Chương 1: Một số vấn đề về phát thanh và phát thanh trực tiếp Chương 2: Thực trạng chương trình phát thanh trực tiếp “60 phút- Bạn và tôi” của Đài Phát thanh truyền hình Đà Nẵng Chương 3: Giải pháp tiếp tục nâng cao chất lượng Chương trình phát thanh trực tiếp ở Đài Phát thanh Truyền hình Đà Nẵng. SVTH: Nguyễn Thị Thương 4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thanh Hằng PHẦN NỘI DUNG MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ PHÁT THANH VÀ PHÁT THANH TRỰC TIẾP 1. Một số vấn đề về phát thanh 1. Qúa trình phát triển của phát thanh Công nghiệp hóa trong thế kỉ XIX thúc đẩy các nghành kĩ thuật phát triển đã tạo cơ sở vật chất cho sự đổi mới kĩ thuật truyền thông đại chúng.
Vào thế kỉ XIX, sự thay đổi lớn lao về nhận thức là truyền thông phát triển nhờ kĩ thuật không ngừng được nâng cao. Chính vì thế, sự ra đời của truyền tin không cần dây dẫn hay có thể nói cách khác là có thể truyền ngay lập tức lên không trung các bức thông điệp, vốn là ý tưởng của Ambrose Fleming, vốn cố khoa học của nhà bác học Marconi, một nhà phát minh người Italia. Rồi những năm sau đó không ít nhà khoa học có tên tuổi xuất hiện như Faraday, rồi Maxwell đạt được từ năm 1832 trở về sau cho phép ý tưởng trên dưới góc độ lí thuyết có khả năng trở thành hiện thực. Năm 1875, Alexander Graham Bell trong khi đang chế tạo ra một thiết bị điện tín hiệu ra âm thanh đa tình cờ phát hiện ra bí quyết truyền tiếng nói qua điện.
Năm 1887, Rudoljj Hertz, nhà vật lý học người Đức đã thí nghiệm và chứng minh rằng sự biến đổi nhanh chóng của dòng điện có thể bảo vệ được trong không trung theo dạng của sóng radio, tương tự như kiểu của ánh sáng và nhiệt. Những phát minh về “ diode”, “triode” đã đặt những viên gạch cơ bản cho sự ra đời của điện thoại, radio và truyền hình. Năm 1895, nhà vật lí người Nga A. Popov đã phát minh ra ăng ten vô tuyến điện và ngày 7 tháng 5 năm đó ông giới thiệu máy thu sóng đầu tiên tại hội nghị vật lý và hóa học tại Saint Peterbourg.
Cũng vào thời điểm này nhà bác học Ý Marconi tiến hành thí nghiệm truyền tính hiệu vô tuyến đầu tiên với khoảng cách SVTH: Nguyễn Thị Thương 5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thanh Hằng 400m, rồi 2. Ông nhận được giải nobel về vật lý cho những đóng góp trong việc phát triển hệ thống điện báo vô tuyến của mình. Cho đến đầu thế kỉ 20, mặc dù điện tín đã được sử dụng rộng rãi nhưng không ai nghĩ đến việc dùng nó như một phương tiện truyền thông cho công chúng. Một giáo sư người Mĩ của trường đại học Pittsbufgh tên là Ronald Fessenden đã chứng minh điều đó có thể thực hiện được bằng thiết bị vô tuyến điện.
Năm 1906, Lee De Forest phát minh ra ống chân không thì tương lai của radio mới được đảm bảo. Trong lúc tìm cách chế tạo một máy thu tín hiệu sóng vô tuyến điện, ông đã phát minh ra triode – một chi tiết kĩ thuật cho phép điều khiển dòng điện từ và biến đổi cường độ của nó theo ý muốn. Đây là nhân tố cơ bản tạo bước ngoặt cho sự ra đời của phát thanh. Năm 1907 ông dùng máy gi âm của công ty máy quay đĩa Columbia để phát các buổi hòa nhạc đến những người say mê máy thu thanh.
Ngày 13/1/1910 là một mốc nữa trong lịch sử phát thanh radio khi tiếng hát của giọng nam cao nổi tiếng thế giới Enrico Caruso đã được ghi âm tại thành phố New York. Năm này cũng là năm David Samoff làm cho công ty Mareconi trở nên nổi tiếng vì đã chuyển đến công chúng những tin tức từ nơi xảy nạn đắm tàu Titanic. Ông đã thông tin cho công chúng về những diễn biến của thảm họa này trong suốt ba ngày đêm. Năm 1916, tờ báo “ người Mỹ” ở New York đã lập cho De Forest – “cha đẻ của nghành phát thanh” có thể công bố kết quả bầu cử tổng thống giữa Wilson và Hughes cho một số người say mê phát thanh.
Phát thanh ra đời đem lại sự hứng khởi cho đông dảo công chúng về một phương tiện truyền thông mới không những nhanh nhạy, hiệu quả mà còn hấp dẫn, kích thích sự hiếu kì của người nghe bởi phương thức truyền thông rất sinh động. Năm 1919, các đài phát thanh tư nhân bị cấm hoạt động cho dù một số SVTH: Nguyễn Thị Thương 6 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thanh Hằng người đã nhận ra một thị trường người nghe rộng lớn tiềm ẩn trong công chúng. Năm 1922, các “hộp chơi nhạc” được sản xuất hàng loạt và được sử dụng trong các phòng khách hoặc phòng đọc của các gia đình. Chỉ trong năm đầu tiên, số doanh thu của phát minh mới này đã lên đến 11.
Cũng năm 1919, ba công ty truyền thông và sản xuất điện lớn là Westinghouse, General Elestric, và American Telephone &Telegraph (AT & T) đã chung nhau giấy đăng kí kinh doanh và lập nên tập đoàn phát thanh Mỹ (RCA) Samoff được chỉ định làm giám đốc thương mại của tập đoàn này. Làn sóng người say mê phát thanh lan khắp Bắc Mỹ và Châu Âu. Từ năm 1922 đến 1930, radio và báo in có sự cạnh tranh,ganh đua quyết liệt. Những năm 1930 – 1940 được coi là thời đại hoàng kim của radio.
Năm 1924, một thống kê cho biết có khoảng 10 triệu người Mỹ nghe kết quả bầu cử Tổng thống qua đài.000 giấy phép cấp cho công dân được quyền mua đài thu than. Trong khi ở Anh là 6.000 và ở Pháp là 1. Sáu năm sau, năm 1939 con số này là 13.000 máy thu thanh ở Đức ( tăng 217%), 8. Tính hiệu quả của radio một lần nữa được chứng minh trong chiến tranh thế giới thứ hai.
Không một lực lượng nào không dùng phát thanh làm phương tiện cho mục đích, tôn chỉ và tập hợp lực lượng quần chúng, truyền phát mệnh lệnh quân sự hay tiến hành hoạt động binh vận,…Đầu thập kỉ 40 mới có khoảng 20.000 máy thu hình ở Anh, 10.000 máy ở Mỹ và chưa đầy 200 máy ở Pháp. Vào năm 1945 khi ủy ban truyền thông liên bang Mỹ bắt đầu cấp lại giấy phép cho các đài phát thanh trong thời bình, 909 đài AM thương mại đã được phép hoạt động, 16 tháng sau có khoảng 600 đài mới và số cộng đồng có đài phát thanh tắng lên gấp đôi.086 đài phát thanh AM với SVTH: Nguyễn Thị Thương 7 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thanh Hằng khoảng 80 triệu máy thu thanh. Kĩ thuật phát thanh phát triển có tính chất thử nghiệm vào năm 1936. AM là kĩ thuật điều biên được áp dụng trong phát thanh sóng dài và sóng ngắn còn FM là kĩ thuật điều tần được áp dụng trong phát thanh sóng cực ngắn.
Đài phát thanh có công suất lớn hơn, có độ phủ sóng rộng hơn so với đài FM, nhưng phát thanh FM tiến bộ hơn. Hiện nay, FM có vị trí áp đảo so với đài AM vốn trước đây là anh lớn của mình. Phát thanh tiếp tục khẳng định vị trí không thể thiếu được của mình trong xã hội hiện đại. Năm 1994, ước tính có khoảng 1 tỷ chiếc máy thu thanh ở các nước đang phát triển.
Nhiều nước cư 10 hộ gia đình thì có 9 máy thu thanh. Cùng với sự phát triển của thương mại, phát thanh luôn phát triển.800 đài phát thanh thương mại phủ sóng khắp thế giới. Ở Mỹ có tới 500 triệu máy thu thanh, trên 99% hộ có trung bìn 5 - 6 chiếc radio mỗi hộ. Trên 95% xe hơi có radio.
Còn ở Pháp 99% người Pháp có ít nhất một máy thu thanh. Song trong xã hội phát triển và bùng nổ công nghệ thông tin, bởi buổi đầu khi truyền hình xuất hiện, phát thanh đã đứng trước một cuộc cạnh tranh gay gắt và thập kỉ 80 khi báo chí Internet ra đời thì phát thanh đứng trước bài toán hóc búa đòi hỏi phải đổi mới và đổi mới hơn nữa. Những hướng đi mới của phát thanh hiện đại 1. Phát thanh số Nếu trong lịch sử phát triển gần trọn một thế kỉ qua, công nghệ phát thanh chỉ dừng lại ở kĩ thuật dạng analog thì chỉ trong nửa đầu của thập kỉ 90 của thế kỉ 20, kĩ thuật số (digital) với các phương pháp mã hóa đã tạo ra một cuộc cách mạng công nghệ phát thanh đó là phát thanh số (viết tắt là DAB) hay đôi khi còn được gọi là DAR.
Phát thanh số là giải pháp kĩ thuật tổng thể để truyền tín hiệu SVTH: Nguyễn Thị Thương 8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Phan Thanh Hằng dưới dạng số từ studio tới máy phát và sau đó từ ăng ten đến các máy thu vô tuyến điện dân dụng. Phát thanh số là công nghệ hứa hẹn cho phép truyền các chương trình phát thanh không nhiễu và có chất lượng âm thanh trong vắt không thua kém đĩa CD tới thính giả dù ở bất cứ nơi đâu. Máy thu phát thanh số trở nên đa phương tiện giúp người tiếp nhận nhiều loại thông tin khác nhau. Phát thanh số khắc phục được các nhược điểm cơ bản của phát thanh AM, FM như: nhiễu, méo trong truyền sóng, giao thoa và đặc biệt giải quyết được vấn đề chật chội của dãy tần số.
Phát thanh số có thể gọi là phát thanh độ rõ cao tương tự như truyền hình độ nét cao. Hiện nay, trên thế giới có khoảng 40 quốc gia và khu vực phát thử và phát thường xuyên DAB. Tiêu biểu là ở Đức phát thanh kĩ thuật số bao phủ được 36% dân số với 120 chương trình ra phát tới 6000 máy thu kĩ thuật số. Ở Anh , vào năm 1999 số giờ thính giả nghe phát thnah số hàng tuần lên đến hơn 800 triệu giờ.
Đài Smart Radio của Singapore là đài phát thanh đầu tiên ở châu Á hoàn thành áp dụng kĩ thuật mới mẻ này. Trung quốc, Hồng Kông cũng đang thử nghiệm và sử dụng các tiêu chuẩn phát thanh số khác nhau trong đó tiêu biểu: Tiêu chuẩn EUREKA – 147 : Tiêu chuẩn này được hiệp viễn thông quốc tế (ITU) nhất trí thông qua và được các nước châu Âu , Canada, Nhật Bản chấp nhận sử dụng, tiêu chuẩn này đòi hỏi được phân định một phổ tần mới và không có sự phân biệt giữa AM và FM, cung cấp chất lượng âm thanh hoàn hảo tới từng nhà, từng phương tiện giao thông lưu động, không có nhiễu nhiều đường và nhiều che chắn.