Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa FDI và Tăng Trưởng Kinh Tế Tỉnh Bình Định

Luận án tiến sĩ nghiên cứu nghiên cứu mối quan hệ của fdi và tăng trưởng kinh tế tỉnh bình định, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng dụng trong lĩnh vực kinh tế tại

• Tác giả: Ngô Thị Thanh Thúy
• Người hướng dẫn: TS. Lê Bảo
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kinh tế phát triển
• Đề tài: Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa FDI Và Tăng Trưởng Kinh Tế Tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 0.2.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
• 0.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Những đóng góp mới của luận án
• 0.6.1. Đóng góp về mặt lý luận
• 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ MỐI QUAN HỆ CỦA FDI VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ
• 1.1. Các nghiên cứu mối quan hệ của FDI và TTKT trên góc độ vốn đầu tư
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.3. Các nghiên cứu mối quan hệ của FDI và TTKT trên góc độ năng lực hấp thụ
• 1.4. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.5. Khoảng trống nghiên cứu và hướng nghiên cứu của tác giả
• 1.5.1. Khoảng trống nghiên cứu
• 1.5.2. Hướng nghiên cứu của tác giả
• 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ MỐI QUAN HỆ CỦA FDI VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ
• 2.1. Lý luận về mối quan hệ của FDI và TTKT
• 2.1.1. Một số khái niệm
• 2.1.2. Mối quan hệ của FDI và TTKT
• 2.1.3. Một số lý thuyết được sử dụng trong đề tài
• 2.1.3.1. Lý thuyết TTKT và FDI
• 2.1.3.2. Lý thuyết về năng lực hấp thụ
• 2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ của FDI và TTKT
• 2.2.1. Vốn nhân lực
• 2.2.2. Cơ sở hạ tầng
• 2.2.3. Chất lượng thể chế
• 2.2.4. Ổn định kinh tế vĩ mô
• 2.2.5. Độ mở thương mại
• 2.2.6. Năng lực hấp thụ của DN trong nước
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Khung phân tích
• 3.3. Mô hình nghiên cứu
• 3.3.1. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 3.3.2. Lựa chọn và tính toán các biến đưa vào mô hình
• 3.4. Giả thuyết nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 3.5.1. Thu thập dữ liệu thứ cấp
• 3.5.2. Thu thập dữ liệu sơ cấp
• 3.6. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 3.6.1. Phân tích dữ liệu thứ cấp
• 3.6.2. Phân tích dữ liệu sơ cấp
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thực trạng FDI và TTKT tỉnh Bình Định
• 4.1.1. Giới thiệu khái quát về tiềm năng, lợi thế tỉnh Bình Định
• 4.1.2. Thực trạng về FDI tỉnh Bình Định
• 4.1.3. Thực trạng TTKT tỉnh Bình Định
• 4.1.4. FDI và TTKT tỉnh Bình Định
• 4.2. Kết quả phân tích thống kê mô tả
• 4.2.1. Thống kê mô tả mẫu khảo sát
• 4.2.2. Kết quả phân tích thống kê các yếu tố năng lực hấp thụ trong mối quan hệ của FDI và TTKT
• 4.2.3. Đánh giá về thực trạng năng lực hấp thụ FDI địa phương
• 4.3. Kết quả ước lượng hồi quy
• 4.3.1. Kiểm định nghiệm đơn vị
• 4.3.2. Kết quả ước lượng hồi quy về mối quan hệ của FDI và TTKT trên góc độ vốn đầu tư
• 4.3.3. Kết quả ước lượng hồi quy về mối quan hệ của FDI và TTKT trên góc độ năng lực hấp thụ
• 5. HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Định hướng của địa phương về thu hút FDI và TTKT
• 5.1.1. Về thu hút FDI
• 5.1.2. Về tăng trưởng kinh tế
• 5.2. Một số hàm ý chính sách
• 5.2.1. Tăng cường thu hút và thúc đẩy giải ngân nguồn vốn FDI
• 5.2.2. Cải thiện năng lực hấp thụ nhằm phát huy lợi ích FDI
• 5.2.3. Tiếp tục đổi mới mô hình TTKT, nâng cao năng lực cạnh tranh trong thu hút FDI
• 5.2.4. Thu hút FDI gắn mục tiêu bảo vệ môi trường
• 5.2.5. Thu hút FDI gắn với mục tiêu phát huy tính kết nối với khu vực kinh tế trong nước
• 5.3. Một số kiến nghị
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu FDI và Tăng Trưởng Kinh Tế Bình Định

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, FDI đóng vai trò ngày càng quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế (TTKT) của các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Tỉnh Bình Định, với vị trí địa lý chiến lược và tiềm năng phát triển, đã và đang nỗ lực thu hút vốn FDI nhằm thúc đẩy TTKT. Tuy nhiên, hiệu quả của FDI đối với TTKT không phải là hiển nhiên, mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là năng lực hấp thụ của địa phương. Nghiên cứu này tập trung vào phân tích mối quan hệ giữa FDI và TTKT tại tỉnh Bình Định, làm rõ vai trò của năng lực hấp thụ trong mối quan hệ này, từ đó đề xuất các giải pháp chính sách nhằm nâng cao hiệu quả thu hút và sử dụng vốn FDI cho TTKT bền vững. Bài viết này đi sâu vào các khía cạnh then chốt của vấn đề, cung cấp cái nhìn toàn diện và sâu sắc về tác động của FDI đến TTKT của Bình Định, đồng thời gợi ý các hướng đi mới cho công tác hoạch định chính sách.

1.1. Tầm quan trọng của FDI đối với tăng trưởng kinh tế

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) được xem là một động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế (TTKT) thông qua việc bổ sung vốn, chuyển giao công nghệ, nâng cao năng suất lao động và tạo ra việc làm. Đối với các tỉnh như Bình Định, FDI đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, hiện đại hóa sản xuất và nâng cao khả năng cạnh tranh của nền kinh tế. Số liệu thống kê cho thấy khu vực FDI đóng góp đáng kể vào GDP và tạo ra nhiều cơ hội việc làm, đồng thời giúp địa phương tiếp cận với các công nghệ tiên tiến và kinh nghiệm quản lý từ các quốc gia phát triển. Việc thu hút FDI hiệu quả sẽ tạo ra những tác động lan tỏa tích cực, thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp phụ trợ và nâng cao trình độ kỹ thuật của người lao động địa phương. Tăng trưởng kinh tế và vốn FDI có mối quan hệ mật thiết với nhau.

1.2. Bối cảnh thu hút FDI tại tỉnh Bình Định

Bình Định là một trong những tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, có vị trí địa lý thuận lợi và tiềm năng phát triển lớn. Tỉnh đã và đang nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, thu hút FDI vào các lĩnh vực có lợi thế như du lịch, công nghiệp chế biến, nông nghiệp công nghệ cao. Tuy nhiên, so với các tỉnh khác trong khu vực, kết quả thu hút FDI của Bình Định còn khiêm tốn. Theo số liệu của Cục Thống kê Bình Định, vốn FDI giải ngân mới đạt gần 30,9% trong tổng lượng vốn đăng ký. Điều này đặt ra yêu cầu cần có những nghiên cứu sâu sắc để đánh giá thực trạng, xác định các yếu tố cản trở và đề xuất các giải pháp phù hợp để nâng cao hiệu quả thu hút FDI. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc phân tích các yếu tố bên trong và bên ngoài ảnh hưởng đến thu hút FDI, từ đó đề xuất các chính sách phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh.

II. Phân Tích Thách Thức Trong Thu Hút FDI vào Bình Định

Mặc dù có nhiều tiềm năng, Bình Định vẫn đối mặt với không ít thách thức trong quá trình thu hút FDI. Các thách thức này có thể đến từ nhiều phía, bao gồm hạ tầng cơ sở chưa đồng bộ, nguồn nhân lực chất lượng cao còn hạn chế, thủ tục hành chính còn phức tạp và năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp (DN) trong nước còn yếu. Bên cạnh đó, sự biến động của kinh tế thế giới và các chính sách thương mại quốc tế cũng có thể ảnh hưởng đến dòng vốn FDI vào Bình Định. Để vượt qua những thách thức này, Bình Định cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả, tập trung vào cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực hấp thụ, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường liên kết giữa các DN FDI và DN trong nước. Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích các thách thức này, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể để Bình Định có thể thu hút FDI hiệu quả hơn.

2.1. Hạn chế về hạ tầng và nguồn nhân lực chất lượng cao

Hạ tầng cơ sở đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút FDI. Mặc dù Bình Định đã có những cải thiện đáng kể về hạ tầng, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế so với các tỉnh khác trong khu vực. Các vấn đề như giao thông, điện, nước, viễn thông chưa đáp ứng được nhu cầu của các nhà đầu tư. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực chất lượng cao cũng là một yếu tố quan trọng. Bình Định cần có những chính sách đào tạo và thu hút nhân tài để đáp ứng nhu cầu của các DN FDI.Việc nâng cấp cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là yếu tố then chốt.

2.2. Môi trường kinh doanh và thủ tục hành chính

Môi trường kinh doanh và thủ tục hành chính cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài. Bình Định cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho các DN FDI hoạt động. Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ và tăng cường tính minh bạch là những việc làm cần thiết. Các thủ tục hành chính liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng, thuế cần được rà soát, sửa đổi để tạo thuận lợi tối đa cho các nhà đầu tư. Cải cách thủ tục hành chính là yếu tố quan trọng.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mối Quan Hệ FDI và Tăng Trưởng

Nghiên cứu này sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng để phân tích mối quan hệ giữa FDI và TTKT tại Bình Định. Phương pháp định tính được sử dụng để thu thập thông tin thông qua phỏng vấn các chuyên gia, nhà quản lý và DN FDI. Phương pháp định lượng được sử dụng để phân tích dữ liệu thống kê về FDI, TTKT và các yếu tố khác liên quan. Mô hình hồi quy được sử dụng để ước lượng tác động của FDI đến TTKT. Ngoài ra, phương pháp kiểm định nhân quả Granger được sử dụng để xác định mối quan hệ nhân quả giữa FDI và TTKT. Dữ liệu được sử dụng trong nghiên cứu này bao gồm dữ liệu thứ cấp từ các cơ quan thống kê và dữ liệu sơ cấp từ khảo sát DN FDI. Bài viết này sẽ trình bày chi tiết các phương pháp nghiên cứu được sử dụng, từ đó đảm bảo tính khoa học và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

3.1. Mô hình hồi quy và phân tích dữ liệu

Mô hình hồi quy được sử dụng để ước lượng tác động của FDI đến TTKT. Các biến được sử dụng trong mô hình bao gồm vốn FDI, tăng trưởng GDP, lao động, vốn và các yếu tố khác liên quan. Dữ liệu được sử dụng trong mô hình là dữ liệu chuỗi thời gian từ năm 1997 đến năm 2019. Mô hình được ước lượng bằng phương pháp bình phương bé nhất. Kết quả ước lượng mô hình sẽ cho biết tác động của FDI đến TTKT và mức độ ý nghĩa thống kê của tác động này. Phân tích dữ liệu là công cụ quan trọng trong nghiên cứu.

3.2. Kiểm định nhân quả Granger và phân tích

Phương pháp kiểm định nhân quả Granger được sử dụng để xác định mối quan hệ nhân quả giữa FDI và TTKT. Kiểm định này sẽ cho biết liệu FDI có gây ra TTKT hay TTKT có gây ra FDI. Kết quả kiểm định sẽ giúp làm rõ mối quan hệ giữa FDI và TTKT và có ý nghĩa quan trọng trong việc hoạch định chính sách. Kiểm định này cho biết chiều tác động của tăng trưởng kinh tế.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu FDI Tác Động Đến Tăng Trưởng Bình Định

Kết quả nghiên cứu cho thấy FDI có tác động tích cực đến TTKT của tỉnh Bình Định. Tuy nhiên, tác động này không phải là trực tiếp mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, đặc biệt là năng lực hấp thụ. Các yếu tố năng lực hấp thụ quan trọng bao gồm nguồn nhân lực, hạ tầng cơ sở, môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh của các DN trong nước. Nghiên cứu cũng cho thấy mối quan hệ hai chiều giữa FDI và TTKT. FDI thúc đẩy TTKT và ngược lại, TTKT tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút FDI. Bài viết này sẽ trình bày chi tiết các kết quả nghiên cứu, từ đó đưa ra những kết luận quan trọng về mối quan hệ giữa FDI và TTKT tại Bình Định.

4.1. Tác động tích cực của FDI đến tăng trưởng GRDP

Phân tích cho thấy FDI có tác động tích cực đến tăng trưởng GRDP của Bình Định. Các dự án FDI tạo ra việc làm, tăng năng suất lao động và đóng góp vào ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, tác động của FDI đến GRDP không đồng đều giữa các ngành và các khu vực. Các ngành có lợi thế cạnh tranh như du lịch, công nghiệp chế biến thu hút nhiều vốn FDI và có tác động lớn hơn đến GRDP. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc lựa chọn các ngành ưu tiên để thu hút FDI.

4.2. Năng lực hấp thụ FDI ảnh hưởng đến tăng trưởng

Nghiên cứu chỉ ra rằng năng lực hấp thụ có vai trò quan trọng trong việc quyết định hiệu quả của FDI đối với TTKT. Các yếu tố như nguồn nhân lực chất lượng cao, hạ tầng cơ sở đồng bộ, môi trường kinh doanh thuận lợi và năng lực cạnh tranh của các DN trong nước đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ và phát huy tác động lan tỏa của FDI. Các chính sách cần tập trung vào việc nâng cao năng lực hấp thụ, từ đó tối đa hóa lợi ích của FDI.

V. Hàm Ý Chính Sách Thúc Đẩy FDI và Tăng Trưởng Bền Vững

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, bài viết đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm thúc đẩy FDI và TTKT bền vững tại Bình Định. Các chính sách này tập trung vào cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực hấp thụ, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường liên kết giữa các DN FDI và DN trong nước. Bên cạnh đó, cần có những chính sách khuyến khích FDI vào các ngành có lợi thế cạnh tranh và có tác động lan tỏa lớn đến nền kinh tế. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát các dự án FDI để đảm bảo tuân thủ pháp luật và bảo vệ môi trường. Việc thực hiện đồng bộ các chính sách này sẽ giúp Bình Định thu hút FDI hiệu quả hơn và thúc đẩy TTKT bền vững.

5.1. Cải thiện môi trường đầu tư và đơn giản hóa thủ tục

Chính quyền Bình Định cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho các DN FDI hoạt động. Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ và tăng cường tính minh bạch là những việc làm cần thiết. Cần rà soát, sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến đầu tư để tạo thuận lợi tối đa cho các nhà đầu tư. Việc thành lập trung tâm hỗ trợ đầu tư và xúc tiến thương mại là một giải pháp hiệu quả.

5.2. Đầu tư vào nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng

Bình Định cần tăng cường đầu tư vào nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng. Cần có những chính sách đào tạo và thu hút nhân tài để đáp ứng nhu cầu của các DN FDI. Cần nâng cấp cơ sở hạ tầng giao thông, điện, nước, viễn thông để đáp ứng nhu cầu sản xuất và kinh doanh. Việc thu hút vốn đầu tư từ các nguồn khác nhau để phát triển cơ sở hạ tầng là một giải pháp quan trọng.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về FDI Bình Định

Nghiên cứu này đã phân tích mối quan hệ giữa FDI và TTKT tại tỉnh Bình Định, làm rõ vai trò của năng lực hấp thụ trong mối quan hệ này, từ đó đề xuất các giải pháp chính sách nhằm nâng cao hiệu quả thu hút và sử dụng vốn FDI cho TTKT bền vững. Kết quả nghiên cứu cho thấy FDI có tác động tích cực đến TTKT, nhưng tác động này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là năng lực hấp thụ. Các chính sách cần tập trung vào việc cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực hấp thụ, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường liên kết giữa các DN FDI và DN trong nước. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào phân tích tác động của FDI đến các lĩnh vực cụ thể của nền kinh tế Bình Định, từ đó đưa ra những khuyến nghị chính sách chi tiết hơn.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng FDI có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy TTKT của tỉnh Bình Định. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tối đa, cần chú trọng đến việc nâng cao năng lực hấp thụ, cải thiện môi trường đầu tư và phát triển nguồn nhân lực. Việc liên kết giữa các DN FDI và DN trong nước cũng là một yếu tố quan trọng.

6.2. Hướng nghiên cứu mở rộng và sâu hơn

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào phân tích tác động của FDI đến các lĩnh vực cụ thể như du lịch, công nghiệp chế biến, nông nghiệp công nghệ cao. Nghiên cứu cũng có thể tập trung vào phân tích tác động của FDI đến môi trường và xã hội. Việc so sánh kết quả nghiên cứu với các tỉnh khác trong khu vực cũng là một hướng đi thú vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ MỐI QUAN HỆ CỦA FDI VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ 1. Các nghiên cứu mối quan hệ của FDI và TTKT trên góc độ vốn đầu tư 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Trong thời gian qua, mối quan hệ của FDI và TTKT là đề tài được quan tâm nghiên cứu ở Việt Nam và nhiều quốc gia trên thế giới.

Trên góc độ vốn đầu tư, rất nhiều nghiên cứu được thực hiện nhằm trả lời cho câu hỏi FDI và TTKT có mối quan hệ hay không. Nếu có mối quan hệ này là tích cực hay tiêu cực. Đồng thời, cũng có một số nghiên cứu về mối quan hệ này trong hiệu ứng ngưỡng để xem ứng với mức vốn FDI bao nhiêu là hợp lý có thể tác động tích cực đến TTKT. Tuy nhiên, kết quả các nghiên cứu chưa có xu hướng thống nhất, cụ thể:  Có nhiều nghiên cứu đã cho thấy được mối quan hệ một chiều, FDI tác động tích cực đến TTKT.

Một số nghiên cứu sử dụng dữ liệu thời gian để nghiên cứu về vấn đề này như nghiên cứu của Asafu-Adjaye (2000), kiểm tra tác động của FDI đến TTKT tại Indonesia giai đoạn 1970-1996. Trong đó, tác giả sử dụng mô hình hồi quy đa biến với GDP là biến phụ thuộc, đại diện cho TTKT. Các biến độc lập bao gồm vốn FDI và các biến kiểm soát như vốn nhân lực và tổng tiết kiệm trong nước. Nghiên cứu đã ứng dụng mô hình VAR với dữ liệu thời gian, kết quả nghiên cứu cho thấy FDI tác động tích cực đến TTKT.

Ngoài ra, vốn nhân lực và tiết kiệm trong nước cũng ảnh hưởng thuận chiều với TTKT. Tương tự Koojaroenprasit (2012), nghiên cứu mối quan hệ giữa FDI và tăng trưởng ở Hàn Quốc giai đoạn 1980-2009 cũng cho kết quả tương tự. Bên cạnh đó, một số nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng trong phân tích mối quan hệ này. Điển hình như nghiên cứu của Pegkas (2015), đánh giá tác động của FDI đến TTKT ở 18 nước khu vực EUROZONE giai đoạn 2002-2012.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp ước lượng OLS kết hợp với phương pháp ước lượng FEM và REM trên mô hình hồi quy: L(GDPit) = β0 + β1FDIit. Kết quả cho thấy FDI đóng vai trò quan trọng và tác động tích cực lên TTKT các nước này trong dài hạn. Nghiên cứu còn đưa ra nhận định, các quốc gia này cần ổn định kinh tế vĩ mô để tạo dựng môi trường đầu tư tốt nhằm thu hút dòng vốn FDI, và đây là điều kiện cần thiết có thể thúc đẩy TTKT. Hay nghiên cứu 10 của Carkovic và Levine (2005), sử dụng dữ liệu của 72 quốc gia (bao gồm các nước phát triển và đang phát triển) với phương pháp ước lượng GMM, cũng cho kết quả tương tự là FDI tác động tích cực đến TTKT ở các quốc gia này.

Tại Việt Nam, các nghiên cứu khẳng định vai trò của FDI đối với TTKT cũng được kiểm chứng qua nhiều nghiên cứu khác nhau, cụ thể như: công trình của Nguyễn Thị Tuệ Anh, Vũ Xuân Nguyệt Hồng, Trần Toàn Thắng và Nguyễn Mạnh Hải (2006), đánh giá tác động FDI đến TTKT Việt Nam giai đoạn 1988-2003. Kết quả cho thấy mối quan hệ tác động này là tích cực. Tuy nhiên, trình độ lao động thấp đã làm cản trở đóng góp của nguồn vốn này vào tăng trưởng. Tiếp theo có thể kể đến là nghiên cứu của Nguyễn Thị Liên Hoa và Lê Nguyễn Quỳnh Phương (2014), thông qua việc sử dụng mô hình tự hồi quy vector (VAR) để kiểm định thực nghiệm về mối quan hệ giữa FDI, đầu tư trong nước và TTKT của Việt Nam giai đoạn 1988 - 2012.

Kết quả cũng cho thấy tồn tại mối quan hệ tích cực một chiều của FDI với TTKT. Ở phạm vi địa phương, Đặng Thành Cương (2012) cũng đã cho kết quả tương tự, FDI tác động tích cực đến TTKT tỉnh Nghệ An. Hay nghiên cứu gần đây ở phạm vi vùng của Thái Sơn (2017) đã khẳng định FDI tác động tích cực tới TTKT vùng KTTĐMT nhưng tác động không đáng kể.  Có nhiều nghiên cứu đã cho thấy được mối quan hệ một chiều, TTKT tác động tích cực đến FDI Điển hình như nghiên cứu của Umeora (2013), xem xét mối quan hệ nhân quả giữa FDI và TTKT Nigeria giai đoạn 1986 – 2011.

Kết quả cho thấy TTKT tác động tích cực đến FDI, nhưng ngược lại FDI không có ý nghĩa thống kê với tăng trưởng ở Nigeria. Mặc dù kết quả nghiên cứu mâu thuẩn với kỳ vọng tiên nghiệm của tác giả và các lý thuyết ủng hộ nguồn vốn FDI với TTKT tại nước nhận đầu tư. Tuy nhiên, tác giả cũng khẳng định nguồn vốn FDI rất cần thiết để đạt được mục tiêu tăng trưởng ở các nước đang phát triển nói chung và Nigeria nói riêng, khi mà nguồn vốn trong nước còn quá ít. Tại Việt Nam, nghiên cứu của Hồ Thị Thanh Mai và Phạm Thị Thanh Thủy (2016), sử dụng mô hình VAR và kiểm định nhân quả Granger để kiểm tra mối quan hệ này tại tỉnh Khánh Hòa.

Dữ liệu nghiên cứu thứ cấp giai đoạn 1995 – 2014 (gồm 20 quan sát). Kết quả nghiên cứu đã cho thấy tác động của FDI đến TTKT không có ý nghĩa thống 11 kê, nhưng TTKT thì có tác động tích cực đến thu hút FDI. Tuy nhiên, hạn chế của nghiên cứu này là chỉ dừng lại ở việc đưa ra các kết luận mà chưa giải quyết được sâu xa của vấn đề, đó là tìm ra được những điều kiện cần thiết để FDI có thể đóng góp tích cực vào TTKT của địa phương.  Một số nghiên cứu chỉ ra rằng FDI không có mối quan hệ/tác động tiêu cực (kìm hãm) đến TTKT.

Temiz và Gökmen (2014) đã nghiên cứu mối quan hệ giữa FDI và TTKT ở Thổ Nhĩ Kỳ giai đoạn 1992-2007. Kết quả cho thấy không tồn tại mối quan hệ có ý nghĩa về mối quan hệ này. Hay nghiên cứu của Belloumi (2014) cũng cho kết quả tương tự khi nghiên cứu mối quan hệ giữa thương mại, FDI với TTKT ở Tunisia. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thời gian giai đoạn 1970-2008 với mô hình tự hồi quy phân phối trễ (ARDL).

Trong đó, biến phụ thuộc là FDI và các biến độc lập bao gồm TTKT, độ mở thương mại, lao động và tổng vốn đầu tư. Kết quả nghiên cứu phát hiện không có mối quan hệ nhân quả giữa FDI và TTKT. Tuy nhiên, tác giả cũng khẳng định FDI là nguồn vốn rất quan trọng để thúc đẩy TTKT. Vì vậy, cần phải nâng cao hiệu quả nguồn vốn FDI để có thể tác động tích cực đến tăng trưởng ở quốc gia này.

Ngược lại với các kết quả trên, nghiên cứu của Saqib, Masnoon, và Rafique (2013) đã sử dụng dữ liệu thời gian giai đoạn 1981-2010 với phương pháp bình phương bé nhất (OLS). Kết quả cho thấy FDI tác động ngược chiều với TTKT của Pakistan.  Một số nghiên cứu đã cho rằng FDI và TTKT có mối quan hệ hai chiều Bengoa và Sanchez-Robles (2003) đã phân tích về mối quan hệ của FDI, độ mở thương mại và TTKT ở 18 nước đang phát triển thuộc Châu Mỹ La Tinh giai đoạn 1970- 1999. Kết quả nghiên cứu cho thấy tồn tại mối quan hệ hai chiều giữa FDI và TTKT.

Tuy nhiên, ở các quốc gia này cần có điều kiện về vốn nhân lực, độ mở thương mại, và ổn định kinh tế vĩ mô thì mới phát huy được vai trò của FDI đối với TTKT. Tương tự, Mishal và Abulaila (2007) đã kiểm tra ảnh hưởng FDI với TTKT ở Jordan giai đoạn 1976-2003. Nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy với biến phụ thuộc là GDP đại diện cho tăng trưởng; FDI và nhập khẩu là biến độc lập. Kết quả ước lượng bằng phương pháp OLS cho thấy tồn tại mối quan hệ hai chiều tích cực của mối quan hệ của FDI và TTKT.

Cũng đồng quan điểm trên, nghiên cứu của Tripathi, Seth, và Bhandari (2015) đã tìm thấy kết quả tương tự ở Ấn Độ giai đoạn 1997-2011. 12 Hay nghiên cứu thực hiện bởi Chowdhury và Mavrotas (2005), trên cơ sở xem xét mối quan hệ nhân quả giữa FDI và TTKT giai đoạn 1969 -2000 của ba nước đang phát triển (Chile, Maylaysia và Thái Lan). Kết quả cho thấy mối quan hệ hai chiều này là tích cực ở Chile. Tương tự, Carp (2015) đã kiểm tra mối quan hệ nhân quả giữa FDI và TTKT ở 5 quốc gia (Bulgaria, Crech Rebublic, Hungary, Poland, và Romania) ở vùng Trung và Đông Âu trên cơ sở sử dụng dữ liệu bảng giai đoạn 1993-2013.

Kết quả khẳng định tồn tại mối quan hệ nhân quả hai chiều này ở Hungary (các quốc gia còn lại chỉ tồn tại mối quan hệ một chiều của FDI với TTKT). Tại Việt Nam, Hồ Đắc Nghĩa (2014) đã nghiên cứu về mối quan hệ này theo cách tiếp cận mô hình VAR với dữ liệu thời gian giai đoạn 1990-2012. Tập hợp các biến mà tác giả sử dụng trong mô hình là GDP đại diện cho TTKT, FDI, nguồn vốn trong nước, lực lượng lao động, vốn con người, và độ mở nền kinh tế. Kết quả nghiên cứu khẳng định FDI và TTKT có mối quan hệ hai chiều tích cực.

Đặc biệt, TTKT là yếu tố tác động mạnh nhất đến thu hút FDI. Bên cạnh đó, vốn đầu tư trong nước, lao động, và vốn con người cũng ảnh hưởng thuận chiều với thu hút FDI. Hay nghiên cứu của Phạm Thị Hoàng Anh và Lê Hà Thu (2014) đã sử dụng mô hình VAR để phân tích mối quan hệ này tại Việt Nam. Các kết quả cho thấy FDI có tác động rất tích cực đến TTKT và ngược lại.

Ngoài ra, nghiên cứu cũng chỉ rõ nguồn vốn FDI đã kích thích xuất khẩu, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, công nghệ, là những tiền đề quan trọng cho TTKT Việt Nam. Tương tự, Nguyễn Phú Tụ và Huỳnh Công Minh (2010) đã đánh giá mối quan hệ này ở Việt Nam trong giai đoạn 1988-2009. Kết quả cũng cho thấy tồn tại mối quan hệ tác động tích cực giữa FDI và TTKT. Ở phạm vi địa phương, Nguyễn Hồng Hà (2015) đã nghiên cứu về mối quan hệ giữa FDI và TTKT tỉnh Trà Vinh trên cơ sở ứng dụng mô hình VAR với dữ liệu thời gian theo quý (quý 1/1999 đến quý 4/2013).

Kết quả nghiên cứu thực nghiệm cho thấy mối quan hệ này là tích cực hai chiều. Ở phạm vùng, Nguyễn Minh Tiến (2014) đã tiến hành nghiên cứu về vấn đề này trên 63 tỉnh/thành với dữ liệu bảng giai đoạn 1997-2012. Kết quả cho thấy FDI tác động dương đến TTKT ở cấp độ tổng thể vùng. Riêng đối với từng vùng, thì FDI chỉ tác động tích cực đến TTKT ở vùng Bắc Trung Bộ, DHMT và Đồng bằng sông Hồng, nhưng tác động rất thấp.

Chiều ngược lại, TTKT có tác động đến dòng vốn FDI vào Việt Nam.