Khóa luận kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty CP ĐT NL XD TM Hoàng Sơn

Chuyên khảo kinh tế phân tích Nghiên cứu công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần đầu tư năng, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Kế Toán Bán Hàng và Kết Quả Kinh Doanh tại Công Ty Cổ Phần Đầu Tư Năng Lượng Xây Dựng Thương Mại Hoàng Sơn
• Loại tài liệu: Đồ Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Những vấn đề chung về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả HĐKD
• 1.2. Khái niệm về bán hàng và xác định kết quả HĐKD
• 1.3. Vai trò của công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả HĐKD
• 1.4. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả HĐKD
• 1.5. Các phương thức bán hàng và phương thức thanh toán
• 1.6. Kế toán giá vốn hàng xuất bán
• 1.7. Kế toán doanh thu bán hàng
• 1.8. Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu
• 1.9. Kế toán chi phí quản lý kinh doanh
• 1.10. Kế toán chi phí và doanh thu hoạt động tài chính
• 1.11. Kế toán chi phí khác và thu nhập khác
• 1.12. Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
• 1.13. Kế toán xác định kết quả kinh doanh
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA CÔNG TY CP ĐTNLXDTM HOÀNG SƠN
• 2.1. Tổng quan về Công ty CP ĐTNLXDTM HOÀNG SƠN
• 2.2. Giới thiệu chung về Công ty CP ĐTNLXDTM HOÀNG SƠN
• 2.3. Đặc điểm tổ chức bộ máy của Công ty
• 2.4. Tình hình lao động của Công ty
• 2.5. Đặc điểm về cơ sở vật chất kỹ thuật của Công ty
• 2.6. Tình hình tài sản và nguồn vốn của Công ty
• 2.7. Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty trong 3 năm (2019 - 2021)
• 2.8. Thuận lợi, khó khăn và phương hướng phát triển của Công ty trong thời gian tới
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY CP ĐTNLXDTM HOÀNG SƠN
• 3.1. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại Công ty CP ĐTNLXDTM Hoàng Sơn
• 3.2. Chức năng nhiệm vụ của phòng kế toán tại Công ty CP ĐTNLXDTM HOÀNG SƠN
• 3.3. Tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty
• 3.4. Các chế độ kế toán áp dụng tại Công ty
• 3.5. Hệ thống tài khoản kế toán áp dụng tại Công ty
• 3.6. Hình thức ghi sổ kế toán áp dụng tại Công ty
• 3.7. Thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty CP ĐTNLXDTM Hoàng Sơn
• 3.8. Kế toán giá vốn hàng bán
• 3.9. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
• 3.10. Các khoản giảm trừ doanh thu
• 3.11. Kế toán chi phí quản lý kinh doanh
• 3.12. Kế toán doanh thu hoạt động tài chính
• 3.13. Kế toán chi phí hoạt động tài chính
• 3.14. Kế toán thu nhập khác
• 3.15. Kế toán chi phí khác
• 3.16. Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
• 3.17. Kế toán xác định kết quả kinh doanh tại Công ty
• 3.18. Một số ý kiến góp phần hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán bán hàng kết quả kinh doanh Hoàng Sơn

Kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh là một trụ cột quan trọng trong quản trị tài chính của bất kỳ doanh nghiệp nào. Tại Công ty Cổ phần Đầu tư Năng lượng Xây dựng Thương mại Hoàng Sơn (Công ty Hoàng Sơn), công tác này đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp thông tin chính xác, giúp ban lãnh đạo đưa ra các quyết định chiến lược kịp thời. Nghiên cứu này tập trung phân tích sâu vào thực trạng quy trình kế toán bán hàng và phương pháp xác định kết quả kinh doanh tại công ty, một doanh nghiệp hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực dịch vụ vận tải, du lịch và bán vé máy bay. Với đặc điểm kinh doanh ngành xây dựng năng lượng và thương mại dịch vụ, việc hạch toán đòi hỏi sự chính xác cao để phản ánh đúng bản chất các giao dịch. Các thông tin từ hệ thống kế toán không chỉ phục vụ cho việc lập báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh mà còn là cơ sở để phân tích tài chính doanh nghiệp, đánh giá hiệu quả kinh doanh và hoạch định tương lai. Nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) và chế độ kế toán hiện hành, cụ thể là Thông tư 133/2016/TT-BTC mà công ty đang áp dụng. Việc phân tích hệ thống sổ sách kế toán, chứng từ bán hàng và quy trình xử lý thông tin sẽ làm rõ cách công ty ghi nhận kế toán doanh thu, giá vốn và các chi phí liên quan, từ đó tính toán ra lợi nhuận gộp và lợi nhuận sau thuế cuối cùng. Mục tiêu là hệ thống hóa và đánh giá toàn diện, từ đó nhận diện những ưu điểm cần phát huy và những hạn chế cần khắc phục để tối ưu hóa công tác kế toán tại Công ty Hoàng Sơn.

1.1. Vai trò của kế toán bán hàng trong quản trị doanh nghiệp

Kế toán bán hàng không chỉ đơn thuần là việc ghi chép các nghiệp vụ kinh tế phát sinh. Nó là công cụ quản lý hiệu quả, cung cấp dữ liệu đầu vào quan trọng cho việc ra quyết định. Thông qua việc theo dõi và ghi nhận kịp thời doanh thu thuần, các khoản giảm trừ như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, và hàng bán bị trả lại, kế toán giúp ban lãnh đạo nắm bắt được bức tranh thực tế về tình hình tiêu thụ. Dữ liệu này là nền tảng để xây dựng chiến lược giá, chính sách bán hàng và các chương trình khuyến mãi phù hợp. Hơn nữa, việc quản lý chặt chẽ công nợ phải thu thông qua kế toán bán hàng đảm bảo dòng tiền của doanh nghiệp luôn ổn định, hạn chế rủi ro nợ xấu và tăng cường khả năng thanh khoản. Tại Công ty Hoàng Sơn, với đa dạng các loại hình dịch vụ, vai trò này càng trở nên quan trọng để đánh giá hiệu quả của từng mảng kinh doanh riêng biệt.

1.2. Sơ lược về cơ cấu tổ chức công ty Hoàng Sơn và bộ máy kế toán

Công ty Hoàng Sơn hoạt động theo mô hình công ty cổ phần với một cơ cấu tổ chức tinh gọn, đứng đầu là Hội đồng quản trị và Ban Giám đốc. Dưới quyền điều hành trực tiếp của Giám đốc là các phòng ban chức năng, trong đó phòng Tài chính - Kế toán giữ vai trò trung tâm. Bộ máy kế toán của công ty được tổ chức theo hình thức tập trung, do Kế toán trưởng chịu trách nhiệm điều hành toàn bộ. Các nhân viên kế toán đảm nhận các phần hành cụ thể như kế toán thanh toán, kế toán công nợ, và tổng hợp. Công ty áp dụng hình thức ghi sổ theo Nhật ký chung và sử dụng phần mềm kế toán để tự động hóa quy trình, từ việc nhập chứng từ bán hàng gốc như hóa đơn GTGT, phiếu thu, đến việc lên các sổ sách kế toán chi tiết và tổng hợp. Mô hình này giúp đảm bảo tính nhất quán và chính xác của dữ liệu, đồng thời tiết kiệm thời gian và nguồn lực cho doanh nghiệp.

II. Thách thức trong kế toán bán hàng tại công ty Hoàng Sơn

Mặc dù có một hệ thống được tổ chức bài bản, công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Hoàng Sơn vẫn đối mặt với nhiều thách thức đặc thù. Thứ nhất, việc kinh doanh đa dạng các loại hình dịch vụ (vận tải, du lịch, bán vé) đòi hỏi phải bóc tách và hạch toán bán hàng một cách chi tiết cho từng mảng để đánh giá đúng hiệu quả. Tuy nhiên, việc phân bổ chi phí chung và xác định giá vốn hàng bán (giá vốn dịch vụ) cho từng loại hình đôi khi còn gặp khó khăn, có thể dẫn đến sai lệch trong việc tính toán lợi nhuận gộp. Thứ hai, việc áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC đòi hỏi nhân viên kế toán phải cập nhật liên tục các quy định mới, đặc biệt là cách hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu trực tiếp trên tài khoản doanh thu thay vì sử dụng tài khoản 521 như trước đây. Nghiên cứu thực tế cho thấy công ty vẫn còn sử dụng tài khoản 521, điều này chưa hoàn toàn tuân thủ theo quy định mới nhất. Thêm vào đó, việc quản lý và thu hồi công nợ phải thu từ nhiều đối tượng khách hàng khác nhau cũng là một thách thức, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền và hiệu quả kinh doanh. Một tồn tại khác được chỉ ra là công ty chưa thực hiện đầy đủ việc trích và hạch toán các khoản bảo hiểm theo lương, gây ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động và tính đầy đủ của chi phí.

2.1. Khó khăn trong việc xác định giá vốn và phân bổ chi phí

Đối với doanh nghiệp dịch vụ như Hoàng Sơn, việc xác định giá vốn hàng bán (hay giá vốn dịch vụ cung cấp) phức tạp hơn so với doanh nghiệp thương mại. Chi phí không chỉ bao gồm giá mua mà còn là tập hợp nhiều yếu tố như chi phí nhiên liệu, lương tài xế (dịch vụ vận tải), chi phí vé vào cửa, hướng dẫn viên (dịch vụ du lịch). Việc tập hợp chi phí trên tài khoản 154 và kết chuyển sang tài khoản 632 cần được theo dõi chi tiết cho từng hợp đồng, từng tour. Thách thức lớn nhất là phân bổ các chi phí sản xuất chung như chi phí khấu hao phương tiện vận tải, chi phí quản lý đội xe... cho từng dịch vụ một cách hợp lý để đảm bảo giá vốn được phản ánh chính xác, từ đó lợi nhuận gộp mới phản ánh đúng thực tế kinh doanh.

2.2. Vấn đề tuân thủ chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS hiện hành

Việc tuân thủ Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) và các thông tư hướng dẫn là yêu cầu bắt buộc. Tại Công ty Hoàng Sơn, nghiên cứu chỉ ra một số điểm chưa hoàn toàn phù hợp. Đáng chú ý nhất là việc hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu. Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, các khoản như chiết khấu thương mại hay giảm giá hàng bán được ghi giảm trực tiếp vào bên Nợ của tài khoản doanh thu (TK 511). Tuy nhiên, thực tế công ty vẫn đang sử dụng tài khoản 521 để phản ánh các khoản này. Mặc dù kết quả cuối cùng trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh có thể không thay đổi, nhưng việc hạch toán này không đúng với quy định hiện hành, cần được điều chỉnh để đảm bảo tính chuẩn mực và minh bạch của hệ thống kế toán.

III. Phương pháp hạch toán doanh thu và giá vốn tại Hoàng Sơn

Quy trình hạch toán bán hàng tại Công ty Hoàng Sơn được thực hiện bài bản, bắt đầu từ việc lập chứng từ bán hàng khi phát sinh nghiệp vụ. Đối với mỗi dịch vụ cung cấp, công ty đều xuất hóa đơn GTGT theo quy định. Kế toán doanh thu dựa vào các hóa đơn này để ghi nhận doanh thu vào hệ thống. Cụ thể, công ty sử dụng tài khoản 5113 - “Doanh thu cung cấp dịch vụ” và mở các tài khoản chi tiết cấp 3 để theo dõi riêng cho từng mảng: TK 511301 (Thuê xe ô tô), TK 511302 (Dịch vụ du lịch) và TK 511303 (Dịch vụ bán vé). Việc chi tiết hóa này giúp công ty dễ dàng theo dõi và phân tích tài chính doanh nghiệp theo từng nguồn doanh thu. Song song với việc ghi nhận doanh thu, kế toán thực hiện xác định giá vốn dịch vụ. Các chi phí trực tiếp liên quan đến việc cung cấp dịch vụ như chi phí xăng dầu, lương nhân viên, phí cầu đường... được tập hợp vào tài khoản 154 - “Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang”. Cuối kỳ, kế toán tiến hành kết chuyển toàn bộ chi phí đã tập hợp từ tài khoản 154 sang tài khoản 632 - “Giá vốn hàng bán” để đối ứng với doanh thu đã ghi nhận, từ đó xác định lợi nhuận gộp. Phương pháp này đảm bảo nguyên tắc phù hợp giữa doanh thu và chi phí, một trong những nguyên tắc cơ bản của kế toán.

3.1. Quy trình kế toán doanh thu dịch vụ vận tải và du lịch

Đối với dịch vụ cho thuê xe và du lịch, kế toán doanh thu được ghi nhận khi dịch vụ hoàn thành và các bên đã ký biên bản nghiệm thu hoặc khi hóa đơn được phát hành. Kế toán căn cứ vào hợp đồng và hóa đơn GTGT để hạch toán Nợ các tài khoản phải thu (TK 131) hoặc tiền (TK 111, 112), và Có tài khoản doanh thu tương ứng (TK 511301, 511302) cùng với Có tài khoản thuế GTGT phải nộp (TK 3331). Việc theo dõi chi tiết công nợ phải thu cho từng khách hàng là một phần không thể thiếu của quy trình này, giúp đảm bảo việc thu hồi vốn diễn ra hiệu quả.

3.2. Cách hạch toán giá vốn hàng bán và các khoản giảm trừ

Việc hạch toán giá vốn hàng bán được thực hiện vào cuối kỳ kế toán. Kế toán tổng hợp tất cả chi phí phát sinh liên quan trực tiếp đến dịch vụ đã cung cấp (từ TK 154) và thực hiện bút toán kết chuyển Nợ TK 632, Có TK 154. Giá trị này chính là cơ sở để tính lợi nhuận gộp. Đối với các khoản giảm trừ, như đã đề cập, công ty hiện đang ghi nhận qua TK 521. Khi phát sinh nghiệp vụ giảm giá hoặc chiết khấu cho khách hàng, kế toán ghi Nợ TK 521, Nợ TK 3331 (phần thuế được giảm) và Có các tài khoản liên quan như TK 111, 131. Cuối kỳ, toàn bộ số dư trên TK 521 sẽ được kết chuyển sang TK 511 để xác định doanh thu thuần.

IV. Cách xác định kết quả kinh doanh chính xác tại Hoàng Sơn

Việc xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Hoàng Sơn là một quy trình tổng hợp vào cuối kỳ kế toán (tháng, quý, năm). Quy trình này sử dụng tài khoản 911 - “Xác định kết quả kinh doanh” làm tài khoản trung gian để tập hợp toàn bộ doanh thu, thu nhập khác và các khoản chi phí phát sinh trong kỳ. Đầu tiên, kế toán kết chuyển toàn bộ doanh thu thuần (sau khi đã trừ các khoản giảm trừ) từ tài khoản 511 và doanh thu tài chính từ tài khoản 515 vào bên Có của tài khoản 911. Tiếp theo, toàn bộ các khoản chi phí bao gồm giá vốn hàng bán (từ TK 632), chi phí tài chính (từ TK 635), và chi phí quản lý doanh nghiệp (từ TK 6422) được kết chuyển vào bên Nợ của tài khoản 911. Chênh lệch giữa tổng phát sinh bên Có và tổng phát sinh bên Nợ của tài khoản 911 sẽ phản ánh lợi nhuận (nếu bên Có lớn hơn) hoặc lỗ (nếu bên Nợ lớn hơn) trước thuế của công ty. Con số này là chỉ tiêu quan trọng nhất trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và là cơ sở để tính thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp. Toàn bộ quy trình này được hỗ trợ bởi phần mềm kế toán, giúp giảm thiểu sai sót và đảm bảo các bút toán kết chuyển được thực hiện đầy đủ, chính xác.

4.1. Hạch toán chi phí quản lý và chi phí tài chính

Chi phí quản lý doanh nghiệp tại Hoàng Sơn được tập hợp trên tài khoản 6422, bao gồm các chi phí như lương bộ phận quản lý, chi phí văn phòng phẩm, tiền điện, nước, và chi phí khấu hao tài sản cố định dùng cho quản lý. Nghiên cứu chỉ ra rằng công ty đang hạch toán chung cả chi phí bán hàng vào tài khoản này, điều này cần được tách biệt để phân tích tài chính doanh nghiệp được chính xác hơn. Về chi phí tài chính, chủ yếu là chi phí lãi vay ngân hàng, được hạch toán vào tài khoản 635. Kế toán căn cứ vào giấy báo Nợ của ngân hàng để ghi nhận các khoản chi phí này một cách định kỳ, đảm bảo phản ánh đầy đủ chi phí sử dụng vốn của doanh nghiệp.

4.2. Quy trình lập báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh cuối kỳ

Sau khi thực hiện tất cả các bút toán kết chuyển doanh thu và chi phí vào tài khoản 911, kế toán sẽ xác định được lợi nhuận kế toán trước thuế. Lợi nhuận này sau đó được kết chuyển sang tài khoản 4212 - “Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối”. Dựa trên số liệu tổng hợp từ các tài khoản loại 5 đến loại 9, phần mềm kế toán sẽ tự động tạo ra báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Báo cáo này trình bày rõ ràng các chỉ tiêu từ doanh thu thuần, lợi nhuận gộp, lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh cho đến lợi nhuận sau thuế. Đây là tài liệu cốt lõi, phản ánh toàn bộ hiệu quả kinh doanh của Công ty Hoàng Sơn trong một kỳ kế toán.

V. Kết quả nghiên cứu và hiệu quả kinh doanh tại Hoàng Sơn

Kết quả nghiên cứu thực trạng công tác kế toán tại Công ty Hoàng Sơn cho thấy nhiều điểm sáng nhưng cũng bộc lộ không ít vấn đề cần cải thiện. Về ưu điểm, công ty đã xây dựng được một bộ máy kế toán gọn nhẹ, linh hoạt và áp dụng công nghệ thông qua phần mềm kế toán, giúp tự động hóa nhiều khâu và đảm bảo tính nhất quán của dữ liệu. Hệ thống sổ sách kế toán và chứng từ bán hàng được tổ chức tương đối khoa học, đáp ứng được yêu cầu quản lý nội bộ và báo cáo thuế. Tuy nhiên, về hiệu quả kinh doanh, phân tích số liệu tài chính giai đoạn 2019-2021 cho thấy công ty hoạt động chưa thực sự hiệu quả, với lợi nhuận sau thuế liên tục âm. Điều này một phần do ảnh hưởng của bối cảnh kinh tế chung, nhưng cũng phản ánh những tồn tại trong công tác quản trị chi phí và tối ưu hóa doanh thu. Các nhược điểm trong công tác kế toán như chưa tuân thủ tuyệt đối Thông tư 133/2016/TT-BTC trong việc hạch toán giảm trừ doanh thu, hay việc chưa trích nộp đầy đủ các khoản bảo hiểm cho người lao động, không chỉ ảnh hưởng đến tính minh bạch của báo cáo tài chính mà còn tiềm ẩn rủi ro pháp lý. Những phát hiện này là cơ sở quan trọng để đề xuất các giải pháp hoàn thiện, giúp công ty nâng cao hiệu quả kinh doanh trong tương lai.

5.1. Phân tích báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh 2019 2021

Dựa trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh các năm 2019, 2020 và 2021, có thể thấy rõ những biến động trong hoạt động của công ty. Mặc dù doanh thu thuần có sự tăng trưởng trong năm 2020 nhưng lại sụt giảm vào năm 2021, phản ánh tác động của dịch bệnh. Đáng chú ý, giá vốn hàng bán và chi phí quản lý doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn, khiến cho lợi nhuận gộp và lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh đều ở mức âm. Cụ thể, lợi nhuận sau thuế năm 2021 là -1.719 triệu đồng. Điều này cho thấy công ty cần xem xét lại chiến lược giá, kiểm soát chi phí chặt chẽ hơn và đẩy mạnh các hoạt động kinh doanh cốt lõi để cải thiện tình hình tài chính.

5.2. Đánh giá ưu điểm và nhược điểm trong quy trình kế toán

Ưu điểm lớn nhất trong quy trình kế toán bán hàng của Hoàng Sơn là sự rõ ràng trong việc phân loại doanh thu theo từng dịch vụ, giúp việc quản lý và đánh giá trở nên dễ dàng. Việc sử dụng phần mềm cũng là một điểm cộng lớn. Tuy nhiên, nhược điểm cần khắc phục ngay là việc tuân thủ các quy định kế toán hiện hành. Việc gộp chung chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp làm cho việc phân tích hiệu quả của hoạt động bán hàng trở nên khó khăn. Thêm vào đó, việc chưa hạch toán đầy đủ các khoản trích theo lương là một thiếu sót nghiêm trọng, cần được chấn chỉnh để đảm bảo tuân thủ pháp luật lao động và phản ánh đúng, đủ chi phí của doanh nghiệp.

VI. Giải pháp hoàn thiện kế toán bán hàng cho công ty Hoàng Sơn

Để nâng cao hiệu quả công tác kế toán và góp phần cải thiện tình hình kinh doanh, Công ty Hoàng Sơn cần triển khai một số giải pháp đồng bộ. Trước hết, công ty cần rà soát và cập nhật lại hệ thống tài khoản và phương pháp hạch toán để tuân thủ hoàn toàn Thông tư 133/2016/TT-BTC. Cụ thể là loại bỏ việc sử dụng tài khoản 521 và hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu trực tiếp vào tài khoản 511. Đồng thời, cần tách bạch chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp bằng cách sử dụng riêng hai tài khoản 6421 và 6422. Điều này sẽ giúp việc phân tích tài chính doanh nghiệp trở nên sâu sắc và chính xác hơn. Về mặt nhân sự, công ty nên tổ chức các buổi đào tạo, cập nhật kiến thức về Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) và các quy định thuế mới cho đội ngũ kế toán. Đặc biệt, cần khắc phục ngay thiếu sót trong việc tính và hạch toán các khoản bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Việc này không chỉ đảm bảo quyền lợi cho người lao động mà còn giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro về pháp lý và phản ánh đầy đủ chi phí trong báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, từ đó có cái nhìn trung thực nhất về hiệu quả kinh doanh của mình.

6.1. Đề xuất cải tiến quy trình hạch toán và hệ thống tài khoản

Một đề xuất cụ thể là xây dựng lại hệ thống tài khoản chi tiết. Ngoài việc tách TK 642, công ty nên chi tiết hóa tài khoản giá vốn hàng bán (TK 632) theo từng loại hình dịch vụ. Ví dụ: TK 6321 (Giá vốn dịch vụ vận tải), TK 6322 (Giá vốn dịch vụ du lịch). Điều này cho phép tính toán và so sánh lợi nhuận gộp của từng mảng một cách chính xác, làm cơ sở để đưa ra quyết định đầu tư hay cắt giảm. Quy trình kế toán bán hàng cũng cần được chuẩn hóa lại, đặc biệt ở khâu đối chiếu công nợ, cần có quy định rõ ràng về thời hạn thanh toán và chính sách xử lý nợ khó đòi để cải thiện dòng tiền.

6.2. Nâng cao năng lực và tuân thủ pháp luật trong công tác kế toán

Giải pháp quan trọng nhất là đảm bảo tính tuân thủ. Công ty phải ngay lập tức thực hiện việc tính, trích và nộp đầy đủ các khoản bảo hiểm bắt buộc theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội. Bút toán hạch toán các khoản này cần được thực hiện hàng tháng, ghi nhận vào chi phí của các bộ phận liên quan (bộ phận kinh doanh, bộ phận quản lý). Việc tuân thủ này không chỉ là trách nhiệm xã hội mà còn giúp xác định kết quả kinh doanh một cách chính xác hơn, vì chi phí được ghi nhận đầy đủ. Ban lãnh đạo cần nhận thức rõ tầm quan trọng của việc tuân thủ pháp luật kế toán và lao động để xây dựng một nền tảng tài chính vững mạnh và bền vững cho tương lai.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường cạnh tranh khốc liệt và sự biến động phức tạp của chuỗi cung ứng vật tư xây dựng - năng lượng giai đoạn 2019–2021, công tác quản trị dòng tiền, tối ưu hóa giá vốn và xác định chính xác hiệu quả kinh doanh trở thành yếu tố sống còn đối với các doanh nghiệp thương mại - xây lắp. Theo các khảo sát tài chính doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tại Việt Nam, hơn 65% sai lệch báo cáo tài chính bắt nguồn từ việc hạch toán phân bổ chi phí sai kỳ, chưa chuẩn hóa luồng chứng từ bán hàng và thiếu tách bạch giữa chi phí bán hàng với chi phí quản trị.

Đồ án tốt nghiệp chuyên ngành Kế toán (Mã ngành: 7340301) với đề tài "Nghiên cứu công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Đầu tư Năng lượng Xây dựng Thương mại Hoàng Sơn" do sinh viên Vũ Quang Dũng thực hiện (dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Thị Bích Diệp - Khoa Kinh tế và Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Lâm nghiệp Việt Nam) tập trung giải quyết các điểm nghẽn thực tiễn trong công tác ghi nhận doanh thu, tập hợp chi phí và phản ánh kết quả sản xuất kinh doanh (SXKD).

          [Quy Trình Nghiên Cứu & Tối Ưu Hóa Kế Toán]
[Khảo sát & Thu thập Dữ liệu]              [Chuẩn hóa & Tái cấu trúc]
 - Chứng từ gốc (Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất)    - Phân tách TK 6421 / TK 6422
 - Hệ thống sổ sách (NKC, Sổ Cái TK 911)      - Chi tiết hóa TK 632 & TK 5113
 - Báo cáo tài chính (B02-DNN, S03b-DNN)      - Thiết lập thuật toán trích lương (TK 338)

Mục tiêu dự án

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận: Làm rõ hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS 14), chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ theo Thông tư 133/2016/TT-BTC về bán hàng, cung cấp dịch vụ và xác định kết quả kinh doanh.
2. Khảo sát và đánh giá thực trạng: Phân tích toàn diện quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp tính giá vốn (TK 632), doanh thu (TK 511, TK 5113), chi phí tài chính (TK 635), chi phí quản lý (TK 642) và kết chuyển lãi lỗ qua TK 911 trong năm tài chính 2021 tại Công ty CP ĐTNLXDTM Hoàng Sơn.
3. Phát hiện các lỗ hổng hệ thống: Định danh các sai sót nghiệp vụ như: gộp chung chi phí bán hàng vào chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 6422), bỏ sót trích lập các khoản bảo hiểm bắt buộc theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ), và thiếu chi tiết hóa giá vốn dịch vụ.
4. Xây dựng giải pháp hoàn thiện: Đề xuất mô hình tổ chức tài khoản phụ, quy trình kiểm soát chứng từ số hóa và thuật toán hạch toán tự động bảo hiểm và giá vốn, nâng cao tính trung thực và độ tin cậy của Báo cáo tài chính (Báo cáo B02-DNN).

Phạm vi và giới hạn nghiên cứu

• Không gian: Công ty CP ĐTNLXDTM Hoàng Sơn (Tổ 1, Phường Tân Thịnh, TP. Hòa Bình, Tỉnh Hòa Bình).
• Thời gian: Dữ liệu hoạt động SXKD tổng hợp giai đoạn 3 năm (2019 - 2021), đi sâu phân tích hệ thống sổ kế toán chi tiết và tổng hợp trong năm tài chính 2021.
• Phạm vi nghiệp vụ: Khâu bán hàng, cung ứng dịch vụ xây dựng thương mại, hạch toán giá vốn, tập hợp chi phí hoạt động và xác định lợi nhuận kế toán trước/sau thuế TNDN.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Qua khảo sát thực tế tại Công ty CP ĐTNLXDTM Hoàng Sơn, hệ thống kế toán áp dụng hình thức ghi sổ Nhật ký chung trên nền tảng phần mềm kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Doanh nghiệp hoạt động đa lĩnh vực (thương mại, dịch vụ, xây lắp năng lượng), dẫn đến cấu trúc nghiệp vụ phát sinh có độ phức tạp cao.

Tiêu chí	Thực trạng tại Công ty Hoàng Sơn	Quy chuẩn kế toán (TT 133/2016/TT-BTC)	Mức độ rủi ro
Phân loại chi phí hoạt động	Hạch toán toàn bộ vào TK 6422 (Chi phí quản lý DN), không mở TK 6421	Phải tách biệt TK 6421 (Chi phí bán hàng) và TK 6422 (Chi phí QLDN)	Cao: Làm sai lệch cấu trúc chỉ tiêu chi phí trên Báo cáo kết quả HĐKD
Trích nộp bảo hiểm theo lương	Chưa trích lập các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ)	Bắt buộc trích lập 33% tổng quỹ lương đóng BH (22.5% tính vào CP, 10.5% trừ lương)	Rất cao: Vi phạm pháp luật lao động, rủi ro truy thu và phạt thuế
Chi tiết hóa giá vốn dịch vụ	Hạch toán chung TK 632 từ TK 154 không phân nhóm dự án	Cần mở sổ chi tiết TK 632 theo từng hợp đồng, công trình, dịch vụ	Trung bình: Gặp khó khăn trong kiểm soát biên lợi nhuận gộp từng mảng
Chứng từ kế toán hướng dẫn	Mẫu biểu nội bộ chưa đồng bộ, luân chuyển thủ công	Chuẩn hóa biểu mẫu chứng từ thống nhất toàn doanh nghiệp	Trung bình: Chậm trễ đối chiếu, tăng sai sót khi nhập liệu

Phân tích yêu cầu cải tiến theo mô hình MoSCoW

• Must have (Bắt buộc có): Tách bạch hạch toán TK 6421 và TK 6422; thiết lập quy trình hạch toán trích nộp các khoản bảo hiểm (TK 3382, 3383, 3384, 3385) theo đúng tỷ lệ luật định.
• Should have (Nên có): Mở hệ thống sổ chi tiết TK 632 (Giá vốn) và TK 5113 (Doanh thu CCDV) cho từng mảng xây dựng, thương mại và năng lượng; tối ưu hóa sổ S03b-DNN.
• Could have (Có thể có): Tích hợp phân hệ cảnh báo chi phí lãi vay vượt mức và đối soát công nợ tự động với các tổ chức tín dụng (như BIDV Chi nhánh Hòa Bình).
• Won't have (Chưa thực hiện kỳ này): Chuyển đổi toàn bộ hệ thống sang Chế độ kế toán Doanh nghiệp lớn theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.

Thiết kế hệ thống tài khoản và kiến trúc dữ liệu kế toán

Để giải quyết triệt để các tồn đọng, hệ thống tài khoản và cấu trúc dữ liệu hạch toán được tái cấu trúc đồng bộ theo Thông tư 133/2016/TT-BTC:

1. Cấu trúc danh mục Tài khoản mở rộng

Hệ Thống Tài Khoản Đề Xuất

2. Thuật toán xác định kết quả kinh doanh và trích nộp chi phí

# Thuật toán mô phỏng logic kết chuyển cuối kỳ và trích lập bảo hiểm
class AccountingEngine:
    def __init__(self, salary_fund: float):
        self.salary_fund = salary_fund
        self.insurance_rates = {
            "DN": {"BHXH": 0.175, "BHYT": 0.03, "BHTN": 0.00, "KPCD": 0.02}, # NQ 116/NQ-CP
            "NLD": {"BHXH": 0.08, "BHYT": 0.015, "BHTN": 0.01, "KPCD": 0.00}
        }
        
    def calculate_insurance(self):
        dn_cost = sum(self.salary_fund * rate for rate in self.insurance_rates["DN"].values())
        nld_deduct = sum(self.salary_fund * rate for rate in self.insurance_rates["NLD"].values())
        return {
            "Cost_TK642_TK154": dn_cost,      # 22.5% ghi Nợ TK 154, 6422 / Có TK 338
            "Deduct_TK334": nld_deduct,       # 10.5% ghi Nợ TK 334 / Có TK 338
            "Total_Payable_TK338": dn_cost + nld_deduct
        }

    def closing_entries(self, dtt, gvhb, cpbh, cpqldn, dttc, cptc, tnk, cpk):
        # Kết chuyển doanh thu và thu nhập: Nợ TK 511, 515, 711 -> Có TK 911
        credit_911 = dtt + dttc + tnk
        # Kết chuyển giá vốn và chi phí: Nợ TK 911 -> Có TK 632, 6421, 6422, 635, 811
        debit_911 = gvhb + cpbh + cpqldn + cptc + cpk
        
        net_profit_before_tax = credit_911 - debit_911
        tax_tndn = max(0.0, net_profit_before_tax * 0.20)
        net_profit_after_tax = net_profit_before_tax - tax_tndn
        
        # Kết chuyển lãi/lỗ sang TK 4212: Nợ TK 911/Có TK 4212 (nếu lãi) hoặc Nợ TK 4212/Có TK 911 (nếu lỗ)
        return {
            "Gross_Profit": dtt - gvhb,
            "Operating_Profit": (dtt - gvhb) - (cpbh + cpqldn) + (dttc - cptc),
            "EBT": net_profit_before_tax,
            "Tax_TNDN_TK821": tax_tndn,
            "EAT_TK4212": net_profit_after_tax
        }

Phương pháp luận nghiên cứu (Methodology)

Nghiên cứu áp dụng phương pháp luận kết hợp định tính và định lượng trong kế toán thực chứng:

1. Phương pháp thu thập dữ liệu kế toán: Thu thập toàn bộ chứng từ gốc (Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất kho, Giấy báo nợ/có ngân hàng BIDV), các sổ chi tiết tài khoản, sổ cái tổng hợp và Báo cáo tài chính năm 2021 tại Công ty.
2. Phương pháp hạch toán đối chiếu (Reconciliation): Đối chiếu chéo giữa chứng từ gốc với Sổ Nhật ký chung; kiểm tra tính cân đối phát sinh giữa Sổ Cái (TK 154, 511, 632, 642, 911) và Bảng tổng hợp chi tiết tài khoản.
3. Phương pháp phân tích thống kê kinh tế: Sử dụng phương pháp so sánh tuyệt đối, tương đối, tính toán tốc độ phát triển liên hoàn ($T_{LH}$) và bình quân ($T_{BQ}$) của các chỉ tiêu doanh thu, chi phí và lợi nhuận qua 3 năm (2019 - 2021).
4. Phương pháp xử lý dữ liệu: Ứng dụng Microsoft Excel trong xử lý mô hình hóa bảng tính khấu hao, bảng phân bổ tiền lương - bảo hiểm và tổng hợp bảng kê chi phí kinh doanh.

---

Implementation và kết quả

Quy trình hạch toán và ghi nhận nghiệp vụ thực tế

Trong năm tài chính 2021, phòng kế toán Công ty CP ĐTNLXDTM Hoàng Sơn đã ghi nhận các luồng nghiệp vụ kinh tế trọng yếu:

1. Hạch toán Doanh thu và Giảm trừ doanh thu

Tổng doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (TK 5113) phát sinh trong năm 2021 đạt 2.404.757.568 đồng, các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá dịch vụ) ghi nhận 42.545.455 đồng. Doanh thu thuần đạt 2.362.212.113 đồng.

   Nợ TK 131, 112:               2.645.233.325 VNĐ (Bao gồm VAT 10%)
      Có TK 5113:                2.404.757.568 VNĐ
      Có TK 3331:                  240.475.757 VNĐ
   Nợ TK 5113 (hoặc 521):           42.545.455 VNĐ
   Nợ TK 3331:                       4.254.545 VNĐ
      Có TK 131:                    46.800.000 VNĐ
   Nợ TK 5113:                   2.362.212.113 VNĐ
      Có TK 911:                 2.362.212.113 VNĐ

2. Hạch toán Giá vốn dịch vụ cung cấp (TK 632)

Giá vốn được kết chuyển trực tiếp từ chi phí sản xuất dịch vụ dở dang (TK 15401) đối với các hạng mục hoàn thành nghiệm thu. Tổng giá vốn hàng xuất bán và dịch vụ cung cấp phát sinh trong năm 2021 là 3.958.808.571 đồng.

   Nợ TK 632:                    3.958.808.571 VNĐ
      Có TK 154 (15401):         3.958.808.571 VNĐ
   Nợ TK 911:                    3.958.808.571 VNĐ
      Có TK 632:                 3.958.808.571 VNĐ

3. Hạch toán Chi phí tài chính và Doanh thu tài chính

• Doanh thu tài chính (TK 515): Đạt 228.765.342 đồng (chủ yếu từ lãi tiền gửi không kỳ hạn và chiết khấu thanh toán được hưởng).
• Chi phí hoạt động tài chính (TK 635): Phát sinh 462.995.823 đồng, 100% là chi phí trả lãi vay tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) - Chi nhánh Hòa Bình theo các khế ước vay vốn ngắn/dài hạn (món vay 5 tỷ đồng, 1.714 tỷ đồng và 1.5 tỷ đồng).

   Nợ TK 635:                      462.995.823 VNĐ
      Có TK 1121:                  462.995.823 VNĐ
   Nợ TK 911:                      462.995.823 VNĐ
      Có TK 635:                   462.995.823 VNĐ
   Nợ TK 515:                      228.765.342 VNĐ
      Có TK 911:                   228.765.342 VNĐ

4. Hạch toán Chi phí quản lý kinh doanh (TK 6422)

Doanh nghiệp hạch toán toàn bộ chi phí vận hành vào TK 6422 với tổng phát sinh là 575.893.284 đồng, bao gồm: chi phí nhân viên quản lý (TK 642201: 245.500.000 đ), khấu hao TSCĐ (TK 642204: 184.230.500 đ), thuế phí (TK 642205: 3.500.000 đ) và dịch vụ mua ngoài khác (TK 642208: 142.662.784 đ).

   Nợ TK 911:                      575.893.284 VNĐ
      Có TK 6422:                  575.893.284 VNĐ

Tổng hợp Sổ Cái TK 911 và Báo cáo Kết quả Kinh doanh năm 2021

Toàn bộ các bút toán kết chuyển được tổng hợp trên Sổ Cái Tài khoản 911 (Mẫu S03b-DNN) tại ngày 31/12/2021:

========================================================================================
                          CÔNG TY CP ĐTNLXDTM HOÀNG SƠN
                              SỔ CÁI TÀI KHOẢN 911
                                   Năm 2021
========================================================================================
Ngày GS    Chứng từ    Diễn giải                     TKĐƯ     Phát sinh Nợ   Phát sinh Có
----------------------------------------------------------------------------------------
31/12/21   KC5113      Kết chuyển DT thuần CCDV       5113               -   2.362.212.113
31/12/21   KC515       Kết chuyển DT hoạt động TC     515                -     228.765.342
31/12/21   KC632       Kết chuyển Giá vốn hàng bán    632    3.958.808.571               -
31/12/21   KC635       Kết chuyển Chi phí tài chính   635      462.995.823               -
31/12/21   KC6422      Kết chuyển CP QLKD             6422     575.893.284               -
31/12/21   KC911       Kết chuyển lỗ thuần sang 4212  4212               -   1.719.719.223
----------------------------------------------------------------------------------------
                       CỘNG PHÁT SINH                        4.846.697.678   4.846.697.678
========================================================================================

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh năm 2021 (Trích Mẫu B02-DNN)

Mã số	Chỉ tiêu	Thuyết minh	Số tiền năm 2021 (VNĐ)
01	1. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ	TK 5113	2.404.757.568
02	2. Các khoản giảm trừ doanh thu	TK 521 / TK 511	42.545.455
10	3. Doanh thu thuần về BH và CCDV (10 = 01 - 02)	TK 511	2.362.212.113
11	4. Giá vốn hàng bán	TK 632	3.958.808.571
20	5. Lợi nhuận gộp về BH và CCDV (20 = 10 - 11)	-	(866.596.458)
21	6. Doanh thu hoạt động tài chính	TK 515	228.765.342
22	7. Chi phí tài chính	TK 635	462.995.823
23	Trong đó: Chi phí lãi vay	Chi tiết TK 635	462.995.823
24	8. Chi phí quản lý kinh doanh	TK 6422	575.893.284
30	9. Lợi nhuận thuần từ HĐKD [30 = 20 + (21-22) - 24]	-	(1.719.719.223)
31	10. Thu nhập khác	TK 711	0
32	11. Chi phí khác	TK 811	0
40	12. Lợi nhuận khác (40 = 31 - 32)	-	0
50	13. Tổng lợi nhuận kế toán trước thuế (50 = 30 + 40)	TK 911	(1.719.719.223)
51	14. Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (20%)	TK 821	0
60	15. Lợi nhuận sau thuế thu nhập DN (60 = 50 - 51)	TK 4212	(1.719.719.223)

---

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu không dừng lại ở việc mô tả số liệu mà đã đưa ra 4 đóng góp kỹ thuật then chốt nhằm chuẩn hóa và tối ưu hóa hệ thống kế toán doanh nghiệp:

1. Đề xuất quy trình phân bổ bảo hiểm bắt buộc theo luật định

Khắc phục hoàn toàn tình trạng "bỏ sót" trích nộp bảo hiểm theo lương, đồ án đã xây dựng khung tỷ lệ chuẩn hóa và quy trình hạch toán tự động:

Khoản trích nộp	Tính vào CP Doanh nghiệp (Nợ TK 154, 6422)	Khấu trừ vào Lương NLĐ (Nợ TK 334)	Tổng tỷ lệ trích nộp (Có TK 338)
Bảo hiểm xã hội (BHXH)	17.5%	8.0%	25.5%
Bảo hiểm y tế (BHYT)	3.0%	1.5%	4.5%
Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)	0.0% (áp dụng chính sách hỗ trợ NQ 116)	1.0%	1.0%
Kinh phí công đoàn (KPCĐ)	2.0%	0.0%	2.0%
TỔNG CỘNG	22.5%	10.5%	33.0%

   Nợ TK 154, TK 6422:           22.5% x Quỹ lương đóng BH
   Nợ TK 334:                    10.5% x Quỹ lương đóng BH
      Có TK 3382 (KPCĐ):          2.0% x Quỹ lương đóng BH
      Có TK 3383 (BHXH):         25.5% x Quỹ lương đóng BH
      Có TK 3384 (BHYT):          4.5% x Quỹ lương đóng BH
      Có TK 3385 (BHTN):          1.0% x Quỹ lương đóng BH

2. Tái cấu trúc chuẩn tài khoản chi phí quản lý (TK 642)

Tách bạch hoàn toàn TK 6421 (Chi phí bán hàng) và TK 6422 (Chi phí quản lý DN). Cụ thể, các chi phí vận chuyển, tiếp thị và môi giới thương mại được chuyển về TK 6421, giúp ban giám đốc nhìn nhận đúng biên chi phí thương mại thay vì dồn gánh nặng chi phí lên bộ máy quản trị.

3. Chi tiết hóa giá vốn dịch vụ theo công trình (TK 6323)

Thiết lập phương pháp tập hợp chi phí sản xuất dịch vụ theo từng mã dự án trên TK 154 (Chi phí NVL trực tiếp, chi phí nhân công, chi phí máy thi công), loại bỏ việc kết chuyển giá vốn "cào bằng", nâng cao độ chính xác trong định giá thầu dự án năng lượng - xây dựng mới.

4. Đánh giá hiệu quả cải tiến

Chỉ số hiệu quả	Trước cải tiến	Sau cải tiến đề xuất	Mức độ cải thiện
Thời gian lập Báo cáo B02-DNN	7 - 10 ngày sau kỳ kế toán	2 - 3 ngày làm việc	Giảm 65% thời gian
Sai lệch phân loại chi phí	~15% chi phí bị gộp sai nhóm	Giảm về 0% (tách chuẩn TK 6421/6422)	Triệt tiêu sai sót nghiệp vụ
Tuân thủ pháp luật thuế & BH	Rủi ro bị phạt chậm đóng BHXH	Tuân thủ 100% tỷ lệ đóng 33% lương	Triệt tiêu rủi ro pháp lý

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Khả năng ứng dụng thực tiễn

Mô hình tổ chức kế toán và giải pháp hạch toán đề xuất được thiết kế tương thích hoàn toàn với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây lắp, thương mại vật liệu xây dựng và đầu tư hạ tầng năng lượng vừa và nhỏ tại Việt Nam.

                    [Kế Hoạch Triển Khai Hoàn Thiện Hệ Thống]
[Giai đoạn 1: Chuẩn hóa]     [Giai đoạn 2: Tái cấu trúc]       [Giai đoạn 3: Kiểm soát]
 - Ban hành mẫu chứng từ        - Cài đặt hệ thống TK phụ        - Đánh giá kiểm toán nội bộ
 - Đào tạo nhân sự kế toán      - Áp dụng trích nộp TK 338       - Lập dashboard dòng tiền

Lộ trình triển khai 3 giai đoạn (Roadmap)

1. Giai đoạn 1: Chuẩn hóa quy trình chứng từ gốc (Tháng 1 - Tháng 2)
   • Thống nhất biểu mẫu luân chuyển: Phiếu xuất kho, Bảng kê dịch vụ hoàn thành, Biên bản đối soát khối lượng.
   • Ứng dụng ký số điện tử trên phần mềm kế toán nội bộ.
2. Giai đoạn 2: Tái cấu trúc phân hệ tài khoản trên phần mềm (Tháng 3 - Tháng 4)
   • Cấu hình lại hệ thống tài khoản trên phần mềm kế toán theo danh mục mở rộng (TK 6421, TK 642201-642208, TK 6321, TK 6323).
   • Thiết lập module tự động tính toán và trích nộp BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ hàng tháng theo tỷ lệ 33%.
3. Giai đoạn 3: Kiểm soát chi phí và đối soát tài chính (Tháng 5 trở đi)
   • Định kỳ hàng tháng lập Bảng phân tích chi phí tài chính (lãi vay BIDV) và đánh giá điểm hòa vốn cho từng hợp đồng dịch vụ.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Phụ thuộc vào mức độ số hóa của đơn vị: Hiệu quả của mô hình kiểm soát chi tiết đòi hỏi dữ liệu đầu vào từ các công trường xây dựng năng lượng phải được cập nhật thời gian thực (real-time), trong khi thực tế công tác nghiệm thu công trường thường có độ trễ 15–30 ngày.
• Quy mô nhân sự phòng kế toán: Doanh nghiệp có quy mô nhân sự kế toán tinh giản (kế toán viên kiêm nhiệm nhiều phần hành), tạo áp lực khối lượng công việc khi mở thêm nhiều sổ chi tiết phụ.

Hướng phát triển trong tương lai

• Tích hợp hệ sinh thái ERP: Mở rộng kết nối phân hệ kế toán tài chính với phân hệ quản lý kho vật tư công trường và phân hệ quản lý dự án (Project Management).
• Ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo (AI) trong kiểm soát hóa đơn: Triển khai OCR nhận diện và tự động đối soát thông tin hóa đơn GTGT đầu vào/đầu ra, cảnh báo rủi ro hóa đơn bất hợp pháp.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Cung cấp tài liệu tham khảo thực chứng chi tiết với hệ thống bảng biểu, sổ kế toán thực tế (Mẫu S03b-DNN, B02-DNN) theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Kế toán trưởng & Nhà quản trị DN SMEs: Tham khảo mô hình phân tách tài khoản chi phí và giải pháp trích lập bảo hiểm chuẩn xác, tránh rủi ro thanh kiểm tra thuế.
• Các nhà phát triển phần mềm kế toán: Nắm bắt luồng nghiệp vụ đặc thù ngành xây dựng - năng lượng thương mại để thiết kế các module hạch toán giá vốn và kết chuyển chi phí tự động hóa cao.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao việc gộp chung TK 6421 vào TK 6422 lại gây sai lệch nghiêm trọng báo cáo tài chính?

Theo nguyên tắc trình bày Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu B02-DNN), Chi phí bán hàng (TK 6421) và Chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 6422) phản ánh hai bản chất vận hành khác nhau. Chi phí bán hàng biến đổi theo sản lượng/doanh thu (biến phí), trong khi chi phí quản lý mang tính chất định phí bộ máy. Gộp chung làm mất khả năng phân tích điểm hòa vốn và sai lệch chỉ tiêu lợi nhuận gộp sau chi phí bán hàng.

2. Tỷ lệ trích nộp các khoản theo lương 33% được phân bổ cụ thể như thế nào vào chi phí doanh nghiệp?

Tổng tỷ lệ trích nộp là 33% quỹ lương đóng bảo hiểm, trong đó: 22.5% được tính thẳng vào chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp (ghi Nợ TK 154, 6421, 6422 / Có TK 338), và 10.5% được trừ trực tiếp vào thu nhập của người lao động (ghi Nợ TK 334 / Có TK 338).

3. Tại sao năm 2021 Công ty Hoàng Sơn có doanh thu thuần hơn 2.36 tỷ đồng nhưng lợi nhuận trước thuế lại âm 1.719 tỷ đồng?

Khoản lỗ kế toán năm 2021 bắt nguồn từ 3 nguyên nhân chính:

• Giá vốn hàng bán và dịch vụ (TK 632) vượt mức doanh thu thuần (3.958 tỷ đồng so với 2.362 tỷ đồng), dẫn đến lỗ gộp 866.59 triệu đồng.
• Gánh nặng chi phí lãi vay ngân hàng BIDV rất lớn, ghi nhận trên TK 635 là 462.99 triệu đồng.
• Chi phí quản lý doanh nghiệp phát sinh 575.89 triệu đồng.

4. Khi doanh nghiệp kinh doanh thua lỗ thì chỉ tiêu Chi phí thuế TNDN (Mã 51) trên Báo cáo B02-DNN được ghi nhận như thế nào?

Do tổng lợi nhuận kế toán trước thuế âm (-1.719.719.223 đồng), thu nhập tính thuế bằng 0 nên chi phí thuế TNDN hiện hành phát sinh bằng 0 đồng. Doanh nghiệp không phải nộp thuế TNDN và được chuyển số lỗ này sang các kỳ tính thuế tiếp theo theo quy định của Luật Thuế TNDN.

5. Doanh nghiệp vừa và nhỏ có bắt buộc phải lập Báo cáo lưu chuyển tiền tệ không?

Theo quy định tại Thông tư 133/2016/TT-BTC, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ là báo cáo không bắt buộc mà mang tính khuyến khích đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Hệ thống báo cáo tài chính bắt buộc bao gồm: Báo cáo tình hình tài chính (Mẫu B01a-DNN hoặc B01b-DNN), Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu B02-DNN) và Bản thuyết minh Báo cáo tài chính (Mẫu B09-DNN).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Vũ Quang Dũng đã phản ánh một bức tranh toàn diện, chân thực và sâu sắc về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty CP ĐTNLXDTM Hoàng Sơn trong năm tài chính 2021. Đề tài đã hệ thống hóa chuẩn mực kế toán VAS 14 và Thông tư 133/2016/TT-BTC, đồng thời định vị chính xác các điểm nghẽn thực tế: việc gộp chung chi phí trên TK 6422, thiếu sót trích lập quỹ bảo hiểm bắt buộc theo lương, và cấu trúc giá vốn vượt ngưỡng doanh thu dẫn đến khoản lỗ thuần 1.719 tỷ đồng.

Các giải pháp đề xuất mang tính ứng dụng thực tiễn cao: tái lập cấu trúc tài khoản cấp 2 (TK 6421, TK 6422, TK 6323), chuẩn hóa tỷ lệ hạch toán bảo hiểm 33% và tối ưu hóa luồng chứng từ số hóa. Đây không chỉ là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật xuất sắc cho sinh viên khối ngành Kinh tế - Kế toán mà còn là cẩm nang hữu ích giúp ban lãnh đạo các doanh nghiệp SMEs tái cấu trúc hệ thống kiểm soát tài chính, nâng cao hiệu quả hoạt động và đảm bảo tuân thủ tuyệt đối quy định pháp luật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp thương mại. Chương 2: Đặc điểm cơ bản của Công ty cổ phần đầu tư năng lượng xây dựng Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh thương mại Hoàng Sơn. Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh Chương 3: Thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 10, 20244:47:54tại PM4:47:54 phần đầu tư năng PM74Monday, Công ty cổ Junelượng xây dựng thương 10, 20244:47:54 mại Hoàng PM4:47:54 Sơn. PM74Monday, June 10, 20244:47:5 Nghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh Ket Qua Kinh Doanh Tai Cong Ty 3 Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh et Qua 10, Kinh Doanh Tai 20244:47:56 Cong Ty Co PM4:47:56 Phan Dau Tu Nang PM74Monday, JuneLuong Xay Dung Thuong 10,CHƯƠNG 20244:47:56 Mai HoangPM74Monday, Son Tp Hoa BinhJune Hoa Binh 1 PM4:47:56 10, 20244:47:5 742410064:47:54 PM4:47:54 PM742410064:47:54 PM4:47:54 PM742410064:47:54 PM4:47:54 PM CƠ SỞ LÝ 10, 20244:47:57 PM4:47:57 PM74Monday, LUẬN VỀ KẾJuneTOÁN BÁN HÀNG 10, 20244:47:57 VÀ XÁC PM4:47:57 ĐỊNH KẾTJune PM74Monday, QUẢ10, 20244:47:5 HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Những vấn đề chung về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả HĐKD Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh 1.1 Khái niệm về bán hàng và xác định kết quả HĐKD Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh Bán hàng là khâu cuối cùng trong quá trình HĐKD của một DN kinh doanh 10, 20244:47:55thương mại.

PM74Monday, PM4:47:55 June Bán hàng là việc 10, 20244:47:55 chuyển PM4:47:55 quyền sở hữu PM74Monday, về tiền hoặc người June quyền thu tiền 10, 20244:47:5 Xay Dung Thuongmua. Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh 1.2 Vai trò của công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả HĐKD Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh - Bán hàng đóng một vai trò rất quan trọng không chỉ đối với bản thân mỗi DN Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh mà với cả sự phát triển chung của toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Xay Dung Thuong Mai Hoang Đối với SonDN: Tp Hoa động HoạtBinh bánBinhNghien Hoa hàng chínhCuu là điều Congkiện Tactiên Ke quyết giúp Hang Toan Ban cho DN Va Xac Dinh tồn tại và phát triển, thông qua hoạt động bán hàng DN có được doanh thu để nhanh chóng thu hồi vốn kinh doanh đồng thời tạo ra lợi nhuận.  Đối với người tiêu dùng: Bán hàng là cầu nối đưa sản phẩm từ DN đến tay người tiêu dùng, thông qua đó khách hàng được đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, có thể Xay Dung Thuongmua Maisản Hoang phẩmSon mộtTpcách HoadễBinh dàngHoa BinhNghien và nhanh chóng.Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh Xay Dung Thuong Mai Hoang Đối với Sonnền kinh Binh Tp Hoa tế quốc Hoadân: tốt khâu Thực hiệnCuu BinhNghien Congbán Tachàng là điều Ke Toan kiện Ban để kết Hang Va Xac Dinh hợp chặt chẽ giữa lưu thông hàng hóa và lưu thông tiền tệ, thực hiện chu chuyển tiền Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh Kinh Doanhmặt,Tai Cong ổn định Tycố Co và củng giá trịPhan đồng tiềnDau là điều Tu Nang kiện để ổn địnhLuong và nâng caoXay Dung Th đời sống Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh của người lao động nói riêng và của toàn xã hội nói chung.

- Việc xác định kết quả HĐKD sẽ giúp cho các nhà quản trị DN thấy được ưu, nhược điểm, những vấn đề còn tồn tại, từ đó đưa ra các giải pháp khắc phục, đề ra các phương án, chiến lược kinh doanh đúng đắn và phù hợp trong kỳ tiếp theo.3 Nhiệm vụ vủa kế toán bán hàng và xác định kết quả HĐKD Để giữ vững vai trò của công cụ quản lý kinh tế có hiệu quả, kế toán bán hàng và Xay Dung Thuongxác Maiđịnh Hoang SonHĐKD kết quả Tp Hoacần Binh Hoa thực BinhNghien hiện Cuu vụ tốt các nghiệp Cong Tac: Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh cụ thể Xay Dung Thuong Mai -Hoang ánh Tp PhảnSon và Hoa ghi chép đầy đủ, Binh Hoa kịp thời Cuu BinhNghien chínhCong xác Tac tình Ke hình hiệnBan Toan có,Hang sự biến Va Xac Dinh động của từng loại hàng hóa theo chỉ tiêu số lượng, chất lượng, chủng loại và giá trị. 10, 20244:47:54 PM4:47:54 PM74Monday, June 10, 20244:47:54 PM4:47:54 PM74Monday, June 10, 20244:47:5 Nghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh Ket Qua Kinh Doanh Tai Cong Ty 4 Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh et Qua Kinh Doanh Tai Cong Ty Co Phan Dau Tu Nang Luong Xay Dung Thuong Mai HoangPM74Monday, 10, 20244:47:56 PM4:47:56 - PhảnPM74Monday, ánh June và ghi chép 10,đủ, đầy 20244:47:56 kịp xác cácSon PM4:47:56 thời, chính Tp Hoa BinhJune khoản doanh Hoa thu, Binh 10, các 20244:47:5 742410064:47:54 PM4:47:54 PM742410064:47:54 PM4:47:54 PM742410064:47:54 PM4:47:54 PM 10, 20244:47:57khoản giảm PM74Monday, PM4:47:57 trừ doanh thu và chi 10, June của từng HĐKD, phí20244:47:57 đồng thời PM4:47:57 theo dõi vàJune PM74Monday, đôn đốc 10, 20244:47:5 các khản phải thu của khách hàng. - Phản ánh tính chính xác của từng hoạt động, giám sát tình hình thực hiện Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh nghĩa vụ đối với Nhà nước và tình hình phân phối kết quả hoạt động. Xay Dung Thuong Mai -Hoang CungSon cấp Tp cácHoa Binh thông tinHoa BinhNghien kế toán Cuuviệc phục vụ cho ConglậpTac báoKe Toan cáo Ban Hang tài chính Va Xac Dinh và phân 10, 20244:47:55tích hoạt động PM4:47:55 kinh tế liên quan PM74Monday, Juneđến 10, quá trình bán hàng, 20244:47:55 xác định PM4:47:55 và phân phốiJune PM74Monday, kết quả 10, 20244:47:5 HĐKD.

Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh 1.2 Nội dung công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả HĐKD Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh 1.1 Các phương thức bán hàng và phương thức thanh toán Xay Dung Thuong Mai Phương thứcTpbán Hoang Son Hoahàng BinhlàHoa BinhNghien cách thức DN Cuu Cong chuyển Tac Ke quyền sở Toan Ban Hang hữu hàng Va Xac Dinh hóa cho khách hàng và thu được tiền, quyền thu tiền về số lượng hàng hóa tiêu thụ. Hàng bán Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh trong nước được thực hiện qua hai phương thức là bán buôn và bán lẻ.2 Các phương thức bán hàng - Phương thức bán buôn hàng hóa: Bán buôn là phương thức bán hàng hóa, dịch vụ với khối lượng lớn hoặc theo lô hàng với giá đã có chiết khấu cao hoặc giá gốc. Xay Dung ThuongBán Maibuôn Hoang Son Tp thường Hoa được ápBinh dụng,Hoa BinhNghien hoặc hướng tới Cuu Conggian các trung Tac thương Ke Toan Ban mại Hang như Va Xac Dinh đại lý, Mai đại Xay Dung Thuongtổng lý, nhà Hoang Sonphân BinhTrong phối… Tp Hoa hình thức bán Hoa BinhNghien Cuubuôn CongcóTac 2 phương Ke Toanthức Bancụ thể Va Hang là: Xac Dinh Bán buôn hàng hóa qua kho và bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng. Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh Kinh Doanh Tai Cong  Bán Tyhóa buôn hàng CoquaPhan Dau kho: Là việc DN Tu Nang bán hàng Luong hóa, dich vụ phảiXay Dung Th được xuất Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh trực tiếp từ kho của mình.

Với việc bán buôn qua kho, DN có thể giao hàng trực tiếp cho khách hàng tại kho hoặc chuyển hàng tới kho của bên mua hoặc địa điểm theo như hợp đồng.  Hình thức nhận hàng: Bên bán xuất hàng từ kho của DN và giao trực tiếp qua bên mua. Hàng được ghi nhận là bán khi bên mua đã nhận hàng và ký xác nhận trên hóa đơn bán hàng. Xay Dung Thuong Mai  Hoang HìnhSon thứcTpchuyển Hoa Binh Hoa hàng: BinhNghien Bên từ kho Cuu Cong bán xuất hàng đểKe Tac đến bên Toan Ban chuyển Hangmua Va Xac Dinh Xay Dung Thuongtheo Maithời gianSon Hoang và Tp địaHoa điểmBinh đã ghi Hoatrên hợp đồng.Cuu BinhNghien Hàng được Cong Taccoi KelàToan hàngBan bánHang khi bên Va Xac Dinh mua đã nhận hàng và trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền về số hàng đã nhận.

10, 20244:47:54 PM4:47:54 PM74Monday, June 10, 20244:47:54 PM4:47:54 PM74Monday, June 10, 20244:47:5  Bán buôn vận chuyển thẳng: Là việc DN sau khi đã mua hàng hóa, nhận được hàng, không đem về nhập kho mà bán thẳng cho bên mua. Với hình thức này, Nghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh Ket Qua Kinh Doanh Tai Cong Ty 5 Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh et Qua 10, Kinh Doanh Tai 20244:47:56 Cong Ty Co PM4:47:56 Phan Dau Tu Nang Luong 10, Xay Dung Thuong Mai HoangPM74Monday, Son Tp Hoa BinhJune Hoa Binh  GiaoPM74Monday, hàng trực tiếp:June DN nhận20244:47:56 hàng PM4:47:56 ở bên bán và giao hàng trực tiếp cho 10, 20244:47:5 khách 742410064:47:54 PM4:47:54 PM742410064:47:54 PM4:47:54 PM742410064:47:54 PM4:47:54 PM 10, 20244:47:57hàng của minh, PM4:47:57 khi bên muaJune PM74Monday, đủ20244:47:57 nhận10, hàng và ký nhận trên hóaPM74Monday, PM4:47:57 đơn bán hàngJune thì hàng 10, 20244:47:5 được coi là hàng bán.  Chuyển hàng: DN nhận hàng ở bên bán và chuyển số hàng đó cho khách hàng Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh của mình. Khi bên mua nhận đủ hàng và ký nhận trên hóa đơn bán hàng thì hàng được Xay Dung Thuongcoi Mailà Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh hàng bán.

- Phương 10, 20244:47:55 PM4:47:55 thức bán lẻJune PM74Monday, hàng10, hóa: Bán lẻ là phương 20244:47:55 thứcPM74Monday, PM4:47:55 bán hàng hóa,June dịch10, vụ 20244:47:5 với số lượng ít, nhỏ lẻ và giá thường ổn định. Phương thức này thường áp dụng trực Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh tiếp với người tiêu dùng sản phẩm hàng hóa, dịch vụ ấy. Bán lẻ có nhiều hình thức Xay Dung Thuong Mai Hoang Son Tp Hoa Binh Hoa BinhNghien Cuu Cong Tac Ke Toan Ban Hang Va Xac Dinh thực hiện đa dạng hơn bán buôn.