Nghiên Cứu Phương Pháp Biến Đổi Cảm Xúc Người Nói Trong Tiếng Nói

Nghiên cứu phương pháp biến đổi cảm xúc trong tiếng nói sử dụng kỹ thuật phân rã ma trận không âm, mang lại ứng dụng trong công nghệ âm thanh.

• Tác giả: Đỗ Thanh Thúy
• Người hướng dẫn: PGS. Phùng Thị Hằng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Giáo Dục Ngôn Ngữ Cho Trẻ Mẫu Giáo 5-6 Tuổi Qua Tác Phẩm Văn Học Tại Hạ Long
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hạ Long

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phương Pháp Biến Đổi Cảm Xúc Trong Tiếng Nói

Việc biến đổi cảm xúc trong tiếng nói là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh giao tiếp người-máy ngày càng phát triển. Mục tiêu là làm cho tiếng nói của máy móc trở nên tự nhiên và biểu cảm hơn, tương tự như con người. Điều này đòi hỏi khả năng điều chỉnh các yếu tố như cao độ, nhịp điệu, cường độ và chất giọng để truyền tải các cảm xúc khác nhau. Các kỹ thuật hiện tại thường dựa trên việc phân tích và mô phỏng các đặc trưng âm thanh liên quan đến các cảm xúc cụ thể. Ứng dụng của biến đổi cảm xúc trong tiếng nói rất đa dạng, từ trợ lý ảo cá nhân đến các hệ thống tương tác trong giáo dục và giải trí. Việc tạo ra tiếng nói biểu cảm giúp tăng cường sự tương tác và kết nối giữa con người và máy móc, làm cho trải nghiệm trở nên tự nhiên và hấp dẫn hơn.

1.1. Tầm quan trọng của Biến Đổi Cảm Xúc trong Tiếng Nói

Biến đổi cảm xúc trong tiếng nói đóng vai trò then chốt trong việc tạo ra giao diện người-máy tự nhiên và trực quan hơn. Nó cho phép máy móc truyền tải thông tin không chỉ bằng nội dung mà còn bằng cảm xúc, giúp tăng cường sự đồng cảm và hiểu biết giữa người và máy. Theo một nghiên cứu gần đây, 'Làm quen với tác phẩm văn học là hoạt động đƣợc tổ chức thƣờng xuyên ở trƣờng mầm non', khả năng thể hiện cảm xúc trong tiếng nói có thể cải thiện đáng kể trải nghiệm người dùng trong nhiều ứng dụng khác nhau, từ trợ lý ảo đến hệ thống giáo dục và giải trí.

1.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Cảm Xúc Trong Tiếng Nói

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến cách cảm xúc được thể hiện trong tiếng nói. Bao gồm cao độ, nhịp điệu, cường độ, và chất giọng. Thay đổi những yếu tố này có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể trong cách người nghe cảm nhận thông điệp. Theo luận văn 'Quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học', việc kiểm soát các yếu tố này một cách chính xác là rất quan trọng để tạo ra tiếng nói biểu cảm tự nhiên và thuyết phục.

II. Thách Thức Trong Biến Đổi Cảm Xúc Tiếng Nói Hiện Tại

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ, việc biến đổi cảm xúc trong tiếng nói vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những khó khăn lớn nhất là đảm bảo tính tự nhiên và chân thực của cảm xúc được tạo ra. Các hệ thống hiện tại thường dựa trên việc mô phỏng các đặc trưng âm thanh trung bình, dẫn đến tiếng nói có thể nghe máy móc và thiếu biểu cảm. Ngoài ra, việc xử lý các cảm xúc phức tạp và sắc thái khác nhau cũng là một thách thức lớn. Để cải thiện chất lượng biến đổi cảm xúc, cần có các phương pháp phân tích và mô hình hóa cảm xúc chính xác hơn, cũng như các kỹ thuật tổng hợp tiếng nói tiên tiến hơn.

2.1. Tính Tự Nhiên và Chân Thực của Cảm Xúc Tiếng Nói

Một trong những thách thức lớn nhất trong biến đổi cảm xúc tiếng nói là đảm bảo tính tự nhiên và chân thực của cảm xúc được tạo ra. Các hệ thống hiện tại thường dựa trên việc mô phỏng các đặc trưng âm thanh trung bình, dẫn đến tiếng nói có thể nghe máy móc và thiếu biểu cảm. Theo tài liệu 'Quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học', để vượt qua thách thức này, cần có các phương pháp phân tích và mô hình hóa cảm xúc chính xác hơn.

2.2. Xử Lý Các Cảm Xúc Phức Tạp trong Biến Đổi Tiếng Nói

Việc xử lý các cảm xúc phức tạp và sắc thái khác nhau là một thách thức lớn trong biến đổi cảm xúc tiếng nói. Ví dụ, sự khác biệt giữa buồn bã và thất vọng có thể rất tinh tế nhưng lại quan trọng trong việc truyền tải thông điệp chính xác. Theo luận văn, 'Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mầm non có thể diễn ra theo nhiều con đƣờng, nhiều hoạt động khác nhau', cần có các mô hình cảm xúc chi tiết và các kỹ thuật tổng hợp tiếng nói tiên tiến để có thể tái tạo những sắc thái cảm xúc này một cách chính xác.

III. Phương Pháp Phân Rã Ma Trận Không Âm Giải Pháp Tiềm Năng

Phương pháp phân rã ma trận không âm (Non-negative Matrix Factorization - NMF) là một kỹ thuật hứa hẹn trong việc biến đổi cảm xúc trong tiếng nói. NMF cho phép phân tách các tín hiệu âm thanh phức tạp thành các thành phần cơ bản, mỗi thành phần đại diện cho một đặc trưng âm thanh cụ thể. Trong bối cảnh biến đổi cảm xúc, NMF có thể được sử dụng để tách các đặc trưng âm thanh liên quan đến các cảm xúc khác nhau. Ưu điểm của NMF là khả năng xử lý dữ liệu lớn và tìm ra các cấu trúc ẩn trong dữ liệu, giúp cải thiện độ chính xác và tự nhiên của tiếng nói được biến đổi. Việc ứng dụng NMF trong biến đổi cảm xúc mở ra nhiều triển vọng mới, đặc biệt trong việc tạo ra các hệ thống tiếng nói biểu cảm và cá nhân hóa.

3.1. Ưu điểm Của Phân Rã Ma Trận Không Âm NMF

NMF có nhiều ưu điểm vượt trội so với các phương pháp khác. Khả năng xử lý dữ liệu lớn và tìm ra các cấu trúc ẩn trong dữ liệu giúp cải thiện độ chính xác và tự nhiên của tiếng nói được biến đổi. Theo một nghiên cứu từ trường Đại học Thái Nguyên, 'Trong hệ thống giáo dục nói chung, giáo dục mầm non đóng vai trò là một mắt xích quan trọng', NMF có thể giúp tách các đặc trưng âm thanh liên quan đến các cảm xúc khác nhau, từ đó tạo ra tiếng nói biểu cảm và cá nhân hóa hơn.

3.2. Ứng Dụng NMF Trong Biến Đổi Cảm Xúc Tiếng Nói

NMF có thể được ứng dụng để phân tích và mô hình hóa các đặc trưng âm thanh liên quan đến các cảm xúc khác nhau. Bằng cách tách các tín hiệu âm thanh phức tạp thành các thành phần cơ bản, NMF cho phép các nhà nghiên cứu và kỹ sư kiểm soát và điều chỉnh các yếu tố cảm xúc trong tiếng nói một cách chi tiết hơn. Theo tài liệu gốc, 'Mục tiêu của ngành Giáo dục - Đào tạo là giáo dục thế hệ trẻ trở thành những con ngƣời phát triển toàn diện về mọi mặt', NMF có thể giúp tạo ra các hệ thống tiếng nói biểu cảm và cá nhân hóa hơn.

IV. Hướng Dẫn Sử Dụng NMF Để Biến Đổi Cảm Xúc Trong Tiếng Nói

Để sử dụng NMF trong biến đổi cảm xúc, cần thực hiện một số bước cơ bản. Đầu tiên, thu thập một bộ dữ liệu tiếng nói lớn, bao gồm các mẫu tiếng nói với các cảm xúc khác nhau. Tiếp theo, sử dụng NMF để phân tách các tín hiệu âm thanh thành các thành phần cơ bản. Xác định các thành phần liên quan đến các cảm xúc cụ thể. Sau đó, điều chỉnh các thành phần này để thay đổi cảm xúc trong tiếng nói. Cuối cùng, tổng hợp lại các thành phần đã điều chỉnh để tạo ra tiếng nói mới với cảm xúc mong muốn. Quá trình này đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về xử lý tín hiệu âm thanh và các kỹ thuật học máy.

4.1. Thu Thập Dữ Liệu Tiếng Nói Cho Biến Đổi Cảm Xúc

Việc thu thập một bộ dữ liệu tiếng nói lớn và đa dạng là bước đầu tiên quan trọng để sử dụng NMF trong biến đổi cảm xúc. Dữ liệu này nên bao gồm các mẫu tiếng nói với các cảm xúc khác nhau, được thu thập từ nhiều người nói và trong nhiều bối cảnh khác nhau. Theo tài liệu gốc, 'Ngôn ngữ là sự sáng tạo kỳ diệu của con ngƣời', dữ liệu càng đa dạng thì khả năng mô hình hóa và biến đổi cảm xúc càng chính xác.

4.2. Các Bước Thực Hiện Phân Rã Ma Trận Không Âm

Sau khi thu thập dữ liệu, cần thực hiện các bước phân rã ma trận không âm. Đầu tiên, chuẩn bị dữ liệu và chọn các tham số phù hợp cho thuật toán NMF. Sau đó, chạy thuật toán NMF để phân tách các tín hiệu âm thanh thành các thành phần cơ bản. Theo luận văn gốc, 'Trong quá trình phát triển toàn diện nhân cách con ngƣời nói chung và trẻ mầm non nói riêng thì ngôn ngữ có một vai trò rất quan trọng đặc biệt không thể thiếu đƣợc', cần xác định các thành phần liên quan đến các cảm xúc cụ thể và điều chỉnh chúng để thay đổi cảm xúc trong tiếng nói.

V. Ứng Dụng Thực Tế Tạo Tiếng Nói Biểu Cảm Cho Ứng Dụng

Biến đổi cảm xúc trong tiếng nói có nhiều ứng dụng thực tế. Trong lĩnh vực trợ lý ảo, việc tạo ra tiếng nói biểu cảm giúp tăng cường sự tương tác và kết nối giữa người dùng và trợ lý. Trong giáo dục, tiếng nói biểu cảm có thể được sử dụng để tạo ra các bài giảng hấp dẫn và sinh động hơn. Trong giải trí, biến đổi cảm xúc có thể được sử dụng để tạo ra các nhân vật ảo có cảm xúc phong phú và đa dạng. Việc ứng dụng NMF trong biến đổi cảm xúc mở ra nhiều cơ hội để cải thiện trải nghiệm người dùng và tạo ra các sản phẩm sáng tạo.

5.1. Ứng Dụng Trong Trợ Lý Ảo và Hệ Thống Tương Tác

Trong lĩnh vực trợ lý ảo, biến đổi cảm xúc trong tiếng nói có thể giúp tăng cường sự tương tác và kết nối giữa người dùng và trợ lý. Theo tài liệu 'Trong thời gian qua, ở các trƣờng mầm non trên địa bàn thành phố Hạ Long,việc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ thông qua các tác phẩm văn học chƣa đƣợc xem trọng', việc tạo ra tiếng nói biểu cảm giúp trợ lý ảo trở nên thân thiện và dễ gần hơn, từ đó cải thiện trải nghiệm người dùng.

5.2. Tạo Bài Giảng Sinh Động Với Biến Đổi Cảm Xúc

Trong lĩnh vực giáo dục, tiếng nói biểu cảm có thể được sử dụng để tạo ra các bài giảng hấp dẫn và sinh động hơn. Bằng cách sử dụng biến đổi cảm xúc để truyền tải thông tin một cách thú vị và engaging hơn, giáo viên có thể giúp học sinh tập trung hơn và học tập hiệu quả hơn. Theo luận văn, 'Một số giáo viên chƣa tích cực học hỏi, nâng cao trình độ, sự hiểu biết về các tác phẩm văn học', việc này thúc đẩy học sinh hứng thú hơn với việc học.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Phát Triển Của Biến Đổi Tiếng Nói

Phương pháp phân rã ma trận không âm là một kỹ thuật hứa hẹn trong việc biến đổi cảm xúc trong tiếng nói. Mặc dù vẫn còn nhiều thách thức, NMF có tiềm năng lớn để cải thiện độ chính xác và tự nhiên của tiếng nói được biến đổi. Trong tương lai, việc kết hợp NMF với các kỹ thuật học sâu và các mô hình cảm xúc tiên tiến có thể mở ra những triển vọng mới trong biến đổi cảm xúc. Việc nghiên cứu và phát triển các phương pháp biến đổi cảm xúc trong tiếng nói sẽ tiếp tục là một lĩnh vực quan trọng, đóng góp vào sự phát triển của các hệ thống giao tiếp người-máy thông minh và tự nhiên.

6.1. Tiềm Năng Của NMF Trong Tương Lai

Phương pháp phân rã ma trận không âm có tiềm năng lớn để cải thiện độ chính xác và tự nhiên của tiếng nói được biến đổi. Việc kết hợp NMF với các kỹ thuật học sâu và các mô hình cảm xúc tiên tiến có thể mở ra những triển vọng mới trong biến đổi cảm xúc. 'Luận văn tập trung nghiên cứu và đề xuất một số biện pháp quản lý của hiệu trƣởng về giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học' việc phát triển các phương pháp này sẽ tiếp tục là một lĩnh vực quan trọng.

6.2. Nghiên Cứu và Phát Triển Các Phương Pháp Biến Đổi Tiếng Nói

Việc nghiên cứu và phát triển các phương pháp biến đổi cảm xúc trong tiếng nói sẽ tiếp tục là một lĩnh vực quan trọng, đóng góp vào sự phát triển của các hệ thống giao tiếp người-máy thông minh và tự nhiên. Luận văn nêu rõ, 'Đây là hoạt động cụ thể góp phần hữu hiệu trong việc giúp trẻ phát triển ngôn ngữ nếu giáo viên biết vận dụng những biện pháp phù hợp', sự phát triển các hệ thống này sẽ mang lại lợi ích lớn cho nhiều lĩnh vực khác nhau.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu; Kết luận, khuyến nghị; Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. 6 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở TRƢỜNG MẦM NON 1.

Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ở nước ngoài Vấn đề giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo nói chung đã đƣợc nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới quan tâm. Chẳng hạn: Các nhà khoa học L.Kolb đều thống nhất cho rằng giáo dục phải dựa trên kinh nghiệm của trẻ. Theo đó, trẻ phải đƣợc tiếp xúc, tƣơng tác trực tiếp với môi trƣờng.

Về phía giáo viên, tổ chức hoạt động cho trẻ chính là quá trình tác động có hệ thống đến trẻ, giúp trẻ tự mình chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng, thái độ, tạo thành kinh nghiệm riêng của bản thân (D. Nghiên cứu thực nghiệm của tác giả Ni Chang (Michael A.Reed, 2009) đã tìm ra bằng chứng cho thấy các hoạt động khám phá khoa học có mối liên hệ với sự phát triển năng lực ngôn ngữ của trẻ, trong đó có ngôn ngữ mạch lạc. Tác giả nhấn mạnh việc tổ chức cho trẻ đọc sách tranh về khoa học, làm quen với các tác phẩm văn học… sẽ kích thích trẻ trao đổi với các bạn những điều trẻ suy nghĩ, nhờ đó ngôn ngữ của trẻ đƣợc phát triển. Các nghiên cứu của D.

Konza (2016) và Malinovska N.V (2020) nhấn mạnh việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc của trẻ diễn ra mọi lúc, mọi nơi trong các hoạt động của trƣờng mầm non. Giáo viên cần tận dụng lợi thế của từng hoạt động ở nhà trƣờng để phát triển ngôn ngữ cho trẻ, đƣa trẻ vào các tình huống có vấn đề, đặt ra những câu hỏi mở kích thích trẻ tƣ duy, giao tiếp thông qua đọc sách truyện hàng ngày, làm quen với tác phẩm văn học hoặc thông qua các hoạt động đa dạng khác (dẫn theo [28]). Liên quan đến vấn đề quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo có thể kể đến một số công trình nghiên cứu, chẳng hạn: 7 Heidi M. Feldman (2008), trong công trình nghiên cứu “Evaluation and Management of Language and Speech Disorders in Preschool Childre” đã khẳng định: Ngôn ngữ là sự thể hiện giao tiếp của con ngƣời thông qua đó các ý tƣởng, thông tin, cảm xúc và niềm tin có thể đƣợc chia sẻ.

Thông thƣờng, những đứa trẻ đang phát triển nắm vững các nguyên tắc cơ bản về ngôn ngữ và lời nói trong thời kỳ mẫu giáo. Sự chậm phát triển của các kỹ năng ngôn ngữ và lời nói có thể ảnh hƣởng đến một số lĩnh vực chức năng ở trẻ…Những điều này góp phần đánh giá quá trình phát triển bình thƣờng về ngôn ngữ ở trẻ từ tuổi mẫu giáo cho tới tuổi đi học ở trƣờng tiểu học, đồng thời cung cấp thông tin cập nhật về việc quản lý một số nguyên nhân cơ bản của hiện tƣợng chậm nói, chậm phát triển ngôn ngữ ở trẻ em [28]. Hoff E (2006), trong công trình nghiên cứu “How social contexts support and shape language development” đã đƣa ra bằng chứng cho thấy tất cả các môi trƣờng của con ngƣời đều hỗ trợ việc tiếp thu ngôn ngữ của trẻ bằng cách cung cấp cho trẻ cơ hội trải nghiệm về giao tiếp, điều này thúc đẩy quá trình tiếp thu ngôn ngữ và hình thành mô hình ngôn ngữ ở trẻ. Các môi trƣờng khác nhau sẽ tạo ra sự khác biệt của nhóm và cá nhân về tốc độ cũng nhƣ quá trình phát triển ngôn ngữ.

Điều này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục về cách thức tạo ra môi trƣờng tốt nhất để trẻ có cơ hội phát triển ngôn ngữ từ tuổi mẫu giáo ở trƣờng mầm non [29]. Với công trình nghiên cứu “Impact of professional development on preschool teachers’ conversational responsivity and children’s linguistic productivity and complexity”, các tác giả Piasta S, Justice L, Cabell S, Wiggins A, Turnbull K, Curenton S. đã điều tra tác động của sự phát triển nghề nghiệp đối với khả năng phản ứng hội thoại của giáo viên mầm non trong lớp học, đó là việc giáo viên sử dụng các chiến lƣợc để thúc đẩy sự tham gia của trẻ em trong các cuộc trao đổi hội thoại mở rộng (chiến lƣợc tạo điều kiện giao tiếp) và tiếp xúc với các mô hình ngôn ngữ tiên tiến (chiến lƣợc phát triển ngôn ngữ)… Những nghiên cứu này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục ở trƣờng 8 mầm non về việc tăng cƣờng hoạt động bồi dƣỡng cho giáo viên để có thể nâng cao năng lực sƣ phạm nhằm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ toàn diện [30]. Những nghiên cứu ở Việt Nam Ở Việt Nam việc nghiên cứu về giáo dục ngôn ngữ và quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non cũng đƣợc nhiều tác giả quan tâm và tiếp cận ở từng góc độ khác nhau trong quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ.

Có thể kể đến những tác giả và các công trình nghiên cứu sau: Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Châu (2016) với bài báo: “Thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non thành phố Thanh Hóa”, đã trình bày kết quả đánh giá thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trƣờng mầm non trên địa bàn Thành phố Thanh Hóa. Tác giả khẳng định, thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học, vốn từ của trẻ, đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi vốn từ đƣợc tăng lên rõ rệt, giúp trẻ có cơ hội thực hành trải nghiệm trong môi trƣờng giáo dục ở trƣờng mầm non, tạo tiền đề cho trẻ phát triển toàn diện, hình thành cho trẻ một số phẩm chất, năng lực: mạnh dạn, tự tin, dễ hòa nhập vào cuộc sống… chuẩn bị cho trẻ bƣớc vào lớp 1 và các bậc học tiếp theo [5]. Tác giả Nguyễn Thị Minh Huệ (2018) với đề tài: “Phương pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hướng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học”, đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên mầm non trong dạy học cho trẻ, đƣa ra tiêu chí đánh giá khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học; đánh giá thực trạng và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng về nâng cao khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học [18]. Tác giả Hoàng Kim Hồng (2019) với công trình nghiên cứu “Vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác 9 phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong dạy học cho trẻ mầm non; phân tích, đánh giá thực trạng vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng các trƣờng mầm non tại địa bàn [17].

Tác giả Phạm Xuân Phồn (2019) với nghiên cứu “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi hiểu nghĩa của từ thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An”, đã đƣa ra kết luận: Khả năng hiểu nghĩa của từ trong tác phẩm văn học không những giúp trẻ hiểu nội dung của tác phẩm văn học mà còn giúp trẻ làm giàu vốn từ, phát triển ngôn ngữ mạch lạc, phát triển các quá trình tâm lí nhƣ khả năng tƣ duy và trí tƣởng tƣợng. Thông qua việc hiểu nghĩa của các ngôn từ nghệ thuật, trẻ cảm nhận đƣợc cái hay, cái đẹp của ngôn ngữ và các hình tƣợng nghệ thuật trong văn học, từ đó hình thành và phát triển năng lực thẩm mĩ, đồng thời giúp trẻ không những nói đúng mà còn nói hay [24]… Ngoài những công trình nghiên cứu kể trên, hƣớng nghiên cứu về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 ở trƣờng mầm non cũng đƣợc đề cập đến trong một số công trình khoa học những năm gần đây. Chẳng hạn: Tác giả Đào Thị Thu Hà (2015) với đề tài “Biện pháp quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trường mầm non Thành phố Thái Nguyên” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở trƣờng mầm non; phân tích đánh giá thực trạng quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trƣờng mầm non Thành phố Thái Nguyên, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý cho hiệu trƣởng trƣờng mầm non và khảo nghiệm các biện pháp này [8]. Các tác giả: Nguyễn Thị Kim Dung (2017) với nghiên cứu “Quản lý hoạt động giáo dục ngôn ngữ qua trò chơi của trẻ ở các trường mầm non quận Nam Từ Liêm - Hà Nội” [6], Phạm Thị Vân Anh (2020) với đề tài “Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo hướng giáo dục lấy 10 trẻ làm trung tâm ở các trường mầm non thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh” [1] đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ nói chung, trẻ mẫu giáo nói riêng thông qua trò chơi của trẻ, hoặc theo hƣớng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trƣờng mầm non; phân tích thực trạng quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý có tính khả thi và cần thiết đối với hiệu trƣởng trƣờng mầm non.

Một số tác giả khác lại đi sâu nghiên cứu vấn đề quản lí phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở các trƣờng mầm non thuộc vùng dân tộc thiểu số hoặc vùng đặc biệt khó khăn.