Nghiên cứu về Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam

Bài viết phân tích sự hình thành và phát triển của luật đầu tư nước ngoài trong hệ thống pháp luật Việt Nam, nêu rõ các chính sách và quy định hiện hành.

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Luật Đầu Tư Nước Ngoài Tại Việt Nam: Thực Trạng Và Phát Triển
• Loại tài liệu: Luận Án
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN PHÁP LUẬT ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM
• 1.1. Sự cần thiết phải có pháp luật đầu tư nước ngoài trong hệ thống pháp luật Việt Nam
• 1.2. Tính tất yếu khách quan của việc thu hút đầu tư nước ngoài
• 1.3. Sự cần thiết phải điều chỉnh hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài bằng pháp luật

Tóm tắt

I. Luật Đầu Tư Nước Ngoài Tổng Quan Vai Trò và Tầm Quan Trọng

Luật Đầu Tư Nước Ngoài tại Việt Nam đóng vai trò then chốt trong việc thu hút nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý từ nước ngoài. Chính sách này được Đảng và Nhà nước xác định rõ ràng nhằm phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Luật Đầu tư Nước ngoài được ban hành năm 1987, mở đầu cho việc thu hút hiệu quả nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài theo phương châm đa dạng hóa, đa phương hóa các quan hệ kinh tế đối ngoại. Gần mười lăm năm qua, đầu tư trực tiếp nước ngoài đã đạt được những thành tựu quan trọng, đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, mở rộng thị trường xuất khẩu, tạo việc làm và tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nước. Khu vực các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận của nền kinh tế đang kinh doanh năng động, hiệu quả, tạo ra nhiều sản phẩm có hàm lượng trí tuệ và chất lượng cao, tạo thêm thế và lực cho Việt Nam chủ động hội nhập với kinh tế khu vực và thế giới.

1.1. Khái Niệm Đầu Tư Nước Ngoài và Ý Nghĩa Thực Tiễn

Đầu tư nước ngoài (FDI) được hiểu là hoạt động các nhà đầu tư nước ngoài bỏ vốn vào Việt Nam để thành lập doanh nghiệp hoặc thực hiện các dự án đầu tư, nhằm thu lợi nhuận. Hoạt động này mang lại nhiều lợi ích cho Việt Nam, bao gồm tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, chuyển giao công nghệ và cải thiện năng lực cạnh tranh. Đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đóng góp vào GDP, giải quyết việc làm cho hàng triệu lao động, đồng thời thúc đẩy quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Theo đánh giá của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, môi trường đầu tư Việt Nam ngày càng được cải thiện, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư.

1.2. Vai Trò Của Pháp Luật Trong Quản Lý Đầu Tư Nước Ngoài

Pháp luật đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh các hoạt động đầu tư nước ngoài, đảm bảo sự công bằng, minh bạch và hiệu quả. Hệ thống pháp luật về đầu tư nước ngoài cung cấp một khuôn khổ pháp lý rõ ràng, bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư và thúc đẩy đầu tư bền vững. Pháp luật cũng giúp giải quyết các tranh chấp phát sinh trong quá trình đầu tư, tạo niềm tin cho các nhà đầu tư. Sự hoàn thiện của hành lang pháp lý đầu tư nước ngoài là yếu tố then chốt để thu hút và duy trì dòng vốn FDI ổn định.

II. Thực Trạng Luật Đầu Tư Nước Ngoài Ưu Điểm và Hạn Chế Hiện Nay

Pháp luật về đầu tư nước ngoài đã tạo dựng được khung pháp lý cơ bản, điều chỉnh hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài phù hợp với đường lối, chính sách của Đảng về mở cửa và hội nhập kinh tế quốc tế, đáp ứng về cơ bản yêu cầu của thực tiễn, ngày càng phù hợp hơn với thông lệ quốc tế và có sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, nhu cầu tiếp tục đổi mới toàn diện nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chủ động hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới đã và đang đặt ra nhiệm vụ phải tiếp tục hoàn thiện pháp luật đầu tư nước ngoài hiện hành. Bên cạnh đó, chính sách nhất quán thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam đã được khẳng định lại tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng: "Tiếp tục chính sách mở cửa và chủ động hội nhập kinh tế để phát triển".

2.1. Đánh Giá Chi Tiết Ưu Điểm Của Luật Hiện Hành

Luật Đầu tư Nước ngoài Việt Nam đã đạt được những thành công nhất định trong việc thu hút FDI, tạo môi trường đầu tư thông thoáng và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư. Các quy định về thành lập doanh nghiệp, chuyển vốn, giải quyết tranh chấp và chính sách ưu đãi đã tạo động lực cho các nhà đầu tư. Cụ thể, ưu đãi đầu tư nước ngoài được áp dụng ở một số lĩnh vực và địa bàn nhất định, giúp thu hút vốn vào các ngành công nghiệp trọng điểm và các vùng kinh tế khó khăn.

2.2. Những Thách Thức và Hạn Chế Cần Khắc Phục

Bên cạnh những thành công, Luật Đầu tư Nước ngoài vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục. Thủ tục hành chính còn rườm rà, thiếu minh bạch, gây khó khăn cho nhà đầu tư. Một số quy định chưa phù hợp với thông lệ quốc tế, làm giảm tính cạnh tranh của môi trường đầu tư Việt Nam. Rủi ro đầu tư nước ngoài tại Việt Nam cũng là một vấn đề đáng quan tâm, bao gồm rủi ro pháp lý, rủi ro chính trị và rủi ro kinh tế.

2.3. Vấn Đề Cạnh Tranh Thu Hút Đầu Tư Nước Ngoài

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, Việt Nam phải đối mặt với sự cạnh tranh thu hút đầu tư nước ngoài ngày càng gay gắt từ các quốc gia trong khu vực và trên thế giới. Để tăng cường năng lực cạnh tranh, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển cơ sở hạ tầng. Việc hoàn thiện chính sách đầu tư nước ngoài Việt Nam cũng là một yếu tố quan trọng để thu hút các dự án đầu tư chất lượng cao, mang lại giá trị gia tăng lớn cho nền kinh tế.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Luật Đầu Tư Cách Nâng Cao Hiệu Quả

Để nâng cao hiệu quả thu hút và sử dụng vốn FDI, cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện, bao gồm hoàn thiện hệ thống pháp luật, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển cơ sở hạ tầng. Các giải pháp này cần được thực hiện một cách quyết liệt và hiệu quả, nhằm tạo ra một môi trường đầu tư hấp dẫn và cạnh tranh. Cải thiện môi trường đầu tư nước ngoài là yếu tố then chốt để Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư quốc tế.

3.1. Đề Xuất Sửa Đổi Bổ Sung Các Quy Định Pháp Luật Cụ Thể

Cần rà soát và sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật còn chồng chéo, mâu thuẫn hoặc chưa phù hợp với thực tiễn. Đặc biệt, cần đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thiểu chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và tăng cường tính minh bạch của hệ thống pháp luật. Việc sửa đổi Luật Doanh nghiệp Việt Nam và các luật liên quan cũng cần được thực hiện đồng bộ để tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi cho cả doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

3.2. Tăng Cường Quản Lý Nhà Nước Đối Với Hoạt Động Đầu Tư Nước Ngoài

Nhà nước cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát hoạt động đầu tư nước ngoài, đảm bảo tuân thủ pháp luật và bảo vệ môi trường. Đồng thời, cần nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý đầu tư, đặc biệt là về kiến thức pháp luật, kinh tế và ngoại ngữ. Việc tăng cường quản lý nhà nước về đầu tư nước ngoài sẽ giúp ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật và đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn FDI.

3.3. Xúc Tiến Đầu Tư và Quảng Bá Môi Trường Đầu Tư Việt Nam

Cần tăng cường hoạt động xúc tiến đầu tư và quảng bá môi trường đầu tư Việt Nam ra nước ngoài, tập trung vào các thị trường tiềm năng và các ngành công nghiệp trọng điểm. Việc tham gia các hội chợ, triển lãm quốc tế và tổ chức các hội nghị, hội thảo về đầu tư là những hoạt động quan trọng để giới thiệu tiềm năng và cơ hội đầu tư tại Việt Nam.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Luật Đầu Tư Nước Ngoài

Nghiên cứu về Luật Đầu tư Nước ngoài có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách và hoàn thiện pháp luật về đầu tư. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để đánh giá hiệu quả của các chính sách hiện hành, dự báo xu hướng phát triển và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thu hút và sử dụng vốn FDI. Nghiên cứu này cũng cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà đầu tư, các nhà hoạch định chính sách và các nhà nghiên cứu.

4.1. Phân Tích Các Hiệp Định Thương Mại Tự Do FTA Ảnh Hưởng FDI

Việc Việt Nam tham gia các Hiệp định thương mại tự do (FTA) đã tạo ra những cơ hội và thách thức mới cho hoạt động đầu tư nước ngoài. Các FTA giúp mở rộng thị trường xuất khẩu, giảm thiểu rào cản thương mại và tạo ra một môi trường đầu tư cạnh tranh hơn. Tuy nhiên, các FTA cũng đòi hỏi Việt Nam phải nâng cao năng lực cạnh tranh và cải thiện chất lượng sản phẩm, dịch vụ. Phân tích tác động của các FTA đối với dòng vốn FDI là rất quan trọng để đưa ra các chính sách phù hợp.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Đầu Tư Nước Ngoài Ở Các Khu Công Nghiệp

Các khu công nghiệp, khu chế xuất đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút vốn FDI và phát triển công nghiệp. Đánh giá hiệu quả hoạt động của các khu công nghiệp, khu chế xuất là cần thiết để xác định những thành công và hạn chế, từ đó đưa ra các giải pháp cải thiện. Cần chú trọng đến các yếu tố như thu hút công nghệ cao, bảo vệ môi trường và phát triển nguồn nhân lực. Hiệu quả đầu tư nước ngoài Việt Nam còn phụ thuộc vào chất lượng cơ sở hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ tại các khu công nghiệp.

4.3. So Sánh Luật Đầu Tư Việt Nam Với Các Nước Trong Khu Vực

Để đánh giá tính cạnh tranh của môi trường đầu tư Việt Nam, cần so sánh Luật Đầu tư Việt Nam với các nước trong khu vực và trên thế giới. So sánh các quy định về thành lập doanh nghiệp, ưu đãi đầu tư, giải quyết tranh chấp và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư sẽ giúp xác định những điểm mạnh và điểm yếu của Việt Nam. Từ đó, có thể đưa ra các giải pháp để hoàn thiện pháp luật và chính sách, thu hút nhiều hơn vốn FDI.

V. Xu Hướng và Tương Lai Phát Triển Luật Đầu Tư Nước Ngoài

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, xu hướng đầu tư nước ngoài tại Việt Nam sẽ tiếp tục tăng trưởng, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng tái tạo và dịch vụ. Để đáp ứng yêu cầu phát triển, Luật Đầu tư Nước ngoài cần tiếp tục được hoàn thiện, tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch, công bằng và hấp dẫn. Việc dự báo xu hướng và đề xuất các giải pháp phù hợp là rất quan trọng để Việt Nam có thể tận dụng tối đa cơ hội và vượt qua thách thức trong quá trình thu hút và sử dụng vốn FDI.

5.1. Dự Báo Các Ngành Nghề Tiềm Năng Thu Hút FDI Trong Tương Lai

Nghiên cứu dự báo các ngành nghề tiềm năng thu hút FDI trong tương lai, như công nghệ thông tin, năng lượng tái tạo, y tế, giáo dục và dịch vụ tài chính. Các ngành này có tiềm năng tăng trưởng cao và đóng góp lớn vào sự phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam. Nhà nước cần có chính sách ưu đãi và hỗ trợ phù hợp để thu hút các dự án đầu tư vào các ngành này.

5.2. Phát Triển Các Hình Thức Đầu Tư Nước Ngoài Mới

Nghiên cứu và phát triển các hình thức đầu tư nước ngoài mới, như hợp tác công tư (PPP), đầu tư mạo hiểm và đầu tư vào các start-up. Các hình thức đầu tư này có thể giúp huy động vốn từ các nguồn khác nhau và thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp mới. Việc tạo ra một khuôn khổ pháp lý rõ ràng và minh bạch cho các hình thức đầu tư này là rất quan trọng.

VI. Kết Luận Hoàn Thiện Luật Đầu Tư Nước Ngoài Vì Sự Phát Triển

Việc nghiên cứu và hoàn thiện Luật Đầu tư Nước ngoài là một quá trình liên tục và không ngừng nghỉ. Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển cơ sở hạ tầng. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác quốc tế và học hỏi kinh nghiệm từ các nước phát triển. Với sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của toàn xã hội, Việt Nam có thể trở thành một điểm đến hấp dẫn và tin cậy của các nhà đầu tư quốc tế.

6.1. Khuyến Nghị Chính Sách Để Thu Hút FDI Bền Vững

Khuyến nghị các chính sách cụ thể để thu hút FDI bền vững, như ưu đãi thuế, hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực, phát triển cơ sở hạ tầng và bảo vệ môi trường. Các chính sách này cần được thiết kế một cách khoa học và phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam. Đặc biệt, cần chú trọng đến việc thu hút các dự án đầu tư có giá trị gia tăng cao, sử dụng công nghệ tiên tiến và thân thiện với môi trường.

6.2. Tóm Tắt Các Điểm Chính và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Tóm tắt các điểm chính của nghiên cứu và đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo, như đánh giá tác động của các chính sách mới, phân tích xu hướng đầu tư toàn cầu và đề xuất các giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam. Việc tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện Luật Đầu tư Nước ngoài là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TÝnh cÊp thiÕt cña viÖc nghiªn cøu ®Ò tµi Tõ sau §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VI cña §¶ng, sù nghiÖp ®æi míi do §¶ng ta khëi xíng vµ l·nh ®¹o ®· giµnh ®îc nh÷ng th¾ng lîi quan träng trªn nhiÒu lÜnh vùc. §êi sèng chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n hãa, x· héi cña ®Êt níc ®· cã nhiÒu khëi s¾c, ®îc nh©n d©n ta vµ quèc tÕ ®¸nh gi¸ cao. Chñ tr¬ng hîp t¸c ®Çu t víi níc ngoµi nh»m tranh thñ vèn, c«ng nghÖ, kinh nghiÖm qu¶n lý vµ thÞ trêng thÕ giíi phôc vô sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa (CNH, H§H) ®· ®îc x¸c ®Þnh vµ cô thÓ hãa trong c¸c v¨n kiÖn cña §¶ng. ThÓ chÕ hãa chñ tr¬ng cña §¶ng, LuËt §Çu t níc ngoµi t¹i ViÖt Nam ®îc ban hµnh n¨m 1987, më ®Çu cho viÖc thu hót cã hiÖu qu¶ vµ sö dông nguån vèn ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi theo ph¬ng ch©m ®a d¹ng hãa, ®a ph¬ng hãa c¸c quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i, gãp phÇn thùc hiÖn chñ tr¬ng ph¸t huy néi lùc, n©ng cao hiÖu qu¶ hîp t¸c quèc tÕ.

Trong gÇn mêi l¨m n¨m qua, ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi ®· ®¹t ®îc nh÷ng thµnh tùu quan träng, ®ãng gãp ngµy cµng lín vµo t¨ng trëng kinh tÕ, thóc ®Èy viÖc chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo híng CNH, H§H, më réng thÞ trêng xuÊt khÈu, t¹o viÖc lµm vµ t¨ng nguån thu cho ng©n s¸ch Nhµ níc. Khu vùc c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t níc ngoµi lµ mét bé phËn cña nÒn kinh tÕ ®ang kinh doanh n¨ng ®éng, hiÖu qu¶, t¹o ra nhiÒu s¶n phÈm cã hµm lîng trÝ tuÖ vµ chÊt lîng cao, t¹o thªm thÕ vµ lùc cho ViÖt Nam chñ ®éng héi nhËp víi kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi. 2 Trong c¸c thµnh tùu nãi trªn, ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi cã sù ®ãng gãp to lín. Ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi ®· t¹o dùng ®îc khung ph¸p lý c¬ b¶n, ®iÒu chØnh ho¹t ®éng ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi phï hîp víi ®êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng vÒ më cöa vµ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ, ®¸p øng vÒ c¬ b¶n yªu cÇu cña thùc tiÔn, ngµy cµng phï hîp h¬n víi th«ng lÖ quèc tÕ vµ cã søc hÊp dÉn ®èi víi c¸c nhµ ®Çu t níc ngoµi.

Tuy nhiªn, nhu cÇu tiÕp tôc ®æi míi toµn diÖn nÒn kinh tÕ, ®Èy m¹nh CNH, H§H, chñ ®éng héi nhËp quèc tÕ trong giai ®o¹n míi ®· vµ ®ang ®Æt ra nhiÖm vô ph¶i tiÕp tôc hoµn thiÖn ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi hiÖn hµnh. Bªn c¹nh ®ã, chÝnh s¸ch nhÊt qu¸n thu hót ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi t¹i ViÖt Nam ®· ®îc kh¼ng ®Þnh l¹i t¹i §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IX cña §¶ng: "TiÕp tôc chÝnh s¸ch më cöa vµ chñ ®éng héi nhËp kinh tÕ ®Ó ph¸t triÓn" [27, tr. V× vËy, viÖc nghiªn cøu ®Ò tµi "Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña LuËt §Çu t níc ngoµi trong hÖ thèng ph¸p luËt ViÖt Nam" hiÖn nay mang tÝnh cÊp thiÕt, kh«ng nh÷ng vÒ lý luËn, mµ cßn lµ ®ßi hái cña thùc tiÔn nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi t¹i ViÖt Nam. ThuËt ng÷ "LuËt §Çu t níc ngoµi" trong luËn ¸n nµy ®îc hiÓu lµ ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi, trong ®ã ®¹o luËt vÒ ®Çu t níc ngoµi (n¨m 1987 vµ n¨m 1996) lµ v¨n b¶n ph¸p lý quan träng nhÊt.

T×nh h×nh nghiªn cøu Trong thêi gian qua, mét sè t¸c gi¶ ®· cã c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ LuËt §Çu t níc ngoµi t¹i ViÖt Nam, nh: t¸c gi¶ Hoµng Phíc HiÖp cã LuËn ¸n TiÕn sÜ luËt häc n¨m 1996 vÒ "C¬ chÕ ®iÒu chØnh ph¸p luËt trong lÜnh vùc ®Çu t trùc 3 tiÕp níc ngoµi t¹i ViÖt Nam; t¸c gi¶ Lª M¹nh TuÊn cã LuËn ¸n TiÕn sÜ luËt häc n¨m 1996 vÒ "C¬ së khoa häc cña viÖc hoµn thiÖn khung ph¸p luËt ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi t¹i ViÖt Nam; t¸c gi¶ NguyÔn H¶i Hµ cã LuËn ¸n TiÕn sÜ luËt häc n¨m 2000 t¹i Ph¸p vÒ "LuËt §Çu t níc ngoµi t¹i ViÖt Nam; Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t cho in tËp bµi gi¶ng n¨m 2000: Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ qu¶n lý ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi t¹i ViÖt Nam; Bé T ph¸p cã Dù ¸n VIE/94-03 n¨m 1998 - TËp II - PhÇn I: Ph¸p luËt vÒ c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp, trong ®ã cã doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t níc ngoµi; Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t cã Dù ¸n VIE/97- 016 n¨m 1997: T¨ng cêng m«i trêng ph¸p lý cho ho¹t ®éng kinh doanh, trong ®ã cã ®Ò tµi nh¸nh vÒ doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t níc ngoµi. Tuy nhiªn, c¸c c«ng tr×nh nãi trªn chØ ®Ò cËp ®Õn khÝa c¹nh c¬ chÕ ®iÒu chØnh ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi, ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi hoÆc qu¶n lý nhµ níc ®èi víi c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t níc ngoµi t¹i ViÖt Nam. Cha cã c«ng tr×nh nµo nghiªn cøu mét c¸ch cã hÖ thèng, toµn diÖn vÒ sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña LuËt §Çu t níc ngoµi trong hÖ thèng ph¸p luËt ViÖt Nam. Môc ®Ých, nhiÖm vô, ®èi tîng vµ ph¹m vi nghiªn cøu cña luËn ¸n Môc ®Ých nghiªn cøu cña luËn ¸n Môc ®Ých cña luËn ¸n lµ trªn c¬ së nghiªn cøu mét c¸ch cã hÖ thèng sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi, ®¸nh gi¸ ®óng thùc tr¹ng, dù b¸o xu híng ph¸t triÓn vµ kiÕn nghÞ ph¬ng híng, néi dung hoµn thiÖn ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi trong hÖ thèng ph¸p luËt ViÖt Nam thêi gian tíi.

4 NhiÖm vô nghiªn cøu cña luËn ¸n §Ó ®¹t ®îc môc ®Ých trªn, viÖc nghiªn cøu luËn ¸n cã c¸c nhiÖm vô sau: - Lµm s¸ng tá c¸c kh¸i niÖm: §Çu t níc ngoµi, ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi t¹i ViÖt Nam; ®Æc ®iÓm cña ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi vµ vai trß, vÞ trÝ cña nã trong hÖ thèng ph¸p luËt ViÖt Nam. - Ph©n tÝch, lµm râ sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi qua tõng thêi kú lÞch sö; ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng cña ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi vÒ c¶ u ®iÓm vµ h¹n chÕ. - Dù b¸o xu híng ph¸t triÓn cña ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi vµ tõ ®ã, kiÕn nghÞ c¸c gi¶i ph¸p hoµn thiÖn ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi t¹i ViÖt Nam. §èi tîng nghiªn cøu cña luËn ¸n LuËn ¸n nghiªn cøu sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi trong hÖ thèng ph¸p luËt ViÖt Nam.

Ph¹m vi nghiªn cøu cña luËn ¸n - §Ò tµi ®îc nghiªn cøu díi gãc ®é lý luËn chung vÒ Nhµ níc vµ ph¸p luËt. ThuËt ng÷ "LuËt §Çu t níc ngoµi" ®îc hiÓu theo nghÜa réng gåm ba bé phËn: thø nhÊt, ®¹o luËt vÒ ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi (®îc Quèc héi ban hµnh n¨m 1987 vµ 1996 còng nh c¸c ®¹o luËt söa ®æi, bæ sung hai ®¹o luËt nµy) vµ c¸c v¨n b¶n trùc tiÕp híng dÉn thi hµnh; thø hai, c¸c chÕ ®Þnh ®iÒu chØnh ho¹t ®éng ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi ®îc quy ®Þnh trong c¸c ®¹o luËt kh¸c nh chÕ ®Þnh ph¸ s¶n trong LuËt Ph¸ s¶n doanh nghiÖp, chÕ ®Þnh lao ®éng trong Bé luËt Lao ®éng.; thø ba, c¸c ®iÒu íc quèc tÕ mµ ViÖt nam 5 ký kÕt hoÆc gia nhËp ®iÒu chØnh ho¹t ®éng ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi t¹i ViÖt Nam. VÒ thêi gian, luËn ¸n nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò vÒ ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi tõ n¨m 1975 ®Õn nay. C¬ së lý luËn vµ ph¬ng ph¸p nghiªn cøu C¬ së lý luËn cña luËn ¸n lµ quan ®iÓm cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin, t tëng Hå ChÝ Minh vµ cña §¶ng ta vÒ x©y dùng Nhµ níc vµ ph¸p luËt, ®êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ níc vÒ më cöa, héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, cã sù qu¶n lý cña Nhµ níc, theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa (XHCN) ë níc ta; nh÷ng thµnh tùu cña c¸c khoa häc: triÕt häc, kinh tÕ häc, luËt häc vµ ®Æc biÖt cña khoa häc quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ.

LuËn ¸n ®îc tr×nh bµy dùa trªn c¬ së nghiªn cøu c¸c ChØ thÞ, NghÞ quyÕt cña §¶ng vÒ ®Çu t níc ngoµi, c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi cña Nhµ níc, c¸c b¸o c¸o tæng kÕt vÒ t×nh h×nh ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi t¹i ViÖt Nam cña ChÝnh phñ vµ c¸c c¬ quan cña ChÝnh phñ; c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi cña c¸c níc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi. Trªn c¬ së ph¬ng ph¸p luËn duy vËt biÖn chøng vµ duy vËt lÞch sö cña triÕt häc M¸c - Lªnin, luËn ¸n sö dông c¸c ph- ¬ng ph¸p ph©n tÝch, tæng hîp, hÖ thèng, so s¸nh ph¸p luËt, dù b¸o ®Ó nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi ë ViÖt Nam trong thêi gian qua. Nh÷ng ®ãng gãp míi cña luËn ¸n §©y lµ luËn ¸n TiÕn sÜ luËt häc ®Çu tiªn ë ViÖt Nam nghiªn cøu mét c¸ch toµn diÖn vµ cã hÖ thèng vÒ sù h×nh 6 thµnh vµ ph¸t triÓn cña ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi trong hÖ thèng ph¸p luËt ViÖt Nam. Trªn c¬ së ®ã, t¸c gi¶ dù b¸o xu h- íng ph¸t triÓn vµ kiÕn nghÞ ph¬ng híng, néi dung hoµn thiÖn ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi hiÖn hµnh.

Cã thÓ xem nh÷ng néi dung sau ®©y lµ nh÷ng ®ãng gãp míi cña luËn ¸n: 1. Lµm s¸ng tá kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm cña ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi ë ViÖt Nam vµ vai trß, vÞ trÝ cña nã trong hÖ thèng ph¸p luËt ViÖt Nam. Tr×nh bµy qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi t¹i ViÖt Nam qua c¸c giai ®o¹n lÞch sö tõ n¨m 1975 ®Õn nay. §¸nh gi¸ thùc tr¹ng cña ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi hiÖn hµnh xÐt trong tæng thÓ hÖ thèng ph¸p luËt ViÖt Nam, ph©n tÝch nh÷ng u ®iÓm vµ h¹n chÕ cña nã vµ dù b¸o xu h- íng ph¸t triÓn cña ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi.

§Ò cËp c¸c nguyªn t¾c hoµn thiÖn ph¸p luËt ®Çu t n- íc ngoµi, ®ång thêi dù b¸o lé tr×nh vµ néi dung hoµn thiÖn ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi trong thêi gian tíi. ý nghÜa lý luËn vµ thùc tiÔn cña luËn ¸n Th«ng qua nh÷ng kÕt qu¶ nghiªn cøu vµ kiÕn nghÞ cña luËn ¸n, t¸c gi¶ mong muèn ®ãng gãp phÇn nhá bÐ cña m×nh vµo sù ph¸t triÓn cña kho tµng lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ ho¹t ®éng ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi t¹i ViÖt Nam nãi chung vµ ph¸p luËt ®Çu t níc ngoµi nãi riªng.