Nghiên Cứu Quy Trình Bảo Dưỡng Và Sửa Chữa Hệ Thống Phanh Xe KIA MORNING 2.0

Hệ thống phanh là một trong những bộ phận quan trọng nhất của xe ô tô, đảm bảo an toàn cho người lái và hành… 72 trang · Trường Đại Học Lâm Nghiệp · 2020.

• Tác giả: Hoàng Văn Cảnh
• Người hướng dẫn: TS. Trần Công Chi
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Công Nghệ Kỹ Thuật Ô Tô
• Đề tài: Nghiên Cứu Quy Trình Bảo Dưỡng Hệ Thống Phanh Xe KIA MORNING 2.0
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình phát triển công nghệ ô tô
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.1.2. Tại Việt Nam
• 1.2. Tổng quan về hệ thống phanh xe ô tô
• 1.3. Nhiệm vụ, chức năng và yêu cầu của hệ thống phanh
• 1.4. Tiêu chuẩn về phanh ô tô
• 1.5. Sơ đồ nguyên lý làm việc của hệ thống phanh dẫn động ABS
• 1.6. Các dạng hư hỏng của phanh
• 1.7. Các biểu hiện ô tô khi hư hỏng hệ thống phanh
• 1.8. Những quy định về công tác chuẩn đoán, bảo dưỡng phanh
• 1.9. Khái niệm về chuẩn đoán kỹ thuật
• 1.10. Khái niệm về bảo dưỡng kỹ thuật
• 1.11. Những văn bản và quy định pháp luật về công tác chuẩn đoán bảo dưỡng kỹ thuật
• 1.12. Mục tiêu, đối tượng, nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu
• 1.12.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.12.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.12.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.12.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: HỆ THỐNG PHANH TRÊN Ô TÔ KIA MORNING 2
• 2.1. Giới thiệu tổng quan xe KIA MORNING 2
• 2.2. Hệ thống phanh ABS dùng trên xe KIA MORNING 2
• 2.2.1. Đặc điểm cấu tạo
• 2.2.2. Nguyên lý hoạt động
• 2.3. Một số hư hỏng thường gặp trên hệ thống ABS
• 2.3.1. Mã lỗi hư hỏng trên hệ thống phanh ABS
• 2.3.2. Hư hỏng khi lực phanh của hệ thống phanh thiếu
• 2.3.3. Phanh có những tiếng kêu phát ra
• 2.3.4. Hiện tượng má phanh nhao về một phía
• 2.3.5. Hành trình tự do của bàn đạp phanh nhỏ
• 2.3.6. Bàn đạp phanh bị giật
• 2.3.7. Cơ cấu phanh bị bó cứng
• 2.3.8. Hệ thống phanh không làm việc hoặc đạp phanh nặng
• 2.3.9. Phanh nhưng không hiệu quả (không ăn)
• 2.3.10. Chân phanh kêu hoặc giật
• 3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG QUY TRÌNH BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG PHANH XE KIA MORNING 2
• 3.1. Kiểm tra hệ thống ABS trên xe bằng hệ thống chẩn đoán
• 3.1.1. Chức năng kiểm tra ban đầu
• 3.2. Quy trình bảo dưỡng hệ thống phanh ABS trên xe KIA MORNING 2
• 3.2.1. Quy trình cho bảo dưỡng
• 3.2.2. Một số công việc kiểm tra bảo dưỡng điển hình
• 3.3. Sửa chữa khắc phục hư hỏng một số chi tiết bộ phận chính
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy trình bảo dưỡng hệ thống phanh xe KIA MORNING 2

Hệ thống phanh là một trong những bộ phận quan trọng nhất của xe ô tô, đảm bảo an toàn cho người lái và hành khách. Quy trình bảo dưỡng hệ thống phanh xe KIA MORNING 2.0 không chỉ giúp duy trì hiệu suất phanh mà còn kéo dài tuổi thọ của các bộ phận liên quan. Việc bảo dưỡng định kỳ giúp phát hiện sớm các hư hỏng, từ đó có biện pháp khắc phục kịp thời.

1.1. Nguyên lý hoạt động của hệ thống phanh xe KIA MORNING

Hệ thống phanh xe KIA MORNING hoạt động dựa trên nguyên lý tạo ra lực ma sát giữa má phanh và đĩa phanh. Khi người lái đạp phanh, lực tác động lên bàn đạp được truyền qua hệ thống dẫn động đến các bộ phận phanh, tạo ra lực phanh cần thiết để giảm tốc độ hoặc dừng xe.

1.2. Các loại phanh trên xe ô tô KIA MORNING

Xe KIA MORNING sử dụng nhiều loại phanh khác nhau, bao gồm phanh đĩa và phanh tang trống. Mỗi loại phanh có ưu điểm riêng, nhưng đều phải đảm bảo hiệu suất phanh cao và độ bền trong suốt quá trình sử dụng.

II. Vấn đề và thách thức trong bảo dưỡng hệ thống phanh

Bảo dưỡng hệ thống phanh không chỉ đơn thuần là thay thế các bộ phận hư hỏng mà còn phải đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu thiết bị chuyên dụng, tay nghề kỹ thuật viên chưa cao, và sự thiếu hiểu biết của người sử dụng về quy trình bảo dưỡng có thể dẫn đến những rủi ro nghiêm trọng.

2.1. Những hư hỏng thường gặp của hệ thống phanh

Hệ thống phanh có thể gặp phải nhiều hư hỏng như mòn má phanh, rò rỉ dầu phanh, hoặc hỏng hóc các bộ phận dẫn động. Những hư hỏng này nếu không được phát hiện và khắc phục kịp thời sẽ ảnh hưởng đến hiệu suất phanh.

2.2. Tác động của việc bảo dưỡng không đúng cách

Việc bảo dưỡng không đúng cách có thể dẫn đến tình trạng phanh không hiệu quả, gây nguy hiểm cho người lái và hành khách. Các lỗi thường gặp bao gồm lắp đặt sai các bộ phận, không thay dầu phanh đúng định kỳ, và không kiểm tra các bộ phận liên quan.

III. Phương pháp bảo dưỡng hệ thống phanh xe KIA MORNING 2

Để đảm bảo hệ thống phanh hoạt động hiệu quả, cần thực hiện các phương pháp bảo dưỡng định kỳ. Các bước này bao gồm kiểm tra, thay thế và điều chỉnh các bộ phận của hệ thống phanh theo đúng quy trình kỹ thuật.

3.1. Quy trình kiểm tra hệ thống phanh

Quy trình kiểm tra hệ thống phanh bao gồm việc kiểm tra độ mòn của má phanh, kiểm tra áp suất dầu phanh, và kiểm tra các bộ phận dẫn động. Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề và đảm bảo an toàn khi lái xe.

3.2. Cách thay má phanh đúng cách

Thay má phanh là một trong những công việc bảo dưỡng quan trọng. Cần thực hiện đúng quy trình để đảm bảo má phanh được lắp đặt chính xác, từ đó nâng cao hiệu suất phanh và kéo dài tuổi thọ của hệ thống.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bảo dưỡng phanh

Nghiên cứu quy trình bảo dưỡng hệ thống phanh xe KIA MORNING 2.0 đã chỉ ra rằng việc thực hiện bảo dưỡng định kỳ không chỉ giúp nâng cao hiệu suất phanh mà còn giảm thiểu chi phí sửa chữa lớn trong tương lai. Các trung tâm bảo dưỡng cần áp dụng các phương pháp hiện đại để nâng cao chất lượng dịch vụ.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Các nghiên cứu cho thấy rằng xe được bảo dưỡng định kỳ có hiệu suất phanh tốt hơn và ít gặp sự cố hơn so với xe không được bảo dưỡng. Điều này chứng tỏ tầm quan trọng của việc bảo dưỡng hệ thống phanh.

4.2. Ứng dụng công nghệ trong bảo dưỡng phanh

Việc ứng dụng công nghệ mới trong bảo dưỡng hệ thống phanh như sử dụng thiết bị chẩn đoán hiện đại giúp phát hiện nhanh chóng các vấn đề, từ đó nâng cao hiệu quả bảo dưỡng và sửa chữa.

V. Kết luận và tương lai của quy trình bảo dưỡng hệ thống phanh

Quy trình bảo dưỡng hệ thống phanh xe KIA MORNING 2.0 cần được thực hiện một cách nghiêm túc và chuyên nghiệp. Tương lai của ngành công nghiệp ô tô sẽ phụ thuộc vào việc áp dụng các công nghệ mới và nâng cao tay nghề của kỹ thuật viên trong lĩnh vực bảo dưỡng.

5.1. Tầm quan trọng của bảo dưỡng định kỳ

Bảo dưỡng định kỳ không chỉ giúp duy trì hiệu suất phanh mà còn đảm bảo an toàn cho người lái và hành khách. Việc này cần được thực hiện thường xuyên và đúng quy trình.

5.2. Xu hướng phát triển trong bảo dưỡng ô tô

Ngành công nghiệp ô tô đang chuyển mình với sự phát triển của công nghệ. Các phương pháp bảo dưỡng hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro trong quá trình sử dụng xe.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong giai đoạn công nghiệp hóa và hiện đại hóa, nhu cầu sử dụng phương tiện cơ giới phục vụ đời sống và vận tải tại Việt Nam ngày càng gia tăng. Hàng năm, nguồn ngân sách quốc gia phải chi trả hàng trăm tỷ đồng để nhập khẩu ô tô nguyên chiếc, trong khi nguồn thu từ xuất khẩu nông sản của 70% dân số lao động trong ngành nông nghiệp còn khiêm tốn. Trước bối cảnh đó, Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách ưu đãi về đầu tư, thuế và tín dụng nhằm khuyến khích sản xuất trong nước, từng bước thay thế nhập khẩu và hướng tới xuất khẩu. Cùng với sự gia tăng nhanh chóng của số lượng ô tô lưu hành, nhu cầu bảo dưỡng, sửa chữa và nâng cao chất lượng hoạt động kỹ thuật của phương tiện trở nên cấp thiết. Tuy nhiên, phần lớn các cơ sở dịch vụ sửa chữa hiện nay có quy mô nhỏ lẻ, tập trung chủ yếu tại các đô thị lớn, trang thiết bị chuyên dụng còn thiếu thốn và quy trình kỹ thuật phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm của kỹ thuật viên.

Hệ thống phanh là một trong những cụm chi tiết quan trọng nhất trên ô tô, giữ vai trò quyết định đến tính an toàn chuyển động ở tốc độ cao, cho phép người lái giảm tốc độ, dừng hẳn phương tiện hoặc giữ xe đỗ cố định trên dốc. Nhằm chuẩn hóa các thao tác kỹ thuật, đề tài khóa luận tập trung giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1. Nắm vững các dạng hư hỏng, quá trình kiểm tra, đánh giá tình trạng kỹ thuật của các thông số chính và thông số kết cấu của hệ thống phanh xe ô tô.
2. Xây dựng quy trình bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống phanh trên dòng xe Kia Morning 2.0 bảo đảm các yêu cầu kỹ thuật cơ bản.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của khóa luận:

• Đối tượng nghiên cứu: Quy trình bảo dưỡng, sửa chữa các bộ phận thuộc hệ thống phanh ô tô Kia Morning 2.0.
• Phạm vi nghiên cứu: Các cơ cấu, cụm chi tiết của hệ thống phanh được thực hành bảo dưỡng và sửa chữa thực tế trong không gian xưởng thực hành ô tô.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống cơ sở lý thuyết động lực học phanh ô tô, các quy chuẩn an toàn kỹ thuật phương tiện cơ giới đường bộ và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Việt Nam:

• Khung lý thuyết động lực học phanh: Phân tích mô men phanh, mô men bám và gia tốc chậm dần của bánh xe qua phương trình cân bằng mô men quanh trục quay: $M_p - M_\varphi = J_b \frac{d\omega_b}{dt}$, trong đó $M_p$ là mô men phanh do cơ cấu phanh tạo ra, $M_\varphi$ là mô men bám của bánh xe với mặt đường, $J_b$ là mô men quán tính bánh xe, và $\omega_b$ là tốc độ góc bánh xe. Gia tốc chậm dần của bánh xe được biểu diễn qua công thức $\varepsilon_b = \frac{M_p - M_\varphi}{J_b}$. Chu trình điều khiển áp suất dầu phanh của hệ thống chống bó cứng bánh xe (ABS) duy trì hệ số trượt trong vùng tối ưu từ 10% đến 30%.
• Văn bản pháp luật và tiêu chuẩn kỹ thuật: Tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới đường bộ năm 2001 (Bộ Giao thông Vận tải); Quyết định số 992/2003/QĐ-BGTVT quy định về chẩn đoán và bảo dưỡng kỹ thuật ô tô; Thông tư số 10/2009/TT-BGTVT; Thông tư số 31/2011/TT-BGTVT; Thông tư số 56/2012/TT-BGTVT; Thông tư số 59/2013/TT-BGTVT; Thông tư số 53/2014/TT-BGTVT về bảo dưỡng, sửa chữa xe cơ giới; Nghị định số 63/2016/NĐ-CP và Thông tư số 51/2016/TT-BGTVT; Nghị định số 116/2017/NĐ-CP.
• Phương pháp nghiên cứu: Tác giả kết hợp hai phương pháp chính:
  1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tổng hợp lý thuyết chuyên ngành cơ khí ô tô, tài liệu hướng dẫn kỹ thuật của nhà sản xuất Kia và các quy chuẩn ngành để thiết lập cơ sở lý luận.
  2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Trực tiếp tháo lắp, kiểm tra, đo đạc và thao tác kỹ thuật trên hệ thống phanh của xe Kia Morning 2.0 tại xưởng thực hành để hoàn thiện các bước công nghệ trong quy trình.
• Nguồn dữ liệu: Báo cáo thị trường ô tô toàn cầu từ JATO Dynamics (2018); Số liệu thống kê nhập khẩu và đăng ký phương tiện từ Tổng cục Hải quan Việt Nam (2019); Hồ sơ kỹ thuật và thông số kết cấu của dòng xe Kia Morning thế hệ thứ ba.

Tiêu chí đánh giá hiệu quả phanh (Thử trên đường ở 30 km/h)	Nhóm 1: Ô tô con đến 09 chỗ	Nhóm 2: Ô tô tải $\le$ 8.000 kg, ô tô khách > 9 chỗ (chiều dài $\le$ 7,5 m)	Nhóm 3: Ô tô tải > 8.000 kg, ô tô khách > 9 chỗ (chiều dài > 7,5 m)
Quãng đường phanh tối đa ($S_p$)	Không lớn hơn 7,2 m	Không lớn hơn 9,5 m	Không lớn hơn 11,0 m
Gia tốc chậm dần lớn nhất ($J_p\text{ max}$)	Không nhỏ hơn 5,8 $\text{m/s}^2$	Không nhỏ hơn 5,0 $\text{m/s}^2$	Không nhỏ hơn 4,2 $\text{m/s}^2$

Nội dung chính theo từng chương

Chương I. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

Chương I phân tích toàn diện ngành công nghiệp ô tô toàn cầu và Việt Nam. Theo thống kê của JATO Dynamics, năm 2018 toàn cầu tiêu thụ 86,05 triệu xe (tăng 2,4% so với 2017). Tại Việt Nam, giai đoạn 2012-2018 tốc độ tiêu thụ tăng bình quân 7,1%/năm; đến năm 2019, cả nước có 358 doanh nghiệp sản xuất và phụ tùng liên quan đến ô tô, đáp ứng khoảng 70% nhu cầu xe dưới 9 chỗ trong nước.

Về mặt kỹ thuật, chương tổng kết các yêu cầu của hệ thống phanh gồm độ tin cậy, hiệu quả phanh cao, phân bố lực phanh hợp lý (sai lệch giữa hai bánh trên cùng một cầu không vượt quá 15%) và khả năng thoát nhiệt. Chương trình bày chi tiết bốn loại phanh: phanh làm việc (phanh chân), phanh dự trữ, phanh dừng (phanh tay, giữ xe trên dốc không nhỏ hơn 20% hoặc 25% tùy chế độ thử) và phanh chậm dần (áp dụng cho xe tải trên 12 tấn, xe khách trên 5 tấn).

Chương cũng hệ thống hóa các dạng hư hỏng cơ bản của cơ cấu phanh (mòn không đều, tróc đinh tán/keo dán, biến dạng tang trống, dính dầu mỡ hoặc nước làm giảm ma sát, bó kẹt cơ cấu) và dẫn động điều khiển (thiếu dầu, lọt khí, hỏng phớt cuppen, cào xước lòng xylanh, rò rỉ đường ống). Khái niệm chẩn đoán kỹ thuật theo Quyết định 992/2003/QĐ-BGTVT được phân tích cùng ba điều kiện của một thông số chẩn đoán: tính đồng tính, mở rộng vùng biến đổi và tính dễ đo đạc. Đồng thời, các quy định pháp luật như Thông tư 53/2014/TT-BGTVT xác định rõ thời hạn bảo hành tối thiểu sau bảo dưỡng, sửa chữa là 02 tháng hoặc 1.500 km vận hành.

Chương II. Hệ thống phanh trên ô tô Kia Morning 2.0

Chương II đi sâu vào phân tích đặc tính kỹ thuật, kết cấu và nguyên lý hoạt động của hệ thống phanh trên dòng xe Kia Morning 2.0 (Kia Picanto thế hệ thứ ba trang bị động cơ Kappa 1.25L).

Thông số kỹ thuật của xe Kia Morning 2.0	Giá trị kỹ thuật
Kích thước bao xe (Dài $\times$ Rộng $\times$ Cao)	3.595 $\times$ 1.490 mm
Chiều dài cơ sở	2.385 mm
Vết bánh xe (Trước / Sau)	1.520 / 1.520 mm
Trọng lượng không tải / Đầy tải	960 / 1.340 kg
Khoảng sáng gầm xe	150 mm
Động cơ và dung tích công tác	Kappa 1.25L, dung tích 1.248 cc
Công suất cực đại / Số vòng quay	86 Hp tại 6.000 rpm
Tốc độ tối đa ($V_{\text{max}}$) và cỡ lốp	210 km/h; cỡ lốp 175/50R15
Cơ cấu phanh (Trước / Sau)	Phanh đĩa thông gió 15 inch / Phanh đĩa đặc 15 inch
Dẫn động và cơ chế trợ lực	Thủy lực trợ lực chân không; phanh dừng cơ khí ở bánh sau
Hệ thống an toàn điện tử	Tích hợp ABS (8 van điện từ 2 vị trí) và hệ thống EBD

Nguyên lý làm việc của hệ thống phanh ABS trên xe được chia thành các chế độ:

• Khi không phanh và khi phanh bình thường: Cảm biến tốc độ liên tục gửi tín hiệu về khối điều khiển điện tử ECU. Dầu phanh từ xylanh chính qua van nạp (thường mở) tới các xylanh bánh xe mà không bị can thiệp bởi bộ chấp hành thủy lực.
• Khi phanh khẩn cấp (ABS hoạt động khi độ trượt vượt quá 10% - 30%):
  1. Giai đoạn duy trì (giữ) áp suất: ECU kích hoạt cuộn dây van điện từ để đóng van nạp, cắt đường dầu từ xylanh chính tới xylanh bánh xe, giữ nguyên áp suất phanh.
  2. Giai đoạn giảm áp suất: Nếu bánh xe vẫn có xu hướng bó cứng, ECU kích hoạt mở van xả, dầu phanh hồi về bình tích năng và được bơm dầu trợ lực đẩy ngược về buồng chứa, làm giảm lực ép má phanh.
  3. Giai đoạn tăng áp suất: Khi bánh xe phục hồi tốc độ quay, ECU ngắt dòng điện cấp cho van điện từ, van nạp mở ra và van xả đóng lại, tái lập áp suất dầu lớn lên bánh xe.

Chương liệt kê cụ thể các hư hỏng thực tế kèm nguyên nhân: phanh thiếu lực (mòn má phanh, lọt khí đường ống, hỏng bầu chân không); phanh phát ra tiếng kêu (mòn đinh tán, kẹt dị vật, đĩa phanh xước méo); phanh bị nhao lệch (tiếp xúc hai bên không đều, dính dầu mỡ, lệch áp suất lốp, rơ lỏng bulông đĩa phanh); hành trình tự do bàn đạp nhỏ; phanh bị giật (cong vênh đĩa phanh, lò xo hồi vị yếu); bó phanh (nghẹt lỗ bổ sung dầu ở xylanh chính, kẹt piston, kẹt thanh đẩy); và phanh bị nặng (hở gioăng làm kín màng chân không, nghẹt đường ống chân không).

Chương III. Xây dựng quy trình bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống phanh xe Kiamorrning 2.0

Chương III thiết lập quy trình công nghệ phục vụ kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống phanh Kia Morning 2.0 theo trình tự chuẩn hóa:

• Kiểm tra chẩn đoán hệ thống ABS: Sử dụng giắc kiểm tra và thiết bị chẩn đoán chuyên dụng để kiểm tra ban đầu tình trạng hệ thống, đọc và xóa mã lỗi hư hỏng được lưu trữ trong bộ nhớ ABS-ECU.
• Quy trình các bước kiểm tra, bảo dưỡng phanh:
  1. Chuẩn bị trang thiết bị, dụng cụ chuyên dùng, đồ bảo hộ và tiếp nhận phương tiện.
  2. Kiểm tra bàn đạp phanh: đo hành trình tự do của bàn đạp, kiểm tra độ cao và khoảng dự trữ của bàn đạp phanh so với sàn xe.
  3. Kiểm tra độ kín khít của hệ thống dẫn động thủy lực và hệ thống trợ lực chân không.
  4. Tháo bánh xe, tháo cụm càng phanh để vệ sinh, kiểm tra chiều dày đĩa phanh, má phanh và đo khe hở tiêu chuẩn giữa má phanh và đĩa phanh.
  5. Kiểm tra chất lượng dầu phanh trong bình chứa xylanh chính; lắp đặt thiết bị chuyên dùng để thay dầu phanh mới và xả không khí (xả air) ra khỏi hệ thống theo đúng trình tự kỹ thuật.
• Biện pháp sửa chữa, khắc phục hư hỏng chi tiết chính: Hướng dẫn tháo rã, tẩy rửa, đo kiểm độ mòn, rỗ bề mặt lòng xylanh phanh chính, xylanh con; thay thế cuppen cao su bị nở hoặc chai cứng; xử lý bề mặt đĩa phanh bị cào xước; căn chỉnh lại khe hở làm việc và khắc phục sai lệch cơ cấu dẫn động cơ khí của phanh đỗ.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả kỹ thuật cụ thể: Khóa luận đã hệ thống hóa đầy đủ các thông số kết cấu và kỹ thuật của hệ thống phanh trên xe Kia Morning 2.0 (trang bị đĩa thông gió trước 15 inch, đĩa đặc sau 15 inch, bộ chấp hành ABS gồm 8 van điện từ và cụm trợ lực chân không). Đã tổng hợp các tiêu chuẩn kiểm định cơ giới theo quy định Nhà nước: quãng đường phanh ô tô con không vượt quá 7,2 m và gia tốc chậm dần không nhỏ hơn $5,8\text{ m/s}^2$ ở vận tốc thử 30 km/h; tổng lực phanh trên băng thử không nhỏ hơn 50% trọng lượng không tải; sai lệch lực phanh giữa hai bánh trên cùng một trục không vượt quá 15%.
• Giải pháp và quy trình đề xuất: Xây dựng thành công quy trình các bước kiểm tra chẩn đoán lỗi ABS qua cổng giao tiếp, quy trình bảo dưỡng định kỳ các cụm chi tiết và thao tác thay dầu, xả khí bằng thiết bị chuyên dùng, đảm bảo điều kiện an toàn và độ tin cậy vận hành.
• Đóng góp của đề tài: Tác giả đã kết nối lý thuyết cơ học phanh với các văn bản pháp quy hiện hành (Quyết định 992/2003, Thông tư 53/2014, Nghị định 63/2016) để đưa ra một tài liệu hướng dẫn công nghệ bảo dưỡng, sửa chữa mang tính ứng dụng thực tế cho xưởng thực hành và các cơ sở bảo dưỡng ô tô quy mô vừa và nhỏ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi nghiên cứu của khóa luận mới chỉ giới hạn trong việc tháo lắp, khảo sát và xây dựng quy trình đối với các thiết bị và cụm phanh sẵn có trong điều kiện phòng thí nghiệm, xưởng thực hành cơ khí; chưa có điều kiện khảo sát thực tế trên diện rộng các xe Kia Morning đang vận hành ở nhiều dải km và môi trường địa hình khác nhau.
• Hướng phát triển tiếp: Tiếp tục mở rộng nội dung kiểm nghiệm quy trình trên thiết bị băng thử phanh động lực học chuyên dụng; nghiên cứu chuyên sâu về thuật toán điều khiển điện tử của khối ABS-ECU và phân phối lực phanh điện tử EBD trên các dòng xe đô thị cỡ nhỏ thế hệ mới.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho sinh viên ngành Công nghệ Kỹ thuật Ô tô, Kỹ thuật Cơ khí Động lực và các kỹ thuật viên tại các xưởng dịch vụ sửa chữa:

• Cung cấp số liệu kỹ thuật, kích thước hình học và cơ cấu chấp hành chi tiết của hệ thống phanh xe Kia Morning 2.0.
• Là tài liệu hướng dẫn từng bước quy trình kiểm tra bàn đạp phanh, đo khe hở má phanh - đĩa phanh, thay dầu phanh chuyên dụng và phương pháp khắc phục hư hỏng cơ khí - thủy lực điển hình.

Câu hỏi thường gặp

Hệ thống phanh trên xe Kia Morning 2.0 có đặc điểm cấu tạo cơ bản như thế nào?
Hệ thống phanh trên xe gồm phanh trước dạng đĩa thông gió 15 inch, phanh sau dạng đĩa đặc 15 inch; phanh dừng dẫn động cơ khí tác động vào 2 bánh sau; hệ thống sử dụng bầu trợ lực chân không và tích hợp hệ thống chống bó cứng bánh xe ABS cùng hệ thống phân phối lực phanh điện tử EBD. Cụm chấp hành ABS-ECU sử dụng 8 van điện từ loại 2 vị trí (4 van nạp giữ áp và 4 van xả giảm áp) cùng 4 cảm biến tốc độ đặt tại các bánh xe.

Các giai đoạn làm việc của hệ thống phanh ABS khi xảy ra phanh khẩn cấp diễn ra như thế nào?
Khi hệ số trượt vượt quá 10% - 30%, ABS hoạt động theo 3 giai đoạn lặp lại: giai đoạn duy trì áp suất (van nạp đóng lại cắt đường dầu tới xylanh bánh xe); giai đoạn giảm áp suất (van nạp đóng, van xả mở đưa dầu về bình tích năng để giải phóng lực ép); và giai đoạn tăng áp suất (ngắt điện cuộn van, van nạp mở lại và van xả đóng để bơm dầu tái lập áp suất phanh).

Theo quy chuẩn kỹ thuật trong khóa luận, chỉ tiêu đánh giá hiệu quả phanh chính của ô tô con dưới 09 chỗ được quy định ra sao?
Khi thử phanh trên đường khô ráo, phẳng, hệ số bám $\varphi \ge 0,6$ ở tốc độ 30 km/h: quãng đường phanh $S_p$ không lớn hơn 7,2 m và gia tốc chậm dần lớn nhất $J_p\text{ max}$ không nhỏ hơn $5,8\text{ m/s}^2$. Khi thử trên băng thử phanh, tổng lực phanh không nhỏ hơn 50% trọng lượng không tải của xe và độ sai lệch lực phanh giữa bánh trái - bánh phải trên cùng một trục không vượt quá 15%.

Thời hạn bảo hành tối thiểu đối với dịch vụ bảo dưỡng định kỳ và sửa chữa xe cơ giới theo Thông tư số 53/2014/TT-BGTVT là bao lâu?
Theo quy định tại Thông tư số 53/2014/TT-BGTVT được trích dẫn trong khóa luận, cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa phải chịu trách nhiệm bảo hành chất lượng dịch vụ xuất xưởng với thời hạn tối thiểu không được nhỏ hơn 02 tháng hoặc 1.500 km xe chạy, tùy theo điều kiện nào đến trước.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Hoàng Văn Cảnh đã phân tích toàn diện kết cấu, nguyên lý thủy lực và chu trình điều khiển điện tử của hệ thống phanh tích hợp ABS trên dòng xe Kia Morning 2.0. Đề tài đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận động lực học, các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật phương tiện cơ giới đường bộ và quy định kiểm định hiện hành. Trên cơ sở đó, tác giả đã xây dựng hoàn chỉnh quy trình công nghệ chẩn đoán, bảo dưỡng định kỳ và sửa chữa các cụm chi tiết chính, đáp ứng tốt yêu cầu an toàn kỹ thuật trong khai thác và sử dụng ô tô.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Trong những năm gần đây, do nhu cầu xã hội ngày càng phát triển, kéo theo mọi hoạt động trong đời sống của xã hội đều phát triển theo xu hướng hiện đại hóa nên đòi hỏi phải có những phương tiện hiện đại phục vụ cho con người. Do đó với sự song song mọi nghành nghề thì công nghệ ô tô cũng có sự thay đổi khá lớn. Đứng trước thực tế hàng năm nước ta đã bỏ ra hàng trăm tỉ đồng để nhập khẩu xe ô tô trong khi xuất khẩu gạo của 70% dân số lao động trong nghành nông nghiệp chỉ thu được về tiền triệu.Việt Nam đã cố gắng xây dựng một nghành công nghệ ô tô của riêng mình với mục tiêu sản xuất thay thế nhập khẩu và từng bước tiến tới xuất khẩu. Chính phủ Việt Nam đã luôn khẳng định vai trò chủ chốt của nghành công nghệ ô tô trong sự phát triển kinh tế và luôn tạo điêu kiện lợi thông qua đưa ra các chính sách ưu đãi để khuyến khích các doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư váo sản xuất ô tô và phụ tùng.

Sau 12 năm xây dựng và phát triển nghành công nghệ ô tô Việt Nam đang ngày càng phát triển. Hiện nay, việc chăm sóc nâng cao chất lượng và giảm hỏng hóc cho xe là điều không thể thiếu. Nhằm đáp ứng nhu cầu bảo dưỡng và sửa chữa cho xe thì có rất nhiều các trung tâm bảo dưỡng và sửa chữa được thành lập. Nhưng với trình độ và kinh tế còn hạn chế nên các gara chỉ xuất hiện ở các nơi trung tâm của một vùng chưa đáp ứng nhu câu sửa chữa ác phương tiện cơ giới.

Quy mô hoạt động diện tích còn nhỏ, chỉ đáp ứng nhu cầu sửa chữa nhỏ hàng ngày. Qúa trình bảo dưỡng và sửa chữa còn phụ thuộc vào trình độ tay nghề và không thể thiếu là thiết bị để phục vụ cho quá trình làm việc. Từ nhu cầu trên và được sự đồng ý của Khoa Cơ Điện và Công Trình, bộ môn kỹ thuật cơ khí, dưới sự hướng dẫn của thầy Trần Công Chi em tiến hành thực hiện chuyên đề “Nghiên cứu quy trình bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống phanh xe KIA MORNING 2. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Hệ thống phanh là một trong những cụm quan trọng nhất, bởi vì nó đảm bảo cho ô tô chạy an toàn ở tốc độ cao, có chức năng giảm tốc độ chuyển động của xe tới vận tốc chuyển động nào đó, dừng hẳn hoặc giữ xe đỗ ở một vị trí nhất định.

Do đó có thể nâng cao được năng suất vận chuyển, Qua đó, đề tài sẽ đi tìm hiểu các hệ thống phanh được sử dụng phổ biến trên xe từ đó rút ra được phương pháp khai thác, bảo dưỡng sửa chữa phù hợp.Tình hình phát triển công nghệ ô tô 1.Trên thế giới Theo số liệu công bố bởi JATO Dynamics, một chuyên trang dữ liệu về nghành ô tô uy tín, nghành công nghiệp ô tô toàn cầu năm 2018 đã tăng trưởng với 86,05 triệu xe (bao gồm xe du lịch và xe thương mại), tăng 2,4% tương đương hơn 2,05 triệu xe so với năm 2017. Nghành công nghiệp ô tô hoạt động tốt trong năm 2018 là nhờ các nền kinh tế vẫn duy trì được tăng trưởng trong khi đó các thị trường ô tô đang phát triển như Nga và Brazil tăng trưởng trở lại sau khi giảm sút vào năm trước đó. Trong đó, dòng xe SUV đóng góp đáng kể cho sự tăng trưởng của ngành công nghiệp ô tô khi chiếm thị phần lớn nhất ở Trung Quốc, Bắc Mỹ và Châu Âu (ba thị trường ô tô lớn nhất thế giới). Tuy nhiên, điều này lại trái ngược ở những thị trường nhỏ như Châu Á-TBD, Nhật Bản, Hàn Quốc và Mỹ Latinh.

Các mẫu sedan hạng B là phân khúc lớn nhất ở Châu Á-TBD Và Mỹ Latinh, Trong khi đó nhứng mẫu xe cơ thị cỡ nhỏ lai chiếm phần lớn nhất tại Nhật Bản, cho thấy SUV vẫn có khả năng mở rộng thị phần tại các thị trường này. Những thị trường ô tô tại Châu Âu, Châu Á-TBD (trừ Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc) và đáng chú ý là Mỹ Latinh chính là động lực thúc đẩy tăng trưởng của nghành công nghiệp ô tô năm 2018. Trái với mức tăng trưởng lên tới 13% các thị trường như Nga,Thái Lan và Argentina thì các thị trường lớn như Mỹ, Anh, Mexico, Hàn Quốc và Trung Quốc đều có mức tăng trưởng chậm. Dây chuyền sản xuất ô tô Bước sang giai đoạn công nghệ 4.0 ngành công nghiệp ô tô sẽ phát triển theo bốn xu hướng chính, gồm tự động hóa, kết nối, xe điện và chia sẻ xe như một dịch vụ.

Nếu trước đây, các yếu tố quyết định sự khác biệt của những chiếc xe là động cơ, hộp số, bộ dẫn động, mức tiêu thụ nhiên liệu,… thì ngày nay, ô tô giống như một chiếc máy tính. Phần mềm và điện đã thay thê nhiều chức năng của các yếu tố cơ học, nhiên liệu, sự tham gia của con người. Ngành công nghiệp ô tô luôn biến đổi không ngừng, những công nghệ an toàn hay tiện ích trước đây được coi là xa sỉ thì nay đã dần trở thành những trang bị tiêu chuẩn và ngành công nghiệp ô tô vẫn tiếp tục giữ một vai trò chủ chốt trong nền kinh tế thế giới. Tại Việt Nam Trong giai đoạn 2012-2018, tăng cường tiêu thụ xe ô tô của Việt Nam đạt bình quân 7,1%/năm.

Số lượng xe tiêu thụ tăng từ 190,124 xe năm 2012 lên mức cao nhất là 450.000 xe năm 2015 và giảm xuống còn 272.750 xe năm 2017 thị trường tiêu thụ được 396,372 xe, tăng 26% so với năm 2015,đây là mức doanh số cao nhất trong vòng 20 năm qua.năm 2018, tổng doanh số bán hàng của toàn thị trường đạt 289,141 xe, giảm 10% so với năm 2017. Các sản phẩm xe du lịch chiếm tỉ trọng 62% (tương đương với 173,485 xe), giảm 10,1% so với 3 năm 2017; các dòng xe tải, xe khách/bus chiếm gần 38% (khoảng 99,082 xe) trong cơ cấu xe bán ra năm 2018. Việt Nam đang trong giai đoạn dân số tăng, với sự gia tăng nhanh chóng của tầng lớp trung lưu – những khách hàng tiêm năng lớn của dòng xe cá nhân được dự báo sẽ tăng trưởng nhanh trong thời gian từ nay đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035. Dự báo, tăng trưởng tiêu thụ xe của Việt Nam sẽ tăng trưởng ở mức 22,6%/năm trong giai đoạn 2019 – 2025 và đạt khoảng 21,5%/năm trong giai đoạn 2025 – 2035.

Tuy nhiên, thống kê sơ bộ Tổng cục Hải quan cho thấy, năm 2019 nhập khẩu ô tô nguyên chiếc sụt giảm so với năm 2018, giảm lần lượt 15,1% về lượng và 19,7% trị giá tương ứng ứng 81,6 nghìn chiếc, trị giá 1,8 tỷ USD. Tính riêng tháng 12/2019 cả nước nhập 14,17 nghìn chiếc ô tô nguyên chiếc các loại, tổng kim ngạch đạt hơn 306 triệu USD. Kết quả này giảm nhẹ 2,5% so với tháng 11/2019 nhưng kim ngạch tăng 0,5%. Trong tổng số xe nhập khẩu, xe ô tô 9 chỗ người chở xuống chiếm nhiều nhất 63,984 chiếc, tổng kim ngạch hơn 1 tỷ USD.

Xe ô tô tải nhiều thứ 2 với 26.854 chiếc, tổng kim ngạch 523 triệu USD. Xe trên 9 chỗ ngồi các loại đứng thứ 3, với 823 chiếc, tổng kim ngạch hơn 25 triệu USD. Cũng theo thống kê, tháng 12 là tháng có kim ngạch nhập khẩu ô tô lớn nhất và số lượng đứng thứ 2 (sau tháng 11). Bốn tháng có số lượng ô tô nguyên chiếc nhập khẩu từ 10 nghìn xe trở lên.

Hai tháng đầu năm sản lượng ô tô nguyên chiếc nhập khẩu ít nhất, trong đó tháng 1 có 340 xe và tháng 2 có 232 xe. Tình hình nhập khẩu xe ô tô nguyên chiếc năm 2019 +/- so sánh với tháng trước ( %)* Thời gian Lượng Trị giá Lượng Trị giá Tháng 1 340 21.095 -2,5 0,5 Nguyên nhân, do những tháng đầu năm 2019, các hãng xe đều gặp vướng mắc trong thực hiện Nghị định 116/2017/NĐ-CP liên quan đến điều kiện kinh doanh xe nhập khẩu (có hiệu lực ngày 1/1/2018) nên lượng xe nhập khẩu đột ngột giảm mạnh. Tính đến năm 2019, cả nước có 358 doanh nghiệp sản xuất liên quan đến ô tô: trong đó có 50 doanh nghiệp lắp ráp ô tô; 45 doanh nghiệp sản xuất ô tô khung gầm, thân xe, thùng xe; 214 doanh nghiệp sản xuất linh kiện, phụ tùng ô tô…có nhiều hãng lớn có hoạt động sản xuất, lắp ráp trong nước (Toyota, Huyndai, Kia, Mazda, Honda, GM, Chevrolet, Ford, Mitsubishi, Nissan,Suzuki, Isuzu, Mercedes-Benz, Hino) đáp ứng khoảng 70% nhu cầu xe dưới 9 chỗ trong nước. Một số doanh nghiệp nội địa đã tham gia sâu vào chuỗi sản xuất ô tô toàn cầu.

Ngành công nghiệp ô tô đã đóng góp cho ngân sách nhà nước hàng tỷ USD/năm và giải quyết công ăn việc làm cho hàng trăm ngàn lao động trực tiếp. 5 Trong thời gian qua Quốc hội, Chính phủ thông qua và ban hành các cơ chế, chính sách ưu đãi cho ngành sản xuất, lắp ráp ô tô tại các pháp luật về đầu tư, thuế (xuất nhập khẩu, thu nhập doanh nghiệp, tiêu thụ đặc biệt), tín dụng, tiền thuê đất. nhằm hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho ngành sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước phát triển. Trước đó, phát biểu tại lễ khai mạc triển lãm Vietnam AutoExpo 2019, Chính phủ Việt Nam chủ trương phát triển ngành ô tô Việt Nam trở thành ngành công nghiệp quan trọng của đất nước đáp ứng tối đa nhu cầu thị trường nội địa về các loại xe tải, xe khách thông dụng và các xe chuyên dụng.

Phấn đấu trở thành nhà cung cấp linh kiện, phụ tùng và một số cụm chi tiết có giá trị cao trong chuỗi sản xuất công nghiệp ô tô thế giới góp phần tăng trưởng kinh tế và thúc đẩy sự phát triển các ngành công nghiệp khác. Đây là mục tiêu chung quy hoạch phát triển ngành mô tô VN đến năm 2020 tầm nhìn 2030. Dự báo đến năm 2030 Việt Nam có từ 466.000 xe ô tô mới gia nhập thị trường; đến năm 2020 số lượng xe máy cũng sẽ đạt khoảng 36 triệu chiếc. Mặt khác, cơ sở hạ tầng ngày càng được cải thiện cũng là những yếu tố thuận lợi giúp các doanh nghiệp ô tô, xe máy và công nghiệp phụ trợ phát triển.

Với dự báo và những yếu tố trên, có thể nói ngành công nghiệp, thị trường ô tô, xe máy và công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam còn rất nhiều tiềm năng để các doanh nghiệp tham gia đầu tư sản xuất, kinh doanh. Tổng quan về hệ thống phanh xe ô tô 1. Nhiệm vụ, chức năng và yêu cầu của hệ thống phanh Hệ thống phanh có nhiệm vụ làm giảm tốc độ của ô tô hoặc làm dừng hẳn sự chuyển động của ô tô.