phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm 3 chƣơng. Chƣơng 1: Báo chí và vai trò của báo chí trong thông tin thời luận về kỳ họp của Quốc hội. Chƣơng 2: Thông tin thời luận về Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XIII trên các báo Nhân Dân điện tử, Vnexpress và Tuổi trẻ online. Chƣơng 3: Một số khuyến nghị khoa học nhằm nâng cao chất lƣợng thông tin thời luận trên báo điện tử về các kỳ họp Quốc hội.
9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: BÁO CHÍ VÀ VAI TRÕ CỦA BÁO CHÍ TRONG THÔNG TIN THỜI LUẬN VỀ KỲ HỌP QUỐC HỘI 1.1 Một số khái niệm cơ bản 1.1 Kỳ họp Quốc hội Kỳ họp QH là hình thức hoạt động chủ yếu quan trọng nhất của QH. Tại kỳ họp, QH thảo luận và quyết định các vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật. Ðiều 4 Luật Tổ chức Quốc hội quy định: "Quốc hội tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ; làm việc theo chế độ hội nghị và quyết định theo đa số. Hiệu quả hoạt động của Quốc hội được bảo đảm bằng hiệu quả của các kỳ họp của Quốc hội, hoạt động của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng dân tộc, Uỷ ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội và các đại biểu Quốc hội." Theo Nghị quyết số 102/2015/QH13 – Nghị quyết ban hành Nội quy Kỳ họp Quốc hội: QH họp thƣờng lệ mỗi năm hai kỳ.
Kỳ họp giữa năm khai mạc vào ngày 20/5; kỳ họp cuối năm khai mạc vào ngày 20/10. Trƣờng hợp ngày 20/5 và ngày 20/10 trùng vào ngày thứ sáu của tuần hoặc ngày nghỉ theo quy định của pháp luật thì ngày khai mạc kỳ họp là ngày làm việc kế tiếp. Trƣờng hợp bất khả kháng không thể tổ chức kỳ họp vào các thời điểm trên do Ủy ban Thƣờng vụ Quốc hội quyết định. Các kỳ họp của QH do Uỷ ban Thƣờng vụ QH triệu tập.
Kỳ họp thứ nhất của mỗi khoá QH do Uỷ ban Thƣờng vụ QH khoá trƣớc triệu tập, chậm nhất là hai tháng sau khi tuyển cử. Nhiệm kỳ mỗi khóa QH là 5 năm. Nhiệm kỳ đƣợc tính từ kỳ họp thứ nhất QH khóa đó đến kỳ họp thứ nhất của QH khóa sau. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Kỳ họp QH là hoạt động quan trọng nhất của QH bởi vì nội dung lập pháp và các vấn đề trọng đại của đất nƣớc đều đƣợc quyết định ở đây.
Đây cũng là nơi thử thách tài năng, bản lĩnh, sự trung thành, trung thực của các đại biểu nhân dân; của các chính khách. Đặc biệt, các phiên chất vấn tại kỳ họp QH luôn nhận đƣợc sự quan tâm và theo dõi của đông đảo cử tri cả nƣớc và quốc tế.2 Khái niệm thông tin và thông tin trong báo chí 1.1 Khái niệm thông tin Có rất nhiều cách hiểu về thông tin. Thậm chí, ngay các từ điển cũng không thể có một định nghĩ thống nhất. Ví dụ từ điển Oxford English Dictionary thì cho rằng thông tin là điều mà ngƣời ta đánh giá hoặc nói đến; là tri thức, tin tức.
Một số từ điểm thì đơn giản đồng nhất thông tin với kiến thức – Thông tin là điều mà ngƣời ta biết, hoặc thông tin là sự chuyển giao tri thức làm tăng thêm sự hiểu biết của con ngƣời,… Trong cuốn sách “Bùng nổ truyền thông” (NXB Văn hóa – Thông tin, H, 1996), hai tác giả Philippe Breton và Serge Proulx giải thích từ thông tin (infomation) có nguồn gốc từ tiếng Latinh “informetio”. Đây là một từ ghép có hai hƣớng định nghĩa: Thứ nhất là, nói về một hành động cụ thể để tạo ra một hình dạng (forme), thứ hai là, nói về sự truyền đạt một ý tƣởng, một khái niệm hay biểu tƣợng (metio). “Thông tin” theo nghĩa gốc từ Hán Việt vừa là động từ, vừa là danh từ. Động từ là truyền đạt tin tức thông suốt đến mọi ngƣời.
Danh từ đƣợc hiểu là bản thân nội dung, hình thức – tức là xét về mặt hàm lƣợng, chất lƣợng, hình thức của tin tức, của thông báo. Từ điển Tiếng Việt (sdd) cũng định nghĩa thông tin trên hai phƣơng diện, là động từ “truyền tin cho nhau để biết”; là danh từ “điều đƣợc truyền đi cho biết, tin truyền đi”. Theo nghĩa thông thƣờng, thông tin là tất cả các sự kiện, sự việc, ý tƣởng, phán đoán làm tăng thêm sự hiểu biết của con ngƣời. Thông tin hình thành trong 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quá trình giao tiếp: một ngƣời có thể nhận thông tin trực tiếp từ ngƣời khác thông qua các phƣơng tiện thông tin đại chúng, từ các ngân hàng dữ liệu hoặc từ tất cả các hiện tƣợng quan sát đƣợc trong môi trƣờng xung quanh.
Theo quan điểm triết học, thông tin là sự phản ánh của tự nhiên và xã hội (thế giới vật chất) bằng ngôn từ, ký hiệu, hình ảnh…hay nói rộng hơn bằng tất cả các phƣơng tiện tác động lên giác quan của con ngƣời. Khi khoa học công nghệ phát triển đến trình độ cao, trong các lĩnh vực khoa học khác nhau, thuật ngữ thông tin cũng có những cách hiểu khác nhau khi sử dụng đến nó: “Trong lĩnh vực viễn thông, thông tin là toàn bộ hoạt động nhằm mục đích vận chuyển, đảm bảo tính chính xác của các thông điệp. Trong lĩnh vực truyền thông đại chúng, thông tin hoạt động chủ yếu dựa trên nội dung của các thông điệp, nhất là khi tiếp xúc với công chúng. Trong lĩnh vực báo chí, thông tin đƣợc dùng để nói đến chất liệu ngôn ngữ sống, sự miêu tả câu chuyện, bằng chúng, chỉ cần nó thể hiện một nhân tố của thực tại.
Ví dụ khi ta sử dụng thông tin để nói về câu chuyện do nhà báo kể lại bao gồm một hoặc một số sự kiện liên kết thành. Những ngƣời hoạt động trong lĩnh vực truyền thông đại chúng nhƣ: phóng viên, biên tập viên, nhà báo…là những ngƣời đƣợc đào tạo chủ yếu về lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn. Những vấn đề liên quan đến con ngƣời luôn là nguồn cảm hứng chính trong các hoạt động thông tin của họ. Với họ, thông tin là mục tiêu để họ sáng tạo không ngừng”.
Prôkhôrốp, “Cơ sở lý luận báo chí”, Nxb Thông tấn, 2004). Nhƣ vậy, cùng sử dụng thuật ngữ thông tin, nhƣng khái niệm thông tin mà các nhà báo sử dụng hoàn toàn khác với những khái niệm thông tin mà các nhà kỹ thuật viễn thông xử lý hoặc thông tin mà các nhà tin học chế tạo. Để có cái nhìn phù hợp với định hƣớng, trong nghiên cứu này, chúng ta đi sâu vào phân tích thuật ngữ thông tin trong báo chí. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Thông tin báo chí Báo chí là một hiện tƣợng lịch sử, một hoạt động xã hội có chủ đích.
Thông tin báo chí do đó là loại thông tin mang tính xã hội và có định hƣớng. Thông tin báo chí là thông tin từ các tác phẩm báo chí do nhà báo sáng tạo ra bắt nguồn từ hiện thực đời sống, mang tính xác thực cao; truyền đạt tới công chúng, nhằm mục đích cải biến xã hội theo hƣớng tích cực. Trong cuốn Nhà báo hiện đại (NXB Trẻ, 2017), các giáo sƣ báo chí của ĐH Missouri (Hoa Kỳ) cho rằng, tin, thông tin báo chí có ba phẩm chất, hay ba tiêu chí cơ bản, đó là có liên quan, hữu ích, gây được sự quan tâm. Vì luận văn không nghiên cứu thông tin báo chí nói chung, mà nghiên cứu thông tin chí ở Việt Nam, nên chúng tôi bám vào các khái niệm đƣợc Nhà nƣớc Nƣớc Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định.
Luật Báo chí hiện hành quy định về mục đích, tính chất thông tin báo chí nhƣ sau: a) Thông tin trung thực về tình hình đất nước và thế giới phù hợp với lợi ích của đất nước và của nhân dân; b) Tuyên truyền, phổ biến, góp phần xây dựng, thực hiện và bảo vệ đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thành tựu của đất nước và thế giới theo tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí; góp phần ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao dân trí, đáp ứng nhu cầu văn hoá lành mạnh của nhân dân, bảo vệ và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, xây dựng và phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. c) Phản ánh và hướng dẫn dư luận xã hội; làm diễn đàn thực hiện quyền tự do ngôn luận của nhân dân; d) Phát hiện, nêu gương người tốt, việc tốt, nhân tố mới, điển hình tiên tiến; đấu tranh phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật và các hiện tượng tiêu cực trong xã hội; 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đ) Góp phần giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, tiếng các dân tộc thiểu số Việt Nam; e) Mở rộng sự hiểu biết lẫn nhau giữa các nước và các dân tộc, tham gia vào sự nghiệp của nhân dân thế giới vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. “Chiến lƣợc phát triển thông tin đến năm 2010” ban hành kèm theo Quyết định số 219/2005/QĐ-TTg ngày 9/9/2005 của Thủ tƣớng Chính phủ khẳng định: “Thông tin đƣợc coi là một nhu cầu thiết yếu trong đời sống xã hội, là công cụ để điều hành, quản lý, chỉ đạo của mỗi quốc gia, là phƣơng tiện hữu hiệu để mở rộng giao lƣu hiểu biết giữa các quốc gia, dân tộc, là nguồn cung cấp tri thức mọi mặt cho công chúng và là nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội”. Trong thực tiễn báo chí và đời sống, thuật ngữ “thông tin” “thông tin báo chí” có thể đƣợc hiểu theo nhiều cách khác nhau.
Có trƣờng hợp để biểu thị một sự kiện, một hiện tƣợng mới hoặc cũ nhƣng mới phát hiện trong một tin, một tác phẩm báo chí cụ thể trên một tờ báo cụ thể. Có trƣờng hợp để chỉ chung toàn bộ thông tin và ảnh hƣởng của cả một nền báo chí. Có trƣờng hợp đƣợc dùng trong thời điểm nhất định, có trƣờng hợp đƣợc dùng cho cả một giai đoạn dài… Có trƣờng hợp có tác phẩm báo chí nhƣng lại đƣợc coi là không có thông tin.