Chương 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu. Chương 2: Những vấn đề cơ bản về thẩm định dự án đầu tư vay vốn của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại NHTM. Chương 3: Thực trạng công tác thẩm định dự án đầu tư của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và phát triển Việt Nam, chi nhánh Bắc Hưng Yên. Chương 4 :Một số giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và phát triển Việt Nam, chi nhánh Bắc Hưng Yên.
6 CHƢƠNG 2 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƢ VAY VỐN CỦA DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 2. Thẩm định dự án đầu tƣ tại ngân hàng thƣơng mại. Khái niệm và sự cần thiết của công tác thẩm định dự án đầu tư tại ngân hàng thương mại Thẩm định dự án đầu tư là hoạt động rà soát lại, kiểm tra lại một cách khoa học, khách quan và toàn diện tất cả các nội dung thuộc về dự án và liên quan đến dự án nhằm mục đích khẳng định, nhấn mạnh tính hiệu quả hay tính khả thi của dự án trước khi đưa ra quyết định đầu tư. Các ngân hàng thương mại xuất phát từ đặc điểm là trung gian tài chính, với tư cách là người cho vay vốn, khi nhận được bản luận chứng kinh tế kỹ thuật ( báo cáo nghiên cứu khả thi dự án ) sẽ tiến hành thẩm định theo các chỉ tiêu, từ đó ra quyết định có cho vay hay không cho vay.
Vậy, có thể hiểu thẩm định DA ĐT trong NHTM là thẩm định trước đầu tư hay thẩm định tín dụng. Đây là cơ sở để ngân hàng ra quyết định đàm phán, ký kết hợp đồng cho vay vốn và được đánh giá là công tác quan trọng nhất trong hoạt động tín dụng của NHTM. Trong quá trình cho vay, không phải bất cứ một doanh nghiệp nào cũng được ngân hàng đáp ứng. Các NHTM chỉ cho vay khi đã biết chắc chắn vốn vay được sử dụng đúng mục đích, mang lại lợi ích cho ngân hàng.
Muốn vậy, ngân hàng sẽ yêu cầu người xin vay lập và nộp DA ĐT. Trên cơ sở hồ sơ đó, cùng với các kênh thong tin khác, ngân hàng sẽ tiến hành điều tra, tổng hợp và thẩm định dự án một cách khách quan. Việc thẩm định DA ĐT đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với NHTM bởi các ý nghĩa sau: - Thẩm định DA ĐT giúp cho ngân hàng ra quyết định có nên cho vay vốn đầu tư hay không? Nếu có thì nên cho vay như thế nào? 7 - Là cơ sở để ngân hàng xác định số tiền sẽ cho vay, thời hạn cho vay, mức thu nợ cũng như thời điểm bỏ vốn cho dự án để doanh nghiệp có thể hoạt động hiệu quả nhất trong tương lai. - Giúp ngân hàng phát hiện được các nhân tố tạo ra lợi ích cũng như các nhân tố gây nên rủi ro, từ đó giúp ngân hàng xác định đúng hiệu quả đầu tư của dự án, xác định đúng khả năng trả nợ của dự án, giảm bớt tỷ lệ nợ xấu trong ngân hàng.
- Thẩm định DA ĐT cũng giúp ngân hàng rút kinh nghiệm và đặt ra các bài học để kết luận cho vay vốn đạt chất lượng tốt hơn. Quy trình thẩm định dự án đầu tư tại ngân hàng thương mại. Mỗi một cơ cấu tổ chức hầu hết đều bao : , phòng. Quy tình thẩm định dự án vay vốn tại các NHTM về cơ bản là giống nhau và được thực hiện qua các công đoạn sau: Hoàn tất công tác Tiếp nhận hồ sơ Thẩm định sơ bộ Thẩm định chi tiết thẩm định Trưởng phòng tín Lập báo cáo thẩm dụng ra quyết định báo cáo rủi định ro Trưởng phòng thẩm định kiểm soát Sơ đồ 2.1: Quy trình thẩm định dự án đầu tƣ Nội dung công việc cụ thể của các bước như sau: Bước 1: Tiếp nhận hồ sơ.
ồ sẽ kiểm tra tính hợp pháp, tính đầy đủ của hồ sơ. Nếu thiếu thì có thể 8 ổ sung kịp thờ ế. Bước 2: Thẩm định sơ bộ. Sau khi tiếp nhận hồ sơ vay vốn một cách đầy đủ từ phía chủ đầu tư.
Các CBTD sẽ tiến hành thẩm định trướ ặc có thể tiếp xúc trực tiếp với chủ đầ ực hiện thẩm định dự án theo các tiêu chí thẩm định. Các tiêu chí thẩm định bao gồm: uy tín người lập dự án, kinh nghiệm và danh tiếng của họ, hiện trường và hiện trạng của doanh nghiệp, tính xác thực về số liệu tài chính ghi trong báo cáo. Sau khi hoàn tất, CBTD sẽ lập báo cáo thẩm định trình trưởng phòng tín dụ. Nếu dự án không hiệu quả, không đồng ý cho vay thì thông báo từ chối cho vay gửi khách hàng.
Nếu dự án có tính khả thi, có khả năng cho vay thì hồ sơ của chủ đầu tư sẽ được gửi tiếp lên bộ phận thẩm định, chuyển sang bước 3. Bước 3: Thẩm định chính thức. ột cách toàn diện và đầy đủ hơn. Cụ thể, trong bước này sẽ phân tích rõ về vấn đề tài chính của dự án và doanh nghiệp để từ đó tính toán được các chỉ tiêu về hiệu quả đầu tư, đánh giá lại lần cuối cùng xem dự án có thể cho vay vốn dược hay không.
Tiếp đó cán bộ thẩm định tiến hành làm báo cáo thẩm định, báo cáo đánh giá rủi ro của dự. Căn cứ báo cáo thẩm định của phòng tín dụ ẩm định của phòng thẩm định, cấp có thẩm quyền xem xét và phê duyệt cấp tín dụng tài trợ dự một lần nữ. Bước 4: Hoàn tất công tác thẩm định. Sau khi cấp có thẩm quyền ra quyết định tài trợ vốn cho dự án, ngay lập tức sẽ lên biên bản phê duyệt cấp tín dụng tài trợ cho dự án, thực hiện các bước để giải ngân, lưu giữ hồ sơ thẩm định… 9 2.
Phương pháp thẩm định dự án đầu tư tại ngân hàng thương mại DAĐT sẽ được thẩm định đầy đủ và chính xác khi có phương pháp thẩm định khoa học kết hợp với các kinh nghiệm quản lý thực tiễn và nguồn thông tin đáng tin cậy. Việc thẩm định dự án có thể tiến hành theo nhiều phương pháp khác nhau trong quá trình thẩm định, tuỳ thuộc vào nội dung và yêu cầu đối với dự án. Sau đây là những phương pháp thẩm định thường được vận dụng đối với các DN vừa và nhỏ tại NHTM: Phƣơng pháp thẩm định theo trình tự. Theo phương pháp này, thẩm định dự án được tiến hành theo một trình tự biện chứng từ tổng quát đến chi tiết, lấy kết luận trước làm tiền đề cho kết luận sau.
- Thẩm định tổng quát: là việc xem xét một cách khái quát các nội dung cơ bản thể hiện tính pháp lý, tính phù hợp, tính hợp lý của dự án. Thẩm định tổng quát cho phép hình dung khái quát dự án, hiểu rõ quy mô, tầm quan trọng của dự án trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của đất nước, xác định các căn cứ pháp lý của dự án đảm bảo khả năng kiểm soát được của bộ máy quản lý dự án dự kiến. - Thẩm định chi tiết: là việc xem xét một cách khách quan, khoa học, chi tiết từng nội dung cụ thể ảnh hưởng trực tiếp đến tính khả thi, tính hiệu quả, tính hiện thực của dự án trên các khía cạnh pháp lý, thị trường, kỹ thuật công nghệ, môi trường, kinh tế… phù hợp với các mục tiêu cho vay vốn tại NHTM. Thẩm định chi tiết được tiến hành sau khi thẩm định tổng quát kết thúc.
Trong giai đoạn thẩm định chi tiết, các cán bộ thẩm định cần đưa ra những ý kiến đánh giá đồng ý hay sửa đổi bổ xung hoặc không thể chấp nhận được. Khi tiến hành thẩm định chi tiết sẽ phát hiện được các sai sót, kết luận rút ra từ nội dung trước có thể bác bỏ toàn bộ dự án mà không cần đi vào thẩm định các nội dung còn lại của dự án. Mức độ tập trung cho các nội dung cơ bản của dự án có thể khác nhau, tùy thuộc vào đặc điểm cụ thể, loại hình của dự án. Đối với các DA vay vốn của DN vừa và nhỏ, đa phần đều có quy mô vốn vay nhỏ và tính chất kỹ thuật không quá phức tạp nhưng để ngân hàng có thể chắc chắn về hiệu quả cho vay, nội dung thẩm định chi tiết vẫn phải tiến hành trên tất cả các góc độ của dự án.
10 Phƣơng pháp so sánh các chỉ tiêu. Đây là phương pháp phổ biến và đơn giản, được các cán bộ thẩm định sử dụng trong hầu hết các dự án đặc biệt là các dự án của doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nội dung của phương pháp này là so sánh, đối chiếu các nội dung kinh tế - kĩ thuật – xã hội của dự án với các chuẩn mực pháp luật, với các tiêu chuẩn định mức phù hợp với ngành, lĩnh vực và thông lệ trong nước cũng như quốc tế. Qua đó, các cán bộ thẩm định có thể đưa ra nhận xét về dự án và lấy đó làm căn cứ để quyết định có cho vay vốn hay không.
Phương pháp này giúp cho các cán bộ thẩm định – đặc biệt là những cán bộ không am hiểu chuyên môn sâu về công nghệ nghiên cứu có trọng tâm và đưa ra các kết luận đúng. Một số chỉ tiêu được sử dụng để so sánh, đối chiếu với các dự án vay vốn của DN vừa và nhỏ như: - Tiêu chuẩn thiết kế, xây dựng, tiêu chuẩn về cấp công trình do nhà nước quy định hoặc điều kiện tài chính mà dự án có thể chấp nhận được. - Tiêu chuẩn về công nghệ, thiết bị. - Tiêu chuẩn đối với loại sản phẩm của dự án mà thị trường đang đòi hỏi.
- Các chỉ tiêu tổng hợp như cơ cấu vốn đầu tư, suất đầu tư… - Các định mức về sản xuất, tiêu hao năng lượng, nguyên liệu, nhân công, tiền lương, chi phí quản lý… của ngành theo các định mức kinh tế - kỹ thuật chính thức - Các chỉ tiêu về hiệu quả đầu tư. - Các định mức tài chính doanh nghiệp phù hợp với hướng dẫn, chỉ đạo hiện hành của nhà nước, của ngành đối với doanh nghiệp cùng loại. Phƣơng pháp phân tích độ nhạy của dự án. Phương pháp này thường dùng để kiểm tra tính vững chắc về hiệu quả tài chính của dự án.