Nghiên Cứu Văn Học Tầm Căn Trung Quốc Từ Góc Nhìn Sinh Thái

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu văn học tầm căn trung quốc từ góc nhìn sinh thá, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về văn học.

• Tác giả: Phan Thị Trà
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Lê Hoa Tranh
• Trường học: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Lý luận văn học
• Đề tài: Nghiên Cứu Văn Học Tầm Căn Trung Quốc Từ Góc Nhìn Sinh Thái
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu
• 1.2. Tình hình nghiên cứu văn học Tầm căn Trung Quốc
• 1.3. Tình hình nghiên cứu văn học Tầm căn từ góc nhìn sinh thái
• 1.4. Giới thuyết chung về văn học Tầm căn Trung Quốc và phê bình sinh thái
• 1.5. Văn học Tầm căn Trung Quốc
• 1.6. Phê bình sinh thái
• 1.7. Tính khả thi của hướng nghiên cứu sinh thái trong văn học Tầm căn Trung Quốc
• 1.8. Cơ sở thực tiễn
• 1.9. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CỘI NGUỒN VÀ QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA TINH THẦN SINH THÁI TRONG VĂN HỌC TẦM CĂN TRUNG QUỐC
• 2.1. Tư tưởng sinh thái trong một số triết thuyết cổ đại Trung Quốc
• 2.2. Quan điểm về thế giới tự nhiên trong đạo Dịch
• 2.3. Quan điểm về thế giới tự nhiên của đạo Nho, đạo Lão, đạo Phật
• 2.4. Quá trình phát triển chủ đề sinh thái trong văn học Trung Quốc
• 2.5. Tư tưởng sinh thái trong văn học Trung Quốc
• 2.6. Tinh thần tìm về ngoại biên trong văn học Tầm căn Trung Quốc
• 2.7. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: VẤN ĐỀ SINH MỆNH TRONG VĂN HỌC TẦM CĂN TRUNG QUỐC
• 3.1. Gốc cơ bản của con người trong văn học Tầm căn Trung Quốc
• 3.2. Gốc huyết thống tự nhiên
• 3.3. Gốc vật chất cơ bản
• 3.4. Những nạn nhân của thời đại trong văn học Tầm căn Trung Quốc
• 3.5. Nạn nhân là động, thực vật
• 3.6. Nạn nhân là con người
• 3.7. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC TRONG VĂN HỌC TẦM CĂN TRUNG QUỐC
• 4.1. Những thay đổi trên con đường phát triển đất nước trong văn học Tầm căn Trung Quốc
• 4.2. Từ không gian nguyên sinh trong văn học Tầm căn Trung Quốc
• 4.3. Đến không gian hiện đại trong văn học Tầm căn Trung Quốc
• 4.4. Đối thoại – Con đường tìm kiếm sự hòa giải giữa tư tưởng truyền thống và tư tưởng hiện đại
• 4.5. Đối thoại giữa con người với con người
• 4.6. Đối thoại giữa nông thôn và thành thị
• 4.7. Tiểu kết chương 4
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: GIỚI THIỆU THÊM MỘT SỐ GƯƠNG MẶT TRONG VĂN HỌC TẦM CĂN TRUNG QUỐC
• PHỤ LỤC 2: GIỚI THIỆU MỘT SỐ TÁC PHẨM CỦA CÁC TÁC GIẢ TRONG VĂN HỌC TẦM CĂN
• PHỤ LỤC 3: GIỚI THIỆU MỘT SỐ BÀI VIẾT VỀ CHỦ ĐỀ “GỐC” CỦA CÁC NHÀ VĂN TẦM CĂN TRONG HỘI NGHỊ HÀNG CHÂU
• PHỤ LỤC 4: GIỚI THIỆU BÀI VIẾT VỀ VAI TRÒ CỦA VĂN HỌC TẦM CĂN
• PHỤ LỤC 5: GIỚI THIỆU MỘT SỐ CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Văn Học Tầm Căn Trung Quốc Từ A Đến Z

Đầu thập niên 90 của thế kỷ XX chứng kiến sự gia tăng các hoạt động văn học gắn liền với môi trường. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, phê bình sinh thái nhanh chóng trở thành một phong trào quan trọng trong giới học thuật. Các nhà sử học, nhân loại học, tâm lý học, triết học cùng nhau bàn luận về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên, và những nguy cơ sinh thái mà con người phải đối mặt. Sử dụng lý thuyết phê bình sinh thái để tìm hiểu một tác phẩm hoặc một dòng văn học là cách để phân tích sự gắn kết giữa con người và tự nhiên, tìm ra nguyên nhân gây đứt gãy mối quan hệ cộng sinh, và đề xuất giải pháp tái thiết hệ sinh thái. Văn học Tầm căn Trung Quốc ra đời như một bước phát triển sâu sắc hơn của văn học Vết thương và văn học Cải cách, tiếp nối tinh thần phản tư và cải cách, đồng thời đề cập đến các vấn đề về truyền thống văn hóa dân tộc. Điều này đánh dấu một cột mốc quan trọng trong sáng tác văn học "Thời kỳ mới" và mở đầu cho sự đa dạng hóa văn học đương đại Trung Quốc. Dòng văn học này thu hút sự chú ý và tranh luận trong đời sống văn học và xã hội Trung Quốc, đặc biệt sau khi Mạc Ngôn đạt giải Nobel văn học năm 2012, tạo ra một trào lưu nghiên cứu về Mạc Ngôn và tầm căn. Văn học Tầm căn Trung Quốc chủ trương tìm kiếm cội nguồn văn hóa truyền thống hàng ngàn năm của dân tộc Trung Hoa. Với nhiều góc độ và phương pháp khác nhau, giới nghiên cứu đã giải mã và giải quyết nhiều vấn đề trong văn học Tầm căn. Đề tài xét văn học Tầm căn Trung Quốc từ góc nhìn sinh thái hứa hẹn sẽ mang lại những điều mới mẻ về dòng văn học này.

1.1. Bối Cảnh Hình Thành và Phát Triển Văn Học Tầm Căn

Ra đời vào những năm 84, 85 của thế kỷ XX, văn học Tầm căn được xem là một trong những dòng văn học có nhiều thành tựu, dù thời gian tồn tại không dài. Văn học này gây sự chú ý và tranh luận trong đời sống văn học và xã hội Trung Quốc. Đặc biệt từ sau khi Mạc Ngôn đạt giải thưởng Nobel văn học năm 2012, một trào lưu nghiên cứu về Mạc Ngôn và tầm căn ngày càng được giới nghiên cứu quan tâm ở Trung Quốc và mở rộng trên phạm vi toàn thế giới, trong đó có Việt Nam. Văn học Tầm căn Trung Quốc chủ trương tìm cội nguồn văn hóa truyền thống hàng ngàn năm của dân tộc Trung Hoa.

1.2. Ý Nghĩa và Đóng Góp của Hướng Nghiên Cứu Sinh Thái

Việc nghiên cứu theo hướng sinh thái trong văn học Tầm căn Trung Quốc giúp người đọc cảm nhận thêm về ý nghĩa thời đại của văn học này. Khám phá các hướng tiếp cận khác nhau trong một dòng văn học là quá trình làm phong phú thêm, gợi mở thêm các chủ đề về văn học Tầm căn. Hướng triển khai của công trình hữu dụng cho những ai muốn tìm hiểu sâu hơn dòng văn học này, đặc biệt là từ góc nhìn phê bình sinh thái. Điều này góp phần thúc đẩy, tìm hiểu, giải mã những tác phẩm văn học nói chung cũng như tác phẩm văn học Tầm căn nói riêng theo chiều hướng sâu hơn, linh hoạt và đa dạng về góc nhìn. Ngoài ra, công trình cũng góp phần cung cấp thêm nguồn tài liệu cho công tác giảng dạy và nghiên cứu văn học, văn hóa Trung Quốc.

II. Phê Bình Sinh Thái Trong Văn Học Trung Quốc Cơ Sở Lý Luận

Phê bình sinh thái là một hệ hình của phê bình hậu hiện đại, mang lại một luồng sinh khí mới khi tiếp cận văn bản. Nó tự thân mang tính giải cấu trúc, tính liên văn bản, tính đối thoại, và tính diễn ngôn của phê bình hậu hiện đại. Các đặc trưng của phê bình sinh thái được dùng để phân tích mối quan hệ giữa con người và tự nhiên, cũng như những tham vọng của nhân loại trên con đường phát triển. Tính đối thoại được xem như là con đường giải quyết những bất đồng trong tư tưởng giữa con người với con người và giữa con người với tự nhiên. Trong văn học Tầm căn, mặc dù những hình ảnh về môi trường và những bất an của con người hiện đại chưa xuất hiện nhiều, nhưng thế hệ nhà văn đã từng nhiều năm gắn bó với nông thôn khi chứng kiến quá trình phát triển của đất nước trong xu thế hội nhập không khỏi lo lắng, băn khoăn. Đó là cái nhìn mang tính cảnh tỉnh. Như tác giả đã nhấn mạnh: 'Việc dùng lý thuyết phê bình sinh thái để tìm hiểu một tác phẩm hay một dòng văn học cũng chính là cách để tìm hiểu, phân tích và lí giải sự gắn kết giữa con ngƣời với tự nhiên...'.

2.1. Đặc Điểm và Sự Vận Dụng Phê Bình Sinh Thái Trong Nghiên Cứu

Phân tích các đặc điểm chủ yếu của phê bình sinh thái và sự vận dụng lý thuyết phê bình sinh thái trong văn học nói chung và văn học Tầm căn Trung Quốc nói riêng. Phân tích văn học Tầm căn Trung Quốc từ phương diện giải cấu trúc của phê bình sinh thái để thấy được sự thay đổi khi con người dùng tư duy lý tính can thiệp thô bạo vào thế giới tự nhiên. Từ đó, phê bình sinh thái hướng con người cần nhìn lại, cùng nhau đối thoại để tìm về sự hòa hợp, sự kết nối, sự hài hòa trong chỉnh thể sinh thái.

2.2. Vai Trò của Tính Đối Thoại Trong Phê Bình Sinh Thái

Tính đối thoại được xem như là con đường giải quyết những bất đồng trong tư tưởng giữa con người với con người và giữa con người với tự nhiên. Trong văn học Tầm căn tuy những hình ảnh về môi trường, những bất an của con người hiện đại còn chưa xuất hiện nhiều nhưng với cái nhìn của thế hệ nhà văn đã từng nhiều năm gắn kết với nông thôn khi chứng kiến quá trình phát triển của đất nước trong xu thế hội nhập họ không khỏi lo lắng, băn khoăn. Đó là cái nhìn mang tính cảnh tỉnh.

2.3. Phê Bình Sinh Thái với Tư Tưởng Lão Trang Đạo Phật

Tư tưởng phê bình sinh thái có những điểm tương đồng với tư tưởng Lão Trang, Đạo Phật. Cả hai đều nhấn mạnh đến sự hài hòa giữa con người và tự nhiên, sống hòa mình vào tự nhiên chứ không nên khai thác, bóc lột quá mức.

III. Cội Nguồn Tinh Thần Sinh Thái Trong Văn Học Tầm Căn

Văn học Tầm căn Trung Quốc trực tiếp khai thác các vấn đề về văn hóa dân tộc, đây cũng chính là điểm gặp gỡ với văn học sinh thái. Xét đến tận cùng thì tất cả mọi nguyên nhân mà con người gây ra đều nằm ở văn hóa, nằm ở các chặng đường lịch sử mà nhân loại đi qua. Văn hóa, thời đại quy định hành vi ứng xử trong đó bao gồm cả ứng xử của con người với giới tự nhiên. Ý thức của con người đối với sinh thái chính là những biểu hiện của văn hóa cá nhân, văn hóa cộng đồng, văn hóa dân tộc. Phương pháp tiếp cận từ văn hóa - lịch sử giúp trình bày những vấn đề liên quan đến hệ hình tư tưởng trong kết cấu xã hội đã ảnh hưởng đến vấn đề sinh thái. Từ đó tái thiết lại hệ sinh thái giữa con người và tự nhiên, đánh thức bản năng sinh thái trong từng cá thể, dàn xếp lại vị trí giữa con người với tự nhiên.

3.1. Tư Tưởng Sinh Thái Trong Các Triết Thuyết Cổ Đại Trung Quốc

Phân tích tư tưởng sinh thái trong một số triết thuyết cổ đại Trung Quốc. Quan điểm về thế giới tự nhiên trong đạo Dịch. Quan điểm về thế giới tự nhiên của đạo Nho, đạo Lão, đạo Phật.

3.2. Quá Trình Phát Triển Chủ Đề Sinh Thái Trong Văn Học Trung Quốc

Quá trình phát triển chủ đề sinh thái trong văn học Trung Quốc. Tư tưởng sinh thái trong văn học Trung Quốc. Tinh thần tìm về ngoại biên trong văn học Tầm căn Trung Quốc. Trong các tác phẩm, các nhà văn thường đưa ra cái nhìn đa chiều về mối quan hệ giữa con người và môi trường tự nhiên.

IV. Vấn Đề Sinh Mệnh Trong Văn Học Tầm Căn Phân Tích Chi Tiết

Luận án tập trung vào những phương diện thể hiện nhiều nhất yếu tố sinh thái trong sáng tác của các nhà Tầm căn Trung Quốc như bối cảnh thời đại, những thay đổi về không gian sống, quá trình tha hóa của con người, quá trình xâm lấn của yếu tố hiện đại vào vùng nông thôn, những xung đột giữa người nông thôn và người thành thị, sự kế thừa quan điểm sinh thái trong lịch sử. Từ đó, luận án đánh giá những vấn đề được mất của đất nước Trung Quốc trong quá trình hội nhập, đánh giá sự đóng góp mang tính cảnh tỉnh của thế hệ nhà văn thức thời, nhìn nhận các tầng nội dung mới của văn học Tầm căn Trung Quốc từ góc nhìn sinh thái. Từ đó, chúng tôi xem đối tượng nghiên cứu chính là văn học Tầm căn trong điểm giao cắt với tinh thần sinh thái, chính là vấn đề sinh mệnh và mối quan hệ giữa thế giới nguyên sinh với thế giới hiện đại.

4.1. Gốc Cơ Bản Của Con Người Trong Văn Học Tầm Căn

Gốc cơ bản của con người trong văn học Tầm căn Trung Quốc. Gốc huyết thống tự nhiên. Gốc vật chất cơ bản. Con người luôn có xu hướng tìm về cội nguồn, đó là bản năng gốc.

4.2. Những Nạn Nhân Của Thời Đại Trong Văn Học Tầm Căn

Những nạn nhân của thời đại trong văn học Tầm căn Trung Quốc. Nạn nhân là động, thực vật. Nạn nhân là con người. Sự tha hóa của con người trong xã hội hiện đại.

V. Phát Triển Đất Nước Qua Lăng Kính Văn Học Tầm Căn Trung Quốc

Vấn đề cội nguồn không chỉ là vấn đề văn hóa truyền thống mà đó còn là các nền tảng vững chắc để Trung Quốc phát triển bền vững khi tiến lên con đường phát triển. Từ góc nhìn phê bình sinh thái, luận án mong muốn bàn thêm, mở rộng vấn đề gốc rễ trong văn học Tầm căn Trung Quốc. Đó chính là vấn đề đối thoại giữa nông thôn và thành thị, vấn đề bảo vệ nhu cầu vật chất, vấn đề tha hóa, thực dụng của con người trong môi trường hiện đại. Con đường đi lên bền vững của một dân tộc luôn cần một gốc rễ vững chắc trên mọi phương diện.

5.1. Thay Đổi Trên Con Đường Phát Triển Đất Nước

Những thay đổi trên con đường phát triển đất nước trong văn học Tầm căn Trung Quốc. Từ không gian nguyên sinh trong văn học Tầm căn Trung Quốc. Đến không gian hiện đại trong văn học Tầm căn Trung Quốc.

5.2. Đối Thoại Hòa Giải Tư Tưởng Truyền Thống và Hiện Đại

Đối thoại – Con đường tìm kiếm sự hòa giải giữa tư tưởng truyền thống và tư tưởng hiện đại. Đối thoại giữa con người với con người. Đối thoại giữa nông thôn và thành thị.

VI. Kết Luận Giá Trị Và Tương Lai Nghiên Cứu Văn Học Tầm Căn

Luận án đã vận dụng lý thuyết phê bình sinh thái để lý giải, phân tích hình thái, ý nghĩa của yếu tố sinh thái trong văn học Tầm căn Trung Quốc. Xác định, phân tích sự tương đồng và khác biệt trong cách triển khai đề tài của các nhà văn Tầm căn. Từ đó, luận án cho thấy những dấu ấn thời đại và sự sáng tạo của các nhà văn trong việc kế thừa và phát huy các sở trường của mình. Luận án đem lại cái nhìn khái quát về văn học Tầm căn Trung Quốc qua việc nghiên cứu bối cảnh lịch sử ở Trung Quốc và bối cảnh các nước trên thế giới.

6.1. Đóng Góp Mới Của Luận Án Về Văn Học Tầm Căn

Luận án là công trình có tính tiên phong trong việc tiếp cận văn học Tầm căn Trung Quốc từ góc nhìn sinh thái. Luận án có thể được sử dụng làm tài liệu mang tính tham khảo cho những ai muốn nghiên cứu vấn đề sinh thái trong văn học Tầm căn Trung Quốc. Luận án khám phá ra những giá trị nhân văn sâu sắc của văn học Tầm căn, đồng thời đưa ra những cảnh báo về vấn đề môi trường.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo và Giá Trị Ứng Dụng

Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo về văn học Tầm Căn kết hợp với các góc nhìn mới. Gợi ý ứng dụng kết quả nghiên cứu vào giảng dạy và nghiên cứu văn học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề lƣơng thực trải dài trong suốt chặng đƣờng lịch sử của đất nƣớc Trung Quốc; đặt sự phát triển của hiện tại bên cạnh quá khứ; đặt những con ngƣời đồng hiện giữa hai khu vực nông thôn và thành phố, đặt không gian xƣa bên cạnh không gian nay để tìm sự khác biệt. Từ đó, các tác giả Tầm căn cho thấy phát triển dù thế nào cũng phải đảm bảo cho đƣợc cái gốc vật 9 chất, tức lƣơng thực đủ đầy cho nhân dân; phải đảm bảo sự phát triển bền vững cho đất nƣớc trên con đƣờng hội nhập. Nhƣ vậy, luận án đã đi từ cội nguồn sinh thái trong các lĩnh vực mà văn học Tầm căn Trung Quốc đã kế thừa, tiến hành triển khai những thay đổi trong hệ sinh thái khi có yếu tố hiện đại, tƣ duy lý tính can thiệp vào thế giới tự nhiên. Loài ngƣời cần phải hành động nhƣ thế nào để bảo vệ động thực vật, bảo vệ những con ngƣời yếu thế trên con đƣờng phát triển của đất nƣớc.

Đối thoại chính là một trong những giải pháp đƣợc luận án chỉ ra. Đây chính là hành trình giải cấu trúc, đi từ con ngƣời trung tâm, con ngƣời quyền lực đến quá trình nhìn nhận lại vị trí của con ngƣời, vai trò của tự nhiên trong chỉnh thể sinh thái. 10 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Tổng quan nghiên cứu 1.

Tình hình nghiên cứu văn học Tầm căn Trung Quốc 1. Nghiên cứu ở Trung Quốc và các nước trên thế giới Tình hình nghiên cứu văn học Tầm căn Trung Quốc ở các nƣớc trên thế giới cũng khá phong phú, đón nhận nhiều sự quan tâm. Luận án sẽ điểm qua những công trình nghiên cứu văn học Tầm căn Trung Quốc ở các quốc gia nhƣng sẽ dừng lại ở Trung Quốc nhiều hơn. Bài viết ― Root-seeking literature‖1 (Xungen wenxue) (2010) của Li Hua Ying đã giới thiệu một cách tổng quát về văn học Tầm căn Trung Quốc từ bối cảnh ra đời cũng nhƣ xu hƣớng chính trong việc tìm nguồn cội.

Tác giả bài viết cho rằng trách nhiệm của một nhà văn là giúp quốc gia kết nối lại với quá khứ, để "sắp xếp lại", theo cách nói của Lý Hàng Dục. Mục tiêu của những ngƣời tìm kiếm gốc rễ là tìm kiếm nguồn gốc dân tộc đích thực của Trung Quốc để khẳng định một vị trí trong bối cảnh thế giới không ngừng biến động. Bài viết ―Culture Against Politics: Roots-Seeking Literature‖ (2005) của Mark Leenhouts đã bàn luận về bối cảnh ra đời cũng nhƣ những mặt mạnh mà văn học Tầm căn Trung Quốc đã làm đƣợc. Mark Leenhouts đã chỉ ra những nhà văn tầm căn bằng các cách diễn đạt khác nhau đã cùng cho thấy tầm quan trọng của bản sắc văn hóa với công việc sáng tạo của họ.

Họ xem bản sắc Trung Quốc và bản sắc các dân tộc thiểu số là một yếu tố liên quan đến nhau, thậm chí quyết định một nền văn học Trung Quốc. Công trình ―寻根话语:民族叙事与现代‖, 作者: 林秀琴著, 江苏大学出版社 , 2012 (―Tiếng nói Tầm căn: Tự sự dân tộc và hiện đại‖) của Lâm Tú Cầm, xuất bản Giang Tô đã bàn đến những vấn đề khó khăn khi tiếp cận tác giả cũng nhƣ việc xem xét những giai đoạn sáng tác của các nhà văn Tầm căn. Họ phần lớn là các nhà văn giàu cá tính với những tác phẩm đƣợc ra đời tại những thời điểm khác nhau. Đây vốn là việc không dễ và khó lòng phân loại, vì phân loại một cách giản đơn thì vô trách 1 Nguồn: https://recap.study/books/chinese_1/187.html 11 nhiệm, mà phân loại một cách nghiêm túc thì rõ ràng là cần thêm nhiều kênh để nghiên cứu.

Công trình này không phải đơn thuần bàn về tác giả, cũng không phải bàn luận về trƣờng phái văn học theo ý nghĩa thông thƣờng. Điểm mạnh của công trình là Lâm Tú Cầm vừa miêu tả và lý giải về một khoảng văn học sử, vừa đặt sự lý giải, nhìn nhận vị trí của văn học Tầm căn dƣới nhiều góc nhìn. ―Tiếng nói Tầm căn: Tự sự dân tộc và hiện đại‖ đƣợc chia làm ba phần. Chƣơng một là phần lịch sử vấn đề, nghiên cứu nguồn gốc, bối cảnh lịch sử xã hội phát sinh, những tranh luận liên quan đến văn học Tầm căn.

Từ nền tảng đó, công trình đã tạo ra ngữ cảnh ―vấn đề‖ ở phần hai và phần ba. Công trình ―五四乡土小说与八十年代寻根文学比较研究‖, 作者:王晓恒 著, 中国社会科学出版社, 2013 (―Nghiên cứu so sánh tiểu thuyết đồng quê Ngũ Tứ và văn học Tầm căn niên đại 80), xuất bản tại Khoa học Xã hội Trung Quốc, tác giả Vƣơng Hiểu Hằng đã nghiên cứu so sánh hai đối tƣợng ở sáu phƣơng diện: so sánh về ngữ cảnh văn hóa lịch sử sự ra đời của văn học, so sánh về thái độ văn hóa truyền thống dân tộc, so sánh về ý nghĩa khơi mở, so sánh về tình cảm của tác giả và thái độ miêu tả về phong tục, so sánh về hàng loạt các hình tƣợng nhân vật, so sánh về các dạng bi kịch. Bằng hàng loạt những sự so sánh đó, ngƣời đọc có thể nhận ra sự phát triển của văn học là có quy luật để nắm bắt, trong ngữ cảnh văn hóa lịch sử nhƣ nhau thì sáng tác văn học sẽ biểu hiện ra những trạng thái giống nhau. Công trình ―从全球到本土：对―寻根文学‖之―根‖ 的追索‖, 作者: 李珂玮.

2017 (―Từ toàn cầu đến bản địa: Truy tìm ―gốc‖ của ―văn học Tầm căn‖, xuất bản tại Đại học Đông Nam, tác giả Lý Kha Vỹ là một công trình khá công phu. Tác giả đã đặt văn học Tầm căn trong bối cảnh thế giới để đi tìm nguồn gốc của cảm thức tìm về cội nguồn. Bài viết cũng chỉ ra những nguyên nhân ra đời cũng nhƣ phân tích các đặc điểm của văn học Tầm căn. Công trình ―A New Literary History of Modern China‖ (2017) của Edward C.

Henderson xuất bản tại Harvard University đã bàn về chặng đƣờng lịch sử của văn học Trung Quốc trong đó có nhấn mạnh đến sự ra đời của văn học Tầm căn. Bài viết cung cấp nhiều góc nhìn về lịch sử, văn học, các tác giả. 12 Công trình ―民族作家 文化认同与生命寻根,‖ 作 者:聂茂 著, 中南大学出版 社, 2018 (―Nhà văn dân tộc: Thừa nhận văn hóa và Tầm căn sinh mệnh‖), xuất bản tại Đại học Trung Nam tác giả Nhiếp Mậu là công trình đặt ra rất nhiều về vấn đề trong văn học Tầm căn. Nền tảng của cuốn sách này là tính dân tộc, tính khu vực và tính thế giới, kết hợp ngữ cảnh toàn cầu hóa với tinh thần mỹ học Trung Hoa.

Cuốn sách bàn về bối cảnh ra đời và phát triển cũng nhƣ các đặc trƣng nghệ thuật của văn học dân tộc Trung Quốc. Những chủ đề thừa nhận văn hóa và tìm kiếm sợi dây gắn kết giữa các vùng văn hóa đƣợc nhóm nhà văn dân tộc Dao ở Giang Hoa trình bày khá phong phú. Từ chất liệu sáng tác, con đƣờng hình thành tƣ tƣởng thẩm mỹ đến tổng kết những điểm sáng trong sự nghiệp văn học của dân tộc Hồ Nam, họ kiếm tìm điểm khởi đầu tinh thần và cộng đồng chung vận mệnh trong văn học dân tộc, tìm tòi phát hiện mối quan hệ cộng sinh gắn bó giữa các nhà văn dân tộc Dao Giang Hoa với văn hóa Hán. Điều này có ý nghĩa khá lớn trong việc đặt nghiên cứu văn học dân tộc Trung Quốc gắn kết với nghiên cứu văn học dân tộc Hồ Nam.

Công trình ―寻根对接:中国传统文论培育社会主义核心价值观研究‖, 作者:邓 心强 编著, 光明社, 2019 (―Tiếp nối Tầm căn: Nghiên cứu vấn đề phê bình văn học truyền thống Trung Quốc bồi dƣỡng giá trị quan xã hội chủ nghĩa cốt lõi‖), xuất bản tại nhà xuất bản Quang Minh của Đặng Tâm Cƣờng đã lấy tƣ liệu lịch sử làm nền tảng, bằng việc tìm hiểu lƣợng lớn những bài kinh điển về truyền thống Trung Quốc, đánh giá toàn diện giá trị chính của xã hội chủ nghĩa ở tầng bậc xã hội và công dân với sáu từ: Công chính, tự do, yêu nƣớc, thành tâm, yêu nghề, hữu hảo – với nội hàm đa chiều, biểu hiện phong phú của ngành học này, phân tích sáu từ khóa thể hiện quan niệm mỹ học và tinh thần nhân văn trong ngành học này. Đồng thời, công trình cho thấy một thế giới tinh thần phong phú của ngƣời Trung Quốc cổ đại. Toàn bộ cuốn sách với sáu từ khóa đã mang đến những giá trị tham khảo quan trọng cho giới học thuật, giới chính trị, xã hội. Công trình ―中国当代少数民族文学的文化寻根‖, 作 者:杨红 著, 中国社会科学 出版社, 2019 (―Văn học Tầm căn trong văn học thiểu số đƣơng đại Trung Quốc‖, xuất bản tại Khoa học Xã hội Trung Quốc của tác giả Dƣơng Hồng.

Dƣơng Hồng cho 13 rằng văn học Trung Quốc là một bộ phận cấu thành quan trọng của văn hóa Trung Hoa, lẽ tự nhiên cũng bao hàm tính đa dân tộc. Nhƣng ông cũng nhấn mạnh vấn đề này cần xem xét một cách thấu đáo, vì đã từ rất lâu, tính đa dân tộc trong văn học Trung Quốc luôn bị thờ ơ. ―Văn học Tầm căn trong văn học thiểu số đƣơng đại Trung Quốc‖ tập trung vào sự thiếu vắng của văn học thiểu số Trung Quốc trong hiện tƣợng ―Tầm căn văn hóa‖ văn học đƣơng đại Trung Quốc, tập trung lấy ―Tầm căn văn hóa‖ trong văn học dân tộc thiểu số làm đối tƣợng nghiên cứu, tìm tòi ngữ cảnh ra đời và dấu ấn phát triển của nó, đồng thời chọn lựa những tác phẩm tiểu thuyết mới viết về Tây Tạng của các nhà văn dân tộc Tạng, chùm thơ ca hiện đại của dân tộc Di ở Lƣơng Sơn, và hiện tƣợng sáng tác nhân loại học trong văn học dân tộc thiểu số… làm tƣ liệu nghiên cứu, trình bày những con đƣờng và hàm nghĩa khác nhau trong ―Tầm căn văn hóa‖ văn học thiểu số, đồng thời cũng thể hiện ra ý nghĩa quan trọng của tính đa dân tộc trong sự phát triển văn học Trung Quốc. Công trình ―以出世的状态而入世——韩少功与中国寻根文学, 以出世的状 态而入世——韩少功与中国寻根文学‖, 作 者:(荷)林恪 Mark Leenhouts 著 廖述务 ,王瑞瑞 译, 知识产权出版社, 2020 (―Nhập thế với trạng thái xuất thế - Hàn Thiếu Công và văn học Tầm căn Trung Quốc‖), xuất bản tại Sở hữu trí tuệ của tác giả Mark Leenhouts (Hà Lan), Liêu Thuật Vụ và Vƣơng Thụy Thụy dịch là luận án tiến sĩ của nhà Hán học nổi tiếng Mark Leenhouts, xuất bản vào năm 2005, cho đến nay là một trƣớc tác nghiên cứu nƣớc ngoài duy nhất về Hàn Thiếu Công.

Mark Leenhouts sinh năm 1969 là nhà Hán học. Năm 2005, với luận án ―Nhập thế với trạng thái xuất thế - Hàn Thiếu Công và văn học Tầm căn Trung Quốc‖, ông đã giành đƣợc học vị tiến sĩ khoa văn học trƣờng Đại học Leiden, hiện sinh sống ở Leiden Hà Lan, là phiên dịch viên chuyên nghiệp, nhà phê bình văn học. Năm 2012 giành giải dịch thuật hội quỹ văn học Hà Lan.