Luận án tiến sĩ về thuế thu nhập doanh nghiệp từ thực tiễn huyện Thường Tín, Hà Nội

Luận án tiến sĩ pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp tại huyện Thường Tín, Hà Nội, phân tích thực tiễn và đề xuất giải pháp cải cách.

• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Đức Minh
• Trường học: Viện Hàn Lâm Khoa Học Xã Hội Việt Nam
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Nghiên Cứu Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp Tại Huyện Thường Tín, Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Giới thiệu về thuế thu nhập doanh nghiệp

Thuế thu nhập doanh nghiệp (thuế thu nhập doanh nghiệp) là một trong những nguồn thu quan trọng của ngân sách nhà nước. Nó được áp dụng cho các doanh nghiệp hoạt động sản xuất, kinh doanh và có lợi nhuận. Theo quy định của pháp luật, thuế này được tính dựa trên lợi nhuận thực tế của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán nhất định. Việc thu thuế này không chỉ giúp nhà nước huy động nguồn lực tài chính mà còn có vai trò điều tiết kinh tế, đảm bảo công bằng xã hội. Đặc biệt, trong bối cảnh phát triển kinh tế tại huyện Thường Tín, Hà Nội, việc áp dụng và quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp đang gặp nhiều thách thức. Những khó khăn trong việc thực hiện chính sách thuế có thể dẫn đến tình trạng thất thu ngân sách, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và nền kinh tế địa phương.

1.1. Khái niệm và vai trò của thuế thu nhập doanh nghiệp

Khái niệm về thuế thu nhập doanh nghiệp được hiểu là khoản nộp bắt buộc mà các doanh nghiệp phải thực hiện đối với nhà nước. Vai trò của thuế này không chỉ dừng lại ở việc tạo nguồn thu cho ngân sách mà còn là công cụ điều tiết vĩ mô, góp phần ổn định nền kinh tế. Chính sách thuế hợp lý sẽ khuyến khích đầu tư, phát triển doanh nghiệp, từ đó tạo ra nhiều việc làm và tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách thuế tại huyện Thường Tín vẫn còn nhiều bất cập, cần có những giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả thu thuế.

II. Tình hình thuế thu nhập doanh nghiệp tại huyện Thường Tín

Tình hình thuế thu nhập doanh nghiệp tại huyện Thường Tín, Hà Nội hiện nay đang gặp nhiều khó khăn. Mặc dù huyện có nhiều khu công nghiệp và doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhưng việc thu hút và quản lý thuế vẫn chưa đạt hiệu quả cao. Theo thống kê, tỷ lệ doanh nghiệp nộp thuế còn thấp, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế của mình. Nguyên nhân chủ yếu là do sự thiếu hiểu biết về chính sách thuế, cũng như những khó khăn trong việc thực hiện các quy định pháp luật. Điều này dẫn đến tình trạng thất thu ngân sách, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế của huyện. Cần có những biện pháp cụ thể để nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về nghĩa vụ thuế, đồng thời cải thiện công tác quản lý thuế tại địa phương.

2.1. Thực trạng và những khó khăn trong việc thu thuế

Thực trạng thu thuế thu nhập doanh nghiệp tại huyện Thường Tín cho thấy nhiều doanh nghiệp vẫn còn tồn tại tình trạng trốn thuế, gian lận thuế. Điều này không chỉ gây thất thu cho ngân sách nhà nước mà còn tạo ra sự không công bằng giữa các doanh nghiệp. Các cơ quan thuế cần có những biện pháp mạnh mẽ hơn trong việc kiểm tra, giám sát và xử lý các hành vi vi phạm. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để nâng cao hiệu quả quản lý thuế, đảm bảo quyền lợi cho cả doanh nghiệp và nhà nước.

III. Giải pháp hoàn thiện chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp

Để nâng cao hiệu quả thu thuế thu nhập doanh nghiệp tại huyện Thường Tín, cần có những giải pháp đồng bộ và cụ thể. Trước hết, cần cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế, giảm bớt các rào cản cho doanh nghiệp. Thứ hai, cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về thuế cho doanh nghiệp, giúp họ hiểu rõ hơn về nghĩa vụ và quyền lợi của mình. Cuối cùng, cần có các chính sách ưu đãi thuế hợp lý để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, phát triển sản xuất kinh doanh, từ đó tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

3.1. Đề xuất các giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể bao gồm việc tổ chức các buổi hội thảo, tập huấn về chính sách thuế cho doanh nghiệp, đồng thời xây dựng các kênh thông tin để doanh nghiệp có thể dễ dàng tiếp cận và tìm hiểu về các quy định thuế. Bên cạnh đó, cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra thuế để phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế cũng là một giải pháp quan trọng, giúp nâng cao hiệu quả công tác thu thuế và giảm thiểu tình trạng thất thu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁP LUẬT THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp 1. Khái niệm về thuế và thuế thu nhập doanh nghiệp 1. Khái niệm thuế 6 luan an Thuế là một khoản nộp bắt buộc mà các thể nhân (cá nhân) và pháp nhân (tổ chức) có nghĩa vụ phải thực hiện đối với Nhà nước, phát sinh trên cơ sở các văn bản pháp luật do Nhà nước ban hành, không mang tính chất đối giá và hoàn trả trực tiếp cho đối tượng nộp thuế.

Cụ thể hơn: Thuế là công cụ chủ yếu của Nhà nước nhằm huy động tập trung một phần của cải vật chất trong xã hội vào ngân sách Nhà nước; là công cụ điều tiết vĩ mô của Nhà nước đối với nền kinh tế và đời sống xã hội; là công cụ góp phần đảm bảo sự bình đẳng giữa các thành phần kinh tế và công bằng xã hội. Là nguồn kinh phí cần thiết để duy trì, vận hành và thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước nhằm mục đích ổn định và phát triển xã hội, vì lợi ích chung của toàn dân như: quốc phòng, an ninh, giao thông, giáo dục, y tế… - Thuế bình thường: nhằm mục đích thu ngân sách và điều tiết thu nhập xã hội. - Thuế đặc biệt: là thuế nhằm các mục đích đặc biệt, ví dụ thuế tiêu thụ đặc biệt đánh vào rượu bia, thuốc lá, xe ô tô nhập khẩu nhằm hạn chế cá nhân tiêu thụ các hàng hóa này, hay phí thủy lợi nhằm huy động tài chính cho phát triển, trùng tu hệ thống tưới tiêu, điều tiết nguồn nước của địa phương. Khái niệm thuế thu nhập doanh nghiệp a, Khái niệm thu nhập doanh nghiệp: Thu nhập doanh nghiệp là chỉ tiêu tài chính phản ánh kết quả cuối cùng của một quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trọng một thời gian nhất định (tháng, quý, năm) và còn được gọi là lợi nhuận.

- iThu inhập ithực ihiện icả inăm ilà ikết iquả ikinh idoanh icủa idoanh inghiệp i bao igồm: iThu inhập itừ ihoạt iđộng isản ixuất ikinh idoanh, ithu inhập itừ ihoạt iđộng i tài ichính ivà ithu inhập ikhác. - iThu itừ ihoạt iđộng ikinh idoanh: iLà ikhoản ichênh ilệch igiữa idoanh ithu ivà i giá ithành itoàn ibộ isản iphẩm ihàng ihóa, idịch ivụ iđã itiêu ithụ itrong inăm itài ichính i của idoanh inghiệp. 7 luan an - iThu inhập itừ ihoạt iđộng itài ichính: iLà isố ithu ilớn ihơn isố ichi icủa ihoạt i động itài ichính ibao igồm: iHoạt iđộng icho ithuê itài isản; imua ibán ichứng ikhoán; i mua ibán ingoại ilệ; ilãi itiền igửi ingân ihàng ithuộc ivốn ikinh idoanh; ilãi icho ivay i vốn; ilợi itức icổ iphần ivà ilợi inhuận iđược ichia itừ iphần ivốn igóp iliên idoanh ihợp i doanh; ihoàn inhập isố idự iphòng igiảm igiá iđầu itư ichứng ikhoán. - iThu inhập ikhác: iLà isố ithu ilớn ihơn isố ichi icủa icác ihoạt iđộng ikhác, ibao i gồm: iKhoản iphải itrả inhưng ikhông itrả iđược ido iphía ichủ inợ; ikhoản inợ ikhó i đòi iđã iduyệt ibỏ inay ithu ihồi iđược; ilợi inhuận itừ iquyền isở ihữu, iquyền isử idụng i tài isản; ikhoản ithu ivật itư, itài isản ithừa isau ikhi iđã ibù itrừ ihao ihụt imất imát; i khoản ichênh ilệch ido ithanh ilý inhượng ibán itài isản; ilợi inhuận icác inăm itrước iphát hiện inăm inay; ihoàn inhập isố idư icác ikhoản idự iphòng igiảm igiá ihàng itồn ikho, idự i phòng inợ ikhó iđòi; itiền itrích ibảo ihành isản iphẩm icòn ithừa ikhi ihết ihạn ibảo ihành.

i b, iKhái iniệm ithuế ithu inhập idoanh inghiệp: i Thuế ithu inhập idoanh inghiệp ixuất ihiện ikhá isớm itrong ilịch isử iphát itriển i của ithuế. iHiện inay iở icác inước iphát itriển, ithuế ithu inhập idoanh inghiệp igiữ ivai i trò iđặc ibiệt iquan itrọng itrong iviệc iđảm ibảo iổn iđịnh inguồn ithu ingân isách inhà i nước ivà ithực ihiện iphân iphối ithu inhập. iMức ithuế icao ihay ithấp iáp idụng icho i các ichủ ithể ithuộc iđối itượng inộp ithuế ithu inhập idoanh inghiệp ilà ikhác inhau, i điều iđó iphụ ithuộc ivào iquan iđiểm iđiều itiết ithu inhập ivà imục itiêu iđặt ira itrong i phân iphối ithu inhập icủa itừng iquốc igia itrong itừng igiai iđoạn ilịch isử inhất iđịnh. i Thuế ithu inhập idoanh inghiệp ira iđời ibắt inguồn itừ iyêu icầu ithực ihiện ichức i năng itái iphân iphối ithu inhập, iđảm ibảo icông ibằng ixã ihội ivà inhu icầu itài ichính i của iNhà inước.

Thuế ithu inhập idoanh inghiệp ilà imột itrong icác inguồn ithu iquan itrọng i của ingân isách inhà inước, inó ităng ilên icùng ivới isự ităng itrưởng icủa inền ikinh i tế. iKhi inền ikinh itế iphát itriển, iđầu itư igia ităng, ithu inhập icủa idoanh inghiệp ivà i của icác inhà iđầu itư ităng ilên ilàm icho ikhả inăng ihuy iđộng inguồn itài ichính icho i nhà inước ithông iqua ithuế ithu inhập idoanh inghiệp ingày icàng iổn iđịnh ivà ivững 8 luan an i chắc. iXuất iphát itừ iyêu icầu iphải iquản ilý icác ihoạt iđộng iđầu itư ivà ikinh idoanh i trong itừng ithời ikỳ inhất iđịnh, ithông iqua iviệc iquy iđịnh iđối itượng inộp ithuế, i đối itượng ichịu ithuế, ithuế isuất ivà icác iưu iđãi ithuế ithu inhập idoanh inghiệp, inhà i nước ithực ihiện icác imục itiêu iquản ilý ikinh itế ivĩ imô. Như ivậy, ithuế ithu inhập idoanh inghiệp ilà imột iloại ithuế itrực ithu iđánh itrực tiếp ivào ithu inhập icủa idoanh inghiệp.

i Tuy inhiên ikhông iphải itoàn ibộ ithu inhập icủa icơ isở isản ixuất ikinh idoanh iđều là iđối itượng iđiều ichỉnh icủa ithuế ithu inhập idoanh inghiệp. iThuế ithu inhập idoanh i nghiệp ichỉ iđiều ichỉnh iphần ithu inhập ichịu ithuế ivì iviệc iđánh ithuế ivào iloại ithu inhập i nào, iđánh inặng ihay inhẹ ivào itừng iloại ithu inhập ilà itùy ithuộc ivào ikhả inăng iquản ilý i thuế, ichi iphí ithuế icũng inhư imục itiêu icủa ithuế ithu inhập iphải iđạt iđược iđể igóp iphần i thực ihiện icác ichính isách ikinh itế, ichính itrị, ixã ihội icủa imỗi iquốc igia itrong itừng ithời i kỳ inhất iđịnh. i Bản ichất icủa ithuế ithu inhập idoanh inghiệp ilà imột iloại ithuế ithu inhập icó iđối tượng iđánh ithuế ilà ithu inhập icủa ichủ ithể ixác iđịnh. iThuế ithu inhập ikhác ivới ithuế i tiêu idùng, ithuế itài isản iở ichỗ, ithuế ithu inhập ilà iloại ithuế itrực ithu iđánh itrực itiếp ivào i thu inhập icủa icác itổ ichức, icá inhân ikhi icó ithu inhập ichịu ithuế iphát isinh.

iĐặc iđiểm, ivai itrò icủa ithuế ithu inhập idoanh inghiệp 1. iĐặc iđiểm ithuế ithu inhập idoanh inghiệp Thuế ithu inhập idoanh inghiệp ilà isắc ithuế itrực ithu, iđối itượng inộp ithuế i thu inhập idoanh inghiệp ilà icác idoanh inghiệp, icác inhà iđầu itư ithuộc icác ithành i phần ikinh itế ikhác inhau iđồng ithời icũng ilà ingười ichịu ithuế. iNgoài imục itiêu i tạo inguồn ithu icho ingân isách inhà inước, inó icòn icó imục itiêu iđiều itiết ikinh itế, i điều ihòa ithu inhập ixã ihội inên ithường igắn iliền ivới ichính isách ikinh itế ixã ihội i của inhà inước. iBởi ivậy, ipháp iluật ithuế ithu inhập iở icác inước ithường icó inhững i quy iđịnh ivề ichế iđộ iưu iđãi, imiễn igiảm ithuế iđể ibảo iđảm ichức inăng ikhuyến i khích icủa ithuế ithu inhập ihoặc ithực ihiện iviệc iáp idụng iđánh ithuế itheo ibiểu 9 luan an i thuế ilũy itiến itừng iphần iđối ivới imột isố ikhoản ithu inhập ichịu ithuế iđể ithực ihiện i các imục itiêu iđiều itiết.

Thuế ithu inhập idoanh inghiệp ilà imột iloại ithuế iphức itạp icó itính iổn iđịnh i không icao, iviệc iquản ilý ithuế ivà ithu ithuế itương iđối ikhó ikhăn, ichi iphí iquản ilý i thuế ithu inhập ithường ilớn ihơn iso ivới icác ithuế ikhác. iĐối ivới ithuế ithu inhập i doanh inghiệp, ingoài iviệc ixác iđịnh icác ikhoản ithu inhập ichịu ithuế, icòn iphải i xác iđịnh inguồn igốc ithu inhập, iđịa iđiểm iphát isinh ithu inhập, ithời ihạn icư itrú i của ichủ isở ihữu ithu inhập, itính iổn iđịnh icủa ithu inhập… iTrong iphần ixác iđịnh i thu inhập ichịu ithuế, iphải ixác iđịnh iđược icác ikhoản ikhấu itrừ ihợp ilý iđể itiến i hành ikhấu itrừ ikhi itính ithuế inhằm iđảm ibảo imục itiêu icông ibằng ivà ikhuyến i khích iđối ivới iđối itượng inộp ithuế. Thuế ithu inhập idoanh inghiệp ithường iphụ ithuộc ivào ikết iquả ihoạt iđộng i kinh idoanh icủa icác idoanh inghiệp, icác inhà iđầu itư. iThuế ithu inhập idoanh i nghiệp iđược ixác iđịnh itrên icơ isở ithu inhập ichịu ithuế inên ichỉ ikhi icác idoanh i nghiệp, icác inhà iđầu itư ikinh idoanh icó ilợi inhuận imới iphải inộp ithuế ithu inhập i doanh inghiệp.

Ngoài inhững iđặc iđiểm ichung icủa ithuế ilà icó itính icưỡng ichế ivà itính i pháp ilý icao, ilà ikhoản iđóng igóp ikhông imang itính ihoàn itrả itrực itiếp. iCăn icứ i tính ithuế iTNDN icòn icó imột isố iđặc iđiểm iriêng, icụ ithể ilà: i Thứ inhất: i“Thuế iTNDN ilà iloại ithuế itrực ithu. iNên icăn icứ itính ithuế icủa iloại thuế inày iđược ibiểu ihiện iở isự iđồng inhất igiữa iđối itượng inộp ithuế ivà iđối itượng itính i thuế, itức ilà iđối itượng inộp ithuế ivà iđối itượng itính ithuế iTNDN ilà imột”. iThứ ihai: i i “Căn icứ itính ithuế ithu inhập idoanh inghiệp ilà iloại ithuế iđánh ivào ithu inhập itính i thuế i(hay ilà ilợi inhuận) icủa icác idoanh inghiệp”.

i Thứ iba: i“Tính ithuế inhu inhập idoanh inghiệp ichỉ itính ivào iphần ithu inhập i còn ilại isau ikhi iđã itrừ iđi ichi iphí iliên iquan iđể itạo ira ithu inhập iđó i(còn igọi ilà i thu inhập itính ithuế)”. i 10 luan an Thứ itư: i“Tính ithuế iTNDN iáp idụng imức ithuế isuất ithống inhất. iVề i nguyên itắc, ithuế icó itính ichất ilũy itiến. iTuy inhiên, ido inhững iđiều ikiện icụ ithể i mà imột isố inước itrong iđó icó iViệt iNam iáp idụng imức ithuế isuất ithống inhất” i [21] 1.

iVai itrò ithuế ithu inhập idoanh inghiệp - iThuế ithu inhập idoanh inghiệp ilà icông icụ iquan itrọng iđể inhà inước ithực i hiện ichức inăng itái iphân iphối ithu inhập, iđảm ibảo icông ibằng ixã ihội. iTrong i điều ikiện inền ikinh itế ithị itrường iở inước ita, itất icả icác ithành iphần ikinh itế iđều i có iquyền itự ido ikinh idoanh ivà ibình iđằng itrên icơ isở ipháp iluật. iCác idoanh i nghiệp ivới ilực ilượng ilao iđộng icó itay inghề icao, inăng ilực itài ichính imạnh ithì i doanh inghiệp iđó isẽ icó iưu ithế ivà icó icơ ihội iđể inhận iđược ithu inhập icao; ingược i lại icác idoanh inghiệp ivới inăng ilực itài ichính, ilực ilượng ilao iđộng ibị ihạn ichế isẽ i nhận iđược ithu inhập ithấp, ithậm ichí ikhông icó ithu inhập. iÐể ihạn ichế inhược i điểm iđó, iNhà inước isử idụng ithuế ithu inhập idoanh inghiệp ilàm icông icụ iđiều i tiết ithu inhập icủa icác ichủ ithể icó ithu inhập icao, iđảm ibảo iyêu icầu iđóng igóp icủa i các ichủ ithể ikinh idoanh ivào ingân isách iNhà inước iđược icông ibằng, ihợp ilý.