Nghiên Cứu Hoạt Tính Sinh Học Của Cây Dây Lức Tại Văn Giang, Hưng Yên

Đồ án nghiên cứu Sàng lọc hoạt tính sinh học của cây dây lức thu hái tại văn giang hưng yên đồ án tốt nghiệp, thiết kế chi tiết, tính toán kỹ thuật theo tiêu chuẩn, đánh giá tính

• Trường học: Trường Đại Học Nông Nghiệp Hà Nội
• Chuyên ngành: Sinh Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Hoạt Tính Sinh Học Của Cây Dây Lức Tại Văn Giang, Hưng Yên
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về Cây Dây Lức và tiềm năng y học tại Hưng Yên

Cây Dây Lức, với tên khoa học là Phyla nodiflora, là một loại dược liệu quý thuộc họ Cỏ roi ngựa (Verbenaceae). Loài cây này phân bố rộng rãi ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, trong đó có Việt Nam. Tại huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên, cây Dây Lức mọc ven các bờ sông và từ lâu đã được người dân địa phương sử dụng trong các bài thuốc dân gian. Họ thường dùng cây tươi để đun nước uống hoặc tắm cho trẻ em và phụ nữ sau sinh nhằm tăng cường sức đề kháng và điều trị các bệnh ngoài da. Nghiên cứu về hoạt tính sinh học của cây Dây Lức không chỉ giúp xác thực những kinh nghiệm y học cổ truyền mà còn mở ra hướng phát triển các sản phẩm chăm sóc sức khỏe mới. Việc khai thác nguồn gen cây thuốc Hưng Yên này một cách khoa học sẽ góp phần bảo tồn và nâng cao giá trị của dược liệu Văn Giang, mang lại lợi ích kinh tế - xã hội bền vững. Đề tài “Sàng lọc hoạt tính sinh học của cây Dây lức được thu hái tại Văn Giang, Hưng Yên” được thực hiện nhằm cung cấp những dữ liệu khoa học đầu tiên về loài cây này tại Việt Nam, tập trung vào việc đánh giá khả năng chống oxy hóa và kháng vi sinh vật, làm cơ sở cho các nghiên cứu sâu hơn trong tương lai.

1.1. Đặc điểm thực vật và phân bố của Phyla nodiflora Hưng Yên

Cây Dây Lức (Phyla nodiflora) là loại cây thân thảo, mọc bò lan và phát triển nhanh. Thân cây có thể dài tới 90 cm, lá màu xanh lục, hình bầu dục, mép có răng cưa. Hoa của cây có màu tía đến hồng, mọc thành cụm dày đặc. Tại Việt Nam, cây thường mọc hoang dại ở các bờ bụi, đặc biệt là khu vực ven sông Hồng thuộc dược liệu Văn Giang, Hưng Yên. Theo tài liệu, loài cây này được định danh khoa học bởi Tiến sỹ Nguyễn Thế Cường (Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật), khẳng định đây là nguồn dược liệu chuẩn xác cho các nghiên cứu khoa học. Sự phát triển mạnh mẽ và khả năng thích nghi tốt của cây Dây Lức tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hái và nghiên cứu tiềm năng y học của cây lức tại địa phương.

1.2. Công dụng cây lức trong y học cổ truyền và hiện đại

Trong y học dân gian, công dụng cây lức trong y học rất đa dạng. Nó được dùng để điều trị hen suyễn, viêm phế quản, đau khớp, giải nhiệt và chữa mụn nhọt. Người dân Văn Giang dùng nước sắc từ cây để tăng sức đề kháng và trị các bệnh dị ứng da. Các nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra nhiều đặc tính dược lý cây cúc tần và các loài tương tự, bao gồm tác dụng lợi tiểu, bảo vệ gan, hạ huyết áp, và chống viêm. Đặc biệt, các hợp chất như eupafolin và hispidulin trong cây đã được chứng minh có hoạt tính sinh học mạnh. Những bằng chứng này củng cố cơ sở khoa học cho việc sử dụng cây Dây Lức và thúc đẩy các nghiên cứu sâu hơn về loài cây này tại Việt Nam.

II. Vì sao cần nghiên cứu hoạt tính sinh học của Cây Dây Lức

Mặc dù cây Dây Lức được sử dụng rộng rãi trong dân gian, các bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả của nó tại Việt Nam gần như không có. Xã hội hiện đại đối mặt với sự gia tăng của các bệnh liên quan đến stress oxy hóa và vi khuẩn kháng thuốc, đòi hỏi phải tìm kiếm các nguồn hợp chất tự nhiên mới. Gốc tự do, sinh ra từ quá trình trao đổi chất và các yếu tố môi trường, là nguyên nhân gây tổn thương tế bào và dẫn đến nhiều bệnh mãn tính. Việc nghiên cứu hoạt tính sinh học của cây Dây Lức tập trung vào khả năng chống oxy hóa và kháng khuẩn là một hướng đi cấp thiết. Một báo cáo khoa học cây lức chi tiết sẽ cung cấp cơ sở dữ liệu vững chắc, khẳng định giá trị dược liệu của loài cây này. Nó không chỉ xác thực kinh nghiệm của người dân Văn Giang mà còn mở đường cho việc phát triển các sản phẩm dược phẩm, thực phẩm chức năng an toàn và hiệu quả, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao giá trị nguồn gen cây thuốc Hưng Yên.

2.1. Nhu cầu xác thực công dụng cây lức trong y học dân gian

Các bài thuốc dân gian sử dụng cây Dây Lức chủ yếu dựa trên kinh nghiệm truyền miệng. Việc thiếu các nghiên cứu khoa học cụ thể tạo ra một khoảng trống lớn về sự hiểu biết. Liệu cây có thực sự hiệu quả trong việc kháng viêm, trị mụn nhọt? Các hợp chất nào chịu trách nhiệm cho những tác dụng đó? Nghiên cứu này ra đời để trả lời những câu hỏi trên, sử dụng các phương pháp khoa học hiện đại để đánh giá hoạt tính kháng viêm và các hoạt tính sinh học khác. Kết quả nghiên cứu sẽ là bằng chứng khoa học khẳng định hoặc bác bỏ những công dụng cây lức trong y học dân gian, tạo sự tin cậy cho người sử dụng và các nhà khoa học.

2.2. Khoảng trống trong các báo cáo khoa học cây lức tại Việt Nam

Trên thế giới, đã có nhiều công trình nghiên cứu về Phyla nodiflora. Tuy nhiên, tại Việt Nam, chưa có một công bố khoa học chính thức nào về thành phần hóa học cây lức hay hoạt tính sinh học của loài cây được thu hái tại địa phương. Đặc điểm thổ nhưỡng và khí hậu của từng vùng có thể ảnh hưởng đến hàm lượng các hợp chất thứ cấp trong cây, từ đó ảnh hưởng đến hoạt tính dược lý. Do đó, một báo cáo khoa học cây lức thực hiện trên mẫu cây tại Văn Giang, Hưng Yên là vô cùng cần thiết để lấp đầy khoảng trống kiến thức này, đồng thời cung cấp dữ liệu đặc thù cho nguồn dược liệu Việt Nam.

III. Phương pháp chiết xuất và phân tích định lượng hợp chất

Để đánh giá hoạt tính sinh học của cây Dây Lức, bước đầu tiên và quan trọng nhất là chiết xuất và phân tích các hợp chất có trong cây. Nghiên cứu đã áp dụng phương pháp chiết xuất bằng sóng siêu âm với các dung môi có độ phân cực khác nhau, bao gồm ethanol, n-hexane, ethyl acetate và methanol. Quy trình này cho phép tách riêng các nhóm hợp chất dựa trên tính tan của chúng. Sau khi thu được các cao chiết, bước tiếp theo là tiến hành phân tích định lượng hợp chất quan trọng. Nghiên cứu tập trung xác định hàm lượng của hai nhóm hợp chất nổi bật là polyphenol và flavonoid, vốn được biết đến với khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ. Việc xác định hàm lượng polyphenol cây dây lức và flavonoid trong cây lức không chỉ cho biết về thành phần hóa học mà còn là cơ sở để giải thích các kết quả về hoạt tính sinh học thu được ở các bước sau. Kết quả cho thấy hiệu suất thu hồi cao chiết từ các dung môi khác nhau có sự chênh lệch, phản ánh sự đa dạng về thành phần hóa học cây lức.

3.1. Quy trình tạo cao chiết xuất cây Dây Lức từ các dung môi

Quy trình chiết xuất cây dây lức được thực hiện một cách có hệ thống. Mẫu cây khô được nghiền nhỏ và ngâm với các dung môi ethanol, n-hexane, ethyl acetate và methanol. Quá trình chiết được hỗ trợ bằng bể siêu âm ở nhiệt độ 50°C để tăng hiệu quả. Dịch chiết sau đó được lọc và cô quay chân không để loại bỏ dung môi, thu được cao chiết thô. Phương pháp chiết phân đoạn (từ n-hexane đến methanol) cho phép tách các hợp chất từ không phân cực, phân cực trung bình đến phân cực cao. Kết quả cho thấy hiệu suất thu hồi cao nhất ở cao chiết tổng ethanol (3,77%) và thấp nhất ở cao chiết ethyl acetate (1,16%), cho thấy sự phân bố đa dạng của các hợp chất trong cây.

3.2. Phân tích hàm lượng flavonoid và polyphenol trong cây lức

Hàm lượng polyphenol cây dây lức tổng số được xác định bằng thuốc thử Folin-Ciocalteu, trong khi hàm lượng flavonoid trong cây lức được đo bằng phương pháp so màu với AlCl3. Kết quả phân tích rất đáng chú ý: cao chiết ethyl acetate có hàm lượng flavonoid cao vượt trội (126,16 mg/g), trong khi cao chiết methanol lại giàu polyphenol nhất (69,26 mg/g). Những con số này cho thấy, tùy thuộc vào dung môi chiết xuất, có thể thu được các phân đoạn giàu hoạt chất khác nhau. Dữ liệu từ việc phân tích định lượng hợp chất này là nền tảng quan trọng để lý giải tại sao mỗi cao chiết lại thể hiện hoạt tính sinh học khác nhau trong các thử nghiệm sau đó.

IV. Đánh giá hoạt tính chống oxy hóa và kháng khuẩn cây Dây Lức

Đây là phần cốt lõi của nghiên cứu, tập trung vào việc sàng lọc và đánh giá hoạt tính sinh học của cây Dây Lức. Hai hoạt tính quan trọng nhất được khảo sát là khả năng chống oxy hóa và kháng vi sinh vật. Hoạt tính chống oxy hóa cây cúc tần và các loài tương tự đã được biết đến, và nghiên cứu này xác nhận điều đó trên mẫu cây Dây Lức tại Hưng Yên thông qua ba phương pháp thử nghiệm khác nhau: năng lực khử, hoạt tính chống oxy hóa tổng và khả năng quét gốc tự do DPPH. Bên cạnh đó, hoạt tính kháng khuẩn Pluchea indica và các cây thuốc khác là một tiềm năng lớn trong bối cảnh vi khuẩn kháng kháng sinh. Nghiên cứu đã thử nghiệm các cao chiết trên 5 chủng vi sinh vật kiểm định, bao gồm cả vi khuẩn Gram dương, Gram âm và nấm men. Kết quả cho thấy các chiết xuất cây dây lức đều thể hiện hoạt tính ở các mức độ khác nhau, trong đó một số cao chiết cho thấy tiềm năng vượt trội, đặc biệt là khả năng kháng khuẩn mạnh mẽ của cao chiết ethanol và methanol.

4.1. Kết quả sàng lọc hoạt tính chống oxy hóa qua thử nghiệm DPPH

Phương pháp quét gốc tự do DPPH là một thử nghiệm tiêu chuẩn để đánh giá khả năng chống oxy hóa. Kết quả cho thấy tất cả các cao chiết đều có khả năng dọn dẹp gốc tự do DPPH. Đáng chú ý nhất là cao chiết methanol, thể hiện phần trăm ức chế trên 50% ở nồng độ 100 µg/mL, một kết quả rất hứa hẹn. Giá trị EC50 (nồng độ cần thiết để ức chế 50% gốc tự do) của cao chiết methanol trong thử nghiệm năng lực khử cũng rất thấp (93,20 µg/mL), cho thấy hoạt tính mạnh. Những kết quả này chứng minh rằng polyphenol cây dây lức và flavonoid trong cây lức đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên hoạt tính chống oxy hóa của loài cây này.

4.2. Khảo sát hoạt tính kháng khuẩn của các cao chiết trên vi sinh vật

Kết quả đánh giá hoạt tính kháng khuẩn cho thấy tiềm năng y học to lớn của cây Dây Lức. Cao chiết ethanol thể hiện hoạt tính mạnh nhất, có khả năng ức chế cả 4/5 chủng vi sinh vật thử nghiệm, bao gồm Bacillus cereus, Escherichia coli, Candida albicans và Salmonella typhimurium. Kích thước vòng kháng khuẩn lớn (lên tới 19 mm đối với E. coli) ở nồng độ cao cho thấy hiệu quả ức chế rõ rệt. Cao chiết methanol cũng cho thấy khả năng kháng Bacillus cereus rất mạnh. Những phát hiện này cung cấp bằng chứng khoa học vững chắc cho việc sử dụng cây Dây Lức để điều trị các bệnh nhiễm trùng ngoài da và các bệnh liên quan đến vi khuẩn, mở ra hướng phát triển các chất kháng khuẩn tự nhiên.

V. Ứng dụng và tương lai cho nguồn gen cây thuốc Hưng Yên này

Kết quả từ báo cáo khoa học cây lức này đã khẳng định một cách khoa học những giá trị mà y học dân gian đã công nhận, đồng thời mở ra nhiều hướng đi mới. Nghiên cứu hoạt tính sinh học của cây Dây Lức tại Văn Giang đã chứng minh loài cây này là một nguồn gen cây thuốc Hưng Yên đầy tiềm năng. Các hợp chất có hoạt tính chống oxy hóa và kháng khuẩn mạnh mẽ có thể được phân lập và phát triển thành các sản phẩm dược phẩm, mỹ phẩm và thực phẩm chức năng. Ví dụ, các chiết xuất giàu flavonoid có thể được ứng dụng trong các sản phẩm chống lão hóa da, trong khi các chiết xuất có hoạt tính kháng khuẩn cao có thể dùng để bào chế thuốc mỡ trị mụn hoặc dung dịch sát khuẩn tự nhiên. Tiềm năng y học của cây lức là rất lớn, nhưng cần có những nghiên cứu sâu hơn để tối ưu hóa quy trình chiết xuất, phân lập các hợp chất tinh khiết và đánh giá độc tính trước khi đưa vào ứng dụng rộng rãi, thương mại hóa sản phẩm.

5.1. Khẳng định công dụng cây lức trong y học và chăm sóc sức khỏe

Nghiên cứu này là bằng chứng khoa học đầu tiên tại Việt Nam, khẳng định công dụng cây lức trong y học. Hoạt tính chống oxy hóa mạnh mẽ giúp giải thích tại sao nước sắc từ cây có thể giúp tăng cường sức đề kháng và bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây hại. Tương tự, hoạt tính kháng khuẩn đã được chứng minh lý giải cho việc sử dụng cây để tắm và chữa các bệnh ngoài da như mụn nhọt, dị ứng. Những kết quả này không chỉ củng cố niềm tin vào y học cổ truyền mà còn định hướng cho việc sử dụng dược liệu Văn Giang một cách hiệu quả và an toàn hơn trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

5.2. Hướng nghiên cứu tương lai từ báo cáo khoa học cây lức đến sản phẩm

Đây mới chỉ là bước khởi đầu. Hướng nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc phân lập và xác định cấu trúc của các hợp chất cụ thể chịu trách nhiệm cho các hoạt tính sinh học đã quan sát được. Việc đánh giá hoạt tính kháng viêm và chống ung thư cũng là những hướng đi đầy hứa hẹn. Từ đó, có thể tiến hành các nghiên cứu tiền lâm sàng để phát triển các sản phẩm cụ thể. Tương lai của cây Dây Lức không chỉ dừng lại ở một báo cáo khoa học cây lức mà cần hướng tới việc tạo ra các sản phẩm thương mại có giá trị cao, góp phần phát triển kinh tế địa phương và xây dựng thương hiệu cho nguồn gen cây thuốc Hưng Yên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Tổng quan về cây dây lức Cây dây lức có tên khoa học là Phyla nodiflora, tùy thuộc vào mỗi địa phương có tên gọi khác là cây lức dây, lức lan, dây lưỡi, sài đất giả, chè rừng, thuộc họ Cỏ voi ngựa – Verbenacea. Trên thế giới, họ Verbenacea có khoảng 100 chi và 2600 loài, phân bố chủ yếu ở vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới, ít có ở vùng ôn đới. Ở Việt Nam có 26 chi và trên 130 loài thuộc họ này.

Dây lức là loại cây thân thảo, mọc hoang dã, mọc bò lan, phát triển nhanh [1]. Tên khoa học khác của cây Dây lức là Lippa nodiflora. Cây dây lức Phyla nodiflora Cây dây lức có lá màu xanh lục, hình bầu dục, mép lá có răng cưa từ giữa đến đầu lá. Lá mọc đối xứng nhau.

Thân cây có thể dài tới 90 cm, trở thành thân gỗ ở gốc các cây trưởng thành. Thân cây có màu xanh vàng, ở gần các đốt cây, lá có màu nâu đỏ [1]. Hoa dây lức có màu tía đến hồng, đôi khi có màu trắng, thường có tâm màu vàng, rất nhỏ mọc thành cụm dày đặc hình trụ có đỉnh tròn, tràng hoa hình chuông. Quả có hai hạt nhỏ, được bao bọc trong đài hoa [2].

Theo một nghiên cứu về dòng bản địa và các dòng xâm lấn của cây Dây lức (Phyla nodiflora) với mục đích xác định phân bố tự nhiên hay do con người gây ra nhằm kiểm soát và bảo tồn loài cây này cho thấy, các quần thể Phyla nodiflora ở miền trung và nam Bắc Mỹ là các quần thể bản địa, hiện nay chắc chắn có ít nhất ba dòng bản địa bên ngoài phạm vi này thuộc lục địa Úc, Phi và lục địa Á Âu [3]. 11 Ngoài ra, cây dây lức Phyla nodiflora xuất hiện ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, một số vùng ôn đới. Với sự phân bố của nó trên tất cả các lục địa có thảm thực vật và nhiều quần đảo trải dài trên 9000 km, phạm vi vĩ độ từ 39,5˚N đến 44,8˚N [1]. Ở Việt Nam, dây lức thường mọc dại tại các bờ bụi, xem vào khu vực các cây ăn trái ở khu vực phía Bắc.

Nó được biết là một loại dược liệu có trong các bài thuốc nam, y học cổ truyền. Loài cây này cũng được mọc nhiều ở các bụi cây ở ven sông Hồng, trong đó có khu vực xã Thắng Lợi, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên được người dân phát hiện nhiều và dùng để hãm nước uống và tắm hàng ngày. Thành phần hóa học và tác dụng dược lý của cây dây lức 1. Thành phần hóa học của cây dây lức Cây dây lức từ lâu đã được sử dụng trong y học dân gian cho các bệnh khác nhau như hen suyễn, viêm phế quản, đau khớp gối, v.

Hiện nay, đã có những nghiên cứu bước đầu phân lập và phát hiện các chất chuyển hóa thứ cấp và các hoạt động sinh học, điều này tạo điều kiện cho các nghiên cứu và ứng dụng sâu hơn trong tương lai về loài cây này [4]. Khi thực hiện khảo sát các chất và thành phần hóa học có trong cây dây lức, cho thấy sự xuất hiện của các hợp chất thuộc nhóm alkaloid, glycoside, tanin, flavonoid, saponin và terpenoid [5]. Một số hợp chất thuộc nhóm flavonoid như herpidulin và eupafolin được tìm thấy trong cao chiết methanol của các bộ phận từ cây dây lức (Ko và cộng sự, 2013) [6]. Herpidulin Eupafolin Cao chiết ethanol của toàn bộ cây dây lức được phát hiện có chứa lippiflorin, nodifloridin, jaceosidin, neppetin và batatifolin [7].

Một số hợp chất phân lập từ cây dây lức (1) Halleridone, (2) Halleron, (3) Eupafolin, (4) Hispidulin, (5) Nodifloretin, (6) Jaceosidin, (7) Nepetin, (8) Battatifolin, (9) 6-Hydroxyluteolin, (10) Luteolin-7-O- Glucoside, (11) Ecteoside, (12) Methyl salicylate, (13) Eugenol, (14) α-copaene, (15) β-bisabolene, (16) γ-sitosterol, (17) Stigmasterol, (18) β-carbolene, (19) Linalool, (20) Cymen-8-ol [4]. Hoạt tính sinh học và tác dụng dược lý của cây dây lức Cây Dây lức (Phyla nodiflora) là loài cây thân thảo, mọc thành đám, loại thảo dược này được biết đến có vị chát, có nhiều hoạt tính dược lý quan trọng. Tác dụng lợi tiểu, chống sỏi niệu 13 Trong cao chiết methanol của cây dây lức phân lập được hai glycoside phenylethanol là arenarioside và verbascoside, 03 flavonoid là 6-hydroxyluteolin, 6-hydroxyluteolin- 7-0-glycoside và nodifloretin, các hợp chất này ức chế hoạt động của xanthine oxidase. Tác dụng hạ acid uric máu của cao chiết methanol của cây dây lức cũng được nghiên cứu đánh giá thử nghiệm trong chuột tăng axit uric máu do kali oxalat và hypoxathine gây ra.

Khi cho chuột dùng cao chiết methanol của cây dây lức cho thấy kết quả giảm nồng độ axit uric. Ngoài ra, flavonoid trong cây dây lức chủ yếu có khả năng hạ axit uric thông qua việc ức chế các hoạt động xanthine dehydrogenase/xanthine oxidase and oxidative stress là một phần do tác động uricosuric [8]. Một nghiên cứu khác cho thấy, cao chiết ethanol của cây dây lức có khả năng ngăn ngừa đáng kể sự tạo thành sỏi canxi oxonat, làm tan sỏi hình thành trong thận của chuột gây ra bởi gentamycin và chế độ ăn làm tăng pH nước tiểu và bài tiết canxi, oxalate [8]. Tác dụng bảo vệ gan Hoạt tính bảo vệ gan của cao chiết ethanol từ lá cây dây lức được đánh giá chống lại tổn thương gan do CCl4 gây ra ở chuột cống.

Thí nghiệm được tiến hành ở nồng độ 100 và 200 mg/kg thể trọng/ngày, thời gian thử nghiệm 15 ngày. Ở cả hai nồng độ này đều cho kết quả tăng tổng số bilirubin, asartate transaminase, alanine transaminase và phosphatase kiềm ở chuột bị nhiễm độc CCl4 phục hồi về mức bình thường [9]. Hoạt tính bảo vệ gan và chống oxy hóa của cao chiết methanol từ cây dây lức cũng được xác định thử nghiệm với tổn thương gan cấp tính do paracetamol gây ra. Thí nghiệm này được tiến hành với 2 nồng độ cao chiết khác nhau: 200 và 400 mg/kg, thời gian thử nghiệm trong vòng 7 ngày.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, cao chiết methanol có tác dụng bảo vệ gan đáng kể, giúp làm giảm hoạt động của SGOT, SGPT, ALP, giảm bilirubin và peroxide hóa lipid, trong khi đó làm tăng đáng kể protein tổng số, glutathione, catalase và superoside dismutase [10]. Tác dụng hạ huyết áp Theo nghiên cứu của Gadhvi và cs (2015) khi kiểm tra hiệu quả các cao chiết khác nhau của cây dây lức đối với chuột bị tăng huyết áp do muối DOCA. Dạng bột của toàn bộ cây dây lức khô được chiết xuất bằng chlorofom, ethyl acetate, methanol và 14 nước. Trong tất cả các chiết xuất này, cao chiết methanol cho thấy có hiệu quả làm giảm đáng kể huyết áp tâm thu ở chuột [11].

Tác dụng dược lý đối với hệ thần kinh Các cao chiết chloroform và ethanol của phần trên mặt đất của cây dây lức đã được đánh giá trong các mô hình thử nghiệm bằng cách sử dụng khả năng tăng thời gian ngủ do diazepam gây ra, hoạt động vận động, phối hợp vận động, mô hình hành vi khám phá và co giật điện giật tối đa. Diazepam ở liều 5, 4 và 1 mg/kg được sử dụng làm tiêu chuẩn. Kết quả cho thấy chiết xuất ethanol của cây Dây lức ở cả hai liều (250 và 500 mg/kg, uống) và chiết xuất chloroform ở liều cao hơn (500 mg/kg) tạo ra tác dụng ức chế trung tâm (an thần), chống co giật và giải lo âu đáng kể ở chuột [8]. Ảnh hưởng đến quá trình đông máu Cao chiết ethanol của cây dây lức làm tăng tốc độ đông máu đáng kể khi dùng với liều 100 mg/kg (p<0,05) và 200 mg/kg (p<0,01).

Tác dụng của cao chiết ethanol xuất hiện phụ thuộc vào liều lượng. Tuy nhiên, cao chiết nước không gây ảnh hưởng đáng kể đến thời gian đông máu ở cả hai liều [8]. Ảnh hưởng đến sự phát triển của tóc Regupathi và cộng sự (2016) đã nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của cao chiết ethanol của Eclipta alba và Lippia nodiflora đối với sự phát triển của tóc. Trong đó, cao chiết 5% và 10% của E.

nodiflora và hỗn hợp 5% E. alba và 10% của cây L. nodiflora trong thành phần gel được bôi lên vùng da đã cạo của chuột đen, thí nghiệm được đánh giá trong 30 ngày. Kết quả nhận được cho thấy tốc độ lông mọc nhanh đáng kể [12].

Tác dụng chống tăng sinh và gây chết tế bào Dịch chiết methanol và ethyl acetate của lá và thân cây dây lức có tác dụng chống tăng sinh và gây chết tế bào đối với dòng tế bào ung thư vú của con người. Các cao chiết ở dải nồng độ 90-120 μg/mL có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư [13]. Tác dụng chống ung thư 15 Nghiên cứu đánh giá tác dụng gây chết tế bào theo chương trình của các cao chiết từ lá cây dây lức đối với dòng tế bào ung thư da được thực hiện bởi Thariny và cộng sự (2021) bằng phương pháp MTT (3-(4,5-dimetylthiazol-2-yl)-2, 5-diphenyltetrazolium bromide). Phương pháp này được sử dụng để xác định tác dụng gây độc tế bào của các cao chiết từ lá dây lức chống lại các tế bào ung thư da (B16-F10) với nồng độ khác nhau trong 24 giờ.

Kết quả của nghiên cứu này cho thấy, các cao chiết từ lá cây dây lức có khả năng ức chế sự phát triển của các tế bào gây ung thư da [14]. Nhóm tác giả Asritha và cộng sự (2021) đã có nghiên cứu đánh giá tác dụng chống ung thư của các cao chiết từ lá cây dây lức đối với dòng tế bào ung thư phổi A549. Kết quả cho thấy, các tế bào ung thư phổi được điều trị bằng chiết xuất lá cây dây lức giảm đáng kể, giá trị IC50 đạt nồng độ 20 µg/mL [9]. Kết quả nghiên cứu thử nghiệm MTT cho thấy sự ức chế tăng trưởng tế bào phụ thuộc vào liều lượng.

Trong các tế bào PC-3 (tế bào nghiên cứu ung thư tuyến tiền liệt) được điều trị bằng chiết xuất lá cây dây lức có giá trị IC 50 ở 40 µg/mL (Sharmila và cộng sự, 2021) [15]. Hoạt tính kháng vi sinh vật Hoạt tính kháng khuẩn của các cao chiết từ thân và lá của cây dây lức đã được nghiên cứu chống lại một số chủng vi sinh vật kiểm định: Staphylococcus aureus, Micrococcus luteus, Proteus micrococcus luteus và Shigella boydiii, Aspergillus niger và Candida albicans. Dịch chiết ethanol cho thấy khả năng kháng khuẩn và kháng nấm đáng kể, chúng thể hiện vùng ức chế từ 3 đến 12 mm. Phần lớn các vùng ức chế đạt 6-10 mm đối với tất cả các sinh vật được thử nghiệm ngoại trừ 2 chủng Staphylococcus aureus và Micrococcus luteus.