Nghiên Cứu Về Cơ Chế Thu Bảo Hiểm Xã Hội Tại Việt Nam

Bảo hiểm xã hội (BHXH) là một phần quan trọng trong chính sách an sinh xã hội tại Việt Nam. 181 trang.

• Tác giả: Phạm Trường Giang
• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Bảo Hiểm Xã Hội
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Cơ Chế Thu Bảo Hiểm Xã Hội Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án

Mục lục chi tiết

• TRANG PHỤ BÌA
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: BẢO HIỂM XÃ HỘI VÀ CƠ CHẾ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI
• 1.1. KHÁI NIỆM, VAI TRÒ CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI
• 1.1.1. Khái niệm bảo hiểm xã hội
• 1.1.2. Vai trò của bảo hiểm xã hội
• 1.2. QUỸ BẢO HIỂM XÃ HỘI VÀ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI
• 1.2.1. Đặc trưng, vai trò của quỹ bảo hiểm xã hội
• 1.2.2. Nguồn hình thành quỹ bảo hiểm xã hội
• 1.2.3. Khái niệm, vai trò của thu bảo hiểm xã hội
• 1.3. CƠ CHẾ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI
• 1.3.1. Khái niệm cơ chế thu bảo hiểm xã hội
• 1.3.2. Nội dung cơ bản của cơ chế thu bảo hiểm xã hội
• 1.3.3. Phương pháp đánh giá cơ chế thu bảo hiểm xã hội
• 1.4. KINH NGHIỆM XÂY DỰNG CƠ CHẾ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI Ở MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC RÚT RA
• 1.4.1. Kinh nghiệm xây dựng cơ chế thu bảo hiểm xã hội ở một số nước trên thế giới
• 1.4.2. Bài học rút ra cho Việt Nam
• 1.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CƠ CHẾ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
• 2.1. KHÁI QUÁT HỆ THỐNG BẢO HIỂM XÃ HỘI VIỆT NAM
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của hệ thống bảo hiểm xã hội ở Việt Nam
• 2.1.2. Mô hình tổ chức bộ máy hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam
• 2.2. THỰC TRẠNG CƠ CHẾ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.2.1. Những quy định về thu bảo hiểm xã hội
• 2.2.2. Tổ chức thu bảo hiểm xã hội
• 2.2.3. Thực trạng sự phối hợp giữa các bộ phận trong hệ thống thu BHXH
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CƠ CHẾ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI
• 2.3.1. Một số tiêu chí cơ bản đánh giá cơ chế thu bảo hiểm xã hội
• 2.3.2. Một số chỉ tiêu cơ bản đánh giá cơ chế thu bảo hiểm xã hội
• 2.4. ĐÁNH GIÁ CHUNG
• 2.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CHẾ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN CƠ CHẾ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI
• 3.1.1. Mục tiêu chiến lược phát triển ngành Bảo hiểm xã hội Việt Nam
• 3.1.2. Các quan điểm chủ yếu xác định định hướng phát triển Bảo hiểm xã hội Việt Nam đến năm 2020
• 3.1.3. Dự báo thu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam đến năm 2020
• 3.2. CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CHẾ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI
• 3.2.1. Hoàn thiện các quy định về thu bảo hiểm xã hội
• 3.2.2. Tăng cường quan hệ công chúng vào hoạt động bảo hiểm xã hội
• 3.2.3. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát
• 3.2.4. Ứng dụng công nghệ thông tin và cải cách hành chính
• 3.3. MỘT SỐ ĐIỀU KIỆN CẦN THIẾT ĐỂ THỰC HIỆN THÀNH CÔNG CÁC GIẢI PHÁP
• 3.3.1. Đối với Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội
• 3.3.2. Đối với Chính Phủ
• 3.3.3. Đối với Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội
• 3.3.4. Đối với tổ chức công đoàn
• 3.3.5. Đối với đại diện người sử dụng lao động
• 3.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• PHẦN KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH TÁC GIẢ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cơ Chế Thu Bảo Hiểm Xã Hội Tại Việt Nam

Bảo hiểm xã hội (BHXH) là một phần quan trọng trong chính sách an sinh xã hội tại Việt Nam. Hệ thống BHXH được thiết lập nhằm bảo vệ quyền lợi cho người lao động trong các trường hợp như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động và hưu trí. Cơ chế thu bảo hiểm xã hội đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo nguồn quỹ cho các hoạt động này. Tuy nhiên, thực trạng hiện nay cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả của cơ chế thu BHXH.

1.1. Khái Niệm Bảo Hiểm Xã Hội Tại Việt Nam

Bảo hiểm xã hội là hình thức bảo vệ tài chính cho người lao động khi gặp rủi ro trong cuộc sống. Tại Việt Nam, BHXH được quy định rõ ràng trong các văn bản pháp luật, nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động và gia đình họ.

1.2. Vai Trò Của Bảo Hiểm Xã Hội Trong An Sinh Xã Hội

Bảo hiểm xã hội không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân mà còn góp phần ổn định xã hội. Nó giúp giảm thiểu rủi ro tài chính cho người lao động và gia đình, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống và đảm bảo an sinh xã hội.

II. Thực Trạng Cơ Chế Thu Bảo Hiểm Xã Hội Ở Việt Nam

Cơ chế thu bảo hiểm xã hội tại Việt Nam hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức. Mặc dù đã có những quy định rõ ràng, nhưng việc thực hiện vẫn còn nhiều bất cập. Tỷ lệ người tham gia BHXH còn thấp so với tiềm năng, và tình trạng nợ đọng BHXH vẫn diễn ra phổ biến.

2.1. Quy Định Về Thu Bảo Hiểm Xã Hội

Các quy định về thu BHXH được quy định trong Luật Bảo hiểm xã hội, tuy nhiên, việc thực thi còn gặp nhiều khó khăn. Nhiều doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH cho người lao động.

2.2. Tổ Chức Thu Bảo Hiểm Xã Hội

Hệ thống tổ chức thu BHXH tại Việt Nam còn thiếu sự đồng bộ và hiệu quả. Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng chưa chặt chẽ, dẫn đến tình trạng chậm trễ trong việc thu và quản lý quỹ BHXH.

III. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Cơ Chế Thu Bảo Hiểm Xã Hội

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc cải thiện cơ chế thu BHXH, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Tình trạng nợ đọng BHXH, sự thiếu hụt người tham gia và sự không đồng bộ trong quy định là những thách thức lớn.

3.1. Tình Trạng Nợ Đọng Bảo Hiểm Xã Hội

Tình trạng nợ đọng BHXH đang ở mức cao, ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động. Nhiều doanh nghiệp chưa thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH đầy đủ, dẫn đến sự thiếu hụt quỹ.

3.2. Thiếu Sự Đồng Bộ Trong Quy Định

Sự không đồng bộ trong các quy định về BHXH giữa các cơ quan chức năng gây khó khăn trong việc thực hiện và quản lý. Điều này cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả của cơ chế thu.

IV. Giải Pháp Hoàn Thiện Cơ Chế Thu Bảo Hiểm Xã Hội

Để nâng cao hiệu quả của cơ chế thu BHXH, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Việc cải cách quy định, tăng cường công tác thanh tra và ứng dụng công nghệ thông tin là những hướng đi cần thiết.

4.1. Cải Cách Quy Định Về Thu Bảo Hiểm Xã Hội

Cần xem xét và điều chỉnh các quy định về thu BHXH để phù hợp với thực tiễn. Việc đơn giản hóa thủ tục và quy trình sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả.

4.2. Tăng Cường Công Tác Thanh Tra Kiểm Tra

Cần tăng cường công tác thanh tra và kiểm tra việc thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH của các doanh nghiệp. Điều này sẽ giúp phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm.

V. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý Bảo Hiểm Xã Hội

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý BHXH sẽ giúp nâng cao hiệu quả thu và quản lý quỹ. Các phần mềm quản lý hiện đại có thể giúp theo dõi và quản lý thông tin một cách chính xác và nhanh chóng.

5.1. Lợi Ích Của Công Nghệ Thông Tin Trong BHXH

Công nghệ thông tin giúp cải thiện quy trình thu BHXH, giảm thiểu sai sót và tăng cường tính minh bạch. Điều này sẽ tạo niềm tin cho người lao động và doanh nghiệp.

5.2. Thực Trạng Ứng Dụng Công Nghệ Trong BHXH

Hiện nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong BHXH còn hạn chế. Cần có những chính sách khuyến khích và hỗ trợ để đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực này.

VI. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai Của Cơ Chế Thu Bảo Hiểm Xã Hội

Cơ chế thu bảo hiểm xã hội tại Việt Nam cần được hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người lao động. Việc cải cách và đổi mới là cần thiết để đảm bảo sự bền vững của quỹ BHXH trong tương lai.

6.1. Định Hướng Phát Triển Cơ Chế Thu BHXH

Cần có những định hướng rõ ràng trong việc phát triển cơ chế thu BHXH, nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động và sự bền vững của quỹ.

6.2. Tương Lai Của Bảo Hiểm Xã Hội Tại Việt Nam

Tương lai của BHXH tại Việt Nam phụ thuộc vào sự cải cách và đổi mới trong cơ chế thu. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để nâng cao hiệu quả hoạt động.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ của tác giả Phạm Trường Giang nghiên cứu về đề tài "Hoàn thiện cơ chế thu bảo hiểm xã hội ở Việt Nam", thuộc chuyên ngành Kinh tế — An sinh xã hội / Tài chính công. Hướng tiếp cận của luận án là hỗn hợp: kết hợp phân tích lý luận định tính với phân tích số liệu thống kê mô tả và dự báo định lượng.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Bảo hiểm xã hội (BHXH) được xác định là bộ phận quan trọng của chính sách an sinh xã hội, đảm bảo thu nhập cho người lao động trong các trường hợp ốm đau, thai sản, tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, hưu trí, chết. Hệ thống BHXH Việt Nam được tổ chức độc lập từ năm 1995, song sau gần 20 năm hoạt động vẫn bộc lộ nhiều hạn chế rõ nét:

• Năm 2008, số người tham gia BHXH chỉ đạt hơn 8,527 triệu người, chiếm hơn 18,8% lực lượng lao động, trong khi tổng lực lượng lao động vượt 45 triệu người.
• Tỷ lệ thực tế tham gia BHXH so với đối tượng bắt buộc phải tham gia năm 2008 mới đạt gần 70%.
• Tỷ lệ nợ đọng BHXH năm 2008 so với số thực tế thu được lên đến 6,9%.
• Ngân hàng Thế giới (WB) và Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) dự báo đến năm 2035, quỹ hưu trí và tử tuất ở Việt Nam sẽ mất cân đối nếu không điều chỉnh hợp lý cơ chế thu BHXH.

Tác giả chỉ ra rằng một trong những nguyên nhân cốt lõi của tình trạng trên là cơ chế thu BHXH chưa thực sự phù hợp, đặc biệt là sự phối hợp giữa các bộ phận trong hệ thống thu chưa nhịp nhàng, đồng bộ.

Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu

Luận án xác định mục đích nghiên cứu là: nghiên cứu sự phối hợp giữa các bộ phận trong hệ thống thu BHXH từ đó phát hiện những tồn tại, bất cập, trên cơ sở đó đề xuất giải pháp hoàn thiện cơ chế thu BHXH ở Việt Nam. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn được xác định gồm sáu nội dung:

1. Góp phần làm rõ khái niệm và nội dung cơ chế, cơ chế thu BHXH.
2. Đưa ra hệ thống tiêu chí và một số chỉ tiêu đánh giá cơ chế thu BHXH.
3. Giới thiệu một số mô hình BHXH của các nước (Trung Quốc, Đức, Philippin), rút ra bài học liên hệ đặc thù Việt Nam.
4. Phân tích, đánh giá thực trạng cơ chế thu BHXH giai đoạn 2004–2008, đặc biệt giai đoạn 2007–2008 (sau khi Luật BHXH có hiệu lực).
5. Dự báo thu BHXH ở Việt Nam đến năm 2020.
6. Đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế thu BHXH ở Việt Nam.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Lý luận và thực trạng cơ chế thu bảo hiểm xã hội, đặc biệt thời điểm sau khi Luật Bảo hiểm xã hội có hiệu lực thi hành.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào loại hình BHXH bắt buộc; không bao gồm BHXH tự nguyện, bảo hiểm y tế và hoạt động đầu tư tăng trưởng quỹ.
• Phạm vi thời gian: Số liệu phân tích tập trung giai đoạn 2004–2008; dự báo đến năm 2020.
• Phạm vi không gian: Hệ thống BHXH Việt Nam (Bảo hiểm xã hội Việt Nam).

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu trước mà tác giả điểm lại

Tác giả lược khảo sáu công trình chính có liên quan:

1. Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước "Xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách an sinh xã hội ở Việt Nam", mã số KX.02/06-10, chủ nhiệm GS.TS Mai Ngọc Cường — nghiên cứu tổng thể hệ thống an sinh xã hội và chính sách an sinh xã hội giai đoạn 2006–2015. Do phạm vi rộng, đề tài chưa đề cập đến các bộ phận trong hệ thống thu BHXH, cơ chế vận hành giữa các bộ phận, và các tiêu chí đánh giá cơ chế thu BHXH.

2. Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ "Cơ sở lý luận và thực tiễn hoàn thiện cơ chế vận hành và mô hình tổ chức thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội", mã số CT 2007 01-01, chủ nhiệm TS Nguyễn Thị Lan Hương — đưa ra khuyến nghị về cơ chế vận hành và mô hình tổ chức BHXH nhằm tăng cường vai trò quản lý Nhà nước. Đề tài chưa làm rõ nội hàm khái niệm cơ chế và chưa đưa ra tiêu chí đánh giá cơ chế vận hành, chưa nghiên cứu sự phối hợp giữa các bộ phận trong quá trình tổ chức thực hiện.

3. Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ "Các giải pháp đảm bảo cân đối quỹ bảo hiểm xã hội bắt buộc khi thực hiện Luật Bảo hiểm xã hội", mã số CT 2007-01-02, chủ nhiệm TS Phạm Đỗ Nhật Tân — phân tích các yếu tố tác động đến thu, chi và tăng trưởng quỹ BHXH, đề xuất giải pháp cân đối quỹ. Do phạm vi rộng, đề tài chưa phân tích sự phối hợp giữa các bộ phận trong hệ thống thu, chưa có chỉ tiêu đánh giá kết quả thu, chưa đề cập mô hình tổ chức và quy trình thu BHXH.

4. Luận án tiến sĩ "Hoàn thiện quản lý quỹ bảo hiểm xã hội ở Việt Nam", mã số 62.01, tác giả Đỗ Văn Sinh — hệ thống hóa cơ sở lý luận, tổng kết thực tiễn và đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý quỹ BHXH. Luận án này được nghiên cứu trước khi Luật BHXH có hiệu lực, chưa phân tích tác động của chính sách đến hoạt động BHXH.

5. Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ "Cơ chế và chính sách tài chính đối với hệ thống an sinh xã hội Việt Nam", đồng chủ nhiệm PGS.TS Dương Đăng Chinh và TS Vũ Đình Ánh — nghiên cứu cơ chế chính sách tài chính nhằm phát triển hệ thống an sinh xã hội Việt Nam đến năm 2010. Đề tài chưa đi sâu phân tích nội hàm cơ chế, chưa đưa ra tiêu chí đánh giá, và định hướng phát triển hoàn toàn định tính do không sử dụng mô hình trong dự báo.

6. Đề tài khoa học cấp Bộ "Cơ sở khoa học hoàn thiện quy trình quản lý thu bảo hiểm xã hội", chủ nhiệm TS Dương Xuân Triệu — hoàn thiện quy trình quản lý thu BHXH, khảo sát kinh nghiệm thu BHXH của Nhật Bản, Indonesia, Mỹ, Malaysia, Singapore. Đề tài chỉ tập trung vào hoạt động tác nghiệp của cơ quan BHXH, chưa nghiên cứu tác động của chính sách đến quy trình thu.

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Tác giả kết luận rằng hầu hết các công trình trên đều chưa nghiên cứu sâu nội hàm cơ chế thu BHXH cũng như thực trạng cơ chế thu BHXH ở Việt Nam. Cụ thể, chưa có công trình nào đồng thời: (i) xác định rõ các bộ phận trong hệ thống thu BHXH và cơ chế vận hành giữa chúng; (ii) xây dựng hệ thống tiêu chí và chỉ tiêu đánh giá cơ chế thu; (iii) phân tích thực trạng sau khi Luật BHXH có hiệu lực và kết hợp với dự báo định lượng.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Lý thuyết, khái niệm và khung phân tích

Luận án xây dựng khung phân tích trên nền tảng lý luận gồm các nhóm khái niệm sau:

• Khái niệm BHXH: Được tiếp cận từ nhiều góc độ — chính sách, tài chính, pháp luật — và được tác giả tổng hợp thành định nghĩa riêng: BHXH là biện pháp Nhà nước sử dụng nhằm đảm bảo thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập từ lao động của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất khả năng lao động do gặp phải các rủi ro, dựa trên cơ sở hình thành quỹ tiền tệ tập trung từ đóng góp của người sử dụng lao động, người lao động, được sự bảo trợ của Nhà nước.
• Quỹ BHXH: Được xác định là quỹ tài chính — tiền tệ, là bộ phận trong hệ thống tài chính quốc gia, hoạt động theo nguyên tắc bảo toàn và tăng trưởng giá trị.
• Khái niệm cơ chế: Tác giả kế thừa quan điểm của tác giả Lê Văn Tứ và các nguồn từ Từ điển Tiếng Việt (NXB Đà Nẵng, 1997) để đi đến định nghĩa: "Cơ chế là cách thức phối hợp giữa các bộ phận trong một hệ thống nhằm đảm bảo thực hiện những mục tiêu đã định trước."
• Khái niệm cơ chế thu BHXH: Được tác giả định nghĩa là "cách thức phối hợp giữa các bộ phận trong hệ thống thu BHXH nhằm đảm bảo thực hiện những mục tiêu mà chính sách BHXH nói chung, quy định thu BHXH nói riêng đã đề ra."
• Tiêu chí đánh giá cơ chế thu BHXH: Năm tiêu chí gồm (i) tính minh bạch; (ii) tính thuận tiện; (iii) tính hiệu quả; (iv) tính kiểm soát được; (v) tính trôi chảy trong vận hành.
• Tham chiếu quốc tế: Trích dẫn quan điểm của giáo sư Stiglitz (giải Nobel kinh tế) về vai trò của minh bạch thông tin; dữ liệu của WB và ILO về dự báo mất cân đối quỹ.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng ba nhóm phương pháp:

• Phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử: Phân tích lịch sử hình thành và phát triển BHXH, đặt các vấn đề trong bối cảnh kinh tế — xã hội.
• Phương pháp so sánh đối chứng: So sánh mô hình BHXH và cơ chế thu BHXH của các nước (Trung Quốc, Đức, Philippin, Nhật Bản, Indonesia, Mỹ, Malaysia, Singapore — theo khảo lược từ các đề tài tham khảo) với Việt Nam.
• Phương pháp toán học và dự đoán khoa học: Sử dụng mô hình để dự báo thu BHXH đến năm 2020 (Bảng 3.2 trong luận án).

Nguồn tư liệu và dữ liệu

Số liệu phân tích gồm: số liệu thống kê thu — chi BHXH của Bảo hiểm xã hội Việt Nam giai đoạn 2004–2008; số liệu cấp sổ BHXH giai đoạn 1996–2008; số liệu người tham gia BHXH giai đoạn 1995–2008; báo cáo của WB, ILO; các văn bản pháp luật, trong đó trọng tâm là Luật Bảo hiểm xã hội (có hiệu lực năm 2007).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Bảo hiểm xã hội và cơ chế thu bảo hiểm xã hội

Chương 1 thiết lập nền tảng lý luận toàn bộ luận án. Trước tiên, tác giả trình bày quá trình ra đời của BHXH — lần đầu tiên xuất hiện năm 1885 ở nước Phổ (nay là Cộng hòa Liên bang Đức) dưới hình thức quỹ ốm đau — và ghi nhận rằng Tuyên ngôn Nhân quyền Liên Hợp Quốc ngày 10/12/1948 đã thừa nhận BHXH là quyền con người.

Chương này xác định ba nhóm bộ phận trong hệ thống thu BHXH: (i) đối tượng tham gia BHXH (người lao động và người sử dụng lao động); (ii) cơ quan thực hiện chính sách BHXH; (iii) các bên có liên quan gồm cơ quan quản lý Nhà nước về BHXH, tổ chức công đoàn, chính quyền địa phương, ngân hàng, kho bạc.

Bốn cách thức phối hợp được xác định: phối hợp giữa cơ quan BHXH với cơ quan quản lý Nhà nước về BHXH; phối hợp giữa cơ quan BHXH với người lao động, người sử dụng lao động và đại diện của họ; phối hợp giữa cơ quan BHXH với chính quyền địa phương, ngân hàng, kho bạc; và phối hợp nội bộ cơ quan BHXH.

Bốn nội dung phối hợp chủ yếu giữa cơ quan BHXH và cơ quan quản lý Nhà nước được phân tích qua bốn sơ đồ (Sơ đồ 1.2 đến 1.5): phối hợp trong xây dựng chính sách; phối hợp trong tuyên truyền chính sách; phối hợp trong thanh tra, kiểm tra; và phối hợp trong giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Tác giả cũng giới thiệu kinh nghiệm xây dựng cơ chế thu BHXH của Trung Quốc, Đức, Philippin và rút ra bài học cho Việt Nam.

Bảng 1.1 (Vai trò, trách nhiệm của các bên trong hoạt động BHXH) là bảng tổng hợp lý luận quan trọng của chương.

Chương 2: Thực trạng cơ chế thu bảo hiểm xã hội ở Việt Nam

Chương 2 phân tích thực trạng trên cơ sở hệ thống số liệu giai đoạn 2004–2008. Phần đầu trình bày quá trình hình thành hệ thống BHXH Việt Nam từ năm 1995, mô hình tổ chức bộ máy (Sơ đồ 2.1), và mô hình tổ chức thu BHXH bắt buộc (Sơ đồ 2.2, 2.6).

Phần thực trạng phân tích: những quy định về thu BHXH; tổ chức thu; quy trình đối chiếu giữa đơn vị sử dụng lao động với cơ quan BHXH (Sơ đồ 2.3); quy trình thu BHXH đối với từng đơn vị sử dụng lao động (Sơ đồ 2.4); kiểm tra, quản lý đối tượng tham gia BHXH (Sơ đồ 2.5).

Các bảng số liệu trọng tâm của chương gồm:

Bảng	Nội dung	Giai đoạn
Bảng 2.1	Tình hình lao động tham gia BHXH	2004–2008
Bảng 2.2	Kết quả thu – chi BHXH	2004–2008
Bảng 2.3	Tình hình quản lý tiền thu BHXH	2007–2008
Bảng 2.4	Tình hình tham gia BHXH	2004–2008
Bảng 2.5	Kết quả cấp sổ BHXH	1996–2008
Bảng 2.6	Tình hình nợ đóng BHXH	2004–2008
Bảng 2.7	Tình hình hoàn thành kế hoạch thu BHXH	2004–2008
Bảng 2.8	Hiệu quả thu BHXH	2004–2008
Bảng 3.1	Số liệu người tham gia BHXH	1995–2008

Phần đánh giá chung (mục 2.4) chỉ ra những kết quả đạt được và những tồn tại của cơ chế thu, bao gồm: tỷ lệ bao phủ thấp, tỷ lệ nợ đọng còn lớn, quy trình phối hợp chưa đồng bộ.

Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện cơ chế thu bảo hiểm xã hội ở Việt Nam

Chương 3 xây dựng định hướng và đề xuất giải pháp. Phần định hướng căn cứ vào mục tiêu chiến lược phát triển ngành BHXH Việt Nam, các quan điểm chủ yếu về phát triển BHXH đến năm 2020, và kết quả dự báo thu BHXH đến năm 2020 (Bảng 3.2: Dự báo thu BHXH giai đoạn 2009–2020).

Bốn nhóm giải pháp hoàn thiện cơ chế thu được đề xuất:

1. Hoàn thiện các quy định về thu BHXH — điều chỉnh chính sách pháp lý làm nền tảng cho cơ chế.
2. Tăng cường quan hệ công chúng vào hoạt động BHXH — đẩy mạnh tuyên truyền, vận động tham gia.
3. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát — siết chặt tuân thủ, hạn chế trốn đóng và nợ đọng.
4. Ứng dụng công nghệ thông tin và cải cách hành chính — hiện đại hóa quy trình thu, giảm chi phí tuân thủ.

Ngoài ra, chương xác định năm nhóm điều kiện cần thiết để thực hiện thành công các giải pháp, gắn với trách nhiệm của từng chủ thể: Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội; Chính phủ; Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội; tổ chức công đoàn; đại diện người sử dụng lao động.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Theo tác giả, luận án có những đóng góp mới về lý luận và thực tiễn sau:

Về lý luận:

• Góp phần làm rõ khái niệm và nội dung cơ chế, cơ chế thu BHXH — phân biệt rõ cơ chế thu với chính sách BHXH trong khi vẫn xác định mối quan hệ phụ thuộc giữa hai phạm trù này.
• Xây dựng hệ thống tiêu chí và chỉ tiêu đánh giá cơ chế thu BHXH gồm năm tiêu chí định tính (minh bạch, thuận tiện, hiệu quả, kiểm soát được, trôi chảy) và các chỉ tiêu định lượng kèm theo.
• Xác định và phân tích các bộ phận trong hệ thống thu BHXH cùng bốn cách thức phối hợp giữa chúng.

Về thực tiễn:

• Giới thiệu và đánh giá mô hình BHXH và cơ chế thu BHXH của Trung Quốc, Đức, Philippin, rút ra bài học liên hệ đặc thù Việt Nam.
• Phân tích, đánh giá thực trạng cơ chế thu BHXH giai đoạn 2004–2008, đặc biệt giai đoạn 2007–2008 sau khi Luật BHXH có hiệu lực.
• Dự báo thu BHXH ở Việt Nam đến năm 2020 bằng phương pháp toán học.
• Đề xuất bộ giải pháp hoàn thiện cơ chế thu BHXH gắn với điều kiện thực hiện cụ thể theo từng nhóm chủ thể.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Văn bản không có mục riêng về hạn chế. Tuy nhiên, dựa trên phạm vi nghiên cứu được tác giả xác định, có thể ghi nhận những giới hạn nội tại của luận án:

• Phạm vi chỉ bao gồm BHXH bắt buộc, không bao gồm BHXH tự nguyện, bảo hiểm y tế và hoạt động đầu tư tăng trưởng quỹ — đây là những mảng có liên quan trực tiếp đến sự cân đối tổng thể của hệ thống an sinh xã hội.
• Số liệu thực trạng tập trung trong giai đoạn 2004–2008, dữ liệu tương đối ngắn và có thể chưa phản ánh đầy đủ xu hướng dài hạn.
• Đối tượng tham gia BHXH trong khu vực phi chính thức và nông thôn chưa được xử lý chuyên sâu do đặc thù của đối tượng bắt buộc theo Luật.

---

Giá trị tham khảo

Luận án có giá trị tham khảo đối với các nhóm người dùng sau:

• Nhà hoạch định chính sách và quản lý Nhà nước trong lĩnh vực lao động — thương binh và xã hội, an sinh xã hội: phần đánh giá thực trạng cơ chế thu (Chương 2) và phần định hướng — giải pháp (Chương 3) cung cấp luận cứ cho việc sửa đổi, bổ sung văn bản pháp luật về BHXH và thiết kế cơ chế phối hợp giữa các cơ quan.
• Cán bộ nghiên cứu và giảng viên chuyên ngành kinh tế an sinh xã hội, tài chính công, quản lý công: phần lý luận về cơ chế thu BHXH (Chương 1) có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo giảng dạy và nghiên cứu chuyên sâu về thiết kế cơ chế tài chính.
• Nghiên cứu sinh và học viên cao học nghiên cứu về hệ thống BHXH, quản lý quỹ BHXH, cơ chế vận hành an sinh xã hội: phần tổng quan tài liệu và xác định khoảng trống nghiên cứu trình bày rõ ràng, có thể làm khuôn mẫu cho quá trình rà soát tài liệu.
• Cán bộ Bảo hiểm xã hội Việt Nam ở các cấp: phần mô tả quy trình phối hợp nội bộ và các sơ đồ phối hợp (Sơ đồ 1.2 đến 1.7) có giá trị thực hành trong cải thiện quy trình tác nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tác giả tập trung vào "cơ chế thu" mà không phải toàn bộ hệ thống BHXH?

Tác giả lý giải rằng quỹ BHXH là "xương sống" của hệ thống BHXH, và khả năng chi trả các chế độ phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả thu. Trong khi đó, tỷ lệ bao phủ năm 2008 mới đạt hơn 18,8% lực lượng lao động và tỷ lệ nợ đọng lên đến 6,9%, được xác định là do cơ chế thu chưa phù hợp — đặc biệt là sự phối hợp chưa đồng bộ giữa các bộ phận. Đây là khoảng trống mà các công trình trước chưa nghiên cứu chuyên sâu.

2. Tác giả định nghĩa "cơ chế thu BHXH" như thế nào và khác gì với "chính sách BHXH"?

Theo tác giả, "cơ chế thu BHXH là cách thức phối hợp giữa các bộ phận trong hệ thống thu BHXH nhằm đảm bảo thực hiện những mục tiêu mà chính sách BHXH nói chung, quy định thu BHXH nói riêng đã đề ra." Sự phân biệt then chốt là: chính sách BHXH đặt ra mục tiêu và khuôn khổ pháp lý, còn cơ chế thu là cách thức vận hành thực tế để đạt các mục tiêu đó. Một chính sách bất cập sẽ không thể tạo ra cơ chế công bằng và minh bạch; ngược lại, cơ chế không hiệu quả sẽ cản trở chính sách đi vào cuộc sống.

3. Hệ thống thu BHXH bao gồm những bộ phận nào theo phân tích của luận án?

Luận án xác định ba bộ phận: (i) đối tượng tham gia BHXH — người lao động và người sử dụng lao động, trong đó đăng ký tham gia được xác định là yêu cầu pháp lý tiên quyết; (ii) cơ quan thực hiện chính sách BHXH — trực tiếp thu đóng góp và kiểm tra tuân thủ; (iii) các bên liên quan gồm cơ quan quản lý Nhà nước về BHXH, tổ chức công đoàn, chính quyền địa phương, ngân hàng, kho bạc. Sự phối hợp giữa ba nhóm này hình thành nên cơ chế thu BHXH.

4. Các tiêu chí nào được dùng để đánh giá cơ chế thu BHXH trong luận án?

Tác giả đưa ra năm tiêu chí nguyên tắc: (i) tính minh bạch — bao gồm cơ hội tiếp cận thông tin bình đẳng, tính nhất quán, tính dự đoán trước được; (ii) tính thuận tiện — thời gian trung bình tiến hành thu nộp, phương thức thu được đối tượng chấp nhận phổ biến; (iii) tính hiệu quả — gia tăng số người tham gia, mức độ kiểm soát gian lận; (iv) tính kiểm soát được; (v) tính trôi chảy trong vận hành. Đây là đóng góp mới về lý luận vì các công trình trước chưa xây dựng hệ tiêu chí này.

5. Luận án dự báo gì về thu BHXH và quỹ hưu trí ở Việt Nam?

Luận án trình bày dự báo thu BHXH tại Bảng 3.2 (Dự báo thu BHXH giai đoạn 2009–2020). Ngoài ra, tác giả dẫn dự báo của Ngân hàng Thế giới (WB) và Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) rằng đến năm 2035, quỹ hưu trí và tử tuất ở Việt Nam sẽ mất cân đối nếu không điều chỉnh hợp lý về cơ chế thu BHXH. Đây là một trong các luận cứ trực tiếp khẳng định tính cấp thiết của đề tài.

---

Kết luận

Luận án của Phạm Trường Giang đặt vấn đề nghiên cứu từ bất cập thực tiễn rõ ràng: tỷ lệ bao phủ BHXH thấp và nợ đọng lớn trong bối cảnh cảnh báo mất cân đối quỹ dài hạn. Trên cơ sở đó, luận án xây dựng một khung lý luận riêng về cơ chế thu BHXH — tập trung vào cơ chế phối hợp giữa các bộ phận trong hệ thống thu — vốn là khoảng trống chưa được xử lý chuyên sâu trong các công trình trước. Phân tích thực trạng giai đoạn 2004–2008 thông qua hệ thống bảng số liệu và sơ đồ phối hợp giúp làm rõ cụ thể những tồn tại trong vận hành. Bốn nhóm giải pháp và năm nhóm điều kiện thực hiện gắn với trách nhiệm từng chủ thể cụ thể tạo nên phần đề xuất có tính khả thi về mặt thể chế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 BẢO HIỂM XÃ HỘI VÀ CƠ CHẾ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI 1. KHÁI NIỆM, VAI TRÒ CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI 1. Khái niệm bảo hiểm xã hội Con người muốn tồn tại và phát triển thì phải có ăn, mặc, ở… ðể thỏa mãn những nhu cầu tối thiểu ñó, con người phải tham gia vào quá trình lao ñộng. Song cuộc sống của con người dù ở bất kỳ chế ñộ xã hội nào, bất kỳ giai ñoạn phát triển nào cũng luôn phụ thuộc rất nhiều vào ñiều kiện tự nhiên, môi trường sống, ñiều kiện sinh học.

Những rủi ro ngoài ý muốn xảy ra làm cho con người bị giảm, bị mất thu nhập do bị giảm hoặc mất khả năng lao ñộng. Khi rơi vào các trường hợp ñó, các nhu cầu thiết yếu của con người không những không mất ñi mà thậm chí còn tăng lên. ðể khắc phục những tổn thất từ rủi ro, con người ñã tìm ra nhiều cách như tự cứu mình bằng biện pháp "tích cốc phòng cơ" hoặc tìm ñến sự giúp ñỡ của cộng ñồng bằng hoạt ñộng tương trợ giúp ñỡ lẫn nhau. Theo thời gian, sự cưu mang, ñùm bọc tương thân tương ái ñó ngày càng ñược mở rộng và phát triển dưới nhiều hình thức khác nhau.

ðến thế kỷ XIX, quá trình công nghiệp hóa ñã diễn ra mạnh mẽ ở Châu Âu. ðô thị trở thành nơi có nền công nghiệp phát triển và thu hút nhiều nông dân ra thành phố làm thuê. Trước ñây ở nông thôn, quan hệ họ hàng, làng xã là tấm lá chắn bền vững bảo vệ mỗi cá nhân và gia ñình họ khi gặp khó khăn. Khi ra thành phố làm thuê, những người nông dân trở thành những người công nhân chỉ còn dựa vào tiền lương hàng tháng ñể ñảm bảo các nhu cầu tối thiểu.

ðể giảm nhẹ rủi ro khi không còn có tiền lương do ốm ñau, tai nạn lao ñộng, thất nghiệp hoặc tuổi già, những người công nhân tìm cách khắc phục bằng việc lập các hội tương tế, các hội ñoàn. ñồng thời với sự ñấu tranh 12 mạnh mẽ của những người làm thuê, giới chủ và Nhà nước cũng ñã phải trợ giúp, ñảm bảo cuộc sống cho họ. Năm 1885, lần ñầu tiên ở nước Phổ (Cộng hòa Liên bang ðức ngày nay) nhiều bang ñã thành lập quỹ ốm ñau và yêu cầu công nhân phải ñóng góp ñể dự phòng khi bị giảm thu nhập vì bệnh tật - ñó chính là hình thức ñầu tiên của BHXH. BHXH ra ñời ñã trở thành xương sống của hệ thống an sinh xã hội và ñược tất cả các quốc gia thừa nhận là một trong những quyền con người.

Trong Tuyên ngôn nhân quyền của ðại hội ñồng Liên hợp quốc họp thông qua ngày 10/12/1948 ñã nêu: "Tất cả mọi người với tư cách là thành viên của xã hội có quyền hưởng bảo hiểm xã hội". Sự xuất hiện của BHXH là một tất yếu khách quan trong ñời sống kinh tế - xã hội, ñặc biệt là trong các xã hội có nền kinh tế thị trường - nơi mà ở ñó có những nhóm người gặp rủi ro, bất hạnh, bị giảm hoặc mất thu nhập, rơi vào tình trạng không tự lo ñược cuộc sống hoặc bị rơi vào vị trí yếu thế trong xã hội. ðến nay, hầu hết các nước trên thế giới ñã thực hiện chính sách BHXH và coi ñó là một trong những chính sách xã hội quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội. Mặc dù ñã có quá trình phát triển tương ñối lâu dài, nhưng do tính chất phức tạp và ña dạng của bảo hiểm xã hội nên ñến nay vẫn còn những nhận thức khác nhau về vấn ñề này.

ðiều ñó ñược phản ánh qua các khái niệm về BHXH ñược thể hiện ở các góc ñộ khác nhau. Cụ thể: - BHXH là sự thay thế hoặc bù ñắp một phần thu nhập cho người lao ñộng khi họ bị mất hoặc giảm thu nhập do ốm ñau, thai sản, tai nạn lao ñộng và bệnh nghề nghiệp, tàn tật, thất nghiệp, tuổi già, tử tuất, dựa trên cơ sở một quỹ tài chính do sự ñóng góp của các bên tham gia BHXH có sự bảo hộ của Nhà nước theo pháp luật nhằm ñảm bảo an toàn ñời sống cho người lao ñộng và gia ñình họ, ñồng thời góp phần ñảm bảo an toàn xã hội” (Bách khoa toàn thư). 13 - Theo cách tiếp cận từ góc ñộ chính sách, chính sách BHXH là những nguyên tắc và biện pháp của Nhà nước về vấn ñề BHXH cho người lao ñộng nhằm ñảm bảo thực hiện quyền tham gia và thụ hưởng BHXH cho mọi thành viên xã hội, góp phần ổn ñịnh, công bằng và phát triển xã hội.148] - Theo góc ñộ tài chính, BHXH là quá trình thành lập và sử dụng quỹ tiền tệ dự trữ của cộng ñồng những người lao ñộng, có sự bảo trợ của Nhà nước, ñể san sẻ rủi ro, ñảm bảo thu nhập cho họ và gia ñình trong những trường hợp cần thiết theo quy ñịnh của pháp luật. - Theo góc ñộ pháp luật, Bảo hiểm xã hội ñược hiểu là sự ñảm bảo thay thế hoặc bù ñắp một phần thu nhập của người lao ñộng khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm ñau, thai sản, tai nạn lao ñộng, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, hết tuổi lao ñộng hoặc chết, trên cơ sở ñóng vào quỹ bảo hiểm xã hội.2] Các khái niệm trên ñều thống nhất rằng muốn thực hiện ñược BHXH cần có vai trò của Nhà nước, và dứt khoát phải có sự tham gia ñóng góp của người lao ñộng ñể hình thành nên qũy BHXH, vì mục ñích của quỹ BHXH là bù ñắp hoặc thay thế một phần thu nhập của người lao ñộng khi họ gặp phải các rủi ro làm giảm hoặc mất thu nhập từ lao ñộng Tuy nhiên các khái niệm nêu trên nghiên cứu về BHXH trên các giác ñộ khác nhau chưa thể nêu bật ñược phạm vi ñối tượng của BHXH cũng như chưa làm rõ ñược vai trò của chủ sử dụng lao ñộng.

Do ñó trên cơ sở kế thừa và phân tích các nhận xét kể trên, tác giả ñưa ra khái niệm: Bảo hiểm xã hội là biện pháp mà Nhà nước sử dụng nhằm ñảm bảo thay thế hoặc bù ñắp một phần thu nhập từ lao ñộng của người lao ñộng khi họ bị giảm hoặc mất khả năng lao ñộng do gặp phải các rủi ro như: Ốm ñau, tai 14 nạn lao ñộng, bệnh nghề nghiệp, thai sản, thất nghiệp, hết tuổi lao ñộng, chết dựa trên cơ sở hình thành quỹ tiền tệ tập trung từ sự tham gia ñóng góp của người sử dụng lao ñộng, người lao ñộng ñược sự bảo trợ của Nhà nước nhằm ổn ñịnh ñời sống cho người lao ñộng và gia ñình họ. Vai trò của bảo hiểm xã hội Khi các chức năng của BHXH ñược khai thác và phát huy một cách hiệu quả, những tác ñộng tích cực của BHXH ñến ñời sống kinh tế - xã hội sẽ ñược thể hiện một cách cụ thể thông qua các vai trò sau ñây: 1. ðối với người lao ñộng BHXH góp phần ổn ñịnh ñời sống của người tham gia bảo hiểm. Trong cuộc sống hàng ngày có những rủi ro như: ốm ñau, tai nạn lao ñộng, bệnh nghề nghiệp, thai sản, già yếu… Tất cả những rủi ro này ñều có thể xảy ra với bất kỳ người lao ñộng nào, tại bất cứ thời ñiểm nào trong cuộc sống của con người.

ðặc biệt, khi nền kinh tế hàng hóa càng phát triển thì những rủi ro này lại càng diễn ra thường xuyên và phổ biến hơn vì con người phải làm việc với cường ñộ lao ñộng cao hơn, hoạt ñộng sản xuất kinh doanh ña dạng và phức tạp hơn. Khi những rủi ro này xảy ra ñối với người lao ñộng, sẽ gây cho bản thân người lao ñộng và gia ñình họ rất nhiều khó khăn cả về vật chất và tinh thần, bởi vì các rủi ro sẽ làm mất hoặc giảm thu nhập từ lao ñộng. Lúc này bản thân người lao ñộng và gia ñình họ rất cần sự chia sẻ, giúp ñỡ kịp thời cả về vật chất và tinh thần ñể họ nhanh chóng hồi phục khả năng lao ñộng quay trở lại quá trình sản xuất. Quỹ BHXH sẽ góp phần trợ giúp cho người lao ñộng và gia ñình họ bằng cách bù ñắp hoặc thay thế một phần thu nhập bị giảm hoặc bị mất ñó, hoặc tạo ra cho họ những ñiều kiện lao ñộng thuận lợi giúp họ ổn ñịnh cuộc sống, yên tâm trong công tác.

Vai trò của BHXH ñối với người lao ñộng ñược thể hiện rõ nét thông qua từng chế ñộ BHXH: 15 - Những khoản trợ cấp ốm ñau bằng tiền mặt giúp người lao ñộng nhanh chóng bình phục thông qua việc hỗ trợ, bù ñắp thu nhập bị giảm do không tham gia lao ñộng bằng khoản trợ cấp từ quỹ BHXH thay thế. - Bảo hiểm thai sản là một phần quan trọng trong việc tái sản xuất sức khỏe của lực lượng lao ñộng cũng như là duy trì sức khỏe làm việc cho các bà mẹ. - Chế ñộ bảo hiểm tai nạn – lâu ñời nhất và rộng rãi nhất trong các mô hình về BHXH ñóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc ngăn cản các tai nạn và ốm ñau gắn liền với quá trình lao ñộng và trong sự phục hồi của những người lao ñộng. - Trợ cấp thất nghiệp tạo ñiều kiện cho những người thất nghiệp bằng cách chi trả kịp thời khoản trợ cấp trong thời gian người lao ñộng bị thất nghiệp và tìm kiếm một công việc phù hợp mà có thể tận dụng hết khả năng của họ; sự kết hợp giữa việc làm và các dịch vụ ñào tạo cũng là một nhân tố ñáng ñược kể ñến.

- Trợ cấp nuôi con (và các khoản trợ cấp bằng tiền khác ñược cung cấp khi mà trụ cột trong gia ñình không có khả năng làm việc) giúp ñảm bảo rằng những gia ñình có trẻ em có ñủ thu nhập ñể cung cấp ñầy ñủ chất dinh dưỡng và môi trường sống khỏe mạnh cho con cái họ. Ở các nước ñang phát triển, trợ cấp nuôi con có thể là một công cụ ñầy sức mạnh ñể chống lại việc sử dụng lao ñộng trẻ em và thúc ñẩy trẻ em tới trường. “Trẻ em do ñó có thể nhận ñược sự giáo dục mà cho phép chúng sau này ñạt ñược các mức năng suất lao ñộng và thu nhập cao hơn”.18] - Hệ thống chăm sóc y tế giúp cho những người lao ñộng có sức khỏe tốt và chữa trị cho họ khi họ bị ốm ñau. Sức khỏe kém là một nguyên nhân chủ yếu cho năng suất lao ñộng thấp ở nhiều nước ñang phát triển nơi mà người lao ñộng không tiếp cận ñược với sự chăm sóc sức khỏe ñầy ñủ.