên giữa shokan và jito
• 3.4. Nghĩa vụ của nông dân đối với jito
• 3.5. Sự phân hoá trong nông dân
• 3.6. Sự phát triển của thủ tướng nghiệp và thương nghiệp
• 3.7. Tình khu vực của trang viên thời Kamakura
• 3.8. Nhật Bản cuối thời Kamakura và ảnh hưởng đối với chế độ trang viên
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về trang viên Nhật Bản thế kỷ VIII XIV

Trang viên Nhật Bản, hay còn gọi là kiến trúc trang viên Nhật Bản, đã phát triển mạnh mẽ từ thế kỷ VIII đến XIV. Thời kỳ này chứng kiến sự chuyển mình của nền văn hóa Nhật Bản, với nhiều biến đổi trong cấu trúc xã hội và kinh tế. Trang viên không chỉ là nơi cư trú của các gia đình quý tộc mà còn là trung tâm của các hoạt động kinh tế và văn hóa. Sự phát triển của trang viên phản ánh sự thay đổi trong quyền lực và vai trò của các tầng lớp xã hội trong xã hội phong kiến Nhật Bản.

1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của trang viên

Trang viên Nhật Bản bắt đầu xuất hiện từ thế kỷ VIII, trong bối cảnh xã hội phong kiến đang hình thành. Các trang viên đầu tiên thường được xây dựng gần các khu vực nông nghiệp, phục vụ cho việc quản lý đất đai và sản xuất nông nghiệp. Sự phát triển của trang viên gắn liền với sự gia tăng quyền lực của các gia tộc quý tộc, đặc biệt là trong thời kỳ Heian.

1.2. Đặc điểm kiến trúc của trang viên Nhật Bản

Kiến trúc trang viên Nhật Bản thường mang đậm ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc, nhưng cũng có những đặc điểm riêng biệt. Các trang viên thường được xây dựng với nhiều khu vực chức năng khác nhau, bao gồm nhà ở, kho chứa, và khu vực sản xuất. Sự kết hợp giữa thiên nhiên và kiến trúc là một trong những điểm nổi bật của trang viên Nhật Bản.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu trang viên Nhật Bản

Nghiên cứu về trang viên Nhật Bản không chỉ đơn thuần là việc tìm hiểu kiến trúc mà còn liên quan đến nhiều vấn đề xã hội, kinh tế và văn hóa. Một trong những thách thức lớn nhất là việc thiếu hụt tài liệu lịch sử đáng tin cậy. Nhiều tài liệu đã bị mất mát hoặc không được ghi chép đầy đủ, dẫn đến khó khăn trong việc tái hiện chính xác lịch sử của các trang viên.

2.1. Khó khăn trong việc thu thập tài liệu lịch sử

Nhiều tài liệu liên quan đến trang viên Nhật Bản đã bị thất lạc qua các cuộc chiến tranh và thiên tai. Điều này khiến cho việc nghiên cứu trở nên khó khăn, đặc biệt là trong việc xác định thời gian và địa điểm xây dựng của các trang viên.

2.2. Sự biến đổi của trang viên qua các thời kỳ

Trang viên Nhật Bản đã trải qua nhiều biến đổi qua các thời kỳ lịch sử khác nhau. Sự thay đổi trong quyền lực chính trị và kinh tế đã ảnh hưởng đến cấu trúc và chức năng của các trang viên. Việc nghiên cứu những biến đổi này đòi hỏi một cái nhìn sâu sắc và toàn diện về lịch sử Nhật Bản.

III. Phương pháp nghiên cứu trang viên Nhật Bản thế kỷ VIII XIV

Để nghiên cứu về trang viên Nhật Bản, các nhà nghiên cứu thường sử dụng nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm phân tích tài liệu lịch sử, khảo sát thực địa và nghiên cứu so sánh. Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và hạn chế riêng, nhưng khi kết hợp lại, chúng tạo ra một cái nhìn toàn diện hơn về trang viên.

3.1. Phân tích tài liệu lịch sử

Phân tích tài liệu lịch sử là phương pháp cơ bản trong nghiên cứu trang viên. Các tài liệu như biên niên sử, văn bản pháp lý và thư tịch cổ giúp cung cấp thông tin về lịch sử và chức năng của các trang viên.

3.2. Khảo sát thực địa và nghiên cứu so sánh

Khảo sát thực địa cho phép các nhà nghiên cứu quan sát trực tiếp các trang viên còn tồn tại, từ đó rút ra những kết luận về kiến trúc và chức năng của chúng. Nghiên cứu so sánh với các nền văn hóa khác cũng giúp làm rõ những đặc điểm riêng của trang viên Nhật Bản.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về trang viên Nhật Bản

Nghiên cứu về trang viên Nhật Bản không chỉ có giá trị lịch sử mà còn có thể áp dụng vào nhiều lĩnh vực khác nhau, từ bảo tồn di sản văn hóa đến phát triển du lịch. Các kết quả nghiên cứu giúp nâng cao nhận thức về giá trị văn hóa của trang viên và khuyến khích các hoạt động bảo tồn.

4.1. Bảo tồn di sản văn hóa

Việc nghiên cứu và bảo tồn các trang viên Nhật Bản là rất quan trọng để gìn giữ di sản văn hóa. Các nhà nghiên cứu có thể đề xuất các biện pháp bảo tồn hiệu quả dựa trên những hiểu biết từ nghiên cứu lịch sử.

4.2. Phát triển du lịch văn hóa

Trang viên Nhật Bản có tiềm năng lớn trong việc phát triển du lịch văn hóa. Các nghiên cứu có thể giúp xây dựng các chương trình du lịch hấp dẫn, thu hút du khách đến tham quan và tìm hiểu về văn hóa Nhật Bản.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu trang viên Nhật Bản

Nghiên cứu về trang viên Nhật Bản thế kỷ VIII-XIV mở ra nhiều hướng đi mới cho các nhà nghiên cứu. Sự kết hợp giữa lịch sử, văn hóa và kiến trúc trong nghiên cứu trang viên không chỉ giúp hiểu rõ hơn về quá khứ mà còn tạo ra những giá trị cho hiện tại và tương lai.

5.1. Tương lai của nghiên cứu trang viên

Trong tương lai, nghiên cứu về trang viên Nhật Bản cần tiếp tục được mở rộng và phát triển. Các nhà nghiên cứu nên tìm kiếm các phương pháp mới và kết hợp với công nghệ hiện đại để nâng cao chất lượng nghiên cứu.

5.2. Vai trò của trang viên trong xã hội hiện đại

Trang viên không chỉ là di sản văn hóa mà còn có thể đóng góp vào sự phát triển bền vững của xã hội hiện đại. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của trang viên sẽ giúp gìn giữ bản sắc văn hóa Nhật Bản trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BÓ CIAO DUC VA DAO TAO DAI HOC QUÒC GIÀ HA NÓI TRl/ÒNG DAI HOC KHOA HOC XÀ HÒI VA NHÀN VÀN PHAN HAI LINH TRANG VIÉN NHAT BAN THÈ Kl VIII-XIV Chuyén ngành: Ljch su the gioì Ma ró; 5.01 L U A N AN C A O H O C KHOA HOC LICH SU Nguòi huàng dòn khoa hoc. LirONG NINH OAiHCCO.UÒrG!AHANÒ' TRU«GT^':\ '••••••-•• ri;!rw:r,. HA NOI 2000 N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma V' «-^ -t ^r < ^ ^ S0 do trang vién Hine (Nhàt Càn) [34,54] N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma MUC LUC Trang A. Ly do chon de tài va y nghla cùa de tài 1 2.

Lich su nghién cun vàh de 2 3. Ca sa tu lièu va phircfng phàp nghién cuu 8 4. B^ cuc cùa luàn vàn 10 5. Dóng góp cùa luàn vàn 12 B.

NOI DUNG 14 CHlfONG 1: TRANG VIÉN SO KÌ (Vm-X) 14 1. Tinh hình ruóng dàt ór Nhat Bàn the ki Vn-Vm 14 1.1 Ole dò phàn loai va quàn ly niòng d^t 17 1. Che dò thué khoà 21 1. Khàì niém trang vién 31 1.

Trang vién so kì 32 1. Chokushiden no sho (Sac chi dién trang) 33 1. Càc loai hình trang vién the ki X-XII 44 2. Kanshofu no sho (Quan tinh phù trang) va Kokumen sho (Qu(5c mién trang) 46 2.

T 6 chùrc trang vién the ki X-XII 56 2. Xóm làng va ruóng d£t trong trang vién 56 2. DiX dai trong trang vién 58 2. Che' dò quàn ly trang vién 64 2.

Che dò thu tò va lao dich , 66 2. Nòng dàn va tình hình san xuàt nòng nghiép 68 2. ThcT thù còng va nhùng nguòi trac tiép phuc vu lanh chùa 70 CHlfONG 3: SlT PHAT T R I É N CÙA CHE DÒ TRANG VIÉN (Xn-XIV) 75 3. Mac phù Kamakura ykjitoseido (Che do dja dàu) 75 3.

Td churc trang vién thòi Mac phù Kamakura 81 3. Str phàn chia quyén quàn ly trang vién giira shokan vkjito 81 3. Nghla vu cùa nòng dàn dÓì vóijito 84 3. Sir phàn hoà trong nòng dàn 85 3.

Su phàt trién cùa thù còng nghiép va thucmg nghiép 88 3. Tinh khu vuc cùa trang vién thòi Kamakura 93 3. Nhàt Bàn cuoi thòi Kamakura va ành hucmg dói vói che dò trang vién 101 CKÉTLUAN 108 TÀI LIÉU THAM KHÀO 117 PHU LUC 121 N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma B A ^ DÒ, SO DÒ VA ANH MINH HOA Trang Bla phu: Trang vién Hine (Nhat Càn) Hình 1 : Bàn do Nhat Bàn thcd nhà nuóc luat lenh 16 Sa do 1 : Con duòng hình thành trang vién sa kì 40 Sa do 2: He thong quàn ly trang vién sa kì 41 Hình 2: So ho khan thài nhà nuóc luat lenh 42 Hình 3: Sa do trang vién sa kì 42 Hình 4: Bàn do phàn bó trang vién thè' ki X-XII 55 Hình 5: Qui mò cùa trang vién trén bàn dào Noto 57 Hình 6: Trang vién Okuyama 57 Hình 7: Tinh trang xen ké ruong dat trong trang vién 59 Hình 8: Trang vién Ikeda 59 Sa do 3: Che do ruong dàt è Nhàt Bàn the ki X-XII 73 Sa do 4: Che do uy thàc quyén sa hùu-quàn ly-sù dung nhiéu càp 74 Hình 9: Nhà cùa qui toc 76 Hình 10: Khu phò' a Kamakura 76 Hình 11 : Sa dò trang vién cùa tu vién Iriki 83 Hình 12: Tinh trang phàn chia ruong dàt theo che dò ha dia trung phàn 83 Hình 13: Nhà cùa vù sì 86 Hình 14: Nhà cùa nòng dàn 86 Hình 15: Cành cay ngoài ruong 90 Hình 16:Cànhchg 90 Hình 17: Vài hình ành ve tha thù còng va thuang nhàn 94 Hình I8:Chathué 94 Hình 19: Bàn do phàn bò' trang vién a Nhàt Bàn thài Trung thè' 95 Hình 20: Bàn do phàn bó' trang vién vùng Tohoku 96 Hình 21 : Bàn do phàn bò' trang vién vùng Kanto 97 Hình 22: Bàn do phàn bó' trang vién vùng Kinai 99 Hình 23: Bàn do phàn bó' trang vién vùng Kinai (phóng to) 100 Hình 24: Bàn do phàn bó' trang vién vùng Chugoku-Shikoku 102 Hình 25: Bàn dò phàn bò' trang vién vùng Kyushu 103 Sa do 5: Sir phàn chia quyén quàn ly còng lành va trang vién giiJa kuge va buke 106 N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma MODAr 1. Ly do chon de tài, y nghla khoa hoc va thuc tién cùa de tài 1.

Khi con là smh vién nàm thii 2 chuyén ngành Lich sù-Ngòn ngu Nhàt Bàn cùa Vién Nghién ctìu càc nuóc chàu A va chàu Phi thuòc Truóng Dai hoc Tóng hgp Matxcorva, làn dàu tién tòi dugc nghe Giào su I. Tsyritsin giàng ve trang vién Nhàt Bàn. Trong càc bài giàng, Giào su da truyén cho chùng tòi khòng chi kiéh thiic ma cà niém say me d6i vói de tài trang vién, mot vàn de ca bàn khi nghién cùu ve lich sur che dò ruòng dà't b Nhàt Bàn. Sau khi dugc chuyén tiép sang khoa Lich su Vàn hoà Nhàt Bàn thuòc truóng Dai hoc nix Showa (Chiéu Hoà), Nhàt Bàn, tòi vàn rat yéu thich de tài này.

Nhung càng tìm doc càc tu liéu va sàch vié't ve trang vién, tòi càng thày ràng day là mot de tài rat khó. Khài niém shoen (trang vién) xuà't hién trong tiéng Nhàt vào khoàng oiua thè" ky thii Vin va tón tai trong lich su Nhàt Bàn dén the ky XVI (tiic tìx thcd co dai sang thòi trung thè") vói y nghla là nhùng vùng dà't dai (chù yéu là ruóng canh tàc) tu huu qui mò lón cùa càc kenmon (quyén mòn, gÓm ba thè lue chình: quan lai, qui toc cao cà'p, diing dàu là Thién hoàng; vii si, diing dàu là Mac phii; va chùa xà trung uang). Trang vién dugc càc hoc già Nhàt Bàn va thè' giói rat quan tàm nghién cùu, dac biét tfif sau Chién tranh thè" giói thii hai. Dén nay dà co nhiéu còng tiình nghién cùu dò so ve trang vién, nhung xung quanh de tài này con rà't nhiéu vàn de tranh cài.

Tòi cùng hiéu ràng khòng thè de dàng àp dàt cho trang vién Nhàt Bàn mot mò hình chung nhu kiéu lanh dia phong kién phuang Tày, ma truóc hét phài hiéu ro ve trang vién vói tàt cà tình da dang, phiic tap va su bién dèi khòng ngùng theo thòi gian va theo vùng. Vói niém say me ciìng nhung tran tró do, tòi quyét dinh chon trang vién làm de tài Luàn vàn Thac si cùa mình. Lich sùf hình thành va phàt trién ciia trang vién kéo dai \\i thè ki Vin dén thè ki XVI, nhung trong Luàn vàn này vói de tài "Trang vién Nhàt Bàn thè ki Vm - XIV", tòi chi xm de càp dén 1 N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma qua tiình hình thành, phàt trién va nhiing dàc diém cùa trang vién thcd Heian (Bình An, 794-1185) va Kamakura (Liém Thuang, 1185-1333). Viec nghién cùu ve trang vién thcd kì này co nhiing y nghla quan trong vi trang vién là vàn de trung tàm khi nghién culi ve lich sir kinh té xà hòi thcd Heian va Kamakura.

Vi vày nghién cùu trang vién giùp chùng ta hiéu sàu sàc hon nén tàng kinh tè cùa xà hòi Nhàt Bàn va càt nghla càc dién bièn ciìa lich sii Nhàt Bàn trong càc thè ki VUI-XIV nhu càc quan he xa hòi, cuòc dàii tranh giành quyén lue gifia càc kenmon, disi song cùa nòng dàn, thuang nhàn, thg thii còng. Hon niìa, nhu trong bò Tu Bàn, K. Mac dà nhàn dinh: " .Nhàt Bàn (vài quyén sa hOu ddt dai cùa no to chùc thuàn tuy theo kiéu phong kiéh va nén kinh té tieu nòng cùa no), ve nhiéu phucmg dién, dà cho chùng ta mot hinh ành cùa chàu Àu thòi Trung có.'\6, 224], viéc nghién cùu trang vién nói riéng va che dò sa htJU dà't dai cf Nhàt Bàn nói chung co the giùp chùng ta co dugc nhung so sành ly thù vói che dò lanh dia phong kiéh phuang Tày. Trong luàn vàn này tòi chua dàt vàn de so sành trang vién va làiih dia phong kiéh phuang Tày ma muon làm nói bàt nhuug dac trung cùa trang vién thè ki VUI- XIV de góp phàn làm sang ro luàn diém ciìa K.

Cuèi cùng, vói luàn vàn này, tòi hy vong co thè cung càp nhùng tu liéu ve su hình thành va phàt trién cùa trang vién Nhàt Bàn de càc nhà khoa hoc quan tàm dén vàn de so sành lich sùf Viét Nam va Nhàt Bàn co thè doi chiéu vói che dò dién trang thài àp b Viét nam thcd phong kién, dac biét thcd Ly Tran. Lich sur Dghièn cùru vàn de Trong nghién cùu ve trang vién, trang vién thòd Heian va Kamakura dugc dành già là màng de tài dugc nghién cùu thành còng nhàt. Do là do tài liéu ve trang vién thòi kì này nhu Heian ibun (Bình An di vàn), Kamakura ibun (Liém Thuang di vàn) va tu liéu ve trang vién cùa càc chùa xà lón nhu N VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma chùa Todai (Dóng Dai), Kofuku (Hung Phùc) con dugc luu giù khà day dù va dugc càc nhà su hoc Nhàt Bàn va nuóc ngoài quan tàm nghién cùu tu rat som. Trong so' càc nhà Nhàt Bàn hoc nguói Nga nghién cùu trang vién tu sau chién tranh thè giói thù hai phài ké dén I.

Óng là nhà Nhàt Bàn hoc theo truòtig phài Màcxit va màc dù chua he dat chàn dèn Nhàt Bàn nhung óng luòn coi trong phuang phàp phàn tich càc nguón tu liéu goc bang tiéng Nhàt khi nghién cùu lich sii trang vién. Óng dà vié't mot loat càc bài nghién cùu dàng trén tap chi Vexnic cùa truóng Dai hoc Tong hgp Matxcava trong nhixng nàm 70-80 chuyén khào sàt ve trang vién va ành huong cùa no dén nhùng bién dói kinh tè xà hòi Nhàt Bàn nhu Problemy feodalnovo zemlevladenia vo laponi VUI-XIV (Nhirng vàu de ve che' dò ruong dàt phong kién ò Nhàt Bàn) [25]. Óng luòn nh& manh vai trò cùa trang vién nhu mot trong nhùng vàn de ca bàn cùa che dò phong kiéh Nhàt Bàn. Tuy nhién, Tsuritsm nhàn dinh ràng che dò trang vién b Nhàt Bàn chi tón tai dén thè ki XTV va tan rà cùng vói su xuàt hién cùa càc shugoryo (thù ho lành) va làng tu tri cùa nòng dàn.

Quan diém này cùa óng da khòng dugc càc hoc già tré tuoi nhu E. Simonova-Gudzenko ùng ho. Trong tàp bài giàng Istoria drevnei i srednevekovoi laponi (Lich su Nhàt Bàn thcd co dai va trung dai) [24], bà dà khàng dinh ràng dèn cuéi thè ki XV, màc dù buóc vào con duòng tan rà, nhung kinh tè trang vién vàn phàt huy vai trò quan trong trong su phàt trién nòng nghiép, thù còng nghiép va thuang nghiép b Nhàt Bàn. Trang vién cung là mot di tài dugc nhiéu hoc già phuang tày quan tàm.

Ngoài càc tac phàm chung viét ve lich su Nhàt Bàn co de càp dèn trang vién nhu Lich su Nhàt Bàn cùa G.