Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu mô hình định giá tài sản bốn nhân tố Carhart trên sàn giao dịch ...

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh nghiên cứu mô hình định giá tài sản bốn nhân tố của carhart trên sàn giao dịch chứng khoán tp, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Trịnh Thị Thu Hoa
• Người hướng dẫn: Pgs.Ts Phan Thị Bích Nguyệt
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Nghiên cứu mô hình định giá tài sản bốn nhân tố Carhart trên sàn giao dịch chứng khoán TPHCM
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. DANH MỤC BẢNG BIỂU
• 1.2. DANH MỤC ĐỒ THỊ
• 1.3. DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1.4. TÓM TẮT
• 2. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 3. NỘI DUNG CHÍNH CỦA LUẬN VĂN VÀ CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 4. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 4.1. Các nghiên cứu trên thế giới
• 4.2. Các nghiên cứu trong nước
• 4.3. Câu hỏi nghiên cứu rút ra
• 5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 5.1. Mô hình nghiên cứu
• 5.2. Xác định các nhân tố cho mô hình
• 5.3. Xây dựng các biến số cho mô hình
• 6. NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 6.1. Các phương pháp kiểm định
• 6.2. Kết quả kiểm định
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình định giá tài sản bốn nhân tố Carhart

Mô hình định giá tài sản bốn nhân tố Carhart là một trong những mô hình nổi bật trong lĩnh vực tài chính. Mô hình này mở rộng mô hình ba nhân tố của Fama-French bằng cách thêm vào nhân tố xu hướng. Mục tiêu chính của mô hình là giải thích sự biến động của tỷ suất sinh lợi (TSSL) trên thị trường chứng khoán. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc áp dụng mô hình Carhart trên sàn chứng khoán TP.HCM, nơi mà các nhà đầu tư đang tìm kiếm các phương pháp tối ưu hóa danh mục đầu tư.

1.1. Mô hình Carhart và các nhân tố chính

Mô hình Carhart bao gồm bốn nhân tố: thị trường, quy mô, giá trị và xu hướng. Nhân tố thị trường phản ánh rủi ro chung của thị trường, trong khi nhân tố quy mô (SMB) và giá trị (HML) thể hiện sự khác biệt trong TSSL giữa các nhóm cổ phiếu. Nhân tố xu hướng (UMD) cho thấy ảnh hưởng của TSSL trong quá khứ đến TSSL hiện tại.

1.2. Lý do nghiên cứu mô hình Carhart tại TP.HCM

Việc nghiên cứu mô hình Carhart trên sàn chứng khoán TP.HCM là cần thiết do sự phát triển nhanh chóng của thị trường chứng khoán Việt Nam. Mô hình này có thể giúp các nhà đầu tư hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến TSSL và từ đó đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn.

II. Thách thức trong việc áp dụng mô hình Carhart tại TP

Mặc dù mô hình Carhart đã được chứng minh hiệu quả tại nhiều thị trường phát triển, nhưng việc áp dụng nó tại TP.HCM gặp phải một số thách thức. Thị trường chứng khoán Việt Nam còn non trẻ, với nhiều yếu tố ảnh hưởng đến TSSL chưa được nghiên cứu đầy đủ. Điều này có thể dẫn đến những sai lệch trong kết quả phân tích.

2.1. Đặc điểm của thị trường chứng khoán TP.HCM

Thị trường chứng khoán TP.HCM có sự biến động lớn và thiếu tính thanh khoản. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng áp dụng mô hình Carhart, vì các yếu tố như quy mô và giá trị có thể không phản ánh chính xác trong bối cảnh này.

2.2. Thiếu hụt dữ liệu và thông tin

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu hụt dữ liệu lịch sử và thông tin về các cổ phiếu niêm yết. Điều này làm khó khăn trong việc kiểm định mô hình và xác định các nhân tố ảnh hưởng đến TSSL.

III. Phương pháp nghiên cứu mô hình Carhart trên sàn TP

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp hồi quy để kiểm định mô hình Carhart trên dữ liệu cổ phiếu niêm yết tại TP.HCM. Các biến số sẽ được xây dựng dựa trên các nhân tố đã được xác định trong mô hình. Phương pháp này giúp xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến TSSL của cổ phiếu.

3.1. Xác định các biến số cho mô hình

Các biến số trong mô hình sẽ bao gồm TSSL của cổ phiếu, các nhân tố SMB, HML và UMD. Dữ liệu sẽ được thu thập từ các nguồn chính thống để đảm bảo tính chính xác và đáng tin cậy.

3.2. Phương pháp hồi quy và kiểm định

Phương pháp hồi quy sẽ được sử dụng để kiểm định mô hình Carhart. Kết quả sẽ được phân tích để xác định mức độ giải thích của mô hình đối với TSSL của cổ phiếu trên sàn TP.HCM.

IV. Kết quả nghiên cứu mô hình Carhart tại TP

Kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình Carhart có khả năng giải thích một phần lớn sự biến động của TSSL trên sàn chứng khoán TP.HCM. Các nhân tố thị trường và quy mô có ảnh hưởng mạnh mẽ đến TSSL, trong khi nhân tố giá trị không có tác động rõ rệt.

4.1. Phân tích kết quả hồi quy

Kết quả hồi quy cho thấy mô hình Carhart giải thích trên 90% sự biến động của TSSL. Nhân tố thị trường có phần bù rủi ro lớn nhất, trong khi nhân tố giá trị không giải thích được TSSL của các cổ phiếu giá trị.

4.2. Ứng dụng thực tiễn cho nhà đầu tư

Kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà đầu tư trong việc lựa chọn cổ phiếu. Mô hình Carhart có thể được sử dụng như một công cụ hỗ trợ trong việc xây dựng danh mục đầu tư hiệu quả.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu mô hình Carhart

Mô hình định giá tài sản bốn nhân tố Carhart đã chứng minh được tính khả thi khi áp dụng tại TP.HCM. Nghiên cứu này mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực tài chính tại Việt Nam. Cần có thêm nhiều nghiên cứu để hoàn thiện mô hình và xác định rõ hơn các yếu tố ảnh hưởng đến TSSL.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Mô hình Carhart đã chỉ ra rằng các nhân tố thị trường và quy mô có ảnh hưởng lớn đến TSSL. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nhân tố giá trị không có tác động rõ rệt trong bối cảnh thị trường Việt Nam.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc mở rộng mô hình và kiểm định trên các thị trường khác nhau. Điều này sẽ giúp làm rõ hơn về tính khả dụng của mô hình Carhart trong các bối cảnh khác nhau.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH  TRỊNH THỊ THU HOA NGHIÊN CỨU MÔ HÌNH ĐỊNH GIÁ TÀI SẢN BỐN NHÂN TỐ CỦA CARHART TRÊN SÀN GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TPHCM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH  TRỊNH THỊ THU HOA NGHIÊN CỨU MÔ HÌNH ĐỊNH GIÁ TÀI SẢN BỐN NHÂN TỐ CỦA CARHART TRÊN SÀN GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TPHCM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS PHAN THỊ BÍCH NGUYỆT TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan luận văn “ Kiểm định mô hình định giá tài sản bốn nhân tố của Carhart trên Sàn giao dịch chứng khoán TPHCM” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác Tác giả luận văn Trịnh Thị Thu Hoa LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu và Khoa Đào tạo Sau Đại học Trường Đại học Kinh tế TPHCM đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi học tập và nghiên cứu trong suốt thời gian qua. Chân thành cảm ơn các Thầy Cô Trường Đại học Kinh Tế TPHCM đã nhiệt tình giảng dạy tôi trong suốt quá trình tham gia học tập tại trường. Chân thành cảm ơn PGS.TS Phan Thị Bích Nguyệt đã tận tình chỉ bảo, đóng góp và động viên tôi trong quá trình thực hiện luận văn. Chân thành cảm ơn cám ơn gia đình, đồng nghiệp, bạn bè đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành luận văn này. Xin trân trọng cảm ơn, Tác giả luận văn Trịnh Thị Thu Hoa LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC ĐỒ THỊ DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TÓM TẮT 1.1 Lý do chọn đề tài nghiên cứu .2 Nội dung chính của luận văn và các vấn đề nghiên cứu . TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY .1 Các nghiên cứu trên thế giới .2 Các nghiên cứu trong nƣớc .3 Câu hỏi nghiên cứu rút ra . PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Mô hình nghiên cứu.3 Xác định các nhân tố cho mô hình .2 Xây dựng các biến số cho mô hình. NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Các phƣơng pháp kiểm định: .2 Kết quả kiểm định . 52 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TSSL: Tỷ suất sinh lợi TTCK: Thị trường chứng khoán HOSE: Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh CAPM: Capital asset pricing model (Mô hình định giá tài sản vốn) SMB: Small minus Big – Nhân tố quy mô HML: High minus Low – Nhân tố giá trị UMD: Up minus Down – Nhân tố xu hướng BE: Book Equity – Giá trị sổ sách vốn cổ phần ME: Market Equity – Giá trị thị trường vốn cổ phần LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1 Tổng kết khả năng giải thích của mô hình bốn nhân tố Carhart trong các bài nghiên cứu.2 Tóm tắt mối quan hệ giữa TSSL trung bình của chứng khoán với các nhân tố trong các bài nghiên cứu.1Số lượng công ty, quy mô trung bình tại 30/6 năm t, BE/ME trung bình tại 31/12 năm t-1 của 8 danh mục.1Thống kê mô tả các biến độc lập .2 Bảng thống kê mô tả biến phụ thuộc .3 Kiểm định tính dừng của các biến độc lập dùng kiểm định Unit Root Test .4 Kết quả hồi quy danh mục SHU .5 Kết quả hồi quy danh mục SHD .6 Kết quả hồi quy danh mục SLU .7 Kết quả hồi quy danh mục SLD .8 Kết quả hồi quy danh mục BHU .9 Kết quả hồi quy danh mục BHD .10 Kết quả hồi quy danh mục BLU .11 Kết quả hồi quy danh mục BLD .12 Tổng hợp kết quả hồi quy (hàng trên), giá trị P-value (hàng dưới) của kiểm định t các hệ số hồi quy, R2 điều chỉnh và P-value của kiểm định F của 8 danh mục .13 Kiểm định tính độc lập của phần dư (các phần dư không có tự tương quan) .14 Kiểm định phương sai của các phần dư không đổi.15 Hệ số tương quan giữa các biến độc lập .44 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.16 Kết quả hồi quy biến RMRF theo biến SMB, HML, UMD.17 Kết quả hồi quy biến SMB theo biến RMRF, HML, UMD.18 Kết quả hồi quy biến HML theo biến RMRF, SMB, UMD.19 Kết quả hồi quy biến UMD theo biến RMRF, SMB, HML.20 Giá trị VIF của bốn biến độc lập .21 Phần bù rủi ro các nhân tố . 50 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC ĐỒ THỊ Hình 4.1 Đồ thị phân phối phần dư của danh mục SHU .2 Đồ thị phân phối phần dư của danh mục SHD .3 Đồ thị phân phối phần dư của danh mục SLU .4 Đồ thị phân phối phần dư của danh mục SLD .5 Đồ thị phân phối phần dư của danh mục BHU .6 Đồ thị phân phối phần dư của danh mục BHD .7 Đồ thị phân phối phần dư của danh mục BLU .8 Đồ thị phân phối phần dư của danh mục BLD .43 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT Trong bài nghiên cứu này, tác giả kiểm định khả năng giải thích của mô hình bốn nhân tố của Carhart (1997) đối với các cổ phiếu niêm yết trên HOSE từ tháng 01/2005 đến tháng 06/2012. Đồng thời, tác giả muốn tìm ra nhân tố nào trong bốn nhân tố: thị trường, quy mô, giá trị, xu hướng tác động nhiều nhất đến sự thay đổi TSSL vượt trội của cổ phiếu trong mẫu của tác giả. Kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình bốn nhân tố của Carhart giải thích trên 90% sự thay đổi TSSL vượt trội của cổ phiếu.Tuy nhiên, nhân tố giá trị không giải thích được TSSL của những cổ phiếu giá trị, còn nhân tố xu hướng không giải thích được TSSL những cổ phiếu có TSSL một năm trước cao. Cả ba nhân tố: thị trường, quy mô, giá trị đều ảnh hưởng cùng chiều tới TSSL vượt trội của cổ phiếu, còn nhân tố xu hướng tác động ngược chiều. Nhân tố thị trường có phần bù rủi ro lớn nhất. Kết quả của bài nghiên cứu này là tài liệu tham khảo thêm cho các nhà đầu tư để lựa chọn chứng khoán cho danh mục đầu tư của mình. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Lý do chọn đề tài nghiên cứu Thị trường chứng khoán luôn là kênh đầu tư hấp dẫn đối với các nhà đầu tư. Việc lựa chọn danh mục cổ phiếu nào để đạt được TSSL kỳ vọng, cùng với mức độ rủi ro chấp nhận trở thành vấn đề quan trọng của bất kỳ nhà đầu tư nào. Chính vì thế, cùng với sự ra đời của các mô hình định giá tài sản là sự nghiên cứu về tính khả dụng của các mô hình này ở nhiều quốc gia. Các mô hình tiêu biểu có thể kể đến là: mô hình định giá tài sản vốn CAPM của William Sharp (1964), mô hình ba nhân tố của Fama-French (1993), mô hình bốn nhân tố của Carhart (1997). Banz (1981) nhận thấy TSSL trung bình của những cổ phiếu có giá trị vốn hóa nhỏ thì có xu hướng cao. Cũng có bằng chứng cho thấy TSSL trung bình những cổ phiếu giá trị - có các chỉ số cơ bản cao như B/P (giá trị sổ sách/ giá thị trường) – cao hơn các cổ phiếu tăng trưởng – có các chỉ số cơ bản thấp (DeBondt và Thaler, 1985; Fama và French, 1992; Lakonishok, Shleifer, và Vishny, 1994). Fama- French (1993) đã đề xuất một mô hình ba nhân tố là sự mở rộng của mô hình CAPM bằng cách thêm nhân tố quy mô và nhân tố giá trị để nắm bắt những thay đổi trong TSSL trung bình của chứng khoán Mỹ. Jegadeesh và Titman (1993) chỉ ra TSSL chứng khoán Mỹ có hiệu ứng momentum (cổ phiếu đang tăng giá có xu hướng tiếp tục tăng và ngược lại, cổ phiếu đang giảm có xu hướng tiếp tục giảm. Ví dụ: những cổ phiếu có TSSL quá khứ cao tiếp tục có thành quả tốt hơn những cổ phiếu có TSSL quá khứ thấp trong thời gian tới với lợi nhuận vượt trội trung bình năm là 1% ) (tác giả tạm dịch hiệu ứng momentum là hiệu ứng xu hướng theo khái niệm mà Jegadeesh và Titman đưa ra). Fama và French (1996) cho thấy mô hình ba nhân tố không giải thích được thay đổi trong TSSL chéo của các danh mục chứng khoán được phân loại theo xu hướng, nên Carhart (1997) đề nghị mô hình bốn nhân tố bằng cách thêm nhân tố PR1YR [TSSL một năm trước - dựa theo Jegadeesh và Titman (1993)] vào mô hình ba nhân tố để nắm bắt những thay đổi này. Hầu hết các nghiên cứu về mô hình bốn nhân tố của Carhart tập trung ở các thị trường tài chính phát triển. Ở Việt Nam, mô hình CAPM một nhân tố và mô hình LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Fama-French ba nhân tố được biết đến rộng rãi, trong khi mô hình bốn nhân tố Carhart còn khá xa lạ. Do đó, tác giả đã chọn mô hình này để thực hiện nghiên cứu trên sàn HOSE. Tác giả tham khảo bài nghiên cứu của nhiều tác giả, trong đó chủ yếu dựa theo tác giả Manuel Ammann và Michael Steiner (2008), Carhart (1997).2 Nội dung chính của luận văn và các vấn đề nghiên cứu Các nội dung chính của luận văn: 1. Tổng quan các nghiên cứu trước đây 3. Phương pháp nghiên cứu và dữ liệu 4. Kết quả nghiên cứu và thảo luận 5. Tóm tắt và kết luận Vấn đề nghiên cứu: - Khả năng giải thích TSSL vượt trội của cổ phiếu của mô hình bốn nhân tố Carhart ở trên sàn HOSE. - Mối quan hệ giữa TSSL cổ phiếu với các nhân tố: quy mô, giá trị và xu hướng. - Nhân tố nào ảnh hưởng nhiều nhất tới TSSL vượt trội của cổ phiếu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY 2.1 Các nghiên cứu trên thế giới Mark M. Carhart, 1997, On persistence in Mutual Fund Performance. Mục tiêu: Tác giả chứng minh các nhân tố chung trong TSSL cổ phiếu và các loại chi phí đầu tư, chi phí giao dịch giải thích được hầu hết xu hướng trong TSSL của các quỹ tương hỗ. Ông cũng chỉ ra rằng hiệu ứng xu hướng không phản ánh kỹ năng lựa chọn chứng khoán giỏi.