Luận văn thạc sĩ về quy hoạch sử dụng đất lâm nông nghiệp và thực tiễn tại Thường Xuân

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay nghiên cứu một số cơ sở lý luận và thực tiễn quy hoạch sử dụng đất lâm nông nghiệp và tiến hành, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Lê Thị Hương
• Người hướng dẫn: TS. Lê Sỹ Việt
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Quy hoạch sử dụng đất
• Đề tài: Nghiên cứu quy hoạch sử dụng đất lâm - nông nghiệp xã Xuân Cẩm, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐẤT NGHIÊN CỨU
• 1.1. Trên thế giới
• 1.2. Nghiên cứu liên quan tới cơ sở lý luận và thực tiễn của QHSD đất cấp vi mô

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy hoạch sử dụng đất lâm nông nghiệp tại Thường Xuân

Quy hoạch sử dụng đất lâm nông nghiệp tại Thường Xuân là một vấn đề quan trọng trong việc phát triển bền vững. Đất đai là tài nguyên quý giá, đóng vai trò then chốt trong sản xuất nông nghiệp và lâm nghiệp. Việc quy hoạch hợp lý không chỉ giúp tối ưu hóa việc sử dụng đất mà còn bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế địa phương. Theo tài liệu nghiên cứu, Thường Xuân có diện tích đất tự nhiên lớn, nhưng việc sử dụng đất còn nhiều bất cập.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội của Thường Xuân

Thường Xuân nằm ở tỉnh Thanh Hóa, có diện tích tự nhiên khoảng 110.506,86 ha. Đặc điểm địa hình và khí hậu nơi đây rất đa dạng, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nông nghiệp và lâm nghiệp. Tuy nhiên, đời sống kinh tế của người dân còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong việc tiếp cận các nguồn lực và công nghệ.

1.2. Vai trò của đất lâm nông nghiệp trong phát triển bền vững

Đất lâm nông nghiệp không chỉ cung cấp thực phẩm mà còn góp phần bảo vệ môi trường sinh thái. Việc quy hoạch sử dụng đất hợp lý sẽ giúp tăng cường khả năng sản xuất, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và nâng cao đời sống người dân. Theo nghiên cứu, việc phát triển bền vững đất lâm nông nghiệp là cần thiết để đảm bảo an ninh lương thực.

II. Vấn đề và thách thức trong quy hoạch sử dụng đất tại Thường Xuân

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng quy hoạch sử dụng đất tại Thường Xuân vẫn gặp phải nhiều thách thức. Việc quản lý tài nguyên đất chưa hiệu quả, dẫn đến tình trạng lãng phí và ô nhiễm môi trường. Nhiều hộ gia đình vẫn sử dụng đất không đúng mục đích, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và lâm nghiệp.

2.1. Tình trạng lãng phí và ô nhiễm đất

Nhiều khu vực đất đai tại Thường Xuân đang bị lãng phí do không được sử dụng đúng cách. Ô nhiễm đất do hóa chất nông nghiệp cũng là một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

2.2. Thiếu hụt thông tin và công nghệ trong quản lý đất

Việc thiếu thông tin chính xác về tình trạng đất đai và công nghệ quản lý hiện đại là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến việc quy hoạch không hiệu quả. Cần có các giải pháp nâng cao nhận thức và đào tạo cho người dân về quản lý đất đai.

III. Phương pháp quy hoạch sử dụng đất lâm nông nghiệp hiệu quả

Để giải quyết các vấn đề trong quy hoạch sử dụng đất, cần áp dụng các phương pháp quy hoạch hiện đại và hiệu quả. Việc tham gia của cộng đồng trong quy hoạch là rất quan trọng, giúp đảm bảo tính khả thi và bền vững của các kế hoạch.

3.1. Phương pháp tham gia cộng đồng trong quy hoạch

Tham gia của cộng đồng trong quy hoạch sử dụng đất giúp tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm. Các cuộc họp cộng đồng và hội thảo có thể được tổ chức để thu thập ý kiến và đề xuất từ người dân.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quy hoạch

Sử dụng công nghệ thông tin trong quy hoạch giúp thu thập và phân tích dữ liệu một cách hiệu quả. Các phần mềm GIS có thể hỗ trợ trong việc lập bản đồ và phân tích tình trạng đất đai.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Thường Xuân

Nghiên cứu quy hoạch sử dụng đất lâm nông nghiệp tại Thường Xuân đã cho thấy nhiều kết quả tích cực. Việc áp dụng các phương pháp quy hoạch hiện đại đã giúp cải thiện tình trạng sử dụng đất và nâng cao năng suất sản xuất.

4.1. Kết quả từ các mô hình quy hoạch thử nghiệm

Các mô hình quy hoạch thử nghiệm đã được triển khai tại một số xã, cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong việc sử dụng đất và tăng cường sản xuất nông nghiệp. Người dân đã có ý thức hơn trong việc bảo vệ tài nguyên đất.

4.2. Tác động đến đời sống người dân

Việc quy hoạch sử dụng đất hiệu quả đã góp phần nâng cao đời sống người dân, tạo ra nhiều cơ hội việc làm và cải thiện thu nhập. Nhiều hộ gia đình đã chuyển đổi sang sản xuất nông nghiệp sạch và bền vững.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quy hoạch sử dụng đất

Quy hoạch sử dụng đất lâm nông nghiệp tại Thường Xuân cần được tiếp tục cải thiện và phát triển. Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích người dân tham gia vào quy hoạch, đồng thời áp dụng các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

5.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ quy hoạch

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương để khuyến khích người dân tham gia vào quy hoạch sử dụng đất. Các chương trình đào tạo và hỗ trợ tài chính cũng cần được triển khai.

5.2. Tương lai của quy hoạch sử dụng đất tại Thường Xuân

Tương lai của quy hoạch sử dụng đất tại Thường Xuân phụ thuộc vào sự tham gia của cộng đồng và sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng. Việc phát triển bền vững đất lâm nông nghiệp sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam sở hữu hơn 33 triệu ha diện tích đất tự nhiên, tuy nhiên bình quân diện tích đất tính theo đầu người chỉ đạt khoảng 0,48 ha/người, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 3,3 ha/người của thế giới. Với gần 80% dân số sống tại nông thôn và phụ thuộc vào sản xuất nông - lâm nghiệp, khu vực này đóng góp khoảng 37% tổng giá trị sản phẩm xã hội nhưng đời sống của 24 triệu người dân miền núi vẫn đối mặt với muôn vàn khó khăn. Tại huyện miền núi Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa, tổng diện tích đất tự nhiên là 110.506,86 ha, trong đó đất trống đồi núi hoang hóa chiếm tới 46.892,97 ha, đặt ra thách thức cấp bách về bảo vệ môi trường và sinh kế lâu dài.

Nghiên cứu tập trung tại xã Xuân Cẩm, địa bàn có diện tích tự nhiên 2.483,20 ha (chiếm 2,45% diện tích toàn huyện) với 2.804 nhân khẩu sinh sống tại 5 thôn bản, trong đó đồng bào dân tộc Thái chiếm trên 85%. Dù địa phương đã hoàn thành giao đất nông nghiệp đạt 96% và giao đất lâm nghiệp đạt 99% cho 554 hộ gia đình, nhưng phương thức quy hoạch hành chính áp đặt từ trên xuống trước đây bộc lộ nhiều hạn chế. Tập quán canh tác còn lạc hậu khiến sản lượng lương thực bình quân chỉ đạt 232,75 kg/người/năm và tỷ lệ hộ nghèo năm 2006 ở mức 44%.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là xây dựng cơ sở lý luận, thực tiễn và xác lập phương án quy hoạch sử dụng đất lâm - nông nghiệp bền vững cấp xã thông qua phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia của người dân (PRA). Đề tài hướng tới việc tối ưu hóa 1.471,27 ha đất lâm nghiệp, giảm thiểu xói mòn đất dốc và thiết lập cơ cấu cây trồng phù hợp với kinh tế thị trường trong giai đoạn định hướng đến năm 2010.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý thuyết đa ngành về sinh thái và quản trị tài nguyên:

• Lý thuyết hệ thống tổng quát của Ludwig von Bertalanffy (1923), nhìn nhận đất đai là trung tâm của hệ sinh thái nông nghiệp, nơi các hợp phần cây trồng, vật nuôi, kinh tế hộ và môi trường tự nhiên vận động theo quy luật cân bằng động.
• Lý thuyết phát triển hệ thống canh tác (Farming Systems Development) của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO, 1990), kết hợp giữa đánh giá đất đai tự nhiên với phân tích kinh tế vi mô nhằm chuyển dịch cơ cấu cây trồng bền vững.
• Mô hình kỹ thuật nông lâm kết hợp (Agroforestry/SALT) trên đất dốc, phối hợp giữa cây lâm nghiệp thân gỗ dài ngày với cây nông nghiệp ngắn ngày và chăn nuôi.

Hệ thống khái niệm nền tảng bao gồm: quy hoạch sử dụng đất vi mô (cấp xã và thôn bản), lâm nghiệp xã hội, tính bền vững sinh thái - kinh tế và phương pháp tiếp cận có sự tham gia của cộng đồng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài tích hợp giữa dữ liệu thứ cấp (bản đồ địa chính tỷ lệ 1/10.000, số liệu thống kê huyện Thường Xuân, hệ thống chính sách như Luật Đất đai 2003, Nghị định 163/1999/NĐ-CP, Quyết định 178/2001/QĐ-TTg) và nguồn dữ liệu sơ cấp điều tra thực địa.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 120 hộ gia đình được chọn theo phương pháp ngẫu nhiên phân tầng từ tổng số 554 hộ tại 5 thôn bản của xã Xuân Cẩm. Mẫu khảo sát phân chia theo mức sống (44% hộ nghèo, 56% hộ trung bình) và thành phần dân tộc (Thái và Kinh) nhằm phản ánh đầy đủ nhu cầu và tập quán canh tác bản địa.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích:

• Phương pháp PRA theo chu trình 7 bước (khảo sát thực địa, lập bản đồ hiện trạng thôn bản, phân tích lịch mùa vụ 12 tháng, xếp hạng ưu tiên cây trồng) được chọn nhằm phát huy tri thức bản địa, giải quyết mâu thuẫn ranh giới đất đai và tăng tính khả thi cho phương án quy hoạch.
• Phương pháp phân tích chi phí - lợi ích tài chính (CBA) với các chỉ số giá trị hiện tại thuần (NPV), tỷ số lợi ích - chi phí (BCR) và tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) ở mức chiết khấu 10%/năm, kết hợp chỉ số hiệu quả tổng hợp ($E_{ct}$) để định lượng và lựa chọn mô hình sinh kế tối ưu.
• Ứng dụng phần mềm MapInfo 7.0 để số hóa không gian và chồng xếp bản đồ hiện trạng với bản đồ quy hoạch 3 loại rừng. Toàn bộ tiến trình nghiên cứu và khảo sát thực địa được tiến hành trong giai đoạn từ cuối năm 2006 đến tháng 7 năm 2007.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả điều tra và xử lý dữ liệu tại xã Xuân Cẩm ghi nhận các phát hiện then chốt:

• Phân bổ quỹ đất lâm nghiệp: Toàn xã có 1.471,27 ha đất lâm nghiệp có rừng (chiếm 59,25% diện tích tự nhiên), bao gồm 714,40 ha rừng tự nhiên nghèo kiệt và 756,87 ha rừng trồng phòng hộ theo Chương trình 327 và Dự án 661.
• Năng suất sinh kế và an ninh lương thực: Tổng sản lượng lương thực năm 2006 đạt 652,63 tấn, bình quân 232,75 kg/người/năm, phản ánh nguy cơ thiếu lương thực cục bộ. Thu nhập chăn nuôi đạt 400 - 500 triệu đồng/năm với đàn gia súc 1.212 con trâu bò và 1.977 con lợn, trong khi tiểu thủ công nghiệp chỉ đóng góp khoảng 200 triệu đồng.
• Hiệu quả tài chính mô hình canh tác: Mô hình nông lâm kết hợp cây Luồng xen Vải thiều, Nhãn lồng và chăn nuôi cho giá trị NPV dương cao, chỉ số BCR đạt 1,42 (vượt trội 42% so với chi phí bỏ ra), và chỉ số hiệu quả tổng hợp $E_{ct}$ đạt 0,86 so với mức 0,45 của mô hình độc canh sắn trên đất dốc.
• Bất cập trong giao đất: Dù 99% đất lâm nghiệp đã giao cho hộ quản lý, khoảng 68% diện tích trên thực địa chưa được cắm mốc ranh giới rõ ràng, tạo sự e ngại khi đầu tư thâm canh dài hạn.

Thảo luận kết quả

Tình trạng suy thoái tài nguyên đất tại địa phương bắt nguồn từ chu kỳ luân canh nương rẫy bị rút ngắn từ 10 năm xuống còn 3 - 4 năm trước áp lực tăng dân số 1,45%/năm. Sự thiếu hụt các công trình thủy lợi dẫn đến việc phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nước trời, hạn chế năng suất lúa nước.

So sánh với các nghiên cứu thử nghiệm tại Hòa Bình (xã Tử Nê, Hang Kia) và Quảng Ninh (Dự án hồ Yên Lập), việc áp dụng phương pháp tiếp cận PRA kết hợp phân tích hệ thống canh tác giúp nâng tỷ lệ đồng thuận của người dân với phương án quy hoạch lên trên 80% so với phương pháp đo vẽ truyền thống.

Dữ liệu phân hạng thích nghi đất đai và đánh giá tài chính (NPV, BCR, IRR) được trực quan hóa hiệu quả qua hệ thống bảng ma trận phân loại đất và biểu đồ so sánh cơ cấu kinh tế hộ. Bản đồ quy hoạch tỷ lệ 1/10.000 xây dựng trên phần mềm MapInfo 7.0 phân định rõ ranh giới 3 loại rừng và các tiểu vùng sinh thái, cung cấp công cụ kiểm soát diễn biến rừng chính xác cho chính quyền cơ sở.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất:

• Chuyển đổi cơ cấu cây trồng và phục hồi rừng: Quy hoạch chuyển đổi 250 ha đất đồi núi trọc không có khả năng tái sinh tự nhiên (trạng thái Ia, Ib) sang trồng rừng sản xuất (loài cây ưu tiên: Luồng, Quế, Keo) kết hợp nông lâm kết hợp, nhằm nâng tỷ lệ che phủ rừng toàn xã từ 59,25% lên trên 68% trước năm 2010 do UBND xã Xuân Cẩm và Ban Quản lý Hợp tác xã Lâm nghiệp chủ trì.
• Kiên cố hóa hạ tầng thủy lợi phục vụ thâm canh lúa nước: Đầu tư xây dựng, nâng cấp 6,5 km kênh mương dẫn nước từ sông Chu và hệ thống khe suối, chuyển đổi 45 ha đất lúa 1 vụ bấp bênh sang 2 vụ ổn định, hướng tới mục tiêu nâng mức lương thực bình quân từ 232,75 kg lên trên 300 kg/người/năm trong giai đoạn 2008 - 2010 dưới sự chỉ đạo của Phòng Nông nghiệp huyện Thường Xuân.
• Hoàn thiện hồ sơ địa chính và phân định ranh giới đất rừng: Tiến hành rà soát, đo đạc bổ sung và cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 554 hộ gia đình trên toàn bộ 1.471,27 ha đất lâm nghiệp, hoàn thành cắm mốc ranh giới thực địa 100% trước quý IV/2008 do Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Thường Xuân phối hợp cùng UBND xã triển khai.
• Mở rộng dịch vụ khuyến nông và tín dụng ưu đãi: Triển khai các gói vay vốn sản xuất lãi suất ưu đãi từ Chương trình 135 và Ngân hàng Chính sách Xã hội cho 244 hộ nghèo (chiếm 44% số hộ), kết hợp tổ chức 12 khóa tập huấn kỹ thuật chăm sóc rừng Luồng thâm canh nhằm nâng tổng đàn trâu bò lên 1.800 con vào năm 2010 do Trạm Khuyến nông huyện thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Cán bộ quản lý địa chính và nông nghiệp cấp xã, huyện: Vận dụng chu trình quy hoạch 7 bước PRA và kỹ thuật phân hạng 3 loại rừng để xây dựng phương án sử dụng đất hàng năm bám sát thực tế địa bàn miền núi.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Quản lý Đất đai, Lâm nghiệp: Khai thác khung lý thuyết hệ thống, phương pháp phân tích tài chính CBA và chỉ số hiệu quả tổng hợp ($E_{ct}$) làm tài liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu phát triển nông thôn.
• Ban quản lý các chương trình phát triển lâm nghiệp xã hội và tổ chức phi chính phủ: Tham khảo mô hình đồng quản lý tài nguyên rừng và kỹ thuật tham vấn cộng đồng vùng đồng bào dân tộc thiểu số để thiết kế các dự án viện trợ sinh kế.
• Lãnh đạo hợp tác xã và chủ trang trại nông lâm nghiệp: Áp dụng phương thức bố trí không gian nông lâm kết hợp cây Luồng xen cây ăn quả để nâng cao hiệu quả đầu tư và hạn chế xói mòn đất dốc.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp PRA mang lại lợi thế gì vượt trội trong quy hoạch sử dụng đất cấp xã? Phương pháp PRA huy động trực tiếp sự tham gia của 554 hộ dân tại 5 thôn bản, cho phép tích hợp trọn vẹn tri thức bản địa vào bản đồ quy hoạch. Điều này khắc phục triệt để tính áp đặt chủ quan từ trên xuống và nâng cao tỷ lệ khả thi khi triển khai trên thực địa lên trên 80%.

2. Đâu là giải pháp căn bản giải quyết bài toán thiếu hụt lương thực tại xã Xuân Cẩm? Nghiên cứu chỉ rõ việc kiên cố hóa 6,5 km mương thủy lợi ven sông Chu để chuyển đổi diện tích lúa nước từ 1 vụ lên 2 vụ thâm canh là hướng đi quyết định, giúp nâng mức lương thực bình quân từ 232,75 kg lên trên 300 kg/người/năm.

3. Mô hình nông lâm kết hợp nào đạt hiệu quả tài chính tối ưu tại địa bàn nghiên cứu? Mô hình trồng Luồng thâm canh kết hợp cây ăn quả (Vải, Nhãn) và chăn nuôi đại gia súc mang lại tỷ suất thu nhập trên chi phí BCR đạt 1,42 và chỉ số hiệu quả tổng hợp $E_{ct}$ đạt 0,86, tạo nguồn thu bền vững từ 400 - 500 triệu đồng/năm cho xã.

4. Bất cập lớn nhất trong công tác giao đất giao rừng tại xã Xuân Cẩm là gì? Mặc dù tỷ lệ giao khoán đất đạt tới 99%, điểm nghẽn chính nằm ở việc diện tích thực địa chưa khớp với số liệu ghi trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cùng tình trạng phân bổ manh mún khiến 68% diện tích chưa được cắm mốc rõ ràng.

5. Căn cứ pháp lý nào quy định trực tiếp quyền hưởng lợi của hộ gia đình nhận đất lâm nghiệp? Nghị định 163/1999/NĐ-CP và Quyết định 178/2001/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ là hai văn bản cốt lõi bảo đảm quyền sử dụng đất lâu dài, quyền khai thác lâm sản và cơ chế phân chia lợi ích minh bạch cho các hộ gia đình nhận khoán.

Kết luận

• Đóng góp khoa học nổi bật trong việc hoàn thiện phương pháp luận quy hoạch đất lâm - nông nghiệp cấp vi mô qua sự kết hợp giữa PRA, công nghệ GIS MapInfo 7.0 và phân tích tài chính CBA.
• Xác lập phương án quy hoạch không gian chi tiết cho toàn bộ 2.483,20 ha đất tự nhiên, bảo đảm khai thác bền vững 1.471,27 ha đất lâm nghiệp tại xã Xuân Cẩm.
• Định hình mô hình sinh kế nông lâm kết hợp lấy cây Luồng và chăn nuôi làm mũi nhọn, tạo cơ sở giảm tỷ lệ 44% hộ nghèo tại địa phương.
• Lộ trình hành động xác định rõ: hoàn tất đo đạc cắm mốc địa chính trong năm 2008 và hoàn thành nâng cấp thủy lợi, chuyển dịch cơ cấu cây trồng vào năm 2010.
• Các cơ quan quản lý nhà nước và ban quản lý dự án cần sớm nhân rộng quy trình quy hoạch có sự tham gia của người dân đến 11 huyện miền núi trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Lêi nãi ®Çu §Ó hoµn thµnh ch-¬ng tr×nh ®µo t¹o sau §¹i häc kho¸ VII cña tr-êng §¹i häc L©m nghiÖp, g¾n c«ng t¸c nghiªn cøu khoa häc víi thùc tiÔn s¶n xuÊt. T«i thùc hiÖn ®Ò tµi “Nghiªn cøu mét sè c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn cña quy ho¹ch sö dông ®Êt l©m - n«ng nghiÖp vµ tiÕn hµnh quy ho¹ch sö dông ®Êt l©m - n«ng nghiÖp x· Xu©n CÈm, huyÖn Th­êng Xu©n, tØnh Thanh Ho¸”. Trong qu¸ tr×nh häc tËp vµ hoµn thµnh luËn v¨n, t«i ®-îc sù gióp ®ì cña c¸c nhµ chuyªn m«n, b¹n bÌ ®ång nghiÖp, ®Æc biÖt sù gióp ®ì tËn t×nh cña TS. Lª Sü ViÖt, ng-êi ®· trùc tiÕp h-íng dÉn t«i trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn.

Nh©n dÞp nµy t«i bµy tá lßng biÕt ¬n s©u s¾c tíi tÊt c¶ nh÷ng ng-êi ®· gióp ®ì t«i, ®Æc biÖt lµ thÇy gi¸o TS. §ång thêi t«i còng xin ch©n thµnh c¶m ¬n Ban gi¸m hiÖu tr-êng §¹i häc L©m nghiÖp; Khoa sau ®¹i häc tr-êng §¹i häc L©m nghiÖp; UBND x· Xu©n CÈm, UBND huyÖn Th-êng Xu©n ®· t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho t«i thùc hiÖn ®Ò tµi. Do thêi gian cã h¹n, tr×nh ®é b¶n th©n cßn h¹n chÕ nªn luËn v¨n kh«ng tr¸nh khái nh÷ng khiÕm khuyÕt vµ thiÕu sãt. V× vËy, qua ®©y t«i rÊt mong nhËn ®-îc nh÷ng ý kiÕn ®ãng gãp quý b¸u cña c¸c thÇy c« gi¸o, c¸c nhµ khoa häc cïng c¸c b¹n ®ång nghiÖp ®Ó luËn v¨n ®-îc hoµn thiÖn h¬n.

Xin ch©n thµnh c¶m ¬n ! Thanh Ho¸, th¸ng 7 n¨m 2007 T¸c gi¶ Lª ThÞ H-¬ng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] §Æt vÊn ®Ò §Êt ®ai lµ tµi nguyªn v« cïng quý gi¸, lµ t- liÖu s¶n xuÊt ®Æc biÖt, lµ thµnh phÇn quan träng hµng ®Çu cña m«i tr-êng sèng, lµ ®Þa bµn ph©n bè c¸c khu d©n c-, x©y dùng c¸c c¬ së kinh tÕ, v¨n ho¸ x· héi, an ninh quèc phßng [29]. §Êt ®ai kh¸c h¼n víi c¸c t- liÖu s¶n xuÊt kh¸c (nh- m¸y mãc) ë chç nÕu biÕt sö dông th× kh«ng bao giê bÞ bµo mßn, mµ ngµy cµng tèt lªn. C¸c-M¸c ®· ®­a ra nhËn xÐt: “Thuéc tÝnh ­u viÖt cña ®Êt ®ai so víi c¸c t­ liÖu kh¸c ë chç ®Çu t- hîp lý vèn, cã thÓ cho l·i mµ kh«ng mÊt hÕt tÊt c¶ vèn ®Çu t­ nh­ tr­íc”. Do ®ã, sö dông ®Êt ®ai hîp lý, cã hiÖu qu¶, b¶o vÖ ®Êt l©u bÒn ®ang lµ vÊn ®Ò quan t©m hµng ®Çu cña mäi quèc gia, trong ®ã cã ViÖt Nam.

Khai th¸c hîp lý nguån tµi nguyªn ®Êt ®ai ®ang lµ môc tiªu chiÕn l-îc cña mét nÒn l©m - n«ng nghiÖp sinh th¸i. ViÖt Nam cã tæng diÖn tÝch ®Êt tù nhiªn h¬n 33 triÖu ha, ch¹y dµi trªn 15 vÜ ®é. Do ®Æc ®iÓm vÒ khÝ hËu, ®Þa h×nh, cÊu t¹o ®Þa chÊt, ph©n bè thùc vËt vµ ho¹t ®éng s¶n xuÊt cña con ng-êi nªn ®Êt ®ai rÊt ®a d¹ng, víi tÝnh chÊt ®Êt vµ ®é ph× rÊt kh¸c nhau. DiÖn tÝch ®Êt ®ai tÝnh theo ®Çu ng-êi cña ViÖt Nam (1990) chØ ®¹t 0,48 ha/ng-êi, trong khi ®ã b×nh qu©n trªn thÕ giíi lµ 3,3 ha/ng-êi.

Tû lÖ nµy cßn tiÕp tôc gi¶m nhanh chãng trong t-¬ng lai do tû lÖ t¨ng d©n sè hµng n¨m vÉn cao [41]. D©n sè n-íc ta hiÖn nay lµ gÇn 80,3 triÖu ng-êi, 80% sè d©n sèng ë c¸c vïng n«ng th«n, ®êi sèng vµ gia ®×nh hä g¾n liÒn víi ®Êt ®ai vµ SXNLN. Gi¸ trÞ s¶n phÈm mµ ng-êi d©n n«ng th«n s¶n xuÊt hiÖn t¹i chiÕm tíi 37% tæng gi¸ trÞ s¶n phÈm x· héi. Qua ®ã cho thÊy vai trß cña n«ng th«n vµ l©m - n«ng nghiÖp lµ rÊt to lín trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña ®Êt n-íc trong giai ®o¹n hiÖn nay.