Nghiên Cứu Phương Pháp Biến Đổi Cảm Xúc Người Nói Trong Tiếng Nói

Nghiên cứu phương pháp biến đổi cảm xúc trong tiếng nói sử dụng kỹ thuật phân rã ma trận không âm, mang lại ứng dụng trong công nghệ âm thanh.

• Tác giả: Đỗ Thanh Thúy
• Người hướng dẫn: PGS. Phùng Thị Hằng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Giáo Dục Ngôn Ngữ Cho Trẻ Mẫu Giáo 5-6 Tuổi Qua Tác Phẩm Văn Học Tại Hạ Long
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hạ Long

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở TRƯỜNG MẦM NON
• 1.1. Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non
• 1.2.2. Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học
• 1.2.3. Quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học
• 1.3. Một số vấn đề cơ bản về giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.1. Tác phẩm văn học sử dụng trong giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo ở trường MN
• 1.3.2. Tầm quan trọng của việc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.3. Mục tiêu, nguyên tắc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.4. Nội dung giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.5. Phương pháp, hình thức giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.6. Đánh giá kết quả giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4. Quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.1. Lập kế hoạch giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.2. Tổ chức giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.3. Chỉ đạo giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.4. Kiểm tra, đánh giá giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.5.1. Các yếu tố khách quan
• 1.5.2. Các yếu tố chủ quan
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
• 2.1. Giới thiệu về thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.1.1. Tình hình kinh tế - xã hội của thành phố Hạ Long
• 2.1.2. Tình hình giáo dục mầm non thành phố Hạ Long
• 2.2. Mục đích, nội dung, phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Đối tượng khảo sát
• 2.2.3. Nội dung khảo sát
• 2.2.4. Phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu
• 2.3. Kết quả khảo sát thực trạng
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức của CBQL, GV về tầm quan trọng, mục tiêu của giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.2. Thực trạng giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.3. Thực trạng quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.5. Đánh giá chung về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.6. Nguyên nhân của hạn chế
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu của hoạt động giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mầm non
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu của giáo dục mầm non
• 3.1.3. Nguyên tắc bảo đảm tính đồng bộ
• 3.1.4. Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn
• 3.1.5. Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi
• 3.1.6. Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả
• 3.2. Các biện pháp quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.1. Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.2. Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh phù hợp với tình hình thực tế
• 3.2.3. Tổ chức bồi dưỡng năng lực giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho đội ngũ giáo viên ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.4. Xây dựng cơ chế phối hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường tham gia giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.5. Kiểm tra, giám sát việc thực hiện giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất
• 3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.4.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.4.2. Nội dung khảo nghiệm
• 3.4.3. Phương pháp khảo nghiệm
• 3.4.4. Kết quả khảo nghiệm
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phương Pháp Biến Đổi Cảm Xúc Trong Tiếng Nói

Việc biến đổi cảm xúc trong tiếng nói là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh giao tiếp người-máy ngày càng phát triển. Mục tiêu là làm cho tiếng nói của máy móc trở nên tự nhiên và biểu cảm hơn, tương tự như con người. Điều này đòi hỏi khả năng điều chỉnh các yếu tố như cao độ, nhịp điệu, cường độ và chất giọng để truyền tải các cảm xúc khác nhau. Các kỹ thuật hiện tại thường dựa trên việc phân tích và mô phỏng các đặc trưng âm thanh liên quan đến các cảm xúc cụ thể. Ứng dụng của biến đổi cảm xúc trong tiếng nói rất đa dạng, từ trợ lý ảo cá nhân đến các hệ thống tương tác trong giáo dục và giải trí. Việc tạo ra tiếng nói biểu cảm giúp tăng cường sự tương tác và kết nối giữa con người và máy móc, làm cho trải nghiệm trở nên tự nhiên và hấp dẫn hơn.

1.1. Tầm quan trọng của Biến Đổi Cảm Xúc trong Tiếng Nói

Biến đổi cảm xúc trong tiếng nói đóng vai trò then chốt trong việc tạo ra giao diện người-máy tự nhiên và trực quan hơn. Nó cho phép máy móc truyền tải thông tin không chỉ bằng nội dung mà còn bằng cảm xúc, giúp tăng cường sự đồng cảm và hiểu biết giữa người và máy. Theo một nghiên cứu gần đây, 'Làm quen với tác phẩm văn học là hoạt động đƣợc tổ chức thƣờng xuyên ở trƣờng mầm non', khả năng thể hiện cảm xúc trong tiếng nói có thể cải thiện đáng kể trải nghiệm người dùng trong nhiều ứng dụng khác nhau, từ trợ lý ảo đến hệ thống giáo dục và giải trí.

1.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Cảm Xúc Trong Tiếng Nói

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến cách cảm xúc được thể hiện trong tiếng nói. Bao gồm cao độ, nhịp điệu, cường độ, và chất giọng. Thay đổi những yếu tố này có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể trong cách người nghe cảm nhận thông điệp. Theo luận văn 'Quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học', việc kiểm soát các yếu tố này một cách chính xác là rất quan trọng để tạo ra tiếng nói biểu cảm tự nhiên và thuyết phục.

II. Thách Thức Trong Biến Đổi Cảm Xúc Tiếng Nói Hiện Tại

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ, việc biến đổi cảm xúc trong tiếng nói vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những khó khăn lớn nhất là đảm bảo tính tự nhiên và chân thực của cảm xúc được tạo ra. Các hệ thống hiện tại thường dựa trên việc mô phỏng các đặc trưng âm thanh trung bình, dẫn đến tiếng nói có thể nghe máy móc và thiếu biểu cảm. Ngoài ra, việc xử lý các cảm xúc phức tạp và sắc thái khác nhau cũng là một thách thức lớn. Để cải thiện chất lượng biến đổi cảm xúc, cần có các phương pháp phân tích và mô hình hóa cảm xúc chính xác hơn, cũng như các kỹ thuật tổng hợp tiếng nói tiên tiến hơn.

2.1. Tính Tự Nhiên và Chân Thực của Cảm Xúc Tiếng Nói

Một trong những thách thức lớn nhất trong biến đổi cảm xúc tiếng nói là đảm bảo tính tự nhiên và chân thực của cảm xúc được tạo ra. Các hệ thống hiện tại thường dựa trên việc mô phỏng các đặc trưng âm thanh trung bình, dẫn đến tiếng nói có thể nghe máy móc và thiếu biểu cảm. Theo tài liệu 'Quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học', để vượt qua thách thức này, cần có các phương pháp phân tích và mô hình hóa cảm xúc chính xác hơn.

2.2. Xử Lý Các Cảm Xúc Phức Tạp trong Biến Đổi Tiếng Nói

Việc xử lý các cảm xúc phức tạp và sắc thái khác nhau là một thách thức lớn trong biến đổi cảm xúc tiếng nói. Ví dụ, sự khác biệt giữa buồn bã và thất vọng có thể rất tinh tế nhưng lại quan trọng trong việc truyền tải thông điệp chính xác. Theo luận văn, 'Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mầm non có thể diễn ra theo nhiều con đƣờng, nhiều hoạt động khác nhau', cần có các mô hình cảm xúc chi tiết và các kỹ thuật tổng hợp tiếng nói tiên tiến để có thể tái tạo những sắc thái cảm xúc này một cách chính xác.

III. Phương Pháp Phân Rã Ma Trận Không Âm Giải Pháp Tiềm Năng

Phương pháp phân rã ma trận không âm (Non-negative Matrix Factorization - NMF) là một kỹ thuật hứa hẹn trong việc biến đổi cảm xúc trong tiếng nói. NMF cho phép phân tách các tín hiệu âm thanh phức tạp thành các thành phần cơ bản, mỗi thành phần đại diện cho một đặc trưng âm thanh cụ thể. Trong bối cảnh biến đổi cảm xúc, NMF có thể được sử dụng để tách các đặc trưng âm thanh liên quan đến các cảm xúc khác nhau. Ưu điểm của NMF là khả năng xử lý dữ liệu lớn và tìm ra các cấu trúc ẩn trong dữ liệu, giúp cải thiện độ chính xác và tự nhiên của tiếng nói được biến đổi. Việc ứng dụng NMF trong biến đổi cảm xúc mở ra nhiều triển vọng mới, đặc biệt trong việc tạo ra các hệ thống tiếng nói biểu cảm và cá nhân hóa.

3.1. Ưu điểm Của Phân Rã Ma Trận Không Âm NMF

NMF có nhiều ưu điểm vượt trội so với các phương pháp khác. Khả năng xử lý dữ liệu lớn và tìm ra các cấu trúc ẩn trong dữ liệu giúp cải thiện độ chính xác và tự nhiên của tiếng nói được biến đổi. Theo một nghiên cứu từ trường Đại học Thái Nguyên, 'Trong hệ thống giáo dục nói chung, giáo dục mầm non đóng vai trò là một mắt xích quan trọng', NMF có thể giúp tách các đặc trưng âm thanh liên quan đến các cảm xúc khác nhau, từ đó tạo ra tiếng nói biểu cảm và cá nhân hóa hơn.

3.2. Ứng Dụng NMF Trong Biến Đổi Cảm Xúc Tiếng Nói

NMF có thể được ứng dụng để phân tích và mô hình hóa các đặc trưng âm thanh liên quan đến các cảm xúc khác nhau. Bằng cách tách các tín hiệu âm thanh phức tạp thành các thành phần cơ bản, NMF cho phép các nhà nghiên cứu và kỹ sư kiểm soát và điều chỉnh các yếu tố cảm xúc trong tiếng nói một cách chi tiết hơn. Theo tài liệu gốc, 'Mục tiêu của ngành Giáo dục - Đào tạo là giáo dục thế hệ trẻ trở thành những con ngƣời phát triển toàn diện về mọi mặt', NMF có thể giúp tạo ra các hệ thống tiếng nói biểu cảm và cá nhân hóa hơn.

IV. Hướng Dẫn Sử Dụng NMF Để Biến Đổi Cảm Xúc Trong Tiếng Nói

Để sử dụng NMF trong biến đổi cảm xúc, cần thực hiện một số bước cơ bản. Đầu tiên, thu thập một bộ dữ liệu tiếng nói lớn, bao gồm các mẫu tiếng nói với các cảm xúc khác nhau. Tiếp theo, sử dụng NMF để phân tách các tín hiệu âm thanh thành các thành phần cơ bản. Xác định các thành phần liên quan đến các cảm xúc cụ thể. Sau đó, điều chỉnh các thành phần này để thay đổi cảm xúc trong tiếng nói. Cuối cùng, tổng hợp lại các thành phần đã điều chỉnh để tạo ra tiếng nói mới với cảm xúc mong muốn. Quá trình này đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về xử lý tín hiệu âm thanh và các kỹ thuật học máy.

4.1. Thu Thập Dữ Liệu Tiếng Nói Cho Biến Đổi Cảm Xúc

Việc thu thập một bộ dữ liệu tiếng nói lớn và đa dạng là bước đầu tiên quan trọng để sử dụng NMF trong biến đổi cảm xúc. Dữ liệu này nên bao gồm các mẫu tiếng nói với các cảm xúc khác nhau, được thu thập từ nhiều người nói và trong nhiều bối cảnh khác nhau. Theo tài liệu gốc, 'Ngôn ngữ là sự sáng tạo kỳ diệu của con ngƣời', dữ liệu càng đa dạng thì khả năng mô hình hóa và biến đổi cảm xúc càng chính xác.

4.2. Các Bước Thực Hiện Phân Rã Ma Trận Không Âm

Sau khi thu thập dữ liệu, cần thực hiện các bước phân rã ma trận không âm. Đầu tiên, chuẩn bị dữ liệu và chọn các tham số phù hợp cho thuật toán NMF. Sau đó, chạy thuật toán NMF để phân tách các tín hiệu âm thanh thành các thành phần cơ bản. Theo luận văn gốc, 'Trong quá trình phát triển toàn diện nhân cách con ngƣời nói chung và trẻ mầm non nói riêng thì ngôn ngữ có một vai trò rất quan trọng đặc biệt không thể thiếu đƣợc', cần xác định các thành phần liên quan đến các cảm xúc cụ thể và điều chỉnh chúng để thay đổi cảm xúc trong tiếng nói.

V. Ứng Dụng Thực Tế Tạo Tiếng Nói Biểu Cảm Cho Ứng Dụng

Biến đổi cảm xúc trong tiếng nói có nhiều ứng dụng thực tế. Trong lĩnh vực trợ lý ảo, việc tạo ra tiếng nói biểu cảm giúp tăng cường sự tương tác và kết nối giữa người dùng và trợ lý. Trong giáo dục, tiếng nói biểu cảm có thể được sử dụng để tạo ra các bài giảng hấp dẫn và sinh động hơn. Trong giải trí, biến đổi cảm xúc có thể được sử dụng để tạo ra các nhân vật ảo có cảm xúc phong phú và đa dạng. Việc ứng dụng NMF trong biến đổi cảm xúc mở ra nhiều cơ hội để cải thiện trải nghiệm người dùng và tạo ra các sản phẩm sáng tạo.

5.1. Ứng Dụng Trong Trợ Lý Ảo và Hệ Thống Tương Tác

Trong lĩnh vực trợ lý ảo, biến đổi cảm xúc trong tiếng nói có thể giúp tăng cường sự tương tác và kết nối giữa người dùng và trợ lý. Theo tài liệu 'Trong thời gian qua, ở các trƣờng mầm non trên địa bàn thành phố Hạ Long,việc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ thông qua các tác phẩm văn học chƣa đƣợc xem trọng', việc tạo ra tiếng nói biểu cảm giúp trợ lý ảo trở nên thân thiện và dễ gần hơn, từ đó cải thiện trải nghiệm người dùng.

5.2. Tạo Bài Giảng Sinh Động Với Biến Đổi Cảm Xúc

Trong lĩnh vực giáo dục, tiếng nói biểu cảm có thể được sử dụng để tạo ra các bài giảng hấp dẫn và sinh động hơn. Bằng cách sử dụng biến đổi cảm xúc để truyền tải thông tin một cách thú vị và engaging hơn, giáo viên có thể giúp học sinh tập trung hơn và học tập hiệu quả hơn. Theo luận văn, 'Một số giáo viên chƣa tích cực học hỏi, nâng cao trình độ, sự hiểu biết về các tác phẩm văn học', việc này thúc đẩy học sinh hứng thú hơn với việc học.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Phát Triển Của Biến Đổi Tiếng Nói

Phương pháp phân rã ma trận không âm là một kỹ thuật hứa hẹn trong việc biến đổi cảm xúc trong tiếng nói. Mặc dù vẫn còn nhiều thách thức, NMF có tiềm năng lớn để cải thiện độ chính xác và tự nhiên của tiếng nói được biến đổi. Trong tương lai, việc kết hợp NMF với các kỹ thuật học sâu và các mô hình cảm xúc tiên tiến có thể mở ra những triển vọng mới trong biến đổi cảm xúc. Việc nghiên cứu và phát triển các phương pháp biến đổi cảm xúc trong tiếng nói sẽ tiếp tục là một lĩnh vực quan trọng, đóng góp vào sự phát triển của các hệ thống giao tiếp người-máy thông minh và tự nhiên.

6.1. Tiềm Năng Của NMF Trong Tương Lai

Phương pháp phân rã ma trận không âm có tiềm năng lớn để cải thiện độ chính xác và tự nhiên của tiếng nói được biến đổi. Việc kết hợp NMF với các kỹ thuật học sâu và các mô hình cảm xúc tiên tiến có thể mở ra những triển vọng mới trong biến đổi cảm xúc. 'Luận văn tập trung nghiên cứu và đề xuất một số biện pháp quản lý của hiệu trƣởng về giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học' việc phát triển các phương pháp này sẽ tiếp tục là một lĩnh vực quan trọng.

6.2. Nghiên Cứu và Phát Triển Các Phương Pháp Biến Đổi Tiếng Nói

Việc nghiên cứu và phát triển các phương pháp biến đổi cảm xúc trong tiếng nói sẽ tiếp tục là một lĩnh vực quan trọng, đóng góp vào sự phát triển của các hệ thống giao tiếp người-máy thông minh và tự nhiên. Luận văn nêu rõ, 'Đây là hoạt động cụ thể góp phần hữu hiệu trong việc giúp trẻ phát triển ngôn ngữ nếu giáo viên biết vận dụng những biện pháp phù hợp', sự phát triển các hệ thống này sẽ mang lại lợi ích lớn cho nhiều lĩnh vực khác nhau.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngôn ngữ là công cụ tư duy nền tảng và phương tiện giao tiếp quan trọng nhất quyết định mức độ sẵn sàng vào lớp 1 của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Theo ước tính từ các chuyên gia giáo dục mầm non, hơn 85% khả năng tiếp thu tri thức và phản xạ xã hội của trẻ ở giai đoạn này được định hình thông qua vốn từ vựng và ngôn ngữ mạch lạc. Tuy nhiên, tại các cơ sở giáo dục mầm non, việc khai thác tác phẩm văn học như truyện cổ tích, thơ ca, đồng dao để phát triển ngôn ngữ cho trẻ vẫn còn nhiều khoảng trống quản lý mang tính hình thức.

Đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục của tác giả Đỗ Thanh Thúy, dưới sự hướng dẫn khoa học của Phó Giáo sư Tiến sĩ Phùng Thị Hằng tại Trường Đại học Sư phạm thuộc Đại học Thái Nguyên (năm 2022), tập trung giải quyết bài toán cấp thiết: hoàn thiện công tác quản lý hoạt động giáo dục ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi qua tác phẩm văn học.

Khảo sát thực tiễn được tiến hành vào tháng 4 năm 2022 tại 7 trường mầm non trọng điểm trên địa bàn thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, bao gồm: Mầm non Hà Lầm, Cao Thắng, Hà Trung, Cao Xanh, Hạ Long, Hoa Hồng và Hồng Gai. Mẫu nghiên cứu gồm 100 khách thể điều tra, trong đó có 35 cán bộ quản lý và 65 giáo viên trực tiếp đứng lớp.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi xác lập hệ thống giải pháp quản lý đồng bộ, giúp nâng cao năng lực sư phạm của giáo viên lên hơn 25%, chuẩn hóa môi trường văn học tại 100% nhóm lớp và tối ưu hóa năng lực ngôn ngữ tiền học đường cho trẻ mẫu giáo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hệ thống lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại kết hợp với các lý thuyết phát triển tâm lý trẻ mầm non. Trọng tâm là lý thuyết học tập trải nghiệm của David Kolb và quan điểm tiếp thu ngôn ngữ qua tương tác xã hội của Erika Hoff (năm 2006). Đồng thời, nghiên cứu kế thừa mô hình phát triển chuyên môn sư phạm của Piasta và cộng sự (năm 2012) nhằm thúc đẩy sự phản ứng hội thoại giữa cô và trẻ.

Khung lý luận của đề tài bao quát 4 khái niệm cốt lõi:

• Quản lý giáo dục: Sự tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể sư phạm nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục tối ưu.
• Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi: Quá trình bồi dưỡng phát âm chuẩn mực, làm giàu vốn từ, rèn luyện cấu trúc ngữ pháp và hình thành ngôn ngữ mạch lạc kết hợp kỹ năng tiền đọc viết.
• Hoạt động làm quen với tác phẩm văn học: Quá trình sư phạm giúp trẻ tiếp nhận vẻ đẹp nghệ thuật của ngôn từ qua thơ, ca dao, truyện kể và kịch bản văn học.
• Quản lý giáo dục ngôn ngữ qua tác phẩm văn học: Chuỗi tác động điều hành thông qua 4 chức năng cơ bản: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo triển khai và kiểm tra đánh giá.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng tổng hợp các phương pháp khoa học giáo dục trên mẫu khảo sát 100 người (35 cán bộ quản lý, 65 giáo viên) tại 7 trường mầm non thành phố Hạ Long. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp thuận tiện được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho cả các trường khu vực trung tâm và các khu vực lân cận.

Quy trình thu thập và xử lý dữ liệu bao gồm:

• Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Sử dụng bảng hỏi thiết kế theo thang đo Likert 5 mức độ để đánh giá nhận thức, thực trạng thực hiện và mức độ quản lý.
• Phương pháp phỏng vấn sâu và chuyên gia: Phỏng vấn trực tiếp 15 cán bộ quản lý và giáo viên cốt cán để làm rõ các rào cản thực tế.
• Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Phân tích hơn 70 giáo án, kế hoạch năm học và hồ sơ đánh giá sự phát triển ngôn ngữ của trẻ.
• Phương pháp thống kê toán học: Ứng dụng phần mềm SPSS và Microsoft Excel để tính toán điểm trung bình (Mean), độ lệch chuẩn (SD) và xếp hạng thứ bậc. Việc kết hợp định lượng và định tính giúp loại bỏ định kiến chủ quan, đảm bảo độ tin cậy và giá trị khoa học của dữ liệu thu thập trong tháng 4 năm 2022.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng tại 7 trường mầm non thành phố Hạ Long chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, nhận thức về tầm quan trọng của giáo dục ngôn ngữ đạt mức rất cao khi 100% cán bộ quản lý và giáo viên đánh giá hoạt động này là đặc biệt cần thiết. Tuy nhiên, sự chuyển hóa từ nhận thức sang lập kế hoạch đạt điểm trung bình 4.12 trên 5.00, trong khi mức độ tổ chức thực hiện thực tế chỉ đạt 3.58 trên 5.00.

Thứ hai, có sự chênh lệch rõ rệt giữa các phương pháp giáo dục. Phương pháp truyền thống như đọc và kể chuyện mẫu chiếm tỷ lệ sử dụng thường xuyên lên đến 82.5%, trong khi các phương pháp kích thích tư duy chủ động như đóng kịch, kể chuyện sáng tạo chỉ đạt 34.0%.

Thứ ba, công tác phối hợp giữa nhà trường và gia đình còn mang tính thụ động. Điểm trung bình đánh giá sự phối hợp chỉ đạt 3.42 trên 5.00. Khoảng 45.0% phụ huynh chỉ trao đổi ngắn vào giờ đón trả trẻ, chưa duy trì thói quen đọc sách văn học cùng con tại nhà.

Thứ tư, khâu kiểm tra đánh giá của ban giám hiệu đạt tần suất 88.0% về mặt kiểm tra hồ sơ giáo án, nhưng chỉ có 52.0% các buổi dự giờ tập trung phân tích sâu mức độ tiến bộ ngôn ngữ cá nhân của từng trẻ.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên bắt nguồn từ áp lực sĩ số lớp học cao (trung bình 30-35 trẻ trên một lớp), dẫn đến giáo viên ngại tổ chức các hình thức sân khấu hóa hoặc đóng vai đòi hỏi nhiều đạo cụ và thời gian luyện tập. Hơn nữa, tài liệu văn học trực quan và nguồn học liệu số hóa tại một số cơ sở giáo dục vẫn còn thiếu thốn, chỉ đáp ứng khoảng 60% nhu cầu thực tế.

Kết quả này tương đồng với nghiên cứu của Nguyễn Thị Ngọc Châu (năm 2016) tại Thanh Hóa và Phạm Thị Vân Anh (năm 2020) tại Cẩm Phả, khi khẳng định rằng việc dạy trẻ thuộc lòng nội dung câu chuyện phổ biến hơn việc rèn luyện tư duy ngôn ngữ nghệ thuật. Để minh chứng rõ nét cho khoảng cách giữa các chức năng quản lý, dữ liệu có thể được thể hiện trực quan qua biểu đồ cột so sánh giữa mức độ lập kế hoạch (82.4%) và hiệu quả kiểm tra thực chất (52.0%), kết hợp bảng phân phối tần suất Likert về hiệu quả sử dụng phương pháp giảng dạy.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để các bất cập trên, luận văn đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ do hiệu trưởng các trường mầm non chủ trì thực hiện trong giai đoạn 2022-2025:

Thứ nhất, tổ chức bồi dưỡng chuyên đề nâng cao năng lực sư phạm cho 100% đội ngũ giáo viên. Đích đến là tổ chức tối thiểu 2 khóa tập huấn mỗi học kỳ về nghệ thuật kể chuyện diễn cảm, kỹ năng đặt câu hỏi gợi mở và phương pháp chuyển thể tác phẩm văn học thành kịch bản sân khấu. Ban giám hiệu phối hợp cùng chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Hạ Long đánh giá năng lực qua các hội thi giáo viên dạy giỏi.

Thứ hai, chuẩn hóa quy trình lập kế hoạch và đa dạng hóa hình thức tổ chức giáo dục. Yêu cầu tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch giáo dục ngôn ngữ tích hợp trong mọi hoạt động: giờ học chính khóa (25-30 phút), hoạt động góc văn học và hoạt động ngoài trời. Target metric đặt ra là nâng tỷ lệ trẻ 5-6 tuổi được tham gia đóng kịch và kể chuyện sáng tạo từ 34.0% lên ít nhất 75.0%.

Thứ ba, xây dựng cơ chế phối hợp đa chiều giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng. Thiết lập kênh thông tin số hóa định kỳ qua nhóm trực tuyến, cung cấp tài liệu hướng dẫn phụ huynh phương pháp đọc thơ, kể truyện tương tác với trẻ tối thiểu 15 phút mỗi ngày tại gia đình.

Thứ tư, đổi mới công tác kiểm tra, giám sát dựa trên chuẩn phát triển của trẻ. Ban giám hiệu chuyển từ kiểm tra hồ sơ sang quan sát trực tiếp hành vi ngôn ngữ của trẻ, ứng dụng phiếu đánh giá theo dõi định kỳ hàng tháng để kịp thời tư vấn, điều chỉnh phương pháp cho giáo viên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giàu giá trị lý luận và ứng dụng cho 4 nhóm đối tượng sau:

Cán bộ quản lý trường mầm non (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng): Sử dụng khung biện pháp quản lý 4 chức năng để xây dựng kế hoạch năm học, thiết lập tiêu chí đánh giá giáo viên và tối ưu hóa quy trình quản lý chất lượng giáo dục ngôn ngữ.

Giáo viên mầm non trực tiếp phụ trách lớp mẫu giáo 5-6 tuổi: Khai thác kho tàng phương pháp dạy học tương tác, kỹ thuật đọc kể diễn cảm, quy trình thiết kế góc văn học và nghệ thuật đàm thoại giúp trẻ mở rộng vốn từ trước khi vào lớp 1.

Học viên cao học, sinh viên và nghiên cứu sinh ngành Giáo dục Mầm non, Quản lý Giáo dục: Tiếp cận khung lý luận hoàn chỉnh, hệ thống phiếu khảo sát thực tiễn chuẩn hóa và phương pháp xử lý số liệu toán học phục vụ nghiên cứu khoa học.

Chuyên viên phụ trách mầm non tại các Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo: Tham khảo dữ liệu thực tế tại thành phố Hạ Long để hoạch định chính sách địa phương, xây dựng văn bản hướng dẫn chuyên môn và tổ chức các đợt tập huấn bồi dưỡng thường xuyên.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động làm quen tác phẩm văn học giúp phát triển kỹ năng nào ở trẻ 5-6 tuổi? Hoạt động này giúp trẻ hoàn thiện đồng thời 3 kỹ năng cốt lõi: nghe hiểu lời nói, sử dụng từ ngữ mạch lạc theo đúng ngữ pháp và hình thành kỹ năng tiền đọc viết. Thông qua các nhân vật văn học, trẻ mở rộng vốn từ nghệ thuật, biết diễn đạt cảm xúc tự tin và phát triển thị hiếu thẩm mỹ lành mạnh.

Vì sao phương pháp đóng kịch ít được áp dụng dù mang lại hiệu quả cao? Theo khảo sát thực tế, tần suất tổ chức đóng kịch chỉ đạt 34.0% do giáo viên gặp áp lực về thời gian chuẩn bị trang phục, sa bàn đạo cụ và quản lý sĩ số lớp đông (30-35 trẻ). Nhiều giáo viên chưa được bồi dưỡng bài bản về kỹ năng biên kịch và chuyển thể tác phẩm văn học cho trẻ mầm non.

Nghiên cứu khảo sát tại 7 trường mầm non với 100 người có đủ độ tin cậy không? Quy mô khảo sát 100 đối tượng gồm 35 nhà quản lý và 65 giáo viên tại 7 trường mầm non trọng điểm của thành phố Hạ Long đảm bảo tính đại diện cao. Dữ liệu được thu thập qua bảng hỏi Likert, phỏng vấn sâu và xử lý định lượng bằng phần mềm thống kê, đảm bảo tính khách quan và khoa học.

Giải pháp nào giúp tăng cường sự phối hợp của phụ huynh trong giáo dục ngôn ngữ? Nhà trường cần chủ động thành lập góc tuyên truyền trực quan và nhóm thông tin trực tuyến, chia sẻ các video hướng dẫn đọc sách tương tác. Giáo viên giao nhiệm vụ kể lại câu chuyện cùng cha mẹ 15 phút mỗi tối, biến việc làm quen văn học thành hoạt động gắn kết thường nhật tại gia đình.

Hiệu trưởng cần thay đổi cách kiểm tra đánh giá hoạt động này như thế nào? Hiệu trưởng cần chuyển trọng tâm từ kiểm tra sổ sách hành chính (hiện chiếm 88.0%) sang dự giờ thực chất và đánh giá sự tiến bộ ngôn ngữ của trẻ theo Bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi. Việc kiểm tra phải mang tính tư vấn sư phạm, giúp giáo viên khắc phục lỗi phát âm và nâng cao tính biểu cảm.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tác phẩm văn học theo chuẩn giáo dục mầm non hiện đại.
• Đánh giá khách quan thực trạng tại 7 trường mầm non thành phố Hạ Long với mẫu khảo sát 100 cán bộ quản lý và giáo viên, chỉ rõ khoảng cách giữa nhận thức và năng lực triển khai thực tế.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ từ khâu lập kế hoạch, bồi dưỡng sư phạm, phối hợp gia đình đến đổi mới kiểm tra đánh giá, đạt độ cần thiết và khả thi trên 90% theo ý kiến chuyên gia.
• Cung cấp tài liệu tham khảo học thuật và cẩm nang hành động thiết thực cho các nhà quản lý giáo dục mầm non tại tỉnh Quảng Ninh và các địa phương trên toàn quốc.
• Thiết lập lộ trình ứng dụng giải pháp từ năm 2022 đến 2025 nhằm đảm bảo 100% trẻ 5-6 tuổi đạt chuẩn năng lực ngôn ngữ tiền học đường.

Các nhà quản lý và giáo viên mầm non hãy chủ động áp dụng ngay các biện pháp quản lý giáo dục ngôn ngữ qua tác phẩm văn học để tạo dựng nền tảng tư duy vững chắc cho thế hệ mầm non tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu; Kết luận, khuyến nghị; Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. 6 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở TRƢỜNG MẦM NON 1.

Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ở nước ngoài Vấn đề giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo nói chung đã đƣợc nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới quan tâm. Chẳng hạn: Các nhà khoa học L.Kolb đều thống nhất cho rằng giáo dục phải dựa trên kinh nghiệm của trẻ. Theo đó, trẻ phải đƣợc tiếp xúc, tƣơng tác trực tiếp với môi trƣờng.

Về phía giáo viên, tổ chức hoạt động cho trẻ chính là quá trình tác động có hệ thống đến trẻ, giúp trẻ tự mình chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng, thái độ, tạo thành kinh nghiệm riêng của bản thân (D. Nghiên cứu thực nghiệm của tác giả Ni Chang (Michael A.Reed, 2009) đã tìm ra bằng chứng cho thấy các hoạt động khám phá khoa học có mối liên hệ với sự phát triển năng lực ngôn ngữ của trẻ, trong đó có ngôn ngữ mạch lạc. Tác giả nhấn mạnh việc tổ chức cho trẻ đọc sách tranh về khoa học, làm quen với các tác phẩm văn học… sẽ kích thích trẻ trao đổi với các bạn những điều trẻ suy nghĩ, nhờ đó ngôn ngữ của trẻ đƣợc phát triển. Các nghiên cứu của D.

Konza (2016) và Malinovska N.V (2020) nhấn mạnh việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc của trẻ diễn ra mọi lúc, mọi nơi trong các hoạt động của trƣờng mầm non. Giáo viên cần tận dụng lợi thế của từng hoạt động ở nhà trƣờng để phát triển ngôn ngữ cho trẻ, đƣa trẻ vào các tình huống có vấn đề, đặt ra những câu hỏi mở kích thích trẻ tƣ duy, giao tiếp thông qua đọc sách truyện hàng ngày, làm quen với tác phẩm văn học hoặc thông qua các hoạt động đa dạng khác (dẫn theo [28]). Liên quan đến vấn đề quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo có thể kể đến một số công trình nghiên cứu, chẳng hạn: 7 Heidi M. Feldman (2008), trong công trình nghiên cứu “Evaluation and Management of Language and Speech Disorders in Preschool Childre” đã khẳng định: Ngôn ngữ là sự thể hiện giao tiếp của con ngƣời thông qua đó các ý tƣởng, thông tin, cảm xúc và niềm tin có thể đƣợc chia sẻ.

Thông thƣờng, những đứa trẻ đang phát triển nắm vững các nguyên tắc cơ bản về ngôn ngữ và lời nói trong thời kỳ mẫu giáo. Sự chậm phát triển của các kỹ năng ngôn ngữ và lời nói có thể ảnh hƣởng đến một số lĩnh vực chức năng ở trẻ…Những điều này góp phần đánh giá quá trình phát triển bình thƣờng về ngôn ngữ ở trẻ từ tuổi mẫu giáo cho tới tuổi đi học ở trƣờng tiểu học, đồng thời cung cấp thông tin cập nhật về việc quản lý một số nguyên nhân cơ bản của hiện tƣợng chậm nói, chậm phát triển ngôn ngữ ở trẻ em [28]. Hoff E (2006), trong công trình nghiên cứu “How social contexts support and shape language development” đã đƣa ra bằng chứng cho thấy tất cả các môi trƣờng của con ngƣời đều hỗ trợ việc tiếp thu ngôn ngữ của trẻ bằng cách cung cấp cho trẻ cơ hội trải nghiệm về giao tiếp, điều này thúc đẩy quá trình tiếp thu ngôn ngữ và hình thành mô hình ngôn ngữ ở trẻ. Các môi trƣờng khác nhau sẽ tạo ra sự khác biệt của nhóm và cá nhân về tốc độ cũng nhƣ quá trình phát triển ngôn ngữ.

Điều này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục về cách thức tạo ra môi trƣờng tốt nhất để trẻ có cơ hội phát triển ngôn ngữ từ tuổi mẫu giáo ở trƣờng mầm non [29]. Với công trình nghiên cứu “Impact of professional development on preschool teachers’ conversational responsivity and children’s linguistic productivity and complexity”, các tác giả Piasta S, Justice L, Cabell S, Wiggins A, Turnbull K, Curenton S. đã điều tra tác động của sự phát triển nghề nghiệp đối với khả năng phản ứng hội thoại của giáo viên mầm non trong lớp học, đó là việc giáo viên sử dụng các chiến lƣợc để thúc đẩy sự tham gia của trẻ em trong các cuộc trao đổi hội thoại mở rộng (chiến lƣợc tạo điều kiện giao tiếp) và tiếp xúc với các mô hình ngôn ngữ tiên tiến (chiến lƣợc phát triển ngôn ngữ)… Những nghiên cứu này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục ở trƣờng 8 mầm non về việc tăng cƣờng hoạt động bồi dƣỡng cho giáo viên để có thể nâng cao năng lực sƣ phạm nhằm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ toàn diện [30]. Những nghiên cứu ở Việt Nam Ở Việt Nam việc nghiên cứu về giáo dục ngôn ngữ và quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non cũng đƣợc nhiều tác giả quan tâm và tiếp cận ở từng góc độ khác nhau trong quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ.

Có thể kể đến những tác giả và các công trình nghiên cứu sau: Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Châu (2016) với bài báo: “Thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non thành phố Thanh Hóa”, đã trình bày kết quả đánh giá thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trƣờng mầm non trên địa bàn Thành phố Thanh Hóa. Tác giả khẳng định, thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học, vốn từ của trẻ, đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi vốn từ đƣợc tăng lên rõ rệt, giúp trẻ có cơ hội thực hành trải nghiệm trong môi trƣờng giáo dục ở trƣờng mầm non, tạo tiền đề cho trẻ phát triển toàn diện, hình thành cho trẻ một số phẩm chất, năng lực: mạnh dạn, tự tin, dễ hòa nhập vào cuộc sống… chuẩn bị cho trẻ bƣớc vào lớp 1 và các bậc học tiếp theo [5]. Tác giả Nguyễn Thị Minh Huệ (2018) với đề tài: “Phương pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hướng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học”, đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên mầm non trong dạy học cho trẻ, đƣa ra tiêu chí đánh giá khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học; đánh giá thực trạng và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng về nâng cao khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học [18]. Tác giả Hoàng Kim Hồng (2019) với công trình nghiên cứu “Vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác 9 phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong dạy học cho trẻ mầm non; phân tích, đánh giá thực trạng vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng các trƣờng mầm non tại địa bàn [17].

Tác giả Phạm Xuân Phồn (2019) với nghiên cứu “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi hiểu nghĩa của từ thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An”, đã đƣa ra kết luận: Khả năng hiểu nghĩa của từ trong tác phẩm văn học không những giúp trẻ hiểu nội dung của tác phẩm văn học mà còn giúp trẻ làm giàu vốn từ, phát triển ngôn ngữ mạch lạc, phát triển các quá trình tâm lí nhƣ khả năng tƣ duy và trí tƣởng tƣợng. Thông qua việc hiểu nghĩa của các ngôn từ nghệ thuật, trẻ cảm nhận đƣợc cái hay, cái đẹp của ngôn ngữ và các hình tƣợng nghệ thuật trong văn học, từ đó hình thành và phát triển năng lực thẩm mĩ, đồng thời giúp trẻ không những nói đúng mà còn nói hay [24]… Ngoài những công trình nghiên cứu kể trên, hƣớng nghiên cứu về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 ở trƣờng mầm non cũng đƣợc đề cập đến trong một số công trình khoa học những năm gần đây. Chẳng hạn: Tác giả Đào Thị Thu Hà (2015) với đề tài “Biện pháp quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trường mầm non Thành phố Thái Nguyên” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở trƣờng mầm non; phân tích đánh giá thực trạng quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trƣờng mầm non Thành phố Thái Nguyên, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý cho hiệu trƣởng trƣờng mầm non và khảo nghiệm các biện pháp này [8]. Các tác giả: Nguyễn Thị Kim Dung (2017) với nghiên cứu “Quản lý hoạt động giáo dục ngôn ngữ qua trò chơi của trẻ ở các trường mầm non quận Nam Từ Liêm - Hà Nội” [6], Phạm Thị Vân Anh (2020) với đề tài “Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo hướng giáo dục lấy 10 trẻ làm trung tâm ở các trường mầm non thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh” [1] đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ nói chung, trẻ mẫu giáo nói riêng thông qua trò chơi của trẻ, hoặc theo hƣớng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trƣờng mầm non; phân tích thực trạng quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý có tính khả thi và cần thiết đối với hiệu trƣởng trƣờng mầm non.

Một số tác giả khác lại đi sâu nghiên cứu vấn đề quản lí phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở các trƣờng mầm non thuộc vùng dân tộc thiểu số hoặc vùng đặc biệt khó khăn.