Luận án tiến sĩ báo chí học sản xuất nội dung số tại đài truyền hình kỹ thuật số vtc dưới góc nhìn kinh tế truyền thông

Luận án tiến sĩ nghiên cứu sản xuất nội dung số tại Đài truyền hình kỹ thuật số VTC từ góc nhìn kinh tế truyền thông, phân tích xu hướng và thách thức.

• Tác giả: Nguyễn Tuyết Nhung
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đặng Thị Thu Hương
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: Nghiên cứu sản xuất nội dung số tại VTC: Góc nhìn kinh tế truyền thông
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu liên quan
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
• 0.7. Kết cấu, bố cục luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ SẢN XUẤT NỘI DUNG SỐ DƯỚI GÓC NHÌN KINH TẾ TRUYỀN THÔNG
• 1.1. Hệ thống khái niệm
• 1.1.1. Báo chí - truyền thông
• 1.1.2. Nội dung số - Dịch vụ nội dung số
• 1.1.2.1. Nội dung số
• 1.1.2.2. Dịch vụ nội dung số
• 1.1.3. Truyền hình – Truyền hình số
• 1.1.3.1. Truyền hình số
• 1.1.4. Kinh tế báo chí
• 1.1.5. Kinh tế truyền thông
• 1.1.6. Đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển truyền hình số và phát triển ngành công nghiệp nội dung số
• 1.2. Quy trình sản xuất chương trình truyền hình số
• 1.3. Mô hình kinh doanh sản phẩm truyền thông số
• 1.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG SẢN XUẤT NỘI DUNG SỐ TẠI ĐÀI VTC DƯỚI GÓC NHÌN KINH TẾ TRUYỀN THÔNG
• 2.1. Lược sử Đài Truyền hình VTC
• 2.2. Hoạt động sản xuất nội dung số tại Đài VTC
• 2.3. Hoạt động kinh doanh sản phẩm nội dung số tại Đài VTC
• 2.4. Doanh thu của Hệ thống phân phối nội dung đa phương tiện VTC Now
• 2.5. So sánh thực trạng sản xuất nội dung tại Đài VTC so với các Đài truyền hình khác
• 2.6. Đánh giá thành công và hạn chế
• 2.7. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT NỘI DUNG SỐ CỦA ĐÀI VTC
• 3.1. Vấn đề đặt ra đối với việc sản xuất nội dung số tại Đài VTC
• 3.2. Giải pháp khuyến nghị
• 3.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận và thực tiễn về sản xuất nội dung số dưới góc nhìn kinh tế truyền thông

Nội dung số đã trở thành một phần không thể thiếu trong hoạt động truyền thông hiện đại. Nội dung số không chỉ đơn thuần là việc sản xuất thông tin mà còn bao gồm cả việc sử dụng công nghệ truyền thông để phân phối nội dung đến công chúng. Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC, với vai trò là một trong những đơn vị tiên phong trong lĩnh vực này, đã có những bước đi quan trọng trong việc phát triển sản xuất nội dung. Để hiểu rõ hơn về kinh tế truyền thông, cần phân tích các khái niệm cơ bản như truyền hình số, kinh tế báo chí, và các chính sách của Nhà nước liên quan đến phát triển nội dung số. Việc nắm vững các khái niệm này sẽ giúp xác định được quy trình sản xuất chương trình truyền hình số và mô hình kinh doanh phù hợp.

1.1 Hệ thống khái niệm

Khái niệm về nội dung số và dịch vụ nội dung số là rất quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Nội dung số được hiểu là các sản phẩm truyền thông được sản xuất và phân phối qua các nền tảng số. Đài VTC đã áp dụng các công nghệ mới để phát triển nội dung số, từ đó tạo ra các sản phẩm đa dạng phục vụ nhu cầu của công chúng. Việc hiểu rõ về kinh tế truyền thông cũng giúp các nhà quản lý có cái nhìn tổng quan về thị trường và các xu hướng phát triển trong tương lai.

1.2 Quy trình sản xuất chương trình truyền hình số

Quy trình sản xuất chương trình truyền hình số tại Đài VTC bao gồm nhiều bước từ lên ý tưởng, sản xuất, đến phân phối. Mỗi bước đều cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận để đảm bảo chất lượng sản phẩm. Công nghệ truyền thông đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa quy trình này, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí. Đài VTC đã áp dụng nhiều công nghệ mới để nâng cao hiệu quả sản xuất, từ đó tạo ra các sản phẩm nội dung số chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khán giả.

II. Thực trạng sản xuất nội dung số tại Đài VTC

Đài VTC đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển nội dung số. Tuy nhiên, thực trạng sản xuất vẫn còn nhiều thách thức. Hoạt động sản xuất nội dung số tại Đài VTC chủ yếu tập trung vào việc phân phối hơn là sản xuất. Điều này dẫn đến việc nội dung truyền thông chưa thực sự phong phú và đa dạng. Đài VTC cần phải xây dựng một chiến lược nội dung rõ ràng hơn để có thể cạnh tranh với các đài truyền hình khác. Việc phân tích các sản phẩm nội dung số hiện có và đánh giá hiệu quả kinh doanh sẽ giúp Đài VTC nhận diện được điểm mạnh và điểm yếu của mình.

2.1 Hoạt động sản xuất nội dung số tại Đài VTC

Hoạt động sản xuất nội dung số tại Đài VTC đã có những bước khởi đầu tích cực. Tuy nhiên, việc phát triển nội dung vẫn còn nhiều hạn chế. Đài VTC cần phải đầu tư nhiều hơn vào việc sản xuất các sản phẩm nội dung số chất lượng cao, từ đó thu hút được nhiều khán giả hơn. Việc áp dụng các công nghệ mới trong sản xuất và phân phối sẽ giúp Đài VTC nâng cao hiệu quả hoạt động và tạo ra những sản phẩm hấp dẫn hơn cho công chúng.

2.2 Đánh giá thành công và hạn chế

Mặc dù Đài VTC đã có những thành công nhất định trong việc phát triển nội dung số, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục. Doanh thu từ quảng cáo và các nguồn thu khác chưa đạt được mức kỳ vọng. Đài VTC cần phải xem xét lại chiến lược kinh tế truyền thông của mình để có thể phát triển bền vững trong tương lai. Việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến doanh thu và sự phát triển của nội dung số sẽ giúp Đài VTC có những điều chỉnh kịp thời.

III. Giải pháp phát triển sản xuất nội dung số của Đài VTC

Để phát triển nội dung số, Đài VTC cần xác định rõ các mũi nhọn nội dung và nhóm sản phẩm cơ bản. Việc xây dựng một chiến lược phát triển nội dung rõ ràng sẽ giúp Đài VTC nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường. Các giải pháp khuyến nghị bao gồm việc đầu tư vào công nghệ mới, đào tạo nhân lực, và tăng cường hợp tác với các đối tác trong ngành. Đài VTC cũng cần chú trọng đến việc phát triển các sản phẩm nội dung số đa dạng để phục vụ nhu cầu ngày càng cao của khán giả.

3.1 Vấn đề đặt ra đối với việc sản xuất nội dung số

Việc sản xuất nội dung số tại Đài VTC đang gặp phải nhiều thách thức. Cách mạng số đã làm thay đổi cách thức tiêu thụ thông tin của công chúng. Đài VTC cần phải nhanh chóng thích ứng với những thay đổi này để không bị tụt lại phía sau. Việc nghiên cứu và phân tích các xu hướng mới trong kinh tế truyền thông sẽ giúp Đài VTC có những quyết định đúng đắn trong việc phát triển sản phẩm.

3.2 Giải pháp khuyến nghị

Đài VTC cần xây dựng một chiến lược phát triển nội dung số toàn diện, bao gồm việc xác định các sản phẩm chủ lực và đầu tư vào công nghệ sản xuất hiện đại. Việc tăng cường hợp tác với các đối tác trong ngành cũng sẽ giúp Đài VTC mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm. Đài VTC cũng cần chú trọng đến việc phát triển các kênh phân phối mới để tiếp cận được nhiều khán giả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và sự phát triển mạnh mẽ của Internet cùng công nghệ truyền thông, ngành truyền hình kỹ thuật số tại Việt Nam đã trải qua nhiều biến đổi sâu sắc. Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC, với hơn một thập kỷ phát triển, là một trong ba hệ thống truyền hình phủ sóng toàn quốc, tiên phong trong việc phát sóng kỹ thuật số chuẩn DVB-T và DVB-T2. Tính đến năm 2016, Đài VTC đã có hệ thống truyền hình số mặt đất phủ sóng rộng khắp, với 15 kênh chương trình đặc sắc và sở hữu Báo điện tử VTC News có lượng độc giả lớn. Tuy nhiên, hoạt động sản xuất và kinh doanh nội dung số tại Đài VTC vẫn còn nhiều thách thức, đặc biệt trong việc chuyển đổi số và khai thác hiệu quả các nền tảng số như Youtube, Facebook, OTT.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc phân tích thực trạng sản xuất nội dung số tại Đài VTC dưới góc nhìn kinh tế truyền thông, đánh giá thành công, hạn chế, cơ hội và thách thức, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển bền vững. Phạm vi nghiên cứu bao gồm hoạt động sản xuất và kinh doanh nội dung số của Đài VTC từ tháng 4/2018 đến nay, đồng thời so sánh với một số đơn vị truyền hình khác như VTV, HTV, và các nền tảng OTT trong nước. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chiến lược phát triển nội dung số, góp phần nâng cao vị thế Đài VTC trong thị trường truyền thông số đa nền tảng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết nền tảng về báo chí – truyền thông, kinh tế báo chí và kinh tế truyền thông, cùng với các mô hình kinh doanh sản phẩm truyền thông số hiện đại.

• Báo chí – Truyền thông: Báo chí được định nghĩa là sản phẩm thông tin đa phương tiện, cung cấp thông tin và phản hồi cho công chúng qua các loại hình báo in, báo nói, báo hình và báo điện tử. Truyền thông là quá trình trao đổi thông tin, tương tác nhằm tăng cường hiểu biết và thay đổi nhận thức xã hội.

• Nội dung số và dịch vụ nội dung số: Nội dung số bao gồm các sản phẩm thông tin dưới dạng kỹ thuật số như văn bản, hình ảnh, âm thanh, video, được phân phối qua Internet và các nền tảng số. Dịch vụ nội dung số là các hoạt động hỗ trợ sản xuất, khai thác, phát hành và bảo trì các sản phẩm nội dung số.

• Kinh tế báo chí và kinh tế truyền thông: Kinh tế báo chí là hoạt động kinh tế của các cơ quan báo chí nhằm tối đa hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực trong sản xuất và phân phối sản phẩm báo chí. Kinh tế truyền thông mở rộng khái niệm này sang lĩnh vực sản xuất, phân phối và tiêu dùng các sản phẩm truyền thông trong cơ chế thị trường, coi sản phẩm truyền thông là hàng hóa đặc biệt.

• Mô hình kinh doanh sản phẩm truyền thông số: Các mô hình phổ biến gồm SVOD (đăng ký xem không giới hạn), TVOD (trả tiền theo từng nội dung), AVOD (miễn phí xem kèm quảng cáo). Ngoài ra, còn có các mô hình kết hợp nhằm tối ưu hóa doanh thu và trải nghiệm người dùng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, bao gồm:

• Nghiên cứu tài liệu: Phân tích các nguồn sách chuyên ngành, bài báo, văn bản pháp luật, báo cáo ngành và các tài liệu chính thức của Đài VTC và Bộ Thông tin & Truyền thông.

• Phân tích nội dung: Đánh giá dữ liệu thu thập từ các sản phẩm, quy trình sản xuất và hoạt động kinh doanh nội dung số của Đài VTC, so sánh với các đơn vị truyền hình khác.

• Điều tra xã hội học: Thu thập ý kiến công chúng xem Đài qua 100 phiếu khảo sát tại Hà Nội, sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện.

• Phỏng vấn sâu: Trao đổi với lãnh đạo Đài VTC để hiểu rõ định hướng phát triển sản xuất và kinh doanh nội dung số.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ tháng 4/2018 đến nay, giai đoạn Đài VTC ra mắt và phát triển ứng dụng OTT VTC Now.

Cỡ mẫu khảo sát 100 người xem tại Hà Nội được lựa chọn nhằm phản ánh nhu cầu và đánh giá của công chúng về nội dung số của Đài VTC. Phương pháp phân tích dữ liệu chủ yếu là phân tích định tính kết hợp với thống kê mô tả các số liệu thu thập được.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng sản xuất nội dung số tại Đài VTC còn hạn chế: Trước tháng 4/2018, Đài VTC chủ yếu phân phối lại nội dung truyền hình truyền thống lên các nền tảng số như Youtube, Facebook, OTT mà chưa có sản xuất riêng biệt cho môi trường số. Cộng đồng người dùng phát triển ngẫu nhiên, thiếu quản lý và quy hoạch. Doanh thu chủ yếu đến từ quảng cáo Google Adsense, với tổng doanh thu khoảng 7 tỷ đồng từ 2013 đến 2015, trong đó VTCTube chiếm 75,7%.

2. Ứng dụng OTT VTC Now tạo bước đột phá về sản xuất và phân phối nội dung số: Ra mắt tháng 4/2018, VTC Now nhanh chóng đạt 1 triệu lượt tải trong 4 tháng 6 ngày, đặc biệt nhờ bản quyền ASIAD 2018. Trung bình mỗi ngày có hơn 100.000 người dùng mới tải ứng dụng trong tuần đầu tiên sau khi có bản quyền. CCU (người xem cùng lúc) đạt đỉnh 700 trong trận đấu Olympic Việt Nam – Hàn Quốc.

3. Nguồn thu từ các kênh phân phối đa dạng nhưng chưa tối ưu: Doanh thu từ cấp quyền khai thác nội dung cho các nhà cung cấp OTT năm 2015 đạt khoảng 17,3 tỷ đồng, trong đó Viettel chiếm 46%, VNPT 42%. Doanh thu quảng cáo trên Youtube năm 2015 đạt gần 1,4 tỷ đồng. Tuy nhiên, Đài VTC chưa có chiến lược tổng thể để chuyển đổi cộng đồng người dùng từ các nền tảng như Google/Youtube về hệ sinh thái riêng.

4. So sánh với các Đài truyền hình khác: Đài VTC có lợi thế về công nghệ và số lượng kênh phong phú, nhưng còn thua kém về chiến lược sản xuất nội dung số chuyên biệt và khai thác thị trường so với VTV, HTV. Các Đài này đã có mô hình sản xuất và kinh doanh nội dung số bài bản hơn, tạo ra doanh thu ổn định từ quảng cáo và dịch vụ trả phí.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân hạn chế trong sản xuất nội dung số của Đài VTC xuất phát từ việc thiếu chiến lược phát triển nội dung số riêng biệt, phụ thuộc nhiều vào nội dung truyền hình truyền thống. Việc phân phối nội dung số chủ yếu mang tính sao chép, chưa khai thác tối đa tiềm năng công nghệ và thị trường số. Điều này dẫn đến sự phát triển cộng đồng người dùng không đồng đều, khó kiểm soát và chuyển đổi thành doanh thu bền vững.

So với các nghiên cứu về phát triển nội dung số trong ngành truyền hình, kết quả này phù hợp với thực trạng chung của nhiều Đài truyền hình tại Việt Nam khi bước vào kỷ nguyên số. Tuy nhiên, sự ra đời và phát triển nhanh chóng của ứng dụng VTC Now cho thấy tiềm năng lớn nếu Đài VTC có chiến lược đầu tư bài bản, tập trung vào sản xuất nội dung số đa dạng, hấp dẫn và phù hợp với thị hiếu người dùng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ doanh thu quảng cáo Google Adsense từ các kênh Youtube của Đài VTC, biểu đồ tăng trưởng lượt tải và CCU của ứng dụng VTC Now, bảng so sánh doanh thu và chiến lược sản xuất nội dung số giữa Đài VTC và các Đài truyền hình khác.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng chiến lược sản xuất nội dung số chuyên biệt: Đài VTC cần phát triển các sản phẩm nội dung số độc quyền, phù hợp với đặc điểm và nhu cầu của người dùng trên các nền tảng số. Mục tiêu tăng tỷ lệ nội dung sản xuất riêng cho số lên ít nhất 60% trong vòng 2 năm. Chủ thể thực hiện là Ban Nội dung số phối hợp với các phòng ban sản xuất.

2. Tăng cường quản lý và phát triển cộng đồng người dùng trên nền tảng số: Thiết lập hệ thống quản lý cộng đồng, chuyển đổi người dùng từ các nền tảng như Youtube, Facebook về hệ sinh thái VTC Now để tăng tương tác và doanh thu. Mục tiêu tăng 30% lượng người dùng hoạt động hàng tháng trong 12 tháng tới. Chủ thể thực hiện là Trung tâm Nội dung số và phòng Marketing.

3. Đa dạng hóa nguồn thu từ nội dung số: Áp dụng mô hình kinh doanh hỗn hợp SVOD, TVOD và AVOD để tối ưu hóa doanh thu từ quảng cáo, đăng ký và bán nội dung trả phí. Mục tiêu tăng doanh thu nội dung số lên 50% trong 3 năm. Chủ thể thực hiện là Ban Kinh doanh và Phát triển sản phẩm.

4. Đầu tư nâng cao năng lực sản xuất và công nghệ: Tăng cường đào tạo nhân lực, đầu tư thiết bị sản xuất hiện đại, ứng dụng công nghệ mới như Big Data, AI để cá nhân hóa nội dung và quảng cáo. Mục tiêu hoàn thiện hệ thống sản xuất nội dung số hiện đại trong 24 tháng. Chủ thể thực hiện là Ban Kỹ thuật và Ban Đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và quản lý các Đài truyền hình: Nhận diện các thách thức và cơ hội trong chuyển đổi số, xây dựng chiến lược phát triển nội dung số hiệu quả.

2. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Báo chí – Truyền thông: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về sản xuất nội dung số, kinh tế truyền thông trong kỷ nguyên số.

3. Các doanh nghiệp công nghệ và truyền thông số: Hiểu rõ mô hình kinh doanh nội dung số, xu hướng phát triển và các giải pháp ứng dụng công nghệ trong truyền hình số.

4. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Tham khảo để xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển ngành công nghiệp nội dung số, tạo hành lang pháp lý phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Nội dung số là gì và tại sao quan trọng với truyền hình hiện đại?
   Nội dung số là các sản phẩm thông tin dưới dạng kỹ thuật số như video, âm thanh, hình ảnh được phân phối qua Internet và các nền tảng số. Nó giúp truyền hình mở rộng phạm vi tiếp cận, đa dạng hóa sản phẩm và tăng tương tác với khán giả trong kỷ nguyên số.

2. Đài VTC đã có những bước tiến gì trong sản xuất nội dung số?
   Đài VTC đã phát triển ứng dụng OTT VTC Now, đạt hơn 1 triệu lượt tải trong 4 tháng, đặc biệt nhờ bản quyền ASIAD 2018. Đồng thời, Đài đã khai thác hiệu quả các kênh Youtube, Facebook để phân phối nội dung số.

3. Các mô hình kinh doanh nội dung số phổ biến hiện nay là gì?
   Ba mô hình chính gồm SVOD (đăng ký xem không giới hạn), TVOD (trả tiền theo từng nội dung), và AVOD (miễn phí xem kèm quảng cáo). Đài VTC có thể áp dụng mô hình hỗn hợp để tối ưu doanh thu.

4. Thách thức lớn nhất của Đài VTC trong phát triển nội dung số là gì?
   Thách thức chính là thiếu chiến lược sản xuất nội dung số chuyên biệt, phụ thuộc nhiều vào nội dung truyền hình truyền thống, chưa khai thác tối đa tiềm năng công nghệ và thị trường số.

5. Làm thế nào để tăng doanh thu từ nội dung số?
   Cần đa dạng hóa nguồn thu qua các mô hình kinh doanh, tăng cường quản lý cộng đồng người dùng, đầu tư công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm để thu hút quảng cáo và đăng ký trả phí.

Kết luận

• Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC có vị thế dẫn đầu về công nghệ truyền hình số mặt đất và sở hữu hệ sinh thái nội dung đa dạng nhưng còn hạn chế trong sản xuất nội dung số chuyên biệt.
• Ứng dụng OTT VTC Now là bước đột phá quan trọng, thu hút lượng lớn người dùng và tạo nền tảng phát triển nội dung số đa nền tảng.
• Doanh thu từ quảng cáo và cấp quyền khai thác nội dung số đã có bước tăng trưởng nhưng chưa tối ưu do thiếu chiến lược tổng thể và quản lý cộng đồng người dùng.
• Cần xây dựng chiến lược sản xuất nội dung số chuyên biệt, đa dạng hóa mô hình kinh doanh, tăng cường quản lý cộng đồng và đầu tư công nghệ để phát triển bền vững.
• Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để Đài VTC và các đơn vị truyền hình khác tham khảo, góp phần thúc đẩy ngành công nghiệp nội dung số tại Việt Nam phát triển mạnh mẽ trong tương lai.

Đài VTC nên triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm tới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, cập nhật xu hướng công nghệ và thị trường để duy trì vị thế cạnh tranh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, nội dung chính của Luận văn gồm 3 chƣơng và Kết luận. CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ SẢN XUẤT NỘI DUNG SỐ DƢỚI GÓC NHÌN KINH TẾ TRUYỀN THÔNG 1. Hệ thống khái niệm 1.1 Báo chí - truyền thông a.2 Nội dung số - Dịch vụ nội dung số a. Nội dung số b.

Dịch vụ nội dung số 1. Truyền hình – Truyền hình số a. Truyền hình số 1.4 Kinh tế báo chí 1.5 Kinh tế truyền thông 1.6 Đƣờng lối, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc về phát triển truyền hình số và phát triển ngành công nghiệp nội dung số. Quy trình sản xuất chƣơng trình truyền hình số 7 Luận văn thạc sĩ Báo chí học 1.3 Mô hình kinh doanh sản phẩm truyền thông số TIỂU KẾT CHƢƠNG 1 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG SẢN XUẤT NỘI DUNG SỐ TẠI ĐÀI VTC DƢỚI GÓC NHÌN KINH TẾ TRUYỀN THÔNG 2.

Lƣợc sử Đài Truyền hình VTC 2. Hoạt động sản xuất nội dung số tại Đài VTC 2. Hoạt động kinh doanh sản phẩm nội dung số tại Đài VTC 2. Doanh thu của Hệ thống phân phối nội dung đa phƣơng tiện VTC Now 2.5 So sánh thực trạng sản xuất nội dung tại Đài VTC so với các Đài truyền hình khác 2.6 Đánh giá thành công và hạn chế TIỂU KẾT CHƢƠNG 2 CHƢƠNG 3: VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT NỘI DUNG SỐ CỦA ĐÀI VTC 3.

Vấn đề đặt ra đối với việc sản xuất nội dung số tại Đài VTC 3. Giải pháp khuyến nghị TIỂU KẾT CHƢƠNG 3 KẾT LUẬN TÀI LIỆU THAM KHẢO 8 Luận văn thạc sĩ Báo chí học CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ SẢN XUẤT NỘI DUNG SỐ DƢỚI GÓC NHÌN KINH TẾ TRUYỀN THÔNG 1. Hệ thống khái niệm 1.1 Báo chí – Truyền thông a. Khái niệm báo chí: Báo chí là sản phẩm thông tin về các sự kiện, vấn đề trong đời sống xã hội thể hiện bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, đƣợc sáng tạo, xuất bản định kỳ và phát hành, truyền dẫn tới đông đảo công chúng thông qua các loại hình báo in, báo nói, báo hình, báo điện tử (Luật Báo chí) Hoạt động báo chí là hoạt động sáng tạo tác phẩm báo chí, sản phẩm báo chí, sản phẩm thông tin có tính chất báo chí; cung cấp thông tin và phản hồi thông tin cho báo chí; cải chính thông tin trên báo chí; xuất bản, in, phát hành báo in; truyền dẫn báo điện tử và truyền dẫn, phát sóng báo nói, báo hình.

Báo chí ở Việt Nam là phƣơng tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nƣớc, t chức chính trị - xã hội, t chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, t chức xã hội, t chức xã hội - nghề nghiệp; là diễn đàn của Nhân dân. Khái niệm truyền thông: Truyền thông đƣợc hiểu là quá trình trao đ i thông tin, tƣơng tác thông tin với nhau giữa hai hoặc nhiều ngƣời với nhau tăng cƣờng sự hiểu biết lẫn nhau, thay đ i nhận thức. Khái niệm truyền thông còn đƣợc hiểu là sản phẩm của con ngƣời, là động lực kích thích sự phát triển của xã hội. Ngày nay truyền thông có sức mạnh vô cùng lớn, nó lan tỏa trong cộng đồng rất nhanh chóng.

Từ truyền thông thụ động một chiều, khái niệm truyền thông hiện nay đã mở rộng rất nhiều. Chính nhờ truyền thông mà con ngƣời đƣợc gắn kết với nhau, tất cả mọi ngƣời trên thế giới thông qua báo chí, mạng xã hội … 9 Luận văn thạc sĩ Báo chí học 1.2 Nội dung số - Dịch vụ nội dung số a. Nội dung số Theo Liên minh viễn thông thế giới (ITU), khái niệm nội dung số hiện nay rất rộng lớn, bao gồm tất cả các hình thức text (chữ), đồ họa, hình ảnh, nhạc, video, streamlive và thực tế ảo, thực tế tăng cường và tất cả nội dung này được phân phối bởi tất cả người dùng Internet cũng như các tổ chức, doanh nghiệp. Nội dung số là tất cả những sản phẩm nội dung đƣợc phân phối kỹ thuật số.

Đó là âm nhạc, thông tin, hình ảnh, video … đƣợc tải hoặc phân phối trên các phƣơng tiện điện tử. Còn nội dung số bản địa có thể đƣợc chia thành 3 loại, gồm nội dung do chính phủ phân phối, nội dung thƣơng mại và nội dung do ngƣời dùng tạo ra. Theo Bộ Thông tin và Truyền thông: công nghệ nội dung số giao thoa giữa 3 lĩnh vực: công nghệ thông tin, viễn thông và ngành sản xuất nội dung… [1] Một cách nói khác: Công nghệ nội dung số đơn giản là nội dung cộng với công nghệ số” [4] Các sản phẩm, dịch vụ nội dung số n i bật gồm: báo điện tử, mạng xã hội, truyền hình số, đào tạo trực tuyến, y tế trực tuyến, game trực tuyến, âm nhạc số, nội dung cho các mạng di động, quảng cáo số, thƣơng mại điện tử, dịch vụ công trực tuyến… Các sản phẩm đƣợc tạo ra nhằm đáp ứng các nhu cầu về nghe, nhìn, trao đ i thông tin dƣới dạng kỹ thuật số. Hệ sinh thái nội dung số (nguồn: Internet) 10 Luận văn thạc sĩ Báo chí học b.

Dịch vụ nội dung số Đƣợc định nghĩa tại Khoản 12 Điều 3 Nghị định 71/2007/NĐ- CP Hướng dẫn Luật công nghệ thông tin về công nghiệp công nghệ thông tin nhƣ sau: “Dịch vụ nội dung thông tin số là dịch vụ được cung cấp trên môi trường mạng hoạt động trực tiếp hỗ trợ, phục vụ việc sản xuất, khai thác, phát hành, nâng cấp, bảo hành, bảo trì sản phẩm nội dung thông tin số và các hoạt động tương tự khác liên quan đến nội dung thông tin số” Theo quy định pháp luật hiện hành, các dịch vụ nội dung thông tin số hiện nay bao gồm: i) Dịch vụ phân phối, phát hành sản phẩm nội dung thông tin số; ii) Dịch vụ nhập, cập nhật, tìm kiếm, lƣu trữ và xử lý dữ liệu số; iii) Dịch vụ quản trị, duy trì, bảo dƣỡng, bảo hành các sản phẩm nội dung thông tin số; iiii) Dịch vụ chỉnh sửa, b sung tính năng, bản địa hóa các sản phẩm nội dung thông tin số; iiiii) Dịch vụ đào tạo từ xa; dịch vụ khám, chữa bệnh từ xa; dịch vụ truyền thông đƣợc cung cấp trên môi trƣờng mạng; iiiiii) Các dịch vụ nội dung thông tin số khác. Theo thống kê, tại Việt Nam có khoảng 4.500 doanh nghiệp và hơn 70.000 lao động hoạt động trong ngành công nghiệp nội dung số. Tốc độ tăng trƣởng hàng năm lên tới trên 20%/năm. Các đơn vị đặt viên gạch nền móng cho ngành công nghiệp nội dung số là các công ty truyền thông, công nghệ nhƣ VTC, VNG, VCCorp… Gần đây có sự tham gia tích cực của nhà mạng và nhà sản xuất nội dung số.

Đối với nhà mạng, khi xây dựng nền tảng băng thông rộng 4G/5G thì trƣớc tiên phải có sản phẩm nghiệp vụ để tối ƣu hóa việc sử dụng, đầu tƣ của công nghệ, từ đó có thể nhanh chóng thu hồi vốn và tạo ra hiệu quả kinh doanh. Đối với nhà sản xuất nội dung số, không đơn 11 Luận văn thạc sĩ Báo chí học thuần chỉ là các đơn vị tham gia trong lĩnh vực truyền hình mà còn có sự tham gia của các đơn vị sản xuất nội dung khác nhƣ sản xuất game. Ngành công nghiệp nội dung số trên thế giới có tốc độ tăng trƣởng rất nhanh với 1,7 nghìn tỷ USD vào năm 2014, trong đó Châu Á - Thái Bình Dƣơng là khu vực có doanh số tăng mạnh nhất. Tại Việt Nam, doanh thu nội dung số năm 2016 là khoảng 1,5 tỷ USD.

Đặc biệt, nội dung video c ng có độ tăng trƣởng lớn. Tốc độ tăng trƣởng của video trên thiết bị di động trên thế giới hiện tại là 55%/năm; mạng xã hội là 41%/năm. T ng thời gian sử dụng điện thoại thông minh xem video của giới trẻ vào năm 2016 là 71% (tăng 150% so với 2015). Trung bình, một ngƣời dùng Internet tại Việt Nam sử dụng 2,5 giờ mỗi ngày để xem video trực tuyến.

Truyền hình – Truyền hình số a. Truyền hình: Một số khái niệm Truyền hình:  Television là từ ghép, trong tiếng La Tinh: tele” có nghĩa là xa” còn vision” là nhìn”, nhƣ vậy sự kết hợp của nó cho thấy nghĩa: nhìn từ xa. Truyền hình ra đời đánh dấu mốc quan trọng khi mong muốn nhìn đƣợc từ xa” của con ngƣời trở thành hiện thực. [9] Trên phƣơng diện kỹ thuật thì truyền hình là quá trình biến đồi từ năng lƣợng ánh sáng tác động qua ống kính máy thu hình thành năng lƣợng điện, nguồn tín hiệu điện tử đƣợc phát sóng truyền đến máy thu hình và lại biến đ i thành năng lƣợng ánh sáng tác động vào thị giác, ngƣời xem nhận đƣợc hình ảnh.

Về mặt nội dung: Truyền hình là loại hình truyền thông mà thông điệp đƣợc truyền trong không gian tích hợp cả hình ảnh và âm thanh tạo cho ngƣời xem cảm giác sống động của hiện thực cuộc sống  Truyền hình, hay còn đƣợc gọi là TV (Tivi) hay vô tuyến truyền hình (truyền hình không dây), máy thu hình, máy phát hình, là hệ thống điện 12 Luận văn thạc sĩ Báo chí học tử viễn thông có khả năng thu nhận tín hiệu sóng và tín hiệu vô tuyến hoặc hữu tuyến để chuyển thành hình ảnh và âm thanh (truyền thanh truyền hình) và là một loại máy phát hình truyền tải nội dung chủ yếu bằng hình ảnh sống động và âm thanh kèm theo. Máy truyền hình là máy nhận những tín hiệu đó và phát ra hình ảnh thông qua màn hình. [9] Tác phẩm truyền hình hay Tác phẩm báo chí truyền hình Là cách gọi từng sản phẩm báo chí đơn lẻ đƣợc thực hiện bởi cá nhân hoặc nhóm tác giả. Tác phẩm báo chí truyền hình phải đảm bảo sự hoàn thiện về nội dung và hình thức, có chủ thể sáng tạo (tác giả).

Ví dụ, tác phẩm phóng sự, ký sự, phim tài liệu… Quá trình phát triển của báo chí truyền hình đã hình thành hệ thống thể loại, ở đó mối quan hệ giữa nội dung và hình thức tác phẩm đã trở thành nguyên tắc giúp những ngƣời làm truyền hình tiếp cận kỹ năng sáng tạo một cách khoa học. Ví dụ, khi làm tin tiêu chí nhanh, ngắn gọn, chính xác đƣợc đặt lên hàng đầu. Tác phẩm báo chí truyền hình thƣờng đƣợc sản xuất và phát sóng định kỳ trong các chƣơng trình truyền hình. Mỗi loại chƣơng trình có nhiều cách đƣa thông tin, các tác phẩm đơn lẻ là một bộ phận kết cấu thành t ng thể nội dung thông tin.

Chƣơng trình truyền hình TV Show” là một dạng nội dung đƣợc phát sóng trên truyền hình.