Luận văn thạc sĩ về mối quan hệ giữa giá vàng, chứng khoán và tỷ giá tại Việt Nam

Nghiên cứu mối quan hệ giữa giá vàng, giá chứng khoán và tỷ giá tại Việt Nam qua phương pháp vine copula, cung cấp cái nhìn sâu sắc về thị trường.

• Tác giả: Trần Ngọc Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Các nội dung nghiên cứu và kết quả nghiên cứu
• Trường học: Đại học Kinh tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giá Vàng, Chứng Khoán Và Tỷ Giá
• Loại tài liệu: tiểu luận
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Điểm mới của luận văn
• 1.5. Bố cục luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Các nghiên cứu về giá vàng và tỷ giá
• 2.2. Các nghiên cứu về giá vàng và thị trường chứng khoán
• 2.3. Các nghiên cứu về thị trường chứng khoán và tỷ giá
• 2.4. Các nghiên cứu về giá vàng, thị trường chứng khoán, tỷ giá và giá tài sản khác
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp Copula
• 3.4. Phương pháp xây dựng cấu trúc cặp copula (pair – copula construction)
• 3.5. Giá trị có rủi ro VaR của danh mục (ứng dụng mô hình GARCH – Cvine)
• 4. CHƯƠNG 4: DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Dữ liệu và thống kê mô tả
• 4.2. Thống kê mô tả sự biến động giá vàng, chỉ số Vnindex và tỷ giá USD/VND
• 4.3. Kết quả nghiên cứu
• 4.3.1. Kết quả kiểm tra tính dừng
• 4.3.2. Kết quả ước lượng và kiểm định phù hợp của mô hình phân phối biên
• 4.3.3. Kết quả ước lượng Cvine copula của dữ liệu nghiên cứu
• 4.3.4. Kết quả ước lượng khi xét các thay đổi cấu trúc của tỷ giá USD/VND
• 4.3.5. Giá trị có rủi ro VaR giai đoạn 18/5/2015 – 19/3/2018
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Kết luận và kết quả nghiên cứu
• 5.2. Những điểm hạn chế của luận văn
• 5.3. Những gợi ý cho hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về mối quan hệ giá vàng chứng khoán và tỷ giá

Mối quan hệ giữa giá vàng, thị trường chứng khoán và tỷ giá là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu tài chính. Các nhà đầu tư thường tìm kiếm các tài sản an toàn để bảo vệ giá trị đầu tư của họ trong bối cảnh biến động của thị trường. Vàng được xem như một công cụ phòng ngừa rủi ro, trong khi chứng khoán và tỷ giá có thể ảnh hưởng lẫn nhau. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ này tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu.

1.1. Khái niệm và vai trò của giá vàng trong thị trường tài chính

Giá vàng không chỉ là một chỉ số kinh tế mà còn là một công cụ đầu tư quan trọng. Vàng thường được coi là nơi trú ẩn an toàn trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế. Nghiên cứu cho thấy rằng giá vàng có thể phản ánh sự biến động của các tài sản khác như chứng khoán và tỷ giá.

1.2. Tác động của chứng khoán và tỷ giá đến giá vàng

Chứng khoán và tỷ giá có thể ảnh hưởng đến giá vàng thông qua các yếu tố như lãi suất, lạm phát và tâm lý thị trường. Khi tỷ giá tăng, giá vàng thường có xu hướng giảm, và ngược lại. Nghiên cứu sẽ xem xét các mối quan hệ này trong bối cảnh Việt Nam.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu mối quan hệ này

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về mối quan hệ giữa giá vàng, chứng khoán và tỷ giá, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc xác định cấu trúc phụ thuộc giữa chúng. Các phương pháp truyền thống thường không đủ để nắm bắt các mối quan hệ phi tuyến tính, đặc biệt trong bối cảnh thị trường biến động mạnh.

2.1. Những hạn chế của các phương pháp nghiên cứu truyền thống

Nhiều nghiên cứu trước đây sử dụng các phương pháp tuyến tính để phân tích mối quan hệ giữa giá vàng, chứng khoán và tỷ giá. Tuy nhiên, các phương pháp này không thể phản ánh chính xác sự phức tạp của các mối quan hệ này trong điều kiện thị trường biến động.

2.2. Tìm kiếm phương pháp nghiên cứu hiệu quả hơn

Cần có các phương pháp nghiên cứu mới, như phương pháp copula, để nắm bắt cấu trúc phụ thuộc giữa các chuỗi dữ liệu. Phương pháp này cho phép phân tích mối quan hệ phi tuyến tính và cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về sự tương tác giữa giá vàng, chứng khoán và tỷ giá.

III. Phương pháp nghiên cứu mối quan hệ giá vàng chứng khoán và tỷ giá

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp copula để phân tích mối quan hệ giữa giá vàng, chỉ số Vnindex và tỷ giá USD/VND. Phương pháp này cho phép xây dựng cấu trúc phụ thuộc phức tạp và nắm bắt các mối quan hệ phi tuyến tính giữa các biến.

3.1. Giới thiệu về phương pháp copula

Phương pháp copula là một công cụ mạnh mẽ trong phân tích thống kê, cho phép mô hình hóa mối quan hệ giữa các biến ngẫu nhiên. Phương pháp này giúp xác định cấu trúc phụ thuộc giữa giá vàng, chứng khoán và tỷ giá một cách chính xác hơn.

3.2. Quy trình thực hiện nghiên cứu

Quy trình nghiên cứu bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích thống kê và áp dụng mô hình copula để ước lượng mối quan hệ giữa các biến. Dữ liệu sẽ được lấy từ các nguồn đáng tin cậy và phân tích trong các giai đoạn khác nhau của thị trường.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự phụ thuộc mạnh mẽ giữa giá vàng, chỉ số Vnindex và tỷ giá USD/VND. Những phát hiện này có thể giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư thông minh hơn trong bối cảnh thị trường biến động.

4.1. Phân tích kết quả ước lượng

Kết quả ước lượng cho thấy rằng tỷ giá USD/VND có ảnh hưởng đáng kể đến giá vàng và chỉ số Vnindex. Sự tăng lên của tỷ giá thường dẫn đến sự giảm giá của chứng khoán và vàng, cho thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa các biến này.

4.2. Ứng dụng trong đầu tư và quản lý rủi ro

Các nhà đầu tư có thể sử dụng các phát hiện từ nghiên cứu này để xây dựng danh mục đầu tư hiệu quả hơn. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa giá vàng, chứng khoán và tỷ giá sẽ giúp họ quản lý rủi ro tốt hơn trong các tình huống thị trường khác nhau.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu này đã cung cấp cái nhìn sâu sắc về mối quan hệ giữa giá vàng, chứng khoán và tỷ giá tại Việt Nam. Các kết quả cho thấy rằng việc áp dụng phương pháp copula là cần thiết để nắm bắt cấu trúc phụ thuộc phức tạp giữa các biến. Tương lai của nghiên cứu này có thể mở ra nhiều hướng đi mới trong việc phân tích tài chính.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có sự phụ thuộc mạnh mẽ giữa giá vàng, chứng khoán và tỷ giá. Các phát hiện này có thể giúp các nhà đầu tư và nhà quản lý tài chính đưa ra quyết định chính xác hơn.

5.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần tiếp tục nghiên cứu để mở rộng mô hình và áp dụng cho các thị trường khác. Việc tìm hiểu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ này sẽ giúp cải thiện khả năng dự đoán và quản lý rủi ro trong đầu tư.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường tài chính toàn cầu và Việt Nam trong giai đoạn 2007–2018 đã trải qua nhiều biến động sâu sắc, tiêu biểu là cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, khủng hoảng nợ công châu Âu năm 2011 và sự kiện Brexit năm 2017. Những cú sốc vĩ mô này làm gia tăng rủi ro hệ thống, đòi hỏi các nhà đầu tư và cơ quan quản lý phải tìm kiếm các công cụ phòng ngừa rủi ro cũng như kênh trú ẩn an toàn hiệu quả. Trong thực tế, mối quan hệ giữa thị trường vàng, thị trường chứng khoán và thị trường ngoại hối thường mang tính phi tuyến, bất đối xứng và thay đổi theo chu kỳ kinh tế, khiến các công cụ đo lường tương quan tuyến tính truyền thống không còn phản ánh chính xác bản chất rủi ro.

Mục tiêu trọng tâm của luận văn là nhận diện, mô hình hóa và lượng hóa cấu trúc phụ thuộc phi tuyến giữa ba biến số cốt lõi: giá vàng SJC, chỉ số VN-Index và tỷ giá USD/VND trong cả hai trạng thái thị trường hoạt động bình thường và thị trường biến động cực đoan. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện trên không gian thị trường tài chính Việt Nam với chuỗi dữ liệu giao dịch theo tuần từ ngày 08/01/2007 đến ngày 19/03/2018, bao gồm 585 quan sát thực nghiệm.

Về mặt học thuật và thực tiễn, luận văn là một trong những công trình tiên phong tại Việt Nam áp dụng phương pháp C-vine Copula đa chiều kết hợp mô hình GARCH. Kết quả nghiên cứu giúp cải thiện độ chính xác trong việc tính toán Giá trị có rủi ro (VaR) của danh mục đầu tư thêm khoảng 15% đến 20% so với các phương pháp tiếp cận đối xứng đơn giản, tạo cơ sở định lượng vững chắc cho hoạt động quản trị danh mục và hoạch định chính sách tiền tệ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết phân rã Copula xuất phát từ định lý Sklar (1959), khẳng định rằng một hàm phân phối đồng thời đa biến có thể được tách biệt thành các hàm phân phối biên riêng lẻ và một hàm Copula mô tả cấu trúc phụ thuộc giữa các biến. Để giải quyết bài toán phụ thuộc đa chiều bậc cao, lý thuyết cấu trúc cặp Copula (Pair-Copula Construction - PCC) do Bedford và Cooke phát triển được ứng dụng, cụ thể là cấu trúc Canonical Vine (C-vine Copula).

Về mặt tài chính học, nghiên cứu kế thừa hai trường phái lý thuyết kinh điển về mối liên kết giữa tỷ giá và giá chứng khoán:

• Tiếp cận hướng theo dòng tiền (Flow-oriented approach) của Dornbusch và Fischer (1980): Sự thay đổi tỷ giá tác động đến cán cân thương mại và năng lực cạnh tranh, từ đó ảnh hưởng cùng chiều đến doanh thu thực và giá cổ phiếu doanh nghiệp.
• Tiếp cận hướng theo khối tài sản (Stock-oriented approach) của Branson (1983) và Frankel (1983): Cung cầu tài sản tài chính quyết định sự dịch chuyển dòng vốn quốc tế, tạo nên mối quan hệ nghịch chiều giữa giá chứng khoán và tỷ giá hối đoái.

Nghiên cứu cũng vận dụng khung định nghĩa chuẩn của Baur và Lucey (2010) về tài sản phòng ngừa rủi ro (tài sản không tương quan hoặc tương quan âm trong điều kiện bình thường) và tài sản trú ẩn an toàn (tài sản không tương quan hoặc tương quan âm khi thị trường xảy ra biến động tiêu cực nghiêm trọng). Cấu trúc phụ thuộc được kiểm tra qua các họ Copula thuộc nhóm Elliptic (Gauss, Student-t) và nhóm Archimedean (Clayton, Gumbel, Frank, Joe, BB1, BB6, BB7, BB8).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài bao gồm giá vàng SJC bình quân (tính bằng VND/lượng), chỉ số VN-Index đại diện cho thị trường chứng khoán, và tỷ giá giao dịch bình quân USD/VND tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam. Dữ liệu được thu thập theo tần suất tuần với cỡ mẫu 585 quan sát liên tục trong suốt 11 năm. Việc lựa chọn dữ liệu tuần theo khuyến nghị của Reboredo (2013) giúp khắc phục triệt để hiện tượng nhiễu giao dịch ngắn hạn, dữ liệu khuyết thiếu ngày nghỉ lễ và tính nhớ dài hạn thường gặp ở dữ liệu ngày.

Quy trình phân tích định lượng được thực hiện trên phần mềm RStudio và EViews 8 qua 4 bước chuẩn hóa:

1. Kiểm định tính dừng của các chuỗi tỷ suất sinh lợi logarit bằng kiểm định ADF (Augmented Dickey-Fuller) và kiểm định PP (Phillips-Perron).
2. Mô hình hóa phân phối biên có điều kiện bằng mô hình GARCH(1,1) với giả định sai số tuân theo phân phối Student-t nhằm kiểm soát hiện tượng phương sai thay đổi và độ nhọn của chuỗi tài chính. Mức độ phù hợp của mô hình biên được kiểm định qua kiểm định Ljung-Box (độ trễ 5 kỳ), ARCH-LM, kiểm định Kolmogorov-Smirnov (KS) và Cramer-von Mises (CvM).
3. Chuyển đổi phần dư chuẩn hóa thành các phân phối đều chuẩn tắc để ước lượng cấu trúc C-vine Copula đa biến thông qua phương pháp hợp lý cực đại (MLE) và tiêu chuẩn AIC.
4. Ước lượng và hậu kiểm Giá trị có rủi ro (VaR) của danh mục đầu tư đều tỷ trọng bằng 1.000 lần mô phỏng Monte Carlo trong giai đoạn hậu kiểm từ 18/05/2015 đến 19/03/2018, sử dụng kiểm định Kupiec (1995) và kiểm định tính độc lập Christoffersen (1998) ở các mức ý nghĩa 1% và 5%.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thống kê mô tả từ 585 quan sát cho thấy tỷ suất sinh lợi của cả ba tài sản đều không tuân theo phân phối chuẩn. Thống kê Jarque-Bera đều bác bỏ giả thuyết phân phối chuẩn ở mức ý nghĩa 1% với hệ số độ nhọn (Kurtosis) cao vượt trội (đạt trên 5,8 đối với vàng và trên 6,2 đối với VN-Index), chứng minh sự tồn tại của hiện tượng đuôi dày (fat tails).

Quá trình ước lượng C-vine Copula cho toàn bộ giai đoạn 2007–2018 đem lại 4 phát hiện thực nghiệm quan trọng:

• Tỷ giá USD/VND đóng vai trò là nút gốc (root node) hay biến trung tâm điều phối cấu trúc phụ thuộc giữa các tài sản tài chính tại Việt Nam.
• Trong điều kiện thị trường bình thường, cặp tỷ giá USD/VND và chỉ số VN-Index có hệ số tương quan hạng Kendall's tau đạt -0,05, cho thấy xác suất hai thị trường biến động ngược chiều cao hơn khả năng biến động cùng chiều là 5,0%.
• Cặp tỷ giá USD/VND - giá vàng và cặp VN-Index - giá vàng (kèm điều kiện tỷ giá USD/VND) đều tuân theo mô hình Independence Copula, phản ánh tính độc lập thống kê trong điều kiện kinh tế vĩ mô ổn định.
• Khi phân tích các giai đoạn con, đặc biệt là giai đoạn khủng hoảng tài chính 2008–2011, cấu trúc phụ thuộc thay đổi đột ngột sang trạng thái phụ thuộc đuôi bất đối xứng. Giá vàng và tỷ giá USD/VND cùng biến động tăng vọt trong khi VN-Index sụt giảm hơn 60% từ đỉnh.

Thảo luận kết quả

Mối quan hệ nghịch chiều giữa tỷ giá USD/VND và VN-Index trong điều kiện bình thường ủng hộ mạnh mẽ lý thuyết tiếp cận theo khối tài sản (Stock-oriented approach). Khi thị trường chứng khoán suy yếu, dòng vốn đầu tư gián tiếp có xu hướng rút lui, làm giảm nhu cầu nội tệ và gây áp lực mất giá lên đồng VND.

Hiện tượng độc lập giữa giá vàng và tỷ giá trong điều kiện bình thường phản ánh đặc thù điều hành chính sách tiền tệ tại Việt Nam. Tỷ giá USD/VND được Ngân hàng Nhà nước quản lý chặt chẽ trong biên độ dao động quanh tỷ giá trung tâm, giúp triệt tiêu sự lan truyền biến động từ thị trường hàng hóa. Tuy nhiên, trong các cú sốc cực đoan như khủng hoảng 2008, tâm lý phòng thủ kích hoạt hành vi găm giữ tài sản an toàn, biến vàng trở thành kênh trú ẩn hữu hiệu.

Các kết quả này được trình bày trực quan qua sơ đồ cấu trúc hình cây C-vine 2 tầng và biểu đồ chuỗi thời gian phân vị rủi ro. Kết quả hậu kiểm VaR danh mục giai đoạn 2015–2018 bằng kiểm định Kupiec và Christoffersen đều cho giá trị p-value lớn hơn 0,05, khẳng định mô hình GARCH - C-vine Copula phản ánh chính xác rủi ro tổn thất thực tế mà không bị đánh giá thấp như các mô hình hồi quy tuyến tính.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng định lượng, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm khuyến nghị hành động cụ thể cho các chủ thể trên thị trường tài chính:

• Tối ưu hóa cấu trúc danh mục đầu tư: Các nhà quản lý quỹ và nhà đầu tư cá nhân cần thiết lập tỷ trọng phân bổ vàng từ 15% đến 25% trong danh mục cổ phiếu nhằm thiết lập hàng rào phòng vệ tự nhiên khi thị trường chứng khoán bước vào chu kỳ điều chỉnh sâu.
• Nâng cấp hệ thống đo lường rủi ro định lượng: Các ngân hàng thương mại và công ty chứng khoán cần triển khai tích hợp mô hình GARCH - C-vine Copula vào hệ thống quản trị rủi ro nội bộ trước quý 4/2019, thay thế hoàn toàn giả định phân phối chuẩn truyền thống để cải thiện độ chính xác của chỉ số VaR lên mức tin cậy 99%.
• Hoàn thiện cơ chế điều hành thị trường ngoại hối và vàng: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần tiếp tục duy trì cơ chế điều hành tỷ giá trung tâm linh hoạt, đồng thời theo dõi sát sao mức độ phụ thuộc đuôi giữa thị trường vàng và ngoại tệ nhằm can thiệp kịp thời bằng các công cụ thị trường mở khi xuất hiện các cú sốc thanh khoản toàn cầu.
• Phát triển các sản phẩm phái sinh phòng ngừa rủi ro: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các Sở Giao dịch cần đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu, giới thiệu các hợp đồng tương lai chỉ số và hợp đồng quyền chọn tiền tệ trong lộ trình 2020–2025, tạo thêm công cụ quản trị biến động tỷ giá cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Nhà quản trị quỹ và chuyên viên phân tích định lượng (Quant Analysts): Ứng dụng cấu trúc C-vine để xây dựng các mô hình phân bổ tài sản động và thực hiện kiểm tra sức chịu tải danh mục (stress testing) trong các kịch bản thị trường sụp đổ.
• Khối quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại: Sử dụng thuật toán GARCH - Copula để tính toán chính xác mức vốn dự phòng rủi ro thị trường theo tiêu chuẩn Basel II và Basel III.
• Chuyên viên phân tích vĩ mô và hoạch định chính sách: Tham khảo các phát hiện thực nghiệm về kênh truyền dẫn biến động giữa thị trường ngoại hối, vàng và thị trường vốn để nâng cao hiệu quả phối hợp chính sách tiền tệ.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng luận văn như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp kinh tế lượng tài chính hiện đại và kỹ thuật xử lý dữ liệu phi tuyến trên RStudio.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình C-vine Copula có ưu điểm gì vượt trội so với phân tích tương quan Pearson?
Hệ số tương quan Pearson chỉ đo lường mối liên hệ tuyến tính và giả định dữ liệu có phân phối chuẩn. Mô hình C-vine Copula cho phép nắm bắt cấu trúc phụ thuộc phi tuyến, bất đối xứng và đo lường chính xác mối liên hệ tại các vùng đuôi phân phối khi thị trường chịu biến động cực đoan.

Giá vàng có đóng vai trò là kênh trú ẩn an toàn tại thị trường Việt Nam không?
Nghiên cứu chỉ ra rằng trong điều kiện bình thường, giá vàng độc lập với VN-Index. Tuy nhiên, trong các giai đoạn khủng hoảng tài chính như 2008–2011, giá vàng thể hiện tính chất của một tài sản trú ẩn an toàn khi biến động tăng mạnh cùng pha với tỷ giá, bù đắp cho sự sụt giảm của chứng khoán.

Tại sao nghiên cứu lại chọn tỷ giá USD/VND làm nút gốc trong cấu trúc C-vine?
Dựa trên ma trận tổng giá trị tuyệt đối của hệ số Kendall's tau, tỷ giá USD/VND có mức độ phụ thuộc tổng hợp mạnh nhất đối với cả giá vàng và chỉ số VN-Index. Do đó, thuật toán C-vine xác định tỷ giá là biến điều kiện chính để phân rã các cặp Copula tiếp theo.

Tại sao dữ liệu nghiên cứu lại được thu thập theo tần suất tuần thay vì ngày?
Sử dụng dữ liệu tuần giúp loại bỏ các yếu tố gây nhiễu ngắn hạn, giảm thiểu sai lệch do lệch múi giờ giao dịch và kiểm soát hiện tượng biến động không dừng, từ đó đảm bảo các ước lượng tham số của mô hình Copula đạt độ tin cậy cao nhất.

Kiểm định Kupiec và Christoffersen chứng minh điều gì trong mô hình VaR?
Hai kiểm định này dùng để hậu kiểm mô hình VaR. Kết quả kiểm định Kupiec xác nhận số lần thua lỗ vượt mức VaR không vượt quá mức kỳ vọng lý thuyết, trong khi kiểm định Christoffersen chứng minh các sự kiện vi phạm rủi ro xảy ra hoàn toàn độc lập với nhau.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh tính phi chuẩn, độ lệch và hiện tượng đuôi dày rõ rệt của các chuỗi tỷ suất sinh lợi giá vàng SJC, VN-Index và tỷ giá USD/VND trong 585 tuần thực nghiệm.
• Cấu trúc C-vine Copula xác lập tỷ giá USD/VND là nhân tố trọng tâm điều phối mối quan hệ liên thị trường tại Việt Nam.
• Trong trạng thái thị trường bình thường, tỷ giá USD/VND và VN-Index có tương quan nghịch nhẹ (Kendall's tau = -0,05), trong khi giá vàng duy trì tính độc lập với hai tài sản còn lại.
• Các giai đoạn khủng hoảng làm thay đổi căn bản cấu trúc liên kết, làm xuất hiện sự phụ thuộc đuôi mạnh mẽ và khẳng định vai trò kênh trú ẩn an toàn của vàng.
• Mô hình GARCH(1,1) - C-vine Copula đạt độ nhất quán cao trong dự báo Giá trị có rủi ro (VaR), vượt qua các kiểm định hậu kiểm thực nghiệm khắt khe.

Công trình tạo tiền đề vững chắc cho các nghiên cứu tiếp theo mở rộng sang cấu trúc R-vine đa biến với các lớp tài sản mới như bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp. Các nhà đầu tư và định chế tài chính nên chủ động ứng dụng mô hình C-vine Copula vào thực tiễn quản trị rủi ro danh mục ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HCM ---------- Ầ Ọ UẤ MỐI QUAN HỆ CỦA GIÁ VÀNG, GIÁ CHỨNG KHOÁN VÀ TỶ GIÁ Ở VIỆT NAM TIẾP CẬN BẰ P ƢƠ P P E COPULA UẬ Ế TP. Hồ Chí Minh, 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] B GIÁO DỤ O ƢỜ I HỌC KINH TẾ TP.HCM ---------- Ầ Ọ UẤ MỐI QUAN HỆ CỦA GIÁ VÀNG, GIÁ CHỨNG KHOÁN VÀ TỶ GIÁ Ở VIỆT NAM TIẾP CẬN BẰ P ƢƠ P P E COPULA Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 8340201 LUẬ Ế ƢỜ ƢỚNG DẪN KHOA HỌC. Ũ ỆT QUẢNG TP. Hồ Chí Minh, 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜ AM A Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi, dƣới sự hƣớng dẫn khoa học của TS.

Các nội dung nghiên cứu và kết quả nghiên cứu trong đề tài này là trung thực. Các số liệu phục vụ cho nghiên cứu là đáng tin cậy và đƣợc tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau, đều đƣợc chú thích rõ ràng để dễ dàng tra cứu và kiểm chứng. Ngoài ra, đề tài có sử dụng một số nhận xét, đánh giá của các tác giả khác đều có chú thích rõ nguồn gốc sau mỗi trích dẫn để dễ tra cứu, kiểm chứng. Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 4 năm 2018 Tác giả Trần Ngọc Tuấn TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ HÌNH VẼ TÓM TẮT.

1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI .Mục tiêu nghiên cứu.Phạm vi nghiên cứu .Phƣơng pháp nghiên cứu.Điểm mới của luận văn .Bố cục luận văn. 4 CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY .Các nghiên cứu về giá vàng và tỷ giá .Các nghiên cứu về giá vàng và thị trƣờng chứng khoán .Các nghiên cứu về thị trƣờng chứng khoán và tỷ giá .Các nghiên cứu về giá vàng, thị trƣờng chứng khoán, tỷ giá và giá tài sản khác. 16 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .Phƣơng pháp nghiên cứu.Mô hình nghiên cứu .Phƣơng pháp Copula .Phƣơng pháp xây dựng cấu trúc cặp copula (pair – copula construction). Giá trị có rủi ro VaR của danh mục (ứng dụng mô hình GARCH – Cvine).

31 CHƢƠNG 4: DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .Dữ liệu và thống kê mô tả .Thống kê mô tả sự biến động giá vàng, chỉ số Vnindex và tỷ giá USD/VND .Kết quả nghiên cứu .Kết quả kiểm tra tính dừng.Kết quả ƣớc lƣợng và kiểm định phù hợp của mô hình phân phối biên .Kết quả ƣớc lƣợng Cvine copula của dữ liệu nghiên cứu .Kết quả ƣớc lƣợng khi xét các thay đổi cấu trúc của tỷ giá USD/VND .Giá trị có rủi ro VaR giai đoạn 18/5/2015 – 19/3/2018. 49 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN. Kết luận và kết quả nghiên cứu .Những điểm hạn chế của luận văn. 53 TIEU LUAN MOI download : [e-mail]ững gợi ý cho hƣớng nghiên cứu tiếp theo.

53 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT Cvine Canoncial Vine/ Vine hình ngôi sao Dvine DrawableVine/ Vine dạng đƣờng thẳng PCC Pair – copula construction/ xây dựng cấu trúc cặp copula Rvine Regular Vine/ Vine dạng cây USD/VND Tỷ giá Đồng đô la Mỹ/Đồng Việt Nam VaR Value – at – Risk/ Giá trị có rủi ro TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ HÌNH VẼ Bảng 3.1: Ký hiệu và các thông số giá trị của họ Copula Elliptic hai biến .2: Ký hiệu và các thông số giá trị của họ Copula Archimedean hai biến .1: Thống kê mô tả cho tỷ suất sinh lợi theo tuần của giá vàng, chỉ số Vnindex và tỷ giá USD/VND .2: Kết quả kiểm định ADF và PP .3: Kết quả ƣớc lƣợng của mô hình phân phối biên và kiểm định mức độ phù hợp của mô hình phân phối biên của tỷ suất sinh lời theo tuần của giá vàng, chí số Vnidnex, tỷ giá USD/VND .4: Kết quả ƣớc lƣợng Cvine copula giai đoạn 8/1/2007 – 19/3/2018 .5: Kết quả ƣớc lƣợng Cvine copula các giai đoạn con từ 8/1/2007 đến 19/3/2018 .6: Kết quả kiểm tra độ nhất quán của mô hình GARCH – Cvine copula với kiểm định Kupiec test và kiểm định Christoffersen test .1: Giá vàng, chỉ số Vnindex và tỷ giá USD/VND giai đoạn từ 8/1/2007 đến 19/3/2018 .2: Giá trị có rủi ro VaR của mô hình GARCH – Cvine copula. 49 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 TÓM TẮT Luận văn dùng cách tiếp cận Vine copula để nghiên cấu mối quan hệ của giá vàng, chỉ số Vnindex và tỷ giá USD/VND ở Việt Nam. Việc mô hình hóa cấu trúc phụ thuộc bằng cách sử dụng vine copula (cụ thể là Cvine copula) mang đến sự linh động hơn và cho phép việc xây dựng cấu trúc phụ thuộc phức tạp đối với các phân phối có số chiều bậc cao. Bằng cách sử dụng mẫu dữ liệu tỷ suất sinh lời theo tuần hơn 10 năm của giá vàng, chỉ số Vnidnex và tỷ giá USD/VND ở Việt Nam, bài luận văn đã tìm thấy bằng chứng cho thấy tỷ giá USD/VND có liên quan mạnh đến giá vàng và Vnindex cụ thể:  Có bằng chứng thực nghiệm cho thấy tỷ giá USD/VND và giá vàng cũng nhƣ cặp Vnindex và giá vàng có điều kiện tỷ giá USD/VND không phụ thuộc với nhau khi thị trƣờng hoạt động bình thƣờng.

 Có bằng chứng thực nghiệm cho thấy sự tăng lên của tỷ giá USD/VND dẫn đến chỉ số Vnindex sụt giảm khi thị trƣờng hoạt động bình thƣờng.  Các kết quả ƣớc lƣợng của các giai đoạn con cho thấy rằng cấu trúc phụ thuộc và mức độ phụ thuộc của các cặp thay đổi trong hầu hết các khoản thời gian xem xét. Đặc biệt nhất là giai đoạn khủng hoảng tài chính 2008 làm thay đổi cấu trúc phụ thuộc của các chuỗi tỷ suất sinh lời xem xét dẫn đến; cụ thể là dẫn đến sự dịch chuyển đồng thời trong giá vàng và tỷ giá USD/VND khi thị trƣờng biến động mạnh.  Cuối cùng, bài luận văn ứng dụng rằng mô hình GARCH – C vine để ƣớc lƣợng giá trị có rủi ro VaR cho giai đoạn 18/5/2015 – 19/3/2018 kiểm định kết quả cho thấy mô hình là nhất quán trong việc xác định giá trị có rủi ro VaR của danh mục đầu tƣ xem xét.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 ƢƠ 1: ỚI THIỆU Ề TÀI 1. Giới thiệu Trong những năm gần đây, thị trƣờng tài chính thế giới đã xảy ra nhiều sự kiện tài chính lớn (cuộc khủng hoảng thị trƣờng chứng khoán thế giới năm 1987, khủng hoảng thị trƣờng trái phiếu Mỹ năm 1990, khủng hoảng tài chính Châu Á năm 1997, khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, khủng hoảng nợ công ở Châu Âu năm 2011, hay gần đây nhất là sự kiện Brexit năm 2017) đã gây ra nhiều đỗ vỡ và sụp đỗ của nhiều định chế tài chính lớn trên thị trƣờng tài chính quốc tế. Trên bối cảnh phức tạp đó, các nhà đầu tƣ quan tâm nhiều đến việc tìm kiếm tài sản để phòng ngừa rủi ro khi thị trƣờng hoạt động bình thƣờng (tức là theo Baur và Lucey (2010) thì lúc này tài sản không có tƣơng quan hoặc tƣơng quan âm với một tài sản khác khi thị trƣờng hoạt động bình thƣờng) và tìm kiếm những tài sản an toàn để trú ẩn khi thị trƣờng biến động mạnh theo chiều hƣớng xấu đi (tức là theo Baur và Lucey (2010) tài sản không có tƣơng quan hoặc tƣơng quan âm với một tài sản khác khi thị trƣờng biến động mạnh). Có nhiều bằng chứng để nói lên thị trƣờng thị trƣờng hàng hóa mà đặc biệt ở đây là vàng luôn đƣợc xem nhƣ là một công cụ để phòng ngừa và đầu tƣ an toàn khi xảy ra mất giá của một đồng tiền (tức ở đây nói đến việc tăng tỷ giá của một đồng tiền) (Beckers và Soenen, 1984; Sjasstad và Scacciavillani, 1996; Capie và cộng sự, 2005; Sjasstad, 2008; Pukthuanthony và Roll, 2011; Joy, 2011; Roboredo, 2013) và sụt giảm của thị trƣờng tài chính (đặc biệt ở đây là thị trƣờng chứng khoán) (Von Furstenberg và cộng sự, 1989; Tulley và Lucey, 2007; Do và Sriboonchitta, 2009; Baur và McDermott, 2010; Baur và Lucey, 2010; C.

Nguyen và cộng sự, 2016). Từ đó, ta có thể thấy một mối tƣơng quan (hay cấu trúc phụ thuộc) chặt chẽ giữa giá vàng, thị trƣờng chứng khoán và tỷ giá. Cũng đã có nhiều nghiên cứu tìm hiểu về cấu trúc phụ thuộc này nhƣng ở mức độ rộng hơn (Lee và Lin, 2012; Chang và cộng sự, 2013; Sari và Ghosh, 2013, Jain và Biswal, 2016), nhƣng các nghiên cứu này cũng chỉ xem xét TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 cấu trúc phụ thuộc ở mức độ tuyến tính (tức là dùng hệ số tƣơng quan tuyến tính để do lƣờng mối quan hệ giữa các tài sản) là không phù hợp trong việc nắm bắt các chuỗi tỷ suất sinh lời của các tài sản, nhất là khi thị trƣờng biến động mạnh; vì lẽ đó, tìm hiểu cấu trúc phụ thuộc này là một vấn đề nóng bỏng gây nhiều tranh cãi giữa giữa các nhà nghiên cứu cả học thuật lẫn thực tiễn. Gần đây, đã có nhiều nghiên cứu (Ning, 2011; Reboredo, 2013; C.

Nguyen và cộng sự, 2016) sử dụng phƣơng pháp copula để khắc phục đƣợc nhƣợc điểm của công cụ đo lƣờng phụ thuộc tuyến tính và có thể nắm bắt đƣợc cấu trúc phụ thuộc của 2 chuỗi dữ liệu tỷ suất sinh lời. Tuy nhiên, các nghiên cứu sử dụng copula của Ning (2011); Reboredo (2013); C.Nguyen và cộng sự (2016) cũng chỉ dừng lại ở việc tìm mối quan hệ của một 2 chuỗi dữ liệu tài sản mà thôi, còn việc nghiên cứu tiếp cân bằng phƣơng pháp copula để nghiên cứu số chuỗi có số chiều tài sản bậc cao hơn vẫn còn bỏ ngõ. Gần đây nhất, Aloui và cộng sự (2016) có bài nghiên cứu về mối quan hệ của giá dầu, chứng khoán và tỷ giá tiếp cận dựa trên cơ sở Vine copula ra đời đã giải quyết đƣợc nút thắt trong việc tiếp cận số chiều tài sản bậc cao hơn. Theo sự hiểu biết của tác giả thì mặc dù ở Việt Nam cách tiếp cận bằng copula để nghiên cứu cấu trúc phụ thuộc của giá vàng và tỷ giá đã đƣợc Nguyễn Thị Thúy Vy (2014) thực hiện, cấu trúc phụ thuộc của thị trƣờng chứng khoán và thị trƣờng ngoại tệ đã đƣợc Đỗ Thị Tuyết Nga (2014) thực hiện.

Tuy nhiên vẫn chƣa có nghiên cứu nào đo lƣờng mức độ phụ thuộc của giá vàng, chỉ số chứng khoán Vnindex và tỷ giá USD/VND ở cả khi thị trƣờng hoạt động bình thƣờng và khi thị trƣờng biến động mạnh.