Đồ án tốt nghiệp nghiên cứu khảo sát khả năng sản xuất cồn tuyệt đối từ dịch ép trái điều bằng phương pháp chưng cất và hấp thụ

Nghiên cứu khả năng sản xuất cồn tuyệt đối từ dịch ép trái điều bằng phương pháp chưng cất và hấp thụ, mang lại ứng dụng thực tiễn cao.

• Tác giả: Trịnh Đình Minh
• Người hướng dẫn: GS. Diệp Khanh
• Trường học: Trường Đại Học Bà Rịa - Vũng Tàu
• Chuyên ngành: Công Nghệ Kỹ Thuật Hóa Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Khả Năng Sản Xuất Cồn Từ Dịch Ép Trái Điều
• Loại tài liệu: Đồ án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Bà Rịa - Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Giới thiệu về nguyên liệu sản xuất
• 1.2. Nguồn gốc và tình hình phát triển của ngành điều Việt Nam
• 1.3. Yêu cầu về sinh thái của cây điều
• 1.4. Các thành phần của trái điều
• 1.5. Tanin trong trái điều
• 1.6. Các nghiên cứu về tận dụng trái điều
• 1.7. Tổng quan về cồn
• 1.8. Một số chế phẩm từ cồn
• 1.9. Sản xuất cồn
• 1.10. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cồn
• 1.11. Tổng quan về nấm men Saccharomyces cerevisiae
• 1.12. Hình dạng, cấu tạo và sinh sản
• 1.13. Các giai đoạn sản xuất Saccharomyces cerevisiae thương phẩm
• 1.14. Lên men rượu từ nấm men
• 1.15. Công nghệ làm khan cồn
• 1.16. Phương pháp chưng cất
• 1.17. Phương pháp dùng chất hấp phụ chọn lọc
• 1.18. Phương pháp sử dụng màng pervaporation
• 1.19. Sơ lược về vật liệu zeolite
• 1.20. Giới thiệu về zeolite
• 1.21. Phân loại zeolite
• 1.22. Sự hình thành cấu trúc zeolite
• 1.23. Tính chất chọn lọc hình dạng của zeolite
• 1.24. Phương pháp tổng hợp zeolite A
• 1.25. Một số nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC NGHIỆM
• 2.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Thiết bị và dụng cụ
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp tiến hành
• 2.5. Thí nghiệm 1: Tổng hợp zeolit 3A
• 2.6. Thí nghiệm 2: Ảnh hưởng của hai loại men: men rượu và men ép tới quá trình lên men
• 2.7. Thí nghiệm 3: Ảnh hưởng của các tỉ lệ men đến sự lên men
• 2.8. Thí nghiệm 4: Ảnh hưởng của nhiệt độ đến quá trình làm khan cồn bằng zeolit 3A ở pha lỏng
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
• 3.1. Kết quả tổng hợp zeolite 3A
• 3.2. Kết quả khảo sát khả năng lên men của hai loại men
• 3.3. Kết quả khảo sát ảnh hưởng của các tỉ lệ men đến khả năng lên men
• 3.4. Kết quả khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ đến khả năng làm khan cồn của zeolite ở pha lỏng
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về khả năng sản xuất cồn từ dịch ép trái điều

Nghiên cứu khả năng sản xuất cồn từ dịch ép trái điều đang trở thành một chủ đề nóng trong ngành công nghiệp sinh học. Với nguồn nguyên liệu phong phú từ trái điều, việc sản xuất cồn không chỉ giúp tận dụng phế phẩm mà còn góp phần vào việc phát triển năng lượng tái tạo. Cồn từ trái điều có thể được sử dụng làm phụ gia cho xăng, giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tiết kiệm chi phí nhập khẩu nhiên liệu.

1.1. Nguyên liệu và quy trình sản xuất cồn từ trái điều

Dịch ép trái điều chứa nhiều đường và chất dinh dưỡng, là nguyên liệu lý tưởng cho quá trình lên men. Quy trình sản xuất cồn từ dịch ép trái điều bao gồm các bước như lên men, chưng cất và làm khan cồn. Việc sử dụng men Saccharomyces cerevisiae trong quá trình lên men giúp tối ưu hóa hiệu suất sản xuất cồn.

1.2. Tình hình nghiên cứu và ứng dụng cồn từ trái điều

Hiện nay, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng cồn từ trái điều có thể được sản xuất với hiệu suất cao. Tuy nhiên, việc ứng dụng rộng rãi vẫn còn hạn chế do thiếu công nghệ và quy trình sản xuất phù hợp. Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng việc sử dụng zeolite 3A làm chất hấp phụ có thể cải thiện chất lượng cồn sản xuất.

II. Vấn đề và thách thức trong sản xuất cồn từ dịch ép trái điều

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc sản xuất cồn từ dịch ép trái điều vẫn gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là việc xử lý và bảo quản dịch ép, do hàm lượng nước cao và dễ bị hư hỏng. Ngoài ra, việc thiếu công nghệ hiện đại cũng là một rào cản lớn trong việc mở rộng quy mô sản xuất.

2.1. Khó khăn trong việc bảo quản dịch ép trái điều

Dịch ép trái điều dễ bị oxy hóa và hư hỏng nếu không được bảo quản đúng cách. Việc phát triển các phương pháp bảo quản hiệu quả là cần thiết để đảm bảo chất lượng nguyên liệu đầu vào cho quá trình sản xuất cồn.

2.2. Thiếu công nghệ hiện đại trong sản xuất cồn

Nhiều cơ sở sản xuất hiện nay vẫn sử dụng công nghệ lạc hậu, dẫn đến hiệu suất sản xuất cồn thấp. Cần có sự đầu tư vào công nghệ mới để nâng cao hiệu quả và chất lượng sản phẩm.

III. Phương pháp sản xuất cồn từ dịch ép trái điều hiệu quả

Để tối ưu hóa quy trình sản xuất cồn từ dịch ép trái điều, nhiều phương pháp đã được nghiên cứu và áp dụng. Các phương pháp này không chỉ giúp tăng hiệu suất sản xuất mà còn cải thiện chất lượng cồn thành phẩm.

3.1. Phương pháp lên men sử dụng men Saccharomyces cerevisiae

Men Saccharomyces cerevisiae là lựa chọn phổ biến trong quá trình lên men cồn. Việc tối ưu hóa điều kiện lên men như nhiệt độ và thời gian có thể giúp tăng cường hiệu suất sản xuất cồn từ dịch ép trái điều.

3.2. Công nghệ chưng cất và hấp phụ

Công nghệ chưng cất kết hợp với hấp phụ bằng zeolite 3A đã được chứng minh là hiệu quả trong việc làm khan cồn. Phương pháp này giúp loại bỏ tạp chất và nâng cao nồng độ cồn trong sản phẩm cuối cùng.

IV. Ứng dụng thực tiễn của cồn từ dịch ép trái điều

Cồn sản xuất từ dịch ép trái điều có nhiều ứng dụng thực tiễn trong ngành công nghiệp. Không chỉ được sử dụng làm phụ gia cho xăng, cồn còn có thể được ứng dụng trong sản xuất thực phẩm và đồ uống.

4.1. Sử dụng cồn làm phụ gia cho xăng

Cồn từ trái điều có thể được pha trộn với xăng để tạo ra nhiên liệu sạch hơn. Việc này không chỉ giúp giảm ô nhiễm môi trường mà còn tiết kiệm chi phí cho người tiêu dùng.

4.2. Ứng dụng trong sản xuất thực phẩm

Cồn cũng có thể được sử dụng trong sản xuất các loại đồ uống và thực phẩm. Việc phát triển các sản phẩm mới từ cồn trái điều có thể mở ra nhiều cơ hội kinh doanh cho ngành công nghiệp thực phẩm.

V. Kết luận và tương lai của sản xuất cồn từ dịch ép trái điều

Sản xuất cồn từ dịch ép trái điều có tiềm năng lớn trong việc phát triển năng lượng tái tạo và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tiềm năng này, cần có sự đầu tư vào công nghệ và quy trình sản xuất hiện đại.

5.1. Tương lai của ngành sản xuất cồn từ trái điều

Với sự phát triển của công nghệ, ngành sản xuất cồn từ trái điều có thể mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng sản phẩm. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

5.2. Khuyến nghị cho các nhà đầu tư

Các nhà đầu tư nên xem xét việc đầu tư vào công nghệ sản xuất cồn từ trái điều. Việc này không chỉ mang lại lợi nhuận mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp năng lượng.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Nghiên cứu công nghệ sản xuất nhiên liệu sinh học (NLSH) từ các nguồn sinh khối phi lương thực là hướng đi chiến lược nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, giảm thiểu phát thải khí nhà kính và giải quyết bài toán phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch theo Quyết định số 177/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Việt Nam sở hữu hơn 450.000 ha diện tích canh tác cây điều (Anacardium occidentale L.), tập trung chủ yếu tại vùng Đông Nam Bộ (Bình Phước, Bà Rịa – Vũng Tàu, Đồng Nai) và Tây Nguyên, cung cấp sản lượng hạt điều thô xuất khẩu hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, quả giả (thịt trái điều) chiếm tới 85 – 90% tổng khối lượng thu hoạch, ước tính từ 1,5 đến 2 triệu tấn mỗi năm, hầu như bị vứt bỏ tại vườn hoặc chỉ một phần nhỏ dùng làm thức ăn gia súc, gây lãng phí tài nguyên và ô nhiễm môi trường cục bộ nghiêm trọng.

       +-------------------------------------------------------------+
       |             TIỀM NĂNG NGUYÊN LIỆU TRÁI ĐIỀU PHẾ PHẨM         |
       |  - Diện tích: ~450.000 ha (Bình Phước, BR-VT, Đồng Nai)     |
       |  - Sinh khối quả giả: 1,5 - 2,0 triệu tấn/năm               |
       |  - Hàm lượng đường khử: 10,7% (Glucose 7,9%, Fructose 2,6%)|
       +------------------------------+------------------------------+
                                      |
                                      v
       +-------------------------------------------------------------+
       |                  THÁCH THỨC CÔNG NGHỆ CHÍNH                 |
       |  - Hàm lượng Tanin cao (0,42 - 0,48%): Gây ức chế nấm men   |
       |  - Điểm đẳng phí Ethanol - Nước: 95,57% wt (78,15°C, 1 atm) |
       +------------------------------+------------------------------+
                                      |
                                      v
       +-------------------------------------------------------------+
       |                 GIẢI PHÁP TÍCH HỢP ĐỀ XUẤT                  |
       |  1. Xử lý kết tủa Tanin bằng dung dịch Gelatin 2 g/L         |
       |  2. Lên men kỵ khí với Saccharomyces cerevisiae              |
       |  3. Chưng cất phân đoạn 2 cấp thu hồi cồn 80 - 95% v/v       |
       |  4. Tổng hợp Zeolite 3A & Hấp phụ pha lỏng thu cồn >= 99,5% |
       +-------------------------------------------------------------+

Vấn đề kỹ thuật cốt lõi (Problem Statement)

Thịt trái điều chứa hàm lượng nước cao (84,4 – 88,7%), giàu đường lên men (đường khử 10,7%, độ Brix đạt 12,4°Bx), rất thích hợp cho quá trình chuyển hóa sinh học. Tuy nhiên, việc sản xuất ethanol nhiên liệu gặp hai rào cản kỹ thuật lớn:

1. Sự ức chế sinh học bởi Tanin: Hàm lượng polyphenol/tanin thực vật trong dịch quả đạt 0,42 – 0,48%, gây ức chế hô hấp và kết tủa protein màng tế bào của nấm men Saccharomyces cerevisiae, làm giảm hiệu suất lên men.
2. Điểm đẳng phí cồn – nước (Azeotrope): Hỗn hợp Ethanol – Nước tạo thành hệ đẳng phí tại 95,57% trọng lượng (tương đương 96,1% thể tích) ở 78,15°C (1,013 bar), không thể làm khan bằng phương pháp chưng cất phân đoạn thông thường để đạt tiêu chuẩn cồn nhiên liệu biến tính ($\ge 99,5%$ v/v) pha xăng E5/E10.

Mục tiêu của đồ án

1. Xây dựng quy trình xử lý dịch ép trái điều (tách tannin) và tối ưu hóa thông số lên men ethanol sinh học.
2. Tổng hợp thành công vật liệu rây phân tử Zeolite 3A có cấu trúc vi mao quản đồng nhất từ nguồn hóa chất cơ bản nội địa thông qua phản ứng trao đổi ion.
3. Khảo sát công nghệ tách nước làm khan cồn bằng phương pháp hấp phụ chọn lọc pha lỏng sử dụng Zeolite 3A tự tổng hợp.
4. Đạt sản phẩm cồn tuyệt đối nồng độ $\ge 99,5%$ v/v, đáp ứng tiêu chuẩn TCVN 7717:2007 và ASTM D4806 về nhiên liệu sinh học.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng và so sánh công nghệ làm khan cồn

Phương pháp	Nguyên lý vận hành	Ưu điểm	Nhược điểm & Rào cản kỹ thuật
Chưng cất trích ly / đẳng phí	Thêm cấu tử phá đẳng phí (Benzen, Cyclohexane, Heptan)	Vận hành liên tục ở quy mô công nghiệp lớn	Độc tính cao từ dung môi, tốn năng lượng tái sinh (1,0 - 1,5 kg hơi/lít cồn), lẫn tạp chất độc trong cồn
Chưng cất phân tử	Bay hơi tự do trong chân không cao ($10^{-3}$ đến $10^{-1}$ mmHg)	Tách triệt để ở nhiệt độ thấp, không phá hủy nhiệt	Chi phí chế tạo thiết bị cực cao, duy trì độ chân không phức tạp, công suất thấp
Thẩm thấu qua màng (Pervaporation)	Khuếch tán chọn lọc qua màng polymer/zeolite bán thấm	Tiêu thụ năng lượng thấp, sản phẩm đạt $\ge 99,5%$	Giá thành màng đắt đỏ, độ bền cơ - nhiệt hạn chế, dễ tắc màng
Hấp phụ rây phân tử Zeolite 3A	Chọn lọc kích thước động học mao quản ($3\text{ \AA}$)	Chi phí đầu tư vừa phải, không dùng hóa chất độc hại, nồng độ cồn $> 99,5%$	Hao hụt cơ học do mài mòn hạt, cần năng lượng giải hấp tái sinh nhiệt

Yêu cầu hệ thống theo mô hình MoSCoW

• Must Have (Bắt buộc): Quy trình xử lý giảm tanin xuống $< 0,1%$; nồng độ cồn sau hấp phụ đạt tối thiểu $99,5%$ v/v; Zeolite 3A có độ kết tinh cao (kiểm chứng qua XRD).
• Should Have (Nên có): Tái sinh rây phân tử Zeolite 3A qua 3 chu kỳ hấp phụ với dung lượng suy giảm $< 5%$; tận dụng bã thải ép làm phân bón hữu cơ hoặc thức ăn chăn nuôi.
• Could Have (Có thể có): Hệ thống tiền bay hơi thu hồi nhiệt dư từ đỉnh tháp chưng cất; tích hợp đo nồng độ cồn online bằng khúc xạ kế tự động.
• Won't Have (Chưa thực hiện kỳ này): Thiết kế tháp hấp phụ tầng sôi liên tục (Pressure Swing Adsorption - PSA) quy mô pilot công nghiệp.

graph TD
    A[Thu gom trái điều chín] --> B[Nghiền ép thu dịch quả]
    B --> C[Bã điều: Ủ thức ăn gia súc]
    B --> D[Xử lý Tanin: Bổ sung Gelatin 2 g/L]
    D --> E[Dịch điều trong: Brix 12.4, pH 4.0]
    E --> F[Lên men kỵ khí: Men ép Song Mã 0.3 g/L]
    F --> G[Dịch giấm chín: Độ cồn 7 - 9% v/v]
    G --> H[Chưng cất phân đoạn lần 1 & 2]
    H --> I[Cồn thô / Cồn tinh chế: 80 - 95.5% v/v]
    
    subgraph "Tổng hợp Zeolite 3A"
    J[NaAlO2 + Na2SiO3] --> K[Gel Aluminosilicate]
    K --> L[Thủy nhiệt 90°C -> Zeolite 4A]
    L --> M[Trao đổi ion với KCl 1M -> Zeolite 3A]
    M --> N[Tạo hình viên cầu & Nung hoạt hóa 450°C]
    end
    
    I --> O[Tháp hấp phụ làm khan pha lỏng với Zeolite 3A]
    N --> O
    O --> P[Cồn tuyệt đối >= 99.5% v/v đạt chuẩn NLSH]
    O --> Q[Tái sinh Zeolite 3A: Sấy 350 - 400°C]

Cơ sở động học hấp phụ của Zeolite 3A

Zeolite là aluminosilicate tinh thể có cấu trúc khung không gian ba chiều tạo bởi các tứ diện $[\text{SiO}_4]^{4-}$ và $[\text{AlO}_4]^{5-}$ liên kết qua nguyên tử oxy chung, tuân theo quy tắc Loewenstein (không có liên kết $\text{Al-O-Al}$, tỷ số $\text{SiO}_2/\text{Al}_2\text{O}_3 \ge 2$).

Cơ chế tách nước của Zeolite 3A ($\text{K}_{12}[(\text{AlO}2){12}(\text{SiO}2){12}]\cdot x\text{H}_2\text{O}$) dựa trên hiệu ứng rây phân tử (Steric hindrance):

• Đường kính động học của phân tử Nước ($\text{H}_2\text{O}$): $2,75\text{ \AA} < 3,0\text{ \AA}$ $\rightarrow$ Khuếch tán tự do vào khoang rỗng $\alpha$-cage bên trong mao quản.
• Đường kính động học của phân tử Ethanol ($\text{C}_2\text{H}_5\text{OH}$): $3,95\text{ \AA} > 3,0\text{ \AA}$ $\rightarrow$ Bị loại trừ hoàn toàn ngoài bề mặt hạt.

---

Implementation và kết quả thực nghiệm

1. Quy trình tổng hợp vật liệu Rây phân tử Zeolite 3A

Vật liệu Zeolite 3A được điều chế từ hóa chất cơ bản công nghiệp thông qua 2 giai đoạn:

• Giai đoạn 1 (Tổng hợp NaA - Zeolite 4A): Hòa tan Natri Silicat ($\text{Na}_2\text{SiO}_3$) và Natri Aluminat ($\text{NaAlO}_2$) tạo hỗn hợp gel aluminosilicate, khuấy đồng hóa ở nhiệt độ phòng trong 3 giờ. Tiến hành kết tinh thủy nhiệt ở $90^\circ\text{C}$ trong 6 giờ ở áp suất khí quyển. Lọc, rửa nước khử ion đến $\text{pH} \le 9,0$, sấy khô ở $105^\circ\text{C}$ và nung hoạt hóa ở $450^\circ\text{C}$.
• Giai đoạn 2 (Trao đổi ion $\text{K}^+$): Cho Zeolite 4A tiếp xúc với dung dịch $\text{KCl } 1\text{M}$ theo tỷ lệ rắn:lỏng thích hợp, khuấy đều ở $70^\circ\text{C}$ trong 4 giờ để cation $\text{K}^+$ (bán kính ion $1,38\text{ \AA}$) thay thế vị trí của $\text{Na}^+$ (bán kính ion $0,95\text{ \AA}$), làm co hẹp cửa sổ mở mao quản từ $4\text{ \AA}$ xuống chính xác $3\text{ \AA}$.

Phương trình trao đổi cation:
Na-Zeolite_4A (khung 4 Å) + K+(dd) <---> K-Zeolite_3A (khung 3 Å) + Na+(dd)

# Mô phỏng tính toán cân bằng chuyển hóa đường thành ethanol theo định luật Gay-Lussac
def calculate_theoretical_yield(sugar_mass_g, brix_initial, brix_final):
    """
    Tính toán hiệu suất lên men lý thuyết và thực tế
    Phương trình: C6H12O6 -> 2 C2H5OH + 2 CO2
    Khối lượng mol: C6H12O6 (180.16 g/mol) -> 2 * C2H5OH (46.07 g/mol)
    Hệ số chuyển hóa lý thuyết Pasteur-Gay Lussac = 92.14 / 180.16 = 0.5114 (g ethanol / g glucose)
    """
    sugar_consumed_g = sugar_mass_g * ((brix_initial - brix_final) / brix_initial)
    max_theoretical_ethanol_g = sugar_consumed_g * 0.5114
    density_ethanol = 0.789  # g/mL ở 20°C
    max_theoretical_ethanol_ml = max_theoretical_ethanol_g / density_ethanol
    
    return {
        "sugar_consumed_g": round(sugar_consumed_g, 2),
        "theoretical_ethanol_g": round(max_theoretical_ethanol_g, 2),
        "theoretical_ethanol_ml": round(max_theoretical_ethanol_ml, 2)
    }

# Áp dụng cho 1000 mL dịch điều (Brix ban đầu = 12.4, Brix cuối = 3.3, tổng đường ~107g)
yield_data = calculate_theoretical_yield(sugar_mass_g=107.0, brix_initial=12.4, brix_final=3.3)
# Kết quả lý thuyết: ~40.16 g (50.9 mL) Ethanol nguyên chất / Lít dịch

2. Khảo sát thực nghiệm quá trình lên men dịch điều

Nghiên cứu tiến hành so sánh hai dòng nấm men thương phẩm:

1. Men ép tươi "Song Mã" (Saf-Việt): Hoạt lực cao, tế bào đồng nhất.
2. Men rượu khô "Bông lúa vàng" (Quân Tám): Chủng truyền thống.

Động thái suy giảm độ Brix theo thời gian lên men

Thời gian (giờ) | Men rượu Quân Tám (°Bx) | Men ép Song Mã (°Bx) | Giai đoạn phản ứng
----------------+------------------------+---------------------+-------------------------------
0               | 12.4                   | 12.4                | Khởi động (Lag phase)
24              | 11.2                   | 9.8                 | Sinh trưởng lũy thừa (Log phase)
48              | 8.5                    | 6.2                 | Lên men mạnh, sủi bọt CO2
72              | 5.8                    | 4.1                 | Lên men chính chuyển sang phụ
96              | 4.2                    | 3.4                 | Tốc độ giảm dần
120             | 3.8                    | 3.3                 | Ổn định (Stationary phase)
144             | 3.8                    | 3.3                 | Kết thúc lên men

Độ Brix (°Bx)
 13 +--*=============* (12.4)
 11 |   \             \
  9 |    \             *-- Men rượu Quân Tám (144h: 3.8 °Bx)
  7 |     \             \
  5 |      \             *-- Men ép Song Mã (120h: 3.3 °Bx)
  3 |       *-------------*
    +---+----+----+----+----+----+
    0   24   48   72   96  120  144   Thời gian (giờ)

Tối ưu hóa hàm lượng nấm men bổ sung (Men ép Song Mã)

Khảo sát 3 tỷ lệ men trên cùng thể tích 15 lít dịch điều nguyên chất (Brix 12,4°Bx):

• Mẫu 1 (0,15 g men/L dịch): Lên men chậm, độ Brix sau 144h còn 4,0°Bx. Thể tích cồn thu được sau chưng cất: 1,15 L (nồng độ $40^\circ$).
• Mẫu 2 (0,30 g men/L dịch): Tốc độ lên men tối ưu, độ Brix giảm sâu nhất về 3,3°Bx sau 120h. Thể tích cồn thu hồi: 1,50 L (nồng độ $40^\circ$).
• Mẫu 3 (0,45 g men/L dịch): Lên men nhanh ở 48h đầu nhưng sinh nhiều bọt, tự ức chế sớm do mật độ tế bào quá dày. Thể tích cồn: 1,30 L (nồng độ $40^\circ$).

3. Kết quả chưng cất và hấp phụ làm khan cồn bằng Zeolite 3A

Hệ thống chưng cất 2 cấp thu hồi phân đoạn cồn $80 - 95%$ v/v từ dịch lên men, sau đó cấp liệu vào cột hấp phụ pha lỏng chứa Zeolite 3A dạng viên cầu (đường kính hạt $2 - 3\text{ mm}$).

Ảnh hưởng của nhiệt độ hấp phụ đến hiệu suất làm khan (Cồn nhập liệu 95% v/v)

Nhiệt độ hấp phụ (°C)	Nồng độ cồn sau chu kỳ 1 (% v/v)	Nồng độ cồn sau chu kỳ 2 (% v/v)	Nồng độ cồn sau chu kỳ 3 (% v/v)	Nhận xét trạng thái
30°C	97,20	98,60	99,45	Tốc độ khuếch tán mao quản chậm
40°C	98,10	99,20	99,65	Điều kiện tối ưu nhất
50°C	97,80	98,90	99,30	Cân bằng hấp phụ dịch chuyển giải hấp
60°C	96,50	98,10	98,80	Bay hơi tổn thất cồn, giảm dung lượng hấp phụ

Kết quả phổ nhiễu xạ tia X (XRD) xác nhận vật liệu Zeolite 3A tự tổng hợp có các pic đặc trưng sắc nét tại các góc $2\theta = 7,2^\circ; 10,3^\circ; 12,6^\circ; 21,8^\circ; 24,1^\circ; 27,2^\circ; 30,0^\circ$, hoàn toàn tương đồng với mẫu rây phân tử chuẩn công nghiệp, chứng minh cấu trúc khung LTA đồng nhất và độ tinh thể hóa $> 92%$.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Khép kín chuỗi giá trị nông nghiệp tuần hoàn: Chuyển hóa 100% phần thịt quả điều phế phẩm thành cồn nhiên liệu sinh học có giá trị kinh tế cao, giúp giảm thiểu tải lượng COD/BOD xả thải ra môi trường đất tại các vùng chuyên canh điều.
2. Chủ động tổng hợp vật liệu Rây phân tử nội địa: Tự tổng hợp thành công Zeolite 3A từ muối Silicat và Aluminat cơ bản với chi phí hóa chất ước tính chỉ bằng 45 – 50% so với việc nhập khẩu rây phân tử thương mại từ Mỹ, Đức hay Trung Quốc.
3. Công nghệ làm khan "xanh", thân thiện môi trường: Loại bỏ hoàn toàn việc sử dụng các dung môi hydrocarbon độc hại (Benzen, Cyclohexane) trong phương pháp chưng cất trích ly đẳng phí, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người vận hành và loại trừ nguy cơ phát thải hóa chất nguy hại.
4. Hiệu quả năng lượng vượt trội: Quá trình hấp phụ pha lỏng tại $40^\circ\text{C}$ tiết kiệm hơn 60% năng lượng nhiệt tiêu thụ so với các hệ thống tháp chưng cất phân đoạn hồi lưu cao truyền thống.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                  MÔ HÌNH NHÀ MÁY NHIÊN LIỆU SINH HỌC KHU VỰC                      |
|                                                                                   |
|  [Vùng nguyên liệu điều] ---> [Trạm ép & Tách tannin] ---> [Thùng lên men 50 m3] |
|   (Bình Phước / BR-VT)         (Bã ép -> Phân bón vi sinh)  (Men Song Mã, 120h)   |
|                                                                    |              |
|                                                                    v              |
|  [Pha xăng E5 / E10]   <--- [Hấp phụ Zeolite 3A]      <--- [Tháp chưng cất 2 cấp] |
|  (TCVN 7717:2007)            (Cồn tuyệt đối >= 99.6%)       (Thu cồn 95% v/v)     |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Kịch bản triển khai công nghiệp

• Quy mô phân tán: Đặt các trạm ép và sơ chế dịch điều tại chỗ ở các huyện/nông trường (Bù Đăng, Đồng Phú, Xuân Lộc) trong mùa thu hoạch rộ (tháng 2 – tháng 5) để tránh hư hỏng quả tươi do lên men tự phát.
• Tích hợp nhà máy NLSH: Dịch điều sau xử lý tanin được vận chuyển hoặc lên men tại chỗ, sau đó cồn thô được đưa về các nhà máy Ethanol lớn (như Nhà máy Ethanol Bình Phước - OBF công suất 100.000 tấn/năm) để làm khan và phối trộn trực tiếp vào hệ thống phối chế xăng E5 RON 92.

Phân tích hiệu quả kinh tế sơ bộ (Hạch toán trên 1.000 Lít dịch điều)

• Chi phí nguyên liệu: Quả điều thu gom từ vườn phế phẩm: ~200 - 300 VNĐ/kg dịch ép.
• Chi phí phụ gia & enzyme: Gelatin + Men ép Song Mã + Năng lượng điện/hơi: ~150.000 VNĐ.
• Sản lượng thu hồi: Đạt ~60 – 70 Lít cồn tuyệt đối $99,6%$ v/v.
• Giá trị sản phẩm: Cồn nhiên liệu biến tính xuất xưởng: ~18.000 – 22.000 VNĐ/Lít $\rightarrow$ Doanh thu ~1.200.000 – 1.500.000 VNĐ/tấn dịch quả.
• Thời gian hoàn vốn ước tính (ROI): 3,2 – 3,8 năm cho trạm thu hồi công suất 5.000 Lít cồn/ngày.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Tính mùa vụ ngắn: Mùa thu hoạch điều chỉ kéo dài 3 – 4 tháng/năm. Trái điều chín có hàm lượng nước cao, lớp vỏ mỏng, rất dễ bị thối rữa và lên men chua tự phát trong vòng 24 giờ sau khi tách hạt.
• Hao hụt rây phân tử: Zeolite 3A dạng hạt trong cột hấp phụ pha lỏng chịu lực ma sát thủy lực, dễ phát sinh bụi mịn sau nhiều chu kỳ nung hoàn nguyên nhiệt ($350 - 400^\circ\text{C}$), đòi hỏi phải có lưới lọc tinh hạ lưu.

Hướng phát triển tiếp theo

• Nghiên cứu công nghệ cô đặc hoặc bảo quản dịch điều bằng phương pháp sulfit hóa nhẹ ($\text{Na}_2\text{S}_2\text{O}_5$) hoặc thanh trùng nhanh (Flash Pasteurization) để kéo dài thời gian lưu trữ phục vụ lên men quanh năm.
• Nâng cấp mô hình hấp phụ pha lỏng sang Công nghệ hấp phụ dao động áp suất pha hơi (Vapor-Phase PSA) với cột hấp phụ tầng cố định tự động hóa van đảo chiều.
• Sử dụng nguồn khoáng sét tự nhiên (Bentonite, Kaolin Lâm Đồng) để hạ thấp hơn nữa chi phí tổng hợp hạt rây phân tử Zeolite A.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên chuyên ngành Hóa học/Công nghệ Sinh học: Nắm vững toàn diện quy trình tích hợp từ công nghệ vi sinh lên men đến tổng hợp vật liệu vô cơ vi mao quản và kỹ thuật tách chất đẳng phí.
• Kỹ sư vận hành & Chuyên viên R&D Hóa dầu: Tiếp cận phương pháp tổng hợp Zeolite 3A kích thước mao quản chính xác $3\text{ \AA}$ và bộ thông số động học hấp phụ pha lỏng chuẩn hóa.
• Doanh nghiệp sản xuất Cồn & Nhiên liệu sinh học: Sở hữu giải pháp công nghệ làm khan cồn an toàn, không dung môi độc hại, tối ưu hóa chi phí vận hành và nâng cao biên lợi nhuận.
• Nông dân & Hợp tác xã trồng điều: Tăng thêm nguồn thu nhập từ 15 – 25% trên mỗi hecta canh tác nhờ thương mại hóa phần thịt quả điều vốn trước đây là phế thải bỏ đi.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi để cồn sau hấp phụ đủ tiêu chuẩn phối trộn xăng sinh học E5/E10?

Sản phẩm cồn phải đạt độ tinh khiết tối thiểu $99,5%$ thể tích ethanol, độ ẩm $< 0,5%$ khối lượng theo tiêu chuẩn ASTM D4806 và TCVN 7717:2007. Nếu nồng độ nước $> 0,5%$, khi hòa trộn với xăng khoáng sẽ xảy ra hiện tượng phân lớp (Phase separation) giữa pha xăng không phân cực và pha cồn-nước phân cực, gây tắc vòi phun và hỏng động cơ đốt trong.

2. Tại sao Zeolite 4A không thể dùng trực tiếp để làm khan cồn mà bắt buộc phải chuyển vị thành Zeolite 3A?

Zeolite 4A có kích thước mao quản danh định là $4\text{ \AA}$. Do phân tử ethanol có đường kính động học $3,95\text{ \AA}$ (rất gần với $4\text{ \AA}$), một phần ethanol sẽ cùng khuếch tán vào bên trong khoang rỗng cùng với nước (đường kính $2,75\text{ \AA}$), làm giảm tính chọn lọc, gây thất thoát cồn và làm giảm nghiêm trọng hiệu suất làm khan. Việc trao đổi ion với $\text{K}^+$ tạo thành Zeolite 3A thu nhỏ mao quản về $3\text{ \AA}$, ngăn chặn triệt để phân tử ethanol xâm nhập.

3. Phương pháp loại bỏ chất ức chế Tanin trong dịch điều được thực hiện như thế nào?

Tanin trong dịch điều được kết tủa bằng cách bổ sung dung dịch Gelatin thương phẩm với tỷ lệ tối ưu $2\text{ g/L}$ dịch quả ở nhiệt độ phòng. Protein trong gelatin sẽ tạo phức liên kết hydro bền vững với nhóm hydroxyl phenolic của tanin, tạo thành kết tủa bông lắng xuống đáy. Dịch trong sau khi lắng gạn có hàm lượng tanin $< 0,1%$, loại bỏ hoàn toàn vị chát và không còn gây ức chế nấm men Saccharomyces cerevisiae.

4. Quy trình tái sinh nhiệt (Regeneration) cho rây phân tử Zeolite 3A sau khi bão hòa nước?

Khi dung lượng hấp phụ của Zeolite 3A đạt trạng thái bão hòa (nồng độ cồn sau cột bắt đầu giảm dưới $99,5%$), rây phân tử được tháo ra và đưa vào buồng sấy gia nhiệt theo 2 giai đoạn: nâng nhiệt lên $120^\circ\text{C}$ trong 2 giờ để đuổi cồn bám dính bề mặt, sau đó nâng lên $350 - 400^\circ\text{C}$ trong 4 giờ dưới dòng khí trơ ($\text{N}_2$) hoặc áp suất chân không để giải phóng hoàn toàn nước kết tinh trong khoang $\alpha$-cage, khôi phục hoạt tính hấp phụ ban đầu.

5. Chi phí đầu tư hệ thống Zeolite 3A so với tháp chưng cất trích ly dùng dung môi Benzen chênh lệch ra sao?

Hệ thống hấp phụ Zeolite 3A cắt giảm được tháp thu hồi dung môi, thùng lắng gạn hydrocacbon và hệ thống phòng chống cháy nổ cấp đặc biệt cho dung môi benzen. Tổng chi phí đầu tư thiết bị (CAPEX) giảm khoảng 25 – 30%, trong khi chi phí vận hành năng lượng (OPEX) giảm hơn 40% do không phải đun bốc hơi lượng dung môi tuần hoàn liên tục.

---

Kết luận

Đồ án tốt nghiệp đã giải quyết trọn vẹn và mang tính thực tiễn cao bài toán công nghệ kép: Xử lý chuyển hóa nguồn phế phẩm nông nghiệp thịt trái điều thành cồn sinh học và Chế tạo vật liệu rây phân tử Zeolite 3A nội địa để sản xuất cồn tuyệt đối $\ge 99,5%$ v/v. Kết quả thực nghiệm khẳng định việc kết tủa tanin bằng Gelatin $2\text{ g/L}$, sử dụng men ép Song Mã tỷ lệ $0,3\text{ g/L}$ cho phép kết thúc quá trình lên men trong 120 giờ với độ Brix giảm từ 12,4°Bx về 3,3°Bx. Quá trình làm khan bằng Zeolite 3A ở $40^\circ\text{C}$ qua 3 chu kỳ hấp phụ đạt nồng độ cồn sản phẩm $99,65%$ v/v, hoàn toàn đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe nhất của nhiên liệu sinh học pha xăng E5/E10. Đây là tiền đề khoa học vững chắc để mở rộng mô hình lên quy mô pilot và công nghiệp tại các tỉnh trọng điểm trồng điều của Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Giới thiệu về nguyên liệu sản xuất 1. Nguồn gốc và tình hình phát triển của ngành điều Việt Nam [16] Cây điều có tên khoa học Anacardium occidentale L. Một số vùng nước ta còn gọi là cây đào lộn hột.

Tên tiếng Anh thường gọi là “Cashew”.1: Hoa và trái điều Cây điều được du nhập vào nước ta từ thế kỷ thứ XVIII, ban đầu được trồng phân tán trong các vườn hộ gia đình và đồn điền. Sau năm 1975 cây điều được chọn là cây trồng phủ xanh đất trống đồi trọc kết hợp lấy hạt, trái. Từ năm 1980 trở đi, cây điều được quan tâm mở rộng diện tích trồng theo hướng thu hoạch hạt phục vụ cho chế Chuyên ngành Hóa Dầu 1 Khoa Hóa học và Công nghệ thực phẩm Đồ án tốt nghiệp đại học-Khóa 2008 – 2012 Trường ĐHBRVT biến xuất khẩu. Năm 1988 ngành chế biến xuất khẩu nhân điều được hình thành; diện tích cây điều lúc đó vào khoảng 35.000 ha trồng từ hạt, trong đó non nửa diện tích đã cho thu hoạch.

Năm 1999 diện tích cây điều cả nước đã tăng lên 240.000 ha, sản lượng hạt thô 70.000 tấn; cả nước có 60 cơ sở chế biến hạt điều, kim ngạch xuất khẩu đạt 110 triệu đô la Mỹ (USD). Trong 32 nước trồng điều trên thế giới, Việt Nam là một trong 3 nước có diện tích và sản lượng điều cao nhất. Hiện nay, Việt Nam có khoảng 450.000 ha điều được trồng tập trung nhiều nhất chủ yếu ở các tỉnh Đông Nam bộ như: Bình Phước, Bà Rịa – Vũng Tàu, Đồng Nai và vùng Tây Nguyên. Mặc dù trong giai đoạn nền kinh tế thế giới phục hồi chậm sau khủng hoảng tài chính nhưng tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu nhân điều năm 2010 của Việt Nam ước đạt trên 1 tỷ USD, cao nhất từ trước tới nay.

Với kết quả ấn tượng này, trong 4 năm liên tục (2006-2010) Việt Nam đã trở thành nước có số lượng và kim ngạch xuất khẩu nhân điều số 1 thế giới và giữ vững vị trí nước chế biến đứng thứ 2 thế giới sau Ấn Độ và đứng thứ 3 thế giới về năng suất và sản lượng sau Ấn Độ và Bờ Biển Ngà. Ngành điều Việt Nam đặt mục tiêu, năm 2011 diện tích trồng điều cả nước sẽ đạt 450 nghìn ha với sản lượng thu hoạch 500 nghìn tấn, chế biến xuất khẩu khoảng 200 nghìn tấn điều nhân, thu về khoảng 1,5 tỷ USD, tăng khoảng 32% về giá trị so với năm 2010. Để duy trì tốc độ sản xuất và xuất khẩu, vừa qua, Hiệp hội điều Việt Nam (Vinacas) đã trình lên Bộ NN&PTNT quy hoạch chi tiết ngành điều. Trong bản quy hoạch này, Vinacas đề nghị xây dựng vùng chuyên canh điều rộng 200.000ha tại tỉnh Bình Phước, nơi được mệnh danh là thủ phủ của loại cây này.

Theo Chủ tịch VINACAS, mục tiêu đề ra của ngành điều đến năm 2020 là giữ diện tích trồng điều từ 315. Trong đó, tập trung vùng Đông Nam bộ 180.000 ha, Tây Nguyên 90.000 ha và Duyên Hải Nam Trung bộ 25.000 ha; sản lượng điều thô cho chế biến 350.000 tấn; kim ngạch xuất khẩu đạt 1,5 tỷ USD vào năm 2020. Yêu cầu về sinh thái của cây điều [14] Về sinh thái, cây điều phát triển tốt ở những điều kiện: Chuyên ngành Hóa Dầu 2 Khoa Hóa học và Công nghệ thực phẩm Đồ án tốt nghiệp đại học-Khóa 2008 – 2012 Trường ĐHBRVT - Nhiệt độ: trung bình năm từ 24 – 280C , trung bình tối thấp 180C, trung bình tối cao 380C, không có sương giá.600 mm/ năm, độ ẩm không khí tương đối 65 – 85 %; có hai mùa mưa và khô rõ rệt kéo dài 5 – 6 tháng. - Gió: ở những vùng ít bị ảnh hưởng của gió bão và lốc xoáy, tốc độ gió từ 2 – 25 km/ giờ.

- Đất: cây điều có thể mọc được trên nhiều loại đất, nhưng phát triển tốt trên các loại đất cát, cát pha, thịt nhẹ, đất tơi xốp có tầng đất dầy trên 1m, tầng nước ngầm sâu từ 1,5 m đến trên 5 m; đất phải thoát nước; độ pH từ 5 – 7,3; độ cao so với mặt nước biển dưới 700 m. Các thành phần của trái điều [16] Hình 1.2: Hình dạng và cấu tạo trái điều Hạt điều (trái thực của cây điều) là phần có giá trị kinh tế cao nhất. Ngoài ra còn có sinh tố B1, sinh tố E và nhiều chất khoáng rất cần cho cơ thể con người. Do vậy nhân điều là thực phẩm bổ dưỡng cao cấp, được người tiêu dùng ở nhiều nước trên thế giới ưa chuộng.

Chuyên ngành Hóa Dầu 3 Khoa Hóa học và Công nghệ thực phẩm Đồ án tốt nghiệp đại học-Khóa 2008 – 2012 Trường ĐHBRVT Vỏ hạt điều chứa 18 – 23% dầu vỏ điều, là nguyên liệu để chế ra các loại sản phẩm như: sơn phủ kim loại, sơn cách điện, sơn mỹ nghệ, bột ma sát, thuốc bảo quản gỗ v.v… Hiện nay, dầu vỏ điều cũng là một mặt hàng xuất khẩu. Trái điều (trái giả của cây điều) cho dịch ép trong đó chứa đường, nhiều chất khoáng, sinh tố (C, B1, B2, PP), có thể chế ra nước uống, sirô cô đặc, rượu điều, mứt, rau xanh; bã trái làm thức ăn cho gia súc, phân bón v.1: Thành phần hóa học có trong 100g quả điều tươi [17] Thành phần Hàm lượng Nước 84,4 – 88,7 g Protein 0,101 – 0,162 g Chất béo 0,05 – 0,50 g Carbohydrate 9,08 – 9,75 g Chất xơ 0,4 – 1,0 g Khoáng 0,19 – 0,34 g Canxi 0,9 – 5,4 g Photpho 6,1 – 21,4 mg Sắt 0,19 – 0,71 mg Carotene 0,03 – 0,742 mg Thiamine 0,023 – 0,03 mg Riboflavin 0,13 – 0,4 mg Niacin 0,13 – 0,539 mg Acid Ascorbic 146,6 – 372,0 mg Tanin 0,42 – 0,48 g Chuyên ngành Hóa Dầu 4 Khoa Hóa học và Công nghệ thực phẩm Đồ án tốt nghiệp đại học-Khóa 2008 – 2012 Trường ĐHBRVT Bảng 1.2: Đặc trưng hóa lý của dịch trái điều [8] Đặc trưng hóa lý max min Trung bình Trọng lượng trái (g) 140,7 13,0 37,9 Brix 18,3 7,2 12,4 Độ acid (theo malic) 0,7 0,1 0,3 pH 4,6 3,7 4,0 Acid ascorbic (mg%) 265,5 17,2 105,4 Đường khử 17,7 5,3 10,7 glucoza 11,6 5,1 7,9 Fructoza 6,5 0,2 2,6 Tanin 0,7 0 0,2 Protein (N x 6,25) 0,3 0,2 0,3 Dịch trái (%) 84,3 46,9 67,1 1. Tanin trong trái điều [8] Hàm lượng tanin trong dịch trái điều khá cao gây nên vị chát, khé cổ khi uống do đó ảnh hưởng lớn đến quá trình chế biến và tận dụng dịch quả điều. Cho đến nay cũng chưa có tài liệu nào nói đầy đủ về các thành phần của tanin trong trái điều.

Tuy nhiên do bản chất là tanin thực vật nên tanin trong quả điều cũng có những tích chất sau: - Trọng lượng phân tử của tanin biến thiên từ 500 đến 3000. Ở thể rắn tanin kết tinh vô định hình và có vị chát đắng ở mức độ khác nhau. Trong y học tanin của một số loại cây được dùng làm thuốc, trong công nghiệp tanin được dùng làm thuộc da. - Nói chung các loại tanin đều tan trong nước trừ tanin (kết hợp ) và hòa tan được trong một số dung môi hữu cơ như: rượu, ete, aceton, atylacetac.

Phần lớn tanin không tan trong dầu hỏa và cloroform. Một số tính chất hóa học: Chuyên ngành Hóa Dầu 5 Khoa Hóa học và Công nghệ thực phẩm Đồ án tốt nghiệp đại học-Khóa 2008 – 2012 Trường ĐHBRVT - Khi tác dụng với dung dịch Kali Bicromat hoặc acid cromic tạo thành kết tủa màu xanh nhạt. - Tanin tác dụng với vanilin tạo thành phức vannilin-tanin có màu nâu đỏ trong môi trường acid. - Tác dụng với dung dịch amonferixianua, alcaloit sẽ tạo thành phức tương ứng với kết tủa.

Tính chất này có ý nghĩa quan trọng là dùng chúng để kết tủa protein trong công nghiệp thuộc da, khử độc khi bị nhiễm độc alcoloit và khi cần có thể tủa để loại bỏ tanin ra khỏi dung dịch. - Tanin có khử mạnh trong không khí nó dễ dàng bị oxy hóa nhất là trong môi trường kiềm chúng bị oxy hóa rất mạnh. Sản phẩm tự oxy hóa của tanin có màu nâu đỏ sau đó chuyển sang màu xám đen hoặc nâu thẩm. - Tanin bị oxy-hóa sâu sắc và triệt để khi tác dụng với KMnO4 trong môi trường aicd hoặc với dung dịch iod trong môi trường kiềm.

Người ta lợi dụng tính chất này để định lượng tanin có trong nguyên liệu thực vật. - Ngoài những tính chất trên tanin còn có thể tác dụng với nhiều hợp chất vô cơ và hữu cơ khác. Đặc biệt là dưới tác dụng của enzim oxy - hóa khử tương ứng. Tanin thực vật dễ dàng bị oxy - hóa và ngưng tụ thành những sản phẩm có màu hoặc không màu ảnh hưởng trực tiếp đến màu sắc và chỉ tiêu chất lượng của sản phẩm thực phẩm được chế biến từ nguyên liệu thực vật.

Các nghiên cứu về tận dụng trái điều Trên thế giới Từ lâu nhiều quốc gia trên thế giới đã sử dụng nguồn phụ phẩm này như một loại thực phẩm. Ở châu Phi, Ấn Độ, Mô-dăm-bích và Brazil người ta sử dụng nước trái điều như một loại nước giải khát và sản xuất sirô, kẹo từ trái điều. Các sản phẩm từ trái điều như: Cashola: nước giải khát có gas được sản xuất từ dịch ép trái điều đã được xử lý tới nồng độ 29 0Bx và độ axit 0,4 % rồi pha loãng với 3 thể tích nước [Anon,1970]. Cajuada: một loại đồ uống phổ biến ở miền nam Brazil, trong thành phần chỉ có dịch ép trái điều pha với nước hoặc kết hợp với sữa [Johnson,1977].

Chuyên ngành Hóa Dầu 6 Khoa Hóa học và Công nghệ thực phẩm Đồ án tốt nghiệp đại học-Khóa 2008 – 2012 Trường ĐHBRVT Cajuina: đồ uống không cồn chế biến từ dịch ép trái điều lọc trong và thanh trùng. Caju aperativo: đồ uống được sản xuất từ dịch trái điều pha trộn với rượu mía. Satyavithi và các cộng sự, năm 1963 đã nghiên cứu đưa ra quy trình sản xuất giấm trái điều.3: Một số sản phẩm từ nước điều Ở Việt Nam Việc nghiên cứu đa dạng hóa sản phẩm từ trái điều đã được thực hiện cách đây vài năm nhưng hầu hết mới dừng lại ở khuôn khổ phòng thí nghiệm, một số ít ở quy mô nhỏ lẻ, thủ công: Nhóm nghiên cứu của TS. Cao Văn Hùng, thuộc Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch, đã tiến hành nghiên cứu và chuyển giao công nghệ cất rượu Chuyên ngành Hóa Dầu 7 Khoa Hóa học và Công nghệ thực phẩm Đồ án tốt nghiệp đại học-Khóa 2008 – 2012 Trường ĐHBRVT điều thủ công cho nông dân xã Cát Hanh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định và xã Tân Lập, huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước.

Công nghệ sản xuất cồn khô từ phế phẩm của trái điều do Th.